વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 5.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.2.1
स सागरमनाधृष्यमतिक्रम्य महाबलः।
त्रिकूटस्य तटे लंकां स्थितः स्वस्थो ददर्श ह ॥ ५.२.१ ॥
તે મહાબળવાન, અજેય સાગર ઓળંગીને, ત્રિકૂટના કિનારે ઊભા રહી, સ્વસ્થ ચિત્તે લંકાને જોયું.
5.2.2
ततः पादपमुक्तेन पुष्पवर्षेण वीर्यवान्।
अभिवृष्टस्ततस्तत्र बभौ पुष्पमयो हरिः ॥ ५.२.२ ॥
ત્યારે વૃક્ષોએ વરસાવેલા પુષ્પવર્ષાથી ભીંજાયેલો તે વીર વાનર ત્યાં ફૂલોથી ભરેલો શોભી ઊઠ્યો.
5.2.3
योजनानां शतं श्रीमांस्तीर्त्वाप्युत्तमविक्रमः।
अनिःश्वसन् कपिस्तत्र न ग्लानिमधिगच्छति ॥ ५.२.३ ॥
શ્રીમાન તે કપિ સો યોજન ઓળંગ્યા છતાં, ઉત્તમ પરાક્રમી હોવાથી શ્વાસ ચઢાવ્યા વિના ત્યાં થાક અનુભવતો નહોતો.
5.2.4
शतान्यहं योजनानां क्रमेयं सुबहून्यपि।
किं पुनः सागरस्यान्तं संख्यातं शतयोजनम् ॥ ५.२.४ ॥
હું સેંકડો યોજન, ઘણાં પણ, ઓળંગી શકું; તો સાગરનો નક્કી કરેલો સો યોજનનો અંત ઓળંગવો શું છે?
5.2.5
स तु वीर्यवतां श्रेष्ठः प्लवतामपि चोत्तमः।
जगाम वेगवाँल्लंकां लङ्घयित्वा महोदधिम् ॥ ५.२.५ ॥
તે વીરોમાં શ્રેષ્ઠ અને કૂદનારાઓમાં ઉત્તમ હતો; વેગથી મહાસાગરને કૂદીને ઓળંગી લંકા તરફ ગયો.
5.2.6
शाद्वलानि च नीलानि गन्धवन्ति वनानि च।
मधुमन्ति च मध्येन जगाम नगवन्ति च ॥ ५.२.६ ॥
લીલા ઘાસનાં મેદાનો, ઘેરાં વાદળી સુગંધિત વનો અને મધુર ફળવાળા વૃક્ષોની વચ્ચેથી તે આગળ વધ્યો.
5.2.7
शैलांश्च तरुसंछन्नान् वनराजीश्च पुष्पिताः।
अभिचक्राम तेजस्वी हनूमान् प्लवगर्षभः ॥ ५.२.७ ॥
વૃક્ષોથી ઢંકાયેલા પર્વતો અને ખીલેલી વનહારમાળાઓ વટાવીને તેજસ્વી હનુમાન, વાનરશ્રેષ્ઠ, આગળ વધ્યા.
5.2.8
स तस्मिन्नचले तिष्ठन् वनान्युपवनानि च।
स नगाग्रे स्थितां लंकां ददर्श पवनात्मजः ॥ ५.२.८ ॥
તે પર્વત પર ઊભા રહીને વનો અને ઉપવનો જોતા પવનપુત્રે પર્વતશિખર પર આવેલી લંકા જોઈ.
5.2.9
सरलान् कर्णिकारांश्च खर्जूरांश्च सुपुष्पितान्।
प्रियालान् मुचुलिन्दांश्च कुटजान् केतकानपि ॥ ५.२.९ ॥
સરલ, કર્ણિકાર, સારી રીતે ખીલેલા ખજૂર, પ્રિયાલ, મુચુલિંદ, કુટજ અને કેતક વૃક્ષો પણ (ત્યાં હતાં).
5.2.10
प्रियङ्गून् गन्धपूर्णांश्च नीपान् सप्तच्छदांस्तथा।
असनान् कोविदारांश्च करवीरांश्च पुष्पितान् ॥ ५.२.१० ॥
સુગંધથી ભરેલા પ્રિયંગુ, નીપ, સપ્તચ્છદ, અસન, કોવિદાર અને ખીલેલા કરવીર વૃક્ષો પણ (ત્યાં હતાં).
