Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.2

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.2.1

स सागरमनाधृष्यमतिक्रम्य महाबलः।
त्रिकूटस्य तटे लंकां स्थितः स्वस्थो ददर्श ह ॥ ५.२.१ ॥

ସେଇ ମହାବଳୀ, ଅଜେୟ ସାଗର ପାର ହୋଇ, ତ୍ରିକୂଟର ତଟରେ ଠିଆ ହୋଇ, ସ୍ଵସ୍ଥଚିତ୍ତରେ ଲଙ୍କାକୁ ଦେଖିଲେ।

5.2.2

ततः पादपमुक्तेन पुष्पवर्षेण वीर्यवान्।
अभिवृष्टस्ततस्तत्र बभौ पुष्पमयो हरिः ॥ ५.२.२ ॥

ତା'ପରେ ଗଛମାନଙ୍କ ଢାଳିଥିବା ପୁଷ୍ପବର୍ଷାରେ ଭିଜିଥିବା ସେ ବୀର ବାନର ସେଠାରେ ଫୁଲରେ ଭରି ଝଲସି ଉଠିଲେ।

5.2.3

योजनानां शतं श्रीमांस्तीर्त्वाप्युत्तमविक्रमः।
अनिःश्वसन् कपिस्तत्र न ग्लानिमधिगच्छति ॥ ५.२.३ ॥

ଶ୍ରୀମାନ ସେ କପି ଶହେ ଯୋଜନ ପାର ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଉତ୍ତମ ବିକ୍ରମୀ ହୋଇ ସେଠାରେ ହାଲ୍‌ଫାଲ୍ ନ ହୋଇ କ୍ଳାନ୍ତି ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ।

5.2.4

शतान्यहं योजनानां क्रमेयं सुबहून्यपि।
किं पुनः सागरस्यान्तं संख्यातं शतयोजनम् ॥ ५.२.४ ॥

ମୁଁ ଶହ ଶହ ଯୋଜନ, ବହୁତ ମଧ୍ୟ ପାର ହୋଇପାରେ; ତେବେ ସାଗରର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଶହେ ଯୋଜନ ଶେଷ ପାର ହେବା ଆଉ କଣ?

5.2.5

स तु वीर्यवतां श्रेष्ठः प्लवतामपि चोत्तमः।
जगाम वेगवाँल्लंकां लङ्घयित्वा महोदधिम् ॥ ५.२.५ ॥

ସେ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଡେଇଁ ଚାଲୁଥିବାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ; ବେଗରେ ମହାସାଗର ଡେଇଁ ପାର ହୋଇ ଲଙ୍କା ଆଡ଼େ ଗଲେ।

5.2.6

शाद्वलानि च नीलानि गन्धवन्ति वनानि च।
मधुमन्ति च मध्येन जगाम नगवन्ति च ॥ ५.२.६ ॥

ସବୁଜ ତୃଣଭୂମି, ନୀଳ ସୁଗନ୍ଧି ବନ ଏବଂ ମଧୁର ଫଳ ଥିବା ଗଛଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଆଗକୁ ଗଲେ।

5.2.7

शैलांश्च तरुसंछन्नान् वनराजीश्च पुष्पिताः।
अभिचक्राम तेजस्वी हनूमान् प्लवगर्षभः ॥ ५.२.७ ॥

ଗଛରେ ଆବୃତ ପର୍ବତ ଓ ପୁଷ୍ପିତ ବନଶ୍ରେଣୀ ଅତିକ୍ରମ କରି ତେଜସ୍ୱୀ ହନୁମାନ, ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଗକୁ ଗଲେ।

5.2.8

स तस्मिन्नचले तिष्ठन् वनान्युपवनानि च।
स नगाग्रे स्थितां लंकां ददर्श पवनात्मजः ॥ ५.२.८ ॥

ସେହି ପର୍ବତରେ ଠିଆ ହୋଇ ବନ ଓ ଉପବନ ଦେଖି ପବନପୁତ୍ର ପର୍ବତଶିଖରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲଙ୍କାକୁ ଦେଖିଲେ।

5.2.9

सरलान् कर्णिकारांश्च खर्जूरांश्च सुपुष्पितान्।
प्रियालान् मुचुलिन्दांश्च कुटजान् केतकानपि ॥ ५.२.९ ॥

ସରଳ, କର୍ଣିକାର, ସୁପୁଷ୍ପିତ ଖର୍ଜୁର, ପ୍ରିୟାଳ, ମୁଚୁଲିନ୍ଦ, କୁଟଜ ଓ କେତକ ଗଛ ମଧ୍ୟ (ସେଠାରେ ଥିଲେ)।

5.2.10

प्रियङ्गून् गन्धपूर्णांश्च नीपान् सप्तच्छदांस्तथा।
असनान् कोविदारांश्च करवीरांश्च पुष्पितान् ॥ ५.२.१० ॥

ସୁଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ନୀପ, ସପ୍ତଚ୍ଛଦ, ଅସନ, କୋବିଦାର ଓ ପୁଷ୍ପିତ କରବୀର ଗଛ ମଧ୍ୟ (ସେଠାରେ ଥିଲେ)।

5.2.11

पुष्पभारनिबद्धांश्च तथा मुकुलितानपि।
पादपान् विहगाकीर्णान् पवनाधूतमस्तकान् ॥ ५.२.११ ॥

ପୁଷ୍ପଭାରରେ ନଇଥିବା, କଢ଼ିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ପକ୍ଷୀରେ ଭରା, ପବନରେ ମୁଣ୍ଡ ଦୋହଲୁଥିବା ଗଛ ମଧ୍ୟ (ସେଠାରେ ଥିଲେ)।

5.2.12

हंसकारण्डवाकीर्णा वापीः पद्मोत्पलावृताः।
आक्रीडान् विविधान् रम्यान् विविधांश्च जलाशयान् ॥ ५.२.१२ ॥

ହଂସ ଓ କାରଣ୍ଡବରେ ଭରା, ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳରେ ଆବୃତ ବାପୀ, ବିବିଧ ରମଣୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାସ୍ଥଳ ଓ ବିବିଧ ଜଳାଶୟ (ସେଠାରେ ଥିଲା)।

5.2.13

संततान् विविधैर्वृक्षैः सर्वर्तुफलपुष्पितैः।
उद्यानानि च रम्याणि ददर्श कपिकुञ्जरः ॥ ५.२.१३ ॥

କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ ସବୁ ଋତୁରେ ଫୁଲ ଓ ଫଳଧାରୀ ବିବିଧ ବୃକ୍ଷରେ ଘେରା ରମଣୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଦେଖିଲେ।

5.2.14

समासाद्य च लक्ष्मीवाँल्लंकां रावणपालिताम्।
परिखाभिः सपद्माभिः सोत्पलाभिरलंकृताम् ॥ ५.२.१४ ॥

ତେଜସ୍ୱୀ ହନୁମାନ ରାବଣ ରକ୍ଷିତ ଲଙ୍କା ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ; ଯାହା ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳପଦ୍ମ ଥିବା ପରିଖାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା।

5.2.15

सीतापहरणात् तेन रावणेन सुरक्षिताम्।
समन्ताद् विचरद्भिश्च राक्षसैरुग्रधन्वभिः ॥ ५.२.१५ ॥

ସୀତା ଅପହରଣ ହେତୁ ରାବଣ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷିତ ଲଙ୍କା; ଯେଉଁଠି ଚାରିପଟେ ଉଗ୍ର ଧନୁର୍ଧାରୀ ରାକ୍ଷସ ବୁଲୁଥିଲେ।

5.2.16

काञ्चनेनावृतां रम्यां प्राकारेण महापुरीम्।
गृहैश्च गिरिसंकाशैः शारदाम्बुदसंनिभैः ॥ ५.२.१६ ॥

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାକାରରେ ଘେରା ରମଣୀୟ ମହାନଗରୀ; ତାହାର ଗୃହ ପର୍ବତ ଓ ଶରତ ମେଘ ପରି ଥିଲା।

5.2.17

पाण्डुराभिः प्रतोलीभिरुच्चाभिरभिसंवृताम्।
अट्टालकशताकीर्णां पताकाध्वजशोभिताम् ॥ ५.२.१७ ॥

ଧଳା, ଉଚ୍ଚ ରାସ୍ତାରେ ଘେରା, ଶହ ଶହ ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପତାକା-ଧ୍ୱଜାରେ ଶୋଭିତ ଲଙ୍କା।

5.2.18

तोरणैः काञ्चनैर्दिव्यैर्लतापङ्क्तिविराजितैः।
ददर्श हनुमाँल्लंकां देवो देवपुरीमिव ॥ ५.२.१८ ॥

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦିବ୍ୟ ତୋରଣ ଓ ଲତାପଙ୍କ୍ତିରେ ଶୋଭିତ ଲଙ୍କାକୁ ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ; ଯେପରି ଦେବପୁରୀ।

5.2.19

गिरिमूर्ध्नि स्थितां लंकां पाण्डुरैर्भवनैः शुभैः।
ददर्श स कपिः श्रीमान् पुरीमाकाशगामिव ॥ ५.२.१९ ॥

ପର୍ବତଶିଖରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲଙ୍କାକୁ, ଶ୍ୱେତ ସୁନ୍ଦର ଭବନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ ତେଜସ୍ୱୀ ବାନର ଦେଖିଲା; ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ନଗରୀ ପରି ତାହା ଦେଖାଗଲା।

5.2.20

पालितां राक्षसेन्द्रेण निर्मितां विश्वकर्मणा।
प्लवमानामिवाकाशे ददर्श हनुमान् कपिः ॥ ५.२.२० ॥

ରାକ୍ଷସରାଜ କର୍ତ୍ତୃକ ରକ୍ଷିତ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ, ଆକାଶରେ ଭାସୁଥିବା ପରି ସେହି ଲଙ୍କାକୁ ବାନର ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ।

5.2.21

वप्रप्राकारजघनां विपुलाम्बुवनाम्बराम्।
शतघ्नीशूलकेशान्तामट्टालकावतंसकाम् ॥ ५.२.२१ ॥

ପ୍ରାକାର ଓ ପ୍ରାଚୀର ତାହାର କଟିଦେଶ; ବିଶାଳ ଜଳାଶୟ ଓ ବନ ତାହାର ବସନ; ଶତଘ୍ନୀ ଓ ଶୂଳ ତାହାର କେଶାଗ୍ର; ଅଟ୍ଟାଳିକା ତାହାର ଅଳଙ୍କାର।

5.2.22

मनसेव कृतां लंकां निर्मितां विश्वकर्मणा।
द्वारमुत्तरमासाद्य चिन्तयामास वानरः ॥ ५.२.२२ ॥

ମନ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ପରି, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଲଙ୍କାକୁ ଦେଖି, ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ବାନର ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

5.2.23

कैलासनिलयप्रख्यमालिखन्तमिवाम्बरम्।
ध्रियमाणमिवाकाशमुच्छ्रितैर्भवनोत्तमैः ॥ ५.२.२३ ॥

କୈଳାସ ନିବାସ ସଦୃଶ, ଆକାଶରେ ଯେପରି ଚିତ୍ର ଆଙ୍କୁଥିବା ପରି, ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଉତ୍ତମ ଭବନଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶକୁ ଧରି ରଖିଥିବା ପରି ସେ ଥିଲା।

5.2.24

सम्पूर्णा राक्षसैर्घोरैर्नागैर्भोगवतीमिव।
अचिन्त्यां सुकृतां स्पष्टां कुबेराध्युषितां पुरा ॥ ५.२.२४ ॥

ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନାଗମାନଙ୍କରେ ଭରା ଭୋଗବତୀ ପରି; ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ନିର୍ମିତ, ସ୍ପଷ୍ଟ, ପୂର୍ବେ କୁବେରଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ।

5.2.25

दंष्ट्राभिर्बहुभिः शूरैः शूलपट्टिशपाणिभिः।
रक्षितां राक्षसैर्घोरैर्गुहामाशीविषैरिव ॥ ५.२.२५ ॥

ଦନ୍ତଯୁକ୍ତ, ହାତରେ ଶୂଳ ଓ ପଟ୍ଟିଶ ଧରିଥିବା ଅନେକ ଶୂର ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ବିଷଧର ସାପଭରା ଗୁମ୍ଫା ପରି (ଲଙ୍କା)।

5.2.26

तस्याश्च महतीं गुप्तिं सागरं च निरीक्ष्य सः।
रावणं च रिपुं घोरं चिन्तयामास वानरः ॥ ५.२.२६ ॥

ସେହି ନଗରୀର ମହାନ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମୁଦ୍ରକୁ ଦେଖି, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ରାବଣ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି ସେ ବାନର ଚିନ୍ତାମଗ୍ନ ହେଲା।

5.2.27

आगत्यापीह हरयो भविष्यन्ति निरर्थकाः।
नहि युद्धेन वै लंका शक्या जेतुं सुरैरपि ॥ ५.२.२७ ॥

ଏଠାକୁ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ବାନରମାନେ ନିରର୍ଥକ ହେବେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଙ୍କାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜିତି ପାରିବେ ନାହିଁ।

5.2.28

इमां त्वविषमां लंकां दुर्गां रावणपालिताम्।
प्राप्यापि सुमहाबाहुः किं करिष्यति राघवः ॥ ५.२.२८ ॥

ରାବଣ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଏହି ଦୁର୍ଗମ, ଅଗମ୍ୟ ଲଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚି ମଧ୍ୟ ମହାବାହୁ ରାଘବ କଣ କରିବେ?

5.2.29

अवकाशो न साम्नस्तु राक्षसेष्वभिगम्यते।
न दानस्य न भेदस्य नैव युद्धस्य दृश्यते ॥ ५.२.२९ ॥

ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମନୀତିର ସୁଯୋଗ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ଦାନ, ଭେଦ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।

5.2.30

चतुर्णामेव हि गतिर्वानराणां तरस्विनाम्।
वालिपुत्रस्य नीलस्य मम राज्ञश्च धीमतः ॥ ५.२.३० ॥

ଦ୍ରୁତ ବାନରମାନଙ୍କର ଗତି ଏହି ଚାରିଜଣଙ୍କ ଉପରେ ହିଁ ନିର୍ଭର କରେ: ବାଳିଙ୍କ ପୁଅ (ଅଙ୍ଗଦ), ନୀଳ, ମୁଁ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା (ସୁଗ୍ରୀବ)।

5.2.31

यावज्जानामि वैदेहीं यदि जीवति वा न वा।
तत्रैव चिन्तयिष्यामि दृष्ट्वा तां जनकात्मजाम् ॥ ५.२.३१ ॥

ବୈଦେହୀ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ଜାଣିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଜନକ-କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେଠାରେ ହିଁ ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରିବି।

5.2.32

ततः स चिन्तयामास मुहूर्तं कपिकुञ्जरः।
गिरेः शृङ्गे स्थितस्तस्मिन् रामस्याभ्युदयं ततः ॥ ५.२.३२ ॥

ତା'ପରେ ସେ କପିକୁଞ୍ଜର ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ଚିନ୍ତା କଲେ; ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଠିଆ ହୋଇ ରାମଙ୍କ ଅଭ୍ୟୁଦୟ ବିଷୟରେ ଭାବିଲେ।

5.2.33

अनेन रूपेण मया न शक्या रक्षसां पुरी।
प्रवेष्टुं राक्षसैर्गुप्ता क्रूरैर्बलसमन्वितैः ॥ ५.२.३३ ॥

ଏହି ରୂପରେ କ୍ରୂର ଓ ବଳବାନ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ରାକ୍ଷସ ନଗରୀରେ ପ୍ରବେଶ ମୋ ପାଇଁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

5.2.34

महौजसो महावीर्या बलवन्तश्च राक्षसाः।
वञ्चनीया मया सर्वे जानकीं परिमार्गता ॥ ५.२.३४ ॥

ମହାବଳୀ, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଳବାନ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ସମୟରେ ମୋତେ ପ୍ରତାରଣା କରିବାକୁ ହେବ।

5.2.35

लक्ष्यालक्ष्येण रूपेण रात्रौ लंकापुरी मया।
प्राप्तकालं प्रवेष्टुं मे कृत्यं साधयितुं महत् ॥ ५.२.३५ ॥

ରାତିରେ, ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ, ଲଙ୍କାପୁରୀରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ସମୟ ଆସିଛି; ମୋର ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିବାକୁ।

5.2.36

तां पुरीं तादृशीं दृष्ट्वा दुराधर्षां सुरासुरैः।
हनूमांश्चिन्तयामास विनिःश्वस्य मुहुर्मुहुः ॥ ५.२.३६ ॥

ଦେବତା ଓ ଅସୁରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଜୟ ସେହି ନଗରୀକୁ ଦେଖି, ହନୁମାନ ବାରମ୍ବାର ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଚିନ୍ତା କଲେ।

5.2.37

केनोपायेन पश्येयं मैथिलीं जनकात्मजाम्।
अदृष्टो राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना ॥ ५.२.३७ ॥

ରାକ୍ଷସରାଜ ଦୁରାତ୍ମା ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଦୃଷ୍ଟ ଜନକ-କନ୍ୟା ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ କେଉଁ ଉପାୟରେ ମୁଁ ଦେଖିପାରିବି?

5.2.38

न विनश्येत् कथं कार्यं रामस्य विदितात्मनः।
एकामेकस्तु पश्येयं रहिते जनकात्मजाम् ॥ ५.२.३८ ॥

ବିଦିତାତ୍ମା ରାମଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ନଷ୍ଟ ନ ହେବ? ନିର୍ଜନରେ ଏକୁଟିଆ ମୁଁ ଜନକ-କନ୍ୟାଙ୍କୁ କିପରି ଦେଖିପାରିବି?

5.2.39

भूताश्चार्था विनश्यन्ति देशकालविरोधिताः।
विक्लवं दूतमासाद्य तमः सूर्योदये यथा ॥ ५.२.३९ ॥

ଦେଶ-କାଳ ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ବିହ୍ୱଳ ଦୂତଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ଅନ୍ଧକାର ପରି।

5.2.40

अर्थानर्थान्तरे बुद्धिर्निश्चितापि न शोभते।
घातयन्तीह कार्याणि दूताः पण्डितमानिनः ॥ ५.२.४० ॥

ଅର୍ଥ-ଅନର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଶୋଭା ପାଏ ନାହିଁ। ନିଜକୁ ପଣ୍ଡିତ ଭାବୁଥିବା ଦୂତମାନେ ଏଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି।

5.2.41

न विनश्येत् कथं कार्यं वैक्लव्यं न कथं भवेत्।
लङ्घनं च समुद्रस्य कथं नु न भवेद् वृथा ॥ ५.२.४१ ॥

କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ନଷ୍ଟ ନ ହେବ, ବିହ୍ୱଳତା କିପରି ନ ଆସିବ? ସମୁଦ୍ର ଲଙ୍ଘନ ମଧ୍ୟ କିପରି ବୃଥା ନ ହେବ?

5.2.42

मयि दृष्टे तु रक्षोभी रामस्य विदितात्मनः।
भवेद् व्यर्थमिदं कार्यं रावणानर्थमिच्छतः ॥ ५.२.४२ ॥

ମୋତେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଖିଲେ ବିଦିତାତ୍ମା ରାମଙ୍କ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ବୃଥା ହେବ; ରାବଣଙ୍କ ବିନାଶ ଇଚ୍ଛୁକ ତାଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବୃଥା ହେବ।

5.2.43

नहि शक्यं क्वचित् स्थातुमविज्ञातेन राक्षसैः।
अपि राक्षसरूपेण किमुतान्येन केनचित् ॥ ५.२.४३ ॥

ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜ୍ଞାତ ରହି କେଉଁଠି ରହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ରାକ୍ଷସ ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରୂପରେ ତ ଆହୁରି ନୁହେଁ।

5.2.44

वायुरप्यत्र नाज्ञातश्चरेदिति मतिर्मम।
नह्यत्राविदितं किंचिद् रक्षसां भीमकर्मणाम् ॥ ५.२.४४ ॥

ଏଠାରେ ପବନ ମଧ୍ୟ ଅଜ୍ଞାତ ହୋଇ ଚଳିବ ନାହିଁ ବୋଲି ମୋ ମତ; ଭୟଙ୍କର କର୍ମକାରୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କଠାରୁ ଏଠାରେ କିଛି ଲୁଚିରହେ ନାହିଁ।

5.2.45

इहाहं यदि तिष्ठामि स्वेन रूपेण संवृतः।
विनाशमुपयास्यामि भर्तुरर्थश्च हास्यति ॥ ५.२.४५ ॥

ଯଦି ମୁଁ ଏଠାରେ ନିଜ ରୂପରେ ରହେ, ତେବେ ମୋର ବିନାଶ ହେବ ଓ ମୋ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେବ।

5.2.46

तदहं स्वेन रूपेण रजन्यां ह्रस्वतां गतः।
लंकामभिपतिष्यामि राघवस्यार्थसिद्धये ॥ ५.२.४६ ॥

ତେଣୁ ମୁଁ ରାତିରେ ନିଜ ରୂପକୁ ଛୋଟ କରି, ରାଘବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଲଙ୍କାରେ ଓହ୍ଲାଇବି।

5.2.47

रावणस्य पुरीं रात्रौ प्रविश्य सुदुरासदाम्।
प्रविश्य भवनं सर्वं द्रक्ष्यामि जनकात्मजाम् ॥ ५.२.४७ ॥

ରାତିରେ ରାବଣଙ୍କ ଅତି ଦୁର୍ଗମ ନଗରୀରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ମୁଁ ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିବି।

5.2.48

आचकाङ्क्षे तदा वीरो वैदेह्या दर्शनोत्सुकः ॥ ५.२.४८ ॥

ସେତେବେଳେ ସେଇ ବୀର ବୈଦେହୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କଲେ।

5.2.49

सूर्ये चास्तं गते रात्रौ देहं संक्षिप्य मारुतिः।
वृषदंशकमात्रोऽथ बभूवाद्भुतदर्शनः ॥ ५.२.४९ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଲା ଓ ରାତ୍ରି ହେଲେ ମାରୁତି ନିଜ ଶରୀରକୁ ସଂକୁଚିତ କରି ବିଲେଇ ଆକାରର ହୋଇ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖାଗଲେ।

5.2.50

प्रदोषकाले हनुमांस्तूर्णमुत्पत्य वीर्यवान्।
प्रविवेश पुरीं रम्यां प्रविभक्तमहापथाम् ॥ ५.२.५० ॥

ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ ପରାକ୍ରମୀ ହନୁମାନ ଶୀଘ୍ର ଡେଇଁ ସେହି ରମଣୀୟ ନଗରୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହାର ବଡ଼ ରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ବିଭକ୍ତ ଥିଲା।

5.2.51

प्रासादमालाविततां स्तम्भैः काञ्चनसंनिभैः।
शातकुम्भनिभैर्जालैर्गन्धर्वनगरोपमाम् ॥ ५.२.५१ ॥

ସେହି ନଗରୀ ପ୍ରାସାଦ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା; ତାହାର ସ୍ତମ୍ଭଗୁଡ଼ିକ ସୁନା ପରି ଓ ଜାଲିଗୁଡ଼ିକ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ପରି ଥିଲା; ଯେମିତି ଗନ୍ଧର୍ବ ନଗରୀ।

5.2.52

सप्तभौमाष्टभौमैश्च स ददर्श महापुरीम्।
तलैः स्फटिकसंकीर्णैः कार्तस्वरविभूषितैः ॥ ५.२.५२ ॥

ସେ ସେହି ମହାନଗରୀକୁ ଦେଖିଲେ; ସେଠାରେ ସାତ ଓ ଆଠ ମହଲା ଗୃହ ଥିଲା; ସ୍ଫଟିକ ଖଚିତ ଓ ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ଚଟାଣ ଥିଲା।

5.2.53

वैदूर्यमणिचित्रैश्च मुक्ताजालविभूषितैः।
तैस्तैः शुशुभिरे तानि भवनान्यत्र रक्षसाम् ॥ ५.२.५३ ॥

ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ମଣିରେ ଚିତ୍ରିତ ଓ ମୁକ୍ତା ଜାଲିରେ ଶୋଭିତ ସେହି ଭବନଗୁଡ଼ିକ ଏଠାକାର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ଭାବରେ ଝଲସୁଥିଲା।

5.2.54

काञ्चनानि विचित्राणि तोरणानि च रक्षसाम्।
लंकामुद्योतयामासुः सर्वतः समलंकृताम् ॥ ५.२.५४ ॥

ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ବିଚିତ୍ର ସୁନା ତୋରଣ ସବୁ ଦିଗରୁ ସୁସଜ୍ଜିତ ଲଙ୍କାକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲା।

5.2.55

अचिन्त्यामद्भुताकारां दृष्ट्वा लंकां महाकपिः।
आसीद् विषण्णो हृष्टश्च वैदेह्या दर्शनोत्सुकः ॥ ५.२.५५ ॥

ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଆକାରର ଲଙ୍କାକୁ ଦେଖି ମହାକପି ବିଷଣ୍ଣ ଓ ହୃଷ୍ଟ ହେଲେ; ବୈଦେହୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ।

5.2.56

स पाण्डुराविद्धविमानमालिनीं
महार्हजाम्बूनदजालतोरणाम्।
यशस्विनीं रावणबाहुपालितां
क्षपाचरैर्भीमबलैः सुपालिताम् ॥ ५.२.५६ ॥

ଧଳା, ଉଚ୍ଚ ବିମାନର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ମହାମୂଲ୍ୟ ସୁନା ଜାଲର ତୋରଣଯୁକ୍ତ, ଯଶସ୍ୱିନୀ, ରାବଣଙ୍କ ବାହୁବଳରେ ରକ୍ଷିତ, ଭୀଷଣ ବଳଶାଳୀ ନିଶାଚରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ସେହି ଲଙ୍କାକୁ ସେ ଦେଖିଲେ।

5.2.57

चन्द्रोऽपि साचिव्यमिवास्य कुर्वं-
स्तारागणैर्मध्यगतो विराजन्।
ज्योत्स्नावितानेन वितत्य लोका-
नुत्तिष्ठतेऽनेकसहस्ररश्मिः ॥ ५.२.५७ ॥

ରାବଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ନକ୍ଷତ୍ରଗଣ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଚନ୍ଦ୍ରମା ମଧ୍ୟ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାର ଚନ୍ଦ୍ରାତପ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବିସ୍ତାର କରି ଉଦିତ ହେଉଛନ୍ତି; ସେ ସହସ୍ର କିରଣବିଶିଷ୍ଟ।

5.2.58

शङ्खप्रभं क्षीरमृणालवर्ण-
मुद्गच्छमानं व्यवभासमानम्।
ददर्श चन्द्रं स कपिप्रवीरः
पोप्लूयमानं सरसीव हंसम् ॥ ५.२.५८ ॥

ଶଙ୍ଖ ପରି ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ, କ୍ଷୀର ଓ ପଦ୍ମନାଳର ବର୍ଣ୍ଣର, ଉଦିତ ହେଉଥିବା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚନ୍ଦ୍ରମାକୁ ସେହି କପିପ୍ରବୀର ଦେଖିଲେ; ତାହା ସରୋବରରେ ଭାସୁଥିବା ହଂସ ପରି ଦେଖାଗଲା।