వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.2.1
स सागरमनाधृष्यमतिक्रम्य महाबलः।
त्रिकूटस्य तटे लंकां स्थितः स्वस्थो ददर्श ह ॥ ५.२.१ ॥
ఆ మహాబలుడు, అజేయమైన సముద్రాన్ని దాటి, త్రికూట తీరంలో నిలిచి, స్వస్థచిత్తంతో లంకను చూశాడు.
5.2.2
ततः पादपमुक्तेन पुष्पवर्षेण वीर्यवान्।
अभिवृष्टस्ततस्तत्र बभौ पुष्पमयो हरिः ॥ ५.२.२ ॥
అప్పుడు చెట్లు కురిపించిన పుష్పవర్షంతో తడిసిన ఆ వీరుడైన వానరుడు అక్కడ పూలతో నిండి ప్రకాశించాడు.
5.2.3
योजनानां शतं श्रीमांस्तीर्त्वाप्युत्तमविक्रमः।
अनिःश्वसन् कपिस्तत्र न ग्लानिमधिगच्छति ॥ ५.२.३ ॥
శ్రీమంతుడైన ఆ కపి నూరు యోజనాలు దాటినా, ఉత్తమ పరాక్రముడై అక్కడ ఊపిరి తీసుకోకుండా, అలసటను పొందలేదు.
5.2.4
शतान्यहं योजनानां क्रमेयं सुबहून्यपि।
किं पुनः सागरस्यान्तं संख्यातं शतयोजनम् ॥ ५.२.४ ॥
నేను వందల యోజనాలు, ఎన్నో అయినా దాటగలను; మరి సముద్రపు నూరు యోజనాల అంతం దాటడం ఏమిటి?
5.2.5
स तु वीर्यवतां श्रेष्ठः प्लवतामपि चोत्तमः।
जगाम वेगवाँल्लंकां लङ्घयित्वा महोदधिम् ॥ ५.२.५ ॥
అతడు వీరులలో శ్రేష్ఠుడు, దూకువారిలో ఉత్తముడు; వేగంతో మహాసముద్రాన్ని దాటి లంక వైపు వెళ్ళాడు.
5.2.6
शाद्वलानि च नीलानि गन्धवन्ति वनानि च।
मधुमन्ति च मध्येन जगाम नगवन्ति च ॥ ५.२.६ ॥
పచ్చని గడ్డి మైదానాలు, నీలంగా సువాసనతో నిండిన వనాలు, తీయని తేనె ఫలాలు కలిగిన వృక్షాల మధ్య నుండి ఆయన వెళ్ళాడు.
5.2.7
शैलांश्च तरुसंछन्नान् वनराजीश्च पुष्पिताः।
अभिचक्राम तेजस्वी हनूमान् प्लवगर्षभः ॥ ५.२.७ ॥
వృక్షాలతో నిండిన పర్వతాలను, పుష్పించిన అడవుల వరుసలను దాటుతూ, తేజస్వి అయిన హనుమంతుడు, వానరశ్రేష్ఠుడు, ముందుకు సాగాడు.
5.2.8
स तस्मिन्नचले तिष्ठन् वनान्युपवनानि च।
स नगाग्रे स्थितां लंकां ददर्श पवनात्मजः ॥ ५.२.८ ॥
ఆ పర్వతంపై నిలిచి అడవులను, ఉపవనాలను చూస్తూ, వాయుపుత్రుడు పర్వత శిఖరంపై ఉన్న లంకను చూశాడు.
5.2.9
सरलान् कर्णिकारांश्च खर्जूरांश्च सुपुष्पितान्।
प्रियालान् मुचुलिन्दांश्च कुटजान् केतकानपि ॥ ५.२.९ ॥
సరళ, కర్ణికార, బాగా పుష్పించిన ఖర్జూరాలు, ప్రియాల, ముచులింద, కుటజ, కేతక వృక్షాలు కూడా (అక్కడ ఉన్నాయి).
5.2.10
प्रियङ्गून् गन्धपूर्णांश्च नीपान् सप्तच्छदांस्तथा।
असनान् कोविदारांश्च करवीरांश्च पुष्पितान् ॥ ५.२.१० ॥
సుగంధంతో నిండిన ప్రియంగు, నీప, సప్తచ్ఛద, అసన, కోవిదార, పుష్పించిన కరవీర వృక్షాలు కూడా (అక్కడ ఉన్నాయి).