5.2.11
पुष्पभारनिबद्धांश्च तथा मुकुलितानपि।
पादपान् विहगाकीर्णान् पवनाधूतमस्तकान् ॥ ५.२.११ ॥
ફૂલોના ભારથી લદાયેલા, કળીઓથી ભરેલા, પક્ષીઓથી ભરેલા અને પવનથી માથું હલાવતા વૃક્ષો પણ (ત્યાં હતા).
5.2.12
हंसकारण्डवाकीर्णा वापीः पद्मोत्पलावृताः।
आक्रीडान् विविधान् रम्यान् विविधांश्च जलाशयान् ॥ ५.२.१२ ॥
હંસો અને કારંડવોથી ભરેલી, કમળ અને ઉત્પલથી ઢંકાયેલી વાવો, વિવિધ રમણીય ક્રીડાસ્થળો અને વિવિધ જળાશયો (ત્યાં હતાં).
5.2.13
संततान् विविधैर्वृक्षैः सर्वर्तुफलपुष्पितैः।
उद्यानानि च रम्याणि ददर्श कपिकुञ्जरः ॥ ५.२.१३ ॥
વાનરશ્રેષ્ઠ હનુમાને સર્વ ઋતુઓમાં ફળ-ફૂલ આપતા વિવિધ વૃક્ષોથી ઘેરાયેલા રમણીય ઉદ્યાનો જોયા.
5.2.14
समासाद्य च लक्ष्मीवाँल्लंकां रावणपालिताम्।
परिखाभिः सपद्माभिः सोत्पलाभिरलंकृताम् ॥ ५.२.१४ ॥
તેજસ્વી હનુમાન રાવણથી સુરક્ષિત લંકા પહોંચ્યા; જે કમળ અને નીલકમળથી શોભતા ખાડાઓથી સુશોભિત હતી.
5.2.15
सीतापहरणात् तेन रावणेन सुरक्षिताम्।
समन्ताद् विचरद्भिश्च राक्षसैरुग्रधन्वभिः ॥ ५.२.१५ ॥
સીતાના અપહરણને કારણે રાવણે સારી રીતે સુરક્ષિત કરેલી લંકા; જ્યાં ચારે બાજુ ઉગ્ર ધનુર્ધારી રાક્ષસો ફરતા હતા.
5.2.16
काञ्चनेनावृतां रम्यां प्राकारेण महापुरीम्।
गृहैश्च गिरिसंकाशैः शारदाम्बुदसंनिभैः ॥ ५.२.१६ ॥
સોનાના કોટથી ઘેરાયેલી રમણીય મહાનગરી; તેના ગૃહો પર્વતો અને શરદઋતુના વાદળો જેવા હતા.
5.2.17
पाण्डुराभिः प्रतोलीभिरुच्चाभिरभिसंवृताम्।
अट्टालकशताकीर्णां पताकाध्वजशोभिताम् ॥ ५.२.१७ ॥
સફેદ, ઊંચા માર્ગોથી ઘેરાયેલી, સેંકડો અટ્ટાલિકાઓથી ભરેલી અને પતાકા-ધ્વજોથી શોભતી લંકા.
5.2.18
तोरणैः काञ्चनैर्दिव्यैर्लतापङ्क्तिविराजितैः।
ददर्श हनुमाँल्लंकां देवो देवपुरीमिव ॥ ५.२.१८ ॥
સોનાના દિવ્ય તોરણો અને વેલાઓની હારમાળાથી શોભતી લંકા હનુમાને જોઈ; જાણે દેવોની નગરી હોય.
5.2.19
गिरिमूर्ध्नि स्थितां लंकां पाण्डुरैर्भवनैः शुभैः।
ददर्श स कपिः श्रीमान् पुरीमाकाशगामिव ॥ ५.२.१९ ॥
પર્વતના શિખર પર સ્થિત લંકાને, શ્વેત અને સુંદર ભવનોથી યુક્ત, તે તેજસ્વી વાનરે જોઈ; આકાશમાં વિચરતી નગરી જેવી તે લાગતી હતી.
5.2.20
पालितां राक्षसेन्द्रेण निर्मितां विश्वकर्मणा।
प्लवमानामिवाकाशे ददर्श हनुमान् कपिः ॥ ५.२.२० ॥
રાક્ષસેન્દ્ર દ્વારા રક્ષિત, વિશ્વકર્મા દ્વારા નિર્મિત, આકાશમાં તરતી હોય તેમ તે લંકાને વાનર હનુમાને જોઈ.
5.2.21
वप्रप्राकारजघनां विपुलाम्बुवनाम्बराम्।
शतघ्नीशूलकेशान्तामट्टालकावतंसकाम् ॥ ५.२.२१ ॥
પ્રાકાર અને કોટ જ તેનું કટિપ્રદેશ; વિશાળ જળાશયો અને વન જ તેનું વસ્ત્ર; શતઘ્ની અને શૂળ જ તેના વાળના અગ્રભાગ; અટ્ટાલિકાઓ જ તેના અલંકાર.
5.2.22
मनसेव कृतां लंकां निर्मितां विश्वकर्मणा।
द्वारमुत्तरमासाद्य चिन्तयामास वानरः ॥ ५.२.२२ ॥
મનથી રચાયેલી હોય તેવી, વિશ્વકર્માએ બાંધેલી લંકાને જોઈ, ઉત્તર દ્વાર પર પહોંચીને તે વાનર વિચારવા લાગ્યો.
5.2.23
कैलासनिलयप्रख्यमालिखन्तमिवाम्बरम्।
ध्रियमाणमिवाकाशमुच्छ्रितैर्भवनोत्तमैः ॥ ५.२.२३ ॥
કૈલાસના નિવાસ જેવી, આકાશ પર જાણે ચિત્ર દોરતી હોય તેવી, અને ઊંચા ઉત્તમ ભવનોથી આકાશને જાણે ધારણ કરતી હોય તેવી તે હતી.
5.2.24
सम्पूर्णा राक्षसैर्घोरैर्नागैर्भोगवतीमिव।
अचिन्त्यां सुकृतां स्पष्टां कुबेराध्युषितां पुरा ॥ ५.२.२४ ॥
ભયંકર રાક્ષસોથી ભરેલી, નાગોથી ભરેલી ભોગવતી જેવી; અચિંત્ય, સુરેખ રીતે રચાયેલી, સ્પષ્ટ, પૂર્વે કુબેર જ્યાં વસ્યા હતા તેવી.
5.2.25
दंष्ट्राभिर्बहुभिः शूरैः शूलपट्टिशपाणिभिः।
रक्षितां राक्षसैर्घोरैर्गुहामाशीविषैरिव ॥ ५.२.२५ ॥
દાઢોવાળા, હાથમાં શૂળ અને પટ્ટિશ ધરાવતા અનેક શૂરવીર ભયંકર રાક્ષસોથી રક્ષિત, ઝેરી સર્પોવાળી ગુફા જેવી (લંકા).
5.2.26
तस्याश्च महतीं गुप्तिं सागरं च निरीक्ष्य सः।
रावणं च रिपुं घोरं चिन्तयामास वानरः ॥ ५.२.२६ ॥
એ નગરીનું મહાન રક્ષણ અને સમુદ્ર જોઈને, તથા ભયંકર શત્રુ રાવણનો વિચાર કરીને એ વાનર ચિંતન કરવા લાગ્યો.
5.2.27
आगत्यापीह हरयो भविष्यन्ति निरर्थकाः।
नहि युद्धेन वै लंका शक्या जेतुं सुरैरपि ॥ ५.२.२७ ॥
અહીં આવીને પણ વાનરો નિરર્થક થશે; યુદ્ધથી લંકા દેવતાઓથી પણ જીતી શકાય તેમ નથી.
5.2.28
इमां त्वविषमां लंकां दुर्गां रावणपालिताम्।
प्राप्यापि सुमहाबाहुः किं करिष्यति राघवः ॥ ५.२.२८ ॥
રાવણ દ્વારા રક્ષિત આ દુર્ગમ, પ્રવેશવા કઠિન લંકા સુધી પહોંચીને પણ મહાબાહુ રાઘવ શું કરશે?
5.2.29
अवकाशो न साम्नस्तु राक्षसेष्वभिगम्यते।
न दानस्य न भेदस्य नैव युद्धस्य दृश्यते ॥ ५.२.२९ ॥
રાક્ષસોમાં સામનીતિ માટે તક દેખાતી નથી; દાન, ભેદ કે યુદ્ધ માટે પણ તક દેખાતી નથી.
5.2.30
चतुर्णामेव हि गतिर्वानराणां तरस्विनाम्।
वालिपुत्रस्य नीलस्य मम राज्ञश्च धीमतः ॥ ५.२.३० ॥
વેગવાન વાનરોની ગતિ આ ચારના પર જ આધારિત છે: વાલીનો પુત્ર (અંગદ), નીલ, હું અને બુદ્ધિમાન રાજા (સુગ્રીવ).
5.2.31
यावज्जानामि वैदेहीं यदि जीवति वा न वा।
तत्रैव चिन्तयिष्यामि दृष्ट्वा तां जनकात्मजाम् ॥ ५.२.३१ ॥
વૈદેહી જીવિત છે કે નહિ તે જાણું ત્યાં સુધી, જનકની પુત્રીને જોયા પછી ત્યાં જ હું વિચારીશ.
5.2.32
ततः स चिन्तयामास मुहूर्तं कपिकुञ्जरः।
गिरेः शृङ्गे स्थितस्तस्मिन् रामस्याभ्युदयं ततः ॥ ५.२.३२ ॥
પછી તે કપિકુંજરે ક્ષણભર વિચાર કર્યો; પર્વતના શિખર પર ઊભા રહીને રામના અભ્યુદયનો વિચાર કર્યો.
5.2.33
अनेन रूपेण मया न शक्या रक्षसां पुरी।
प्रवेष्टुं राक्षसैर्गुप्ता क्रूरैर्बलसमन्वितैः ॥ ५.२.३३ ॥
આ રૂપમાં ક્રૂર અને બળવાન રાક્ષસોથી રક્ષિત રાક્ષસોની નગરીમાં પ્રવેશ મારા માટે શક્ય નથી.
5.2.34
महौजसो महावीर्या बलवन्तश्च राक्षसाः।
वञ्चनीया मया सर्वे जानकीं परिमार्गता ॥ ५.२.३४ ॥
મહાબળવાન, મહાપરાક્રમી અને બળવાન સર્વ રાક્ષસોને જાનકીની શોધ કરતી વખતે મારે છેતરવા જોઈએ.
5.2.35
लक्ष्यालक्ष्येण रूपेण रात्रौ लंकापुरी मया।
प्राप्तकालं प्रवेष्टुं मे कृत्यं साधयितुं महत् ॥ ५.२.३५ ॥
રાત્રે, દેખાતા અને ન દેખાતા રૂપે, લંકાપુરીમાં પ્રવેશવાનો સમય આવ્યો છે; મારું મહાન કાર્ય સિદ્ધ કરવા.
5.2.36
तां पुरीं तादृशीं दृष्ट्वा दुराधर्षां सुरासुरैः।
हनूमांश्चिन्तयामास विनिःश्वस्य मुहुर्मुहुः ॥ ५.२.३६ ॥
દેવો અને અસુરોથી પણ અજેય એવી તે નગરીને જોઈને, હનુમાન વારંવાર નિસાસો નાખીને વિચારવા લાગ્યા.
5.2.37
केनोपायेन पश्येयं मैथिलीं जनकात्मजाम्।
अदृष्टो राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना ॥ ५.२.३७ ॥
રાક્ષસરાજ દુરાત્મા રાવણથી અદૃષ્ટ જનકપુત્રી મૈથિલીને હું કયા ઉપાયથી જોઈ શકીશ?
5.2.38
न विनश्येत् कथं कार्यं रामस्य विदितात्मनः।
एकामेकस्तु पश्येयं रहिते जनकात्मजाम् ॥ ५.२.३८ ॥
આત્મજ્ઞ રામનું કાર્ય કેવી રીતે નાશ ન પામે? એકાંતમાં એકલો હું જનકપુત્રીને કેવી રીતે જોઈ શકું?
5.2.39
भूताश्चार्था विनश्यन्ति देशकालविरोधिताः।
विक्लवं दूतमासाद्य तमः सूर्योदये यथा ॥ ५.२.३९ ॥
દેશ-કાળથી વિરુદ્ધ કાર્યો નાશ પામે છે; વિહ્વળ દૂતને સોંપાયેલાં, સૂર્યોદયે અંધકારની જેમ.
5.2.40
अर्थानर्थान्तरे बुद्धिर्निश्चितापि न शोभते।
घातयन्तीह कार्याणि दूताः पण्डितमानिनः ॥ ५.२.४० ॥
અર્થ-અનર્થની વચ્ચે નિશ્ચિત બુદ્ધિ પણ શોભતી નથી. પોતાને પંડિત માનનારા દૂતો કાર્યોનો નાશ કરે છે.
5.2.41
न विनश्येत् कथं कार्यं वैक्लव्यं न कथं भवेत्।
लङ्घनं च समुद्रस्य कथं नु न भवेद् वृथा ॥ ५.२.४१ ॥
કાર્ય કેવી રીતે નાશ ન પામે, વિહ્વળતા કેવી રીતે ન આવે? સમુદ્ર-લંઘન પણ કેવી રીતે વ્યર્થ ન થાય?
5.2.42
मयि दृष्टे तु रक्षोभी रामस्य विदितात्मनः।
भवेद् व्यर्थमिदं कार्यं रावणानर्थमिच्छतः ॥ ५.२.४२ ॥
મને રાક્ષસો જુએ તો આત્મજ્ઞ રામનું આ કાર્ય વ્યર્થ થશે; રાવણનો અનર્થ ઇચ્છનારું તેમનું લક્ષ્ય પણ વ્યર્થ થશે.
5.2.43
नहि शक्यं क्वचित् स्थातुमविज्ञातेन राक्षसैः।
अपि राक्षसरूपेण किमुतान्येन केनचित् ॥ ५.२.४३ ॥
રાક્ષસોથી અજાણ્યા રહીને ક્યાંય રહેવું શક્ય નથી; રાક્ષસ રૂપમાં પણ નહીં, બીજા કોઈ રૂપમાં તો વધુ નહીં.
5.2.44
वायुरप्यत्र नाज्ञातश्चरेदिति मतिर्मम।
नह्यत्राविदितं किंचिद् रक्षसां भीमकर्मणाम् ॥ ५.२.४४ ॥
અહીં પવન પણ અજાણ્યો રીતે ફરી શકે નહીં એવો મારો મત છે; ભયંકર કર્મ કરનારા રાક્ષસોથી અહીં કંઈ છુપાતું નથી.
5.2.45
इहाहं यदि तिष्ठामि स्वेन रूपेण संवृतः।
विनाशमुपयास्यामि भर्तुरर्थश्च हास्यति ॥ ५.२.४५ ॥
જો હું અહીં મારા જ રૂપમાં રહીશ તો મારો વિનાશ થશે અને મારા સ્વામીનું કાર્ય પણ નષ્ટ થશે.
5.2.46
तदहं स्वेन रूपेण रजन्यां ह्रस्वतां गतः।
लंकामभिपतिष्यामि राघवस्यार्थसिद्धये ॥ ५.२.४६ ॥
તેથી હું રાત્રે મારું રૂપ નાનું કરીને રાઘવનું કાર્ય સિદ્ધ કરવા લંકામાં ઊતરીશ.
5.2.47
रावणस्य पुरीं रात्रौ प्रविश्य सुदुरासदाम्।
प्रविश्य भवनं सर्वं द्रक्ष्यामि जनकात्मजाम् ॥ ५.२.४७ ॥
રાત્રે રાવણની અતિ દુર્ગમ નગરીમાં પ્રવેશીને, તેના બધા ભવનોમાં પ્રવેશીને હું જનકપુત્રીને જોઈશ.
5.2.48
आचकाङ्क्षे तदा वीरो वैदेह्या दर्शनोत्सुकः ॥ ५.२.४८ ॥
ત્યારે તે વીર વૈદેહીના દર્શન માટે ઉત્સુક થઈને તેને જોવાની આકાંક્ષા રાખવા લાગ્યો.
5.2.49
सूर्ये चास्तं गते रात्रौ देहं संक्षिप्य मारुतिः।
वृषदंशकमात्रोऽथ बभूवाद्भुतदर्शनः ॥ ५.२.४९ ॥
સૂર્ય અસ્ત થયો અને રાત્રિ થઈ ત્યારે મારુતિએ પોતાનું શરીર સંકોચ્યું અને બિલાડી જેટલું રૂપ ધારણ કરી અદ્ભુત દેખાયા.
5.2.50
प्रदोषकाले हनुमांस्तूर्णमुत्पत्य वीर्यवान्।
प्रविवेश पुरीं रम्यां प्रविभक्तमहापथाम् ॥ ५.२.५० ॥
સાંજના સમયે પરાક્રમી હનુમાન ઝડપથી કૂદકો મારી, મોટા માર્ગો સુવ્યવસ્થિત વિભાજિત એવી રમણીય નગરીમાં પ્રવેશ્યા.
5.2.51
प्रासादमालाविततां स्तम्भैः काञ्चनसंनिभैः।
शातकुम्भनिभैर्जालैर्गन्धर्वनगरोपमाम् ॥ ५.२.५१ ॥
તે નગરી મહેલોની હારમાળાઓથી વિસ્તરેલી હતી; તેના સ્તંભો સોના જેવા અને જાળીઓ શુદ્ધ સોના જેવી હતી; જાણે ગંધર્વનગરી.
5.2.52
सप्तभौमाष्टभौमैश्च स ददर्श महापुरीम्।
तलैः स्फटिकसंकीर्णैः कार्तस्वरविभूषितैः ॥ ५.२.५२ ॥
તેણે તે મહાનગરી જોઈ; ત્યાં સાત અને આઠ માળની ઇમારતો હતી; સ્ફટિકથી જડેલા અને સોનાથી શણગારેલા માળ હતા.
5.2.53
वैदूर्यमणिचित्रैश्च मुक्ताजालविभूषितैः।
तैस्तैः शुशुभिरे तानि भवनान्यत्र रक्षसाम् ॥ ५.२.५३ ॥
વૈડૂર્ય મણિઓથી ચિત્રિત અને મોતીની જાળીઓથી શોભિત તે ભવનો અહીંના રાક્ષસોના નિવાસ તરીકે ઝળહળતા હતા.
5.2.54
काञ्चनानि विचित्राणि तोरणानि च रक्षसाम्।
लंकामुद्योतयामासुः सर्वतः समलंकृताम् ॥ ५.२.५४ ॥
રાક્ષસોના અદ્ભુત સોનાના તોરણો ચારે બાજુથી સુશોભિત લંકાને પ્રકાશિત કરતા હતા.
5.2.55
अचिन्त्यामद्भुताकारां दृष्ट्वा लंकां महाकपिः।
आसीद् विषण्णो हृष्टश्च वैदेह्या दर्शनोत्सुकः ॥ ५.२.५५ ॥
અચિંત્ય અને અદ્ભુત આકારવાળી લંકાને જોઈને મહાકપિ ખિન્ન પણ થયા અને હર્ષિત પણ; વૈદેહીના દર્શનની ઉત્સુકતાથી ભરાયા.
5.2.56
स पाण्डुराविद्धविमानमालिनीं
महार्हजाम्बूनदजालतोरणाम्।
यशस्विनीं रावणबाहुपालितां
क्षपाचरैर्भीमबलैः सुपालिताम् ॥ ५.२.५६ ॥
સફેદ, ઊંચાં વિમાનોની માળાથી શોભતી, મહામૂલ્યવાન સોનાની જાળીવાળાં તોરણોવાળી, યશસ્વિની, રાવણની ભુજાઓથી રક્ષિત, ભયંકર બળવાળા નિશાચરોથી સારી રીતે સુરક્ષિત એ લંકાને તેમણે જોઈ.
5.2.57
चन्द्रोऽपि साचिव्यमिवास्य कुर्वं-
स्तारागणैर्मध्यगतो विराजन्।
ज्योत्स्नावितानेन वितत्य लोका-
नुत्तिष्ठतेऽनेकसहस्ररश्मिः