5.2.11
पुष्पभारनिबद्धांश्च तथा मुकुलितानपि।
पादपान् विहगाकीर्णान् पवनाधूतमस्तकान् ॥ ५.२.११ ॥
పూల భారంతో వంగిన, మొగ్గలతో నిండిన, పక్షులతో నిండిన, గాలికి కదులుతున్న శిఖరాలు కలిగిన వృక్షాలు కూడా (అక్కడ ఉన్నాయి).
5.2.12
हंसकारण्डवाकीर्णा वापीः पद्मोत्पलावृताः।
आक्रीडान् विविधान् रम्यान् विविधांश्च जलाशयान् ॥ ५.२.१२ ॥
హంసలు, కారండవాలతో నిండిన, పద్మాలు ఉత్పలాలతో కప్పబడిన బావులు, వివిధ రమ్య క్రీడాస్థలాలు, వివిధ జలాశయాలు (అక్కడ ఉన్నాయి).
5.2.13
संततान् विविधैर्वृक्षैः सर्वर्तुफलपुष्पितैः।
उद्यानानि च रम्याणि ददर्श कपिकुञ्जरः ॥ ५.२.१३ ॥
వానరశ్రేష్ఠుడు హనుమంతుడు అన్ని ఋతువులలోనూ ఫలపుష్పాలతో నిండిన వివిధ వృక్షాలతో కప్పబడిన రమణీయ ఉద్యానవనాలను చూశాడు.
5.2.14
समासाद्य च लक्ष्मीवाँल्लंकां रावणपालिताम्।
परिखाभिः सपद्माभिः सोत्पलाभिरलंकृताम् ॥ ५.२.१४ ॥
తేజోవంతుడైన హనుమంతుడు రావణుడు రక్షిస్తున్న లంకను చేరాడు; అది పద్మాలు, ఉత్పలాలు ఉన్న కందకాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
5.2.15
सीतापहरणात् तेन रावणेन सुरक्षिताम्।
समन्ताद् विचरद्भिश्च राक्षसैरुग्रधन्वभिः ॥ ५.२.१५ ॥
సీతాపహరణం కారణంగా రావణుడు బాగా కాపాడిన లంక; నలువైపులా భయంకరమైన విలుకాండ్ర రాక్షసులు సంచరిస్తూ ఉన్నారు.
5.2.16
काञ्चनेनावृतां रम्यां प्राकारेण महापुरीम्।
गृहैश्च गिरिसंकाशैः शारदाम्बुदसंनिभैः ॥ ५.२.१६ ॥
బంగారు ప్రాకారంతో చుట్టబడిన రమణీయ మహానగరం; దాని గృహాలు పర్వతాలవలె, శరదృతువు మేఘాలవలె ఉన్నాయి.
5.2.17
पाण्डुराभिः प्रतोलीभिरुच्चाभिरभिसंवृताम्।
अट्टालकशताकीर्णां पताकाध्वजशोभिताम् ॥ ५.२.१७ ॥
తెల్లని, ఎత్తైన వీధులతో చుట్టబడి, వందలాది అట్టాలకాలతో నిండి, పతాకలు ధ్వజాలతో శోభిల్లుతున్న లంక.
5.2.18
तोरणैः काञ्चनैर्दिव्यैर्लतापङ्क्तिविराजितैः।
ददर्श हनुमाँल्लंकां देवो देवपुरीमिव ॥ ५.२.१८ ॥
బంగారు దివ్య తోరణాలతో, తీగల వరుసలతో మెరిసే లంకను హనుమంతుడు చూశాడు; అది దేవతల పురిలా ఉంది.
5.2.19
गिरिमूर्ध्नि स्थितां लंकां पाण्डुरैर्भवनैः शुभैः।
ददर्श स कपिः श्रीमान् पुरीमाकाशगामिव ॥ ५.२.१९ ॥
పర్వత శిఖరంపై ఉన్న లంకను, తెల్లని అందమైన భవనాలతో కూడిన ఆ తేజస్వి కపి చూశాడు; ఆకాశంలో సంచరించే నగరంలా అది కనిపించింది.
5.2.20
पालितां राक्षसेन्द्रेण निर्मितां विश्वकर्मणा।
प्लवमानामिवाकाशे ददर्श हनुमान् कपिः ॥ ५.२.२० ॥
రాక్షసేంద్రుడు రక్షిస్తున్నదీ, విశ్వకర్మ నిర్మించినదీ అయిన ఆ లంకను, ఆకాశంలో తేలుతున్నట్లుగా, కపి హనుమంతుడు చూశాడు.
5.2.21
वप्रप्राकारजघनां विपुलाम्बुवनाम्बराम्।
शतघ्नीशूलकेशान्तामट्टालकावतंसकाम् ॥ ५.२.२१ ॥
ప్రాకారాలు, గోడలు ఆమె నడుముగా; విశాలమైన జలాశయాలు, వనాలు ఆమె వస్త్రంగా; శతఘ్నులు, శూలాలు ఆమె కేశాంతాలుగా; బురుజులు ఆమె ఆభరణాలుగా.
5.2.22
मनसेव कृतां लंकां निर्मितां विश्वकर्मणा।
द्वारमुत्तरमासाद्य चिन्तयामास वानरः ॥ ५.२.२२ ॥
మనస్సుతో సృష్టించినట్లుగా, విశ్వకర్మ నిర్మించిన లంకను చూసి, ఉత్తర ద్వారం చేరుకుని ఆ వానరుడు ఆలోచించసాగాడు.
5.2.23
कैलासनिलयप्रख्यमालिखन्तमिवाम्बरम्।
ध्रियमाणमिवाकाशमुच्छ्रितैर्भवनोत्तमैः ॥ ५.२.२३ ॥
కైలాస నివాసంలా, ఆకాశాన్ని చిత్రిస్తున్నట్లుగా, ఎత్తైన ఉత్తమ భవనాలతో ఆకాశాన్ని మోస్తున్నట్లుగా ఉంది.
5.2.24
सम्पूर्णा राक्षसैर्घोरैर्नागैर्भोगवतीमिव।
अचिन्त्यां सुकृतां स्पष्टां कुबेराध्युषितां पुरा ॥ ५.२.२४ ॥
భయంకర రాక్షసులతో నిండి, నాగులతో కూడిన భోగవతిలా ఉంది; ఊహించలేనిది, చక్కగా నిర్మించబడినది, స్పష్టమైనది, పూర్వం కుబేరుడు నివసించినది.
5.2.25
दंष्ट्राभिर्बहुभिः शूरैः शूलपट्टिशपाणिभिः।
रक्षितां राक्षसैर्घोरैर्गुहामाशीविषैरिव ॥ ५.२.२५ ॥
కోరలు గల, శూలాలు పట్టిశాలు చేతబట్టిన అనేక శూరులైన భయంకర రాక్షసులచే కాపాడబడిన, విషసర్పాలతో నిండిన గుహవలె (లంక).
5.2.26
तस्याश्च महतीं गुप्तिं सागरं च निरीक्ष्य सः।
रावणं च रिपुं घोरं चिन्तयामास वानरः ॥ ५.२.२६ ॥
ఆ నగరపు గొప్ప రక్షణను, సముద్రాన్ని చూసి, భయంకర శత్రువైన రావణుని గురించి ఆ వానరుడు ఆలోచించాడు.
5.2.27
आगत्यापीह हरयो भविष्यन्ति निरर्थकाः।
नहि युद्धेन वै लंका शक्या जेतुं सुरैरपि ॥ ५.२.२७ ॥
ఇక్కడికి వచ్చినా వానరులు నిష్ప్రయోజనులవుతారు; యుద్ధంతో లంకను దేవతలైనా జయించలేరు.
5.2.28
इमां त्वविषमां लंकां दुर्गां रावणपालिताम्।
प्राप्यापि सुमहाबाहुः किं करिष्यति राघवः ॥ ५.२.२८ ॥
రావణుడు పాలిస్తున్న ఈ దుర్గమమైన, చేరరాని లంకను చేరినా, మహాబాహువైన రాఘవుడు ఏమి చేయగలడు?
5.2.29
अवकाशो न साम्नस्तु राक्षसेष्वभिगम्यते।
न दानस्य न भेदस्य नैव युद्धस्य दृश्यते ॥ ५.२.२९ ॥
రాక్షసుల వద్ద సామానికి అవకాశం కనిపించదు; దానానికి, భేదానికి, యుద్ధానికి కూడా అవకాశం కనిపించదు.
5.2.30
चतुर्णामेव हि गतिर्वानराणां तरस्विनाम्।
वालिपुत्रस्य नीलस्य मम राज्ञश्च धीमतः ॥ ५.२.३० ॥
వేగవంతులైన వానరులకు మార్గం ఈ నలుగురిపైనే ఆధారపడి ఉంది: వాలి కుమారుడు (అంగదుడు), నీలుడు, నేను, బుద్ధిమంతుడైన రాజు (సుగ్రీవుడు).
5.2.31
यावज्जानामि वैदेहीं यदि जीवति वा न वा।
तत्रैव चिन्तयिष्यामि दृष्ट्वा तां जनकात्मजाम् ॥ ५.२.३१ ॥
వైదేహి బ్రతికి ఉన్నదో లేదో తెలిసే వరకు, జనకుని కుమార్తెను చూసిన తర్వాత అక్కడే ఆలోచిస్తాను.
5.2.32
ततः स चिन्तयामास मुहूर्तं कपिकुञ्जरः।
गिरेः शृङ्गे स्थितस्तस्मिन् रामस्याभ्युदयं ततः ॥ ५.२.३२ ॥
అప్పుడు ఆ కపికుంజరుడు క్షణకాలం ఆలోచించాడు; పర్వత శిఖరంపై నిలిచి, రాముని అభ్యుదయాన్ని తలచాడు.
5.2.33
अनेन रूपेण मया न शक्या रक्षसां पुरी।
प्रवेष्टुं राक्षसैर्गुप्ता क्रूरैर्बलसमन्वितैः ॥ ५.२.३३ ॥
ఈ రూపంతో క్రూరులు, బలవంతులైన రాక్షసులచే రక్షించబడిన రాక్షసుల పురిలోకి ప్రవేశించడం నాకు సాధ్యం కాదు.
5.2.34
महौजसो महावीर्या बलवन्तश्च राक्षसाः।
वञ्चनीया मया सर्वे जानकीं परिमार्गता ॥ ५.२.३४ ॥
మహా బలశాలులు, మహా పరాక్రమవంతులు, బలవంతులైన రాక్షసులందరినీ, జానకిని వెదికేటప్పుడు నేను మోసగించాలి.
5.2.35
लक्ष्यालक्ष्येण रूपेण रात्रौ लंकापुरी मया।
प्राप्तकालं प्रवेष्टुं मे कृत्यं साधयितुं महत् ॥ ५.२.३५ ॥
రాత్రివేళ, కనిపించీ కనిపించని రూపంతో, లంకా నగరంలో ప్రవేశించే సమయం వచ్చింది; నా మహత్తరమైన కార్యాన్ని సాధించడానికి.
5.2.36
तां पुरीं तादृशीं दृष्ट्वा दुराधर्षां सुरासुरैः।
हनूमांश्चिन्तयामास विनिःश्वस्य मुहुर्मुहुः ॥ ५.२.३६ ॥
దేవతలకు, అసురులకు కూడా దుర్జయమైన ఆ నగరాన్ని చూసి, హనుమంతుడు మాటిమాటికి నిట్టూర్చి ఆలోచించాడు.
5.2.37
केनोपायेन पश्येयं मैथिलीं जनकात्मजाम्।
अदृष्टो राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना ॥ ५.२.३७ ॥
రాక్షసరాజు, దురాత్ముడైన రావణుడు చూడకుండా ఉన్న జనకుని కుమార్తె మైథిలిని ఏ ఉపాయంతో నేను చూడగలను?
5.2.38
न विनश्येत् कथं कार्यं रामस्य विदितात्मनः।
एकामेकस्तु पश्येयं रहिते जनकात्मजाम् ॥ ५.२.३८ ॥
ఆత్మజ్ఞుడైన రాముని కార్యం ఎలా నశించకుండా ఉంటుంది? ఏకాంతంలో జనకుని కుమార్తెను నేను ఒంటరిగా చూడగలనా?
5.2.39
भूताश्चार्था विनश्यन्ति देशकालविरोधिताः।
विक्लवं दूतमासाद्य तमः सूर्योदये यथा ॥ ५.२.३९ ॥
దేశకాలాలకు విరుద్ధమైన కార్యాలు నశిస్తాయి; కలవరపడిన దూతకు అప్పగించబడినప్పుడు, సూర్యోదయంలో చీకటి వలె.
5.2.40
अर्थानर्थान्तरे बुद्धिर्निश्चितापि न शोभते।
घातयन्तीह कार्याणि दूताः पण्डितमानिनः ॥ ५.२.४० ॥
అర్థానర్థాల మధ్య స్థిరబుద్ధి కూడా శోభించదు. ఇక్కడ తాము పండితులమని భావించే దూతలు కార్యాలను నాశనం చేస్తారు.
5.2.41
न विनश्येत् कथं कार्यं वैक्लव्यं न कथं भवेत्।
लङ्घनं च समुद्रस्य कथं नु न भवेद् वृथा ॥ ५.२.४१ ॥
కార్యం ఎలా నశించకుండా ఉంటుంది, కలవరం ఎలా రాకుండా ఉంటుంది? సముద్రాన్ని దాటడం ఎలా వ్యర్థం కాకుండా ఉంటుంది?
5.2.42
मयि दृष्टे तु रक्षोभी रामस्य विदितात्मनः।
भवेद् व्यर्थमिदं कार्यं रावणानर्थमिच्छतः ॥ ५.२.४२ ॥
నన్ను రాక్షసులు చూస్తే, ఆత్మజ్ఞుడైన రాముని ఈ కార్యం వ్యర్థమవుతుంది; రావణుని నాశనం కోరే అతని ఉద్దేశమూ వ్యర్థమవుతుంది.
5.2.43
नहि शक्यं क्वचित् स्थातुमविज्ञातेन राक्षसैः।
अपि राक्षसरूपेण किमुतान्येन केनचित् ॥ ५.२.४३ ॥
రాక్షసులచే గుర్తింపబడకుండా ఎక్కడా ఉండటం సాధ్యం కాదు; రాక్షస రూపంలో కూడా కాదు, ఇతర ఏ రూపంలోనైనా మరింత కాదు.
5.2.44
वायुरप्यत्र नाज्ञातश्चरेदिति मतिर्मम।
नह्यत्राविदितं किंचिद् रक्षसां भीमकर्मणाम् ॥ ५.२.४४ ॥
ఇక్కడ గాలి కూడా గుర్తించబడకుండా సంచరించదని నా అభిప్రాయం; భయంకర కర్మలు చేసే రాక్షసులకు ఇక్కడ ఏదీ తెలియకుండా ఉండదు.
5.2.45
इहाहं यदि तिष्ठामि स्वेन रूपेण संवृतः।
विनाशमुपयास्यामि भर्तुरर्थश्च हास्यति ॥ ५.२.४५ ॥
నేను ఇక్కడ నా స్వంత రూపంలో ఉంటే నాశనమవుతాను; నా యజమాని కార్యమూ వ్యర్థమవుతుంది.
5.2.46
तदहं स्वेन रूपेण रजन्यां ह्रस्वतां गतः।
लंकामभिपतिष्यामि राघवस्यार्थसिद्धये ॥ ५.२.४६ ॥
కావున నేను రాత్రివేళ నా రూపాన్ని చిన్నదిగా చేసుకుని, రాఘవుని కార్యసిద్ధి కోసం లంకలో దిగుతాను.
5.2.47
रावणस्य पुरीं रात्रौ प्रविश्य सुदुरासदाम्।
प्रविश्य भवनं सर्वं द्रक्ष्यामि जनकात्मजाम् ॥ ५.२.४७ ॥
రాత్రివేళ రావణుని అత్యంత దుర్గమమైన నగరంలో ప్రవేశించి, అతని భవనాలన్నింటిలో ప్రవేశించి జనక పుత్రిని చూస్తాను.
5.2.48
आचकाङ्क्षे तदा वीरो वैदेह्या दर्शनोत्सुकः ॥ ५.२.४८ ॥
అప్పుడు ఆ వీరుడు వైదేహిని దర్శించాలనే ఆతురతతో ఆమెను చూడ ఆకాంక్షించాడు.
5.2.49
सूर्ये चास्तं गते रात्रौ देहं संक्षिप्य मारुतिः।
वृषदंशकमात्रोऽथ बभूवाद्भुतदर्शनः ॥ ५.२.४९ ॥
సూర్యుడు అస్తమించి రాత్రి అయినప్పుడు, మారుతి తన దేహాన్ని కుదించుకుని పిల్లి పరిమాణంలో అద్భుత రూపంలో కనిపించాడు.
5.2.50
प्रदोषकाले हनुमांस्तूर्णमुत्पत्य वीर्यवान्।
प्रविवेश पुरीं रम्यां प्रविभक्तमहापथाम् ॥ ५.२.५० ॥
సంధ్యాసమయంలో పరాక్రమవంతుడైన హనుమంతుడు వేగంగా దూకి, మహామార్గాలు చక్కగా విభజించబడిన ఆ రమణీయ నగరంలో ప్రవేశించాడు.
5.2.51
प्रासादमालाविततां स्तम्भैः काञ्चनसंनिभैः।
शातकुम्भनिभैर्जालैर्गन्धर्वनगरोपमाम् ॥ ५.२.५१ ॥
ఆ నగరం ప్రాసాదాల వరుసలతో విస్తరించి ఉంది; దాని స్తంభాలు బంగారంలా, జాలీలు శుద్ధ బంగారంలా ఉన్నాయి; అది గంధర్వనగరంలా కనిపించింది.
5.2.52
सप्तभौमाष्टभौमैश्च स ददर्श महापुरीम्।
तलैः स्फटिकसंकीर्णैः कार्तस्वरविभूषितैः ॥ ५.२.५२ ॥
ఆయన ఆ మహానగరాన్ని చూశాడు; అందులో ఏడు, ఎనిమిది అంతస్తుల భవనాలు ఉన్నాయి; స్ఫటికాలు పొదిగిన, బంగారంతో అలంకరించిన అంతస్తులు ఉన్నాయి.
5.2.53
वैदूर्यमणिचित्रैश्च मुक्ताजालविभूषितैः।
तैस्तैः शुशुभिरे तानि भवनान्यत्र रक्षसाम् ॥ ५.२.५३ ॥
వైడూర్య మణులతో చిత్రితమై, ముత్యాల జాలీలతో అలంకరించబడిన ఆ భవనాలు, ఇక్కడి రాక్షసుల నివాసాలుగా ప్రకాశించాయి.
5.2.54
काञ्चनानि विचित्राणि तोरणानि च रक्षसाम्।
लंकामुद्योतयामासुः सर्वतः समलंकृताम् ॥ ५.२.५४ ॥
రాక్షసుల అద్భుతమైన బంగారు తోరణాలు, అన్నివైపులా అలంకరించబడిన లంకను ప్రకాశింపజేశాయి.
5.2.55
अचिन्त्यामद्भुताकारां दृष्ट्वा लंकां महाकपिः।
आसीद् विषण्णो हृष्टश्च वैदेह्या दर्शनोत्सुकः ॥ ५.२.५५ ॥
ఊహకందని, అద్భుత రూపంగల లంకను చూసి మహాకపి విషాదంతో పాటు ఆనందమూ పొందాడు; వైదేహిని దర్శించాలన్న ఆత్రుతతో నిండాడు.
5.2.56
स पाण्डुराविद्धविमानमालिनीं
महार्हजाम्बूनदजालतोरणाम्।
यशस्विनीं रावणबाहुपालितां
क्षपाचरैर्भीमबलैः सुपालिताम् ॥ ५.२.५६ ॥
తెల్లని, ఎత్తైన విమానాల మాలతో అలంకరించబడినది, అమూల్యమైన బంగారు జాలివేసిన తోరణాలు కలది, కీర్తిమంతురాలు, రావణుని బాహువులచే రక్షించబడినది, భయంకర బలముగల రాక్షసులచే చక్కగా కాపాడబడినదీ అయిన ఆ లంకను ఆయన చూచాడు.
5.2.57
चन्द्रोऽपि साचिव्यमिवास्य कुर्वं-
स्तारागणैर्मध्यगतो विराजन्।
ज्योत्स्नावितानेन वितत्य लोका-
नुत्तिष्ठतेऽनेकसहस्ररश्मिः ॥ ५.२.५७ ॥
రావణునికి మంత్రిగా వ్యవహరిస్తున్నట్లుగా, నక్షత్రగణాల మధ్య ప్రకాశిస్తూ చంద్రుడు కూడా వెన్నెల చందువాను లోకాలపై విస్తరింపజేస్తూ ఉదయిస్తున్నాడు; అతడు వేయి కిరణాలు కలవాడు.
5.2.58
शङ्खप्रभं क्षीरमृणालवर्ण-
मुद्गच्छमानं व्यवभासमानम्।
ददर्श चन्द्रं स कपिप्रवीरः
पोप्लूयमानं सरसीव हंसम् ॥ ५.२.५८ ॥
శంఖకాంతితో, పాలు మరియు తామరతూడు రంగుతో, ఉదయిస్తూ ప్రకాశిస్తున్న చంద్రుడిని ఆ కపిప్రవీరుడు చూచాడు; అది సరస్సులో తేలియాడే హంసలా కనిపించింది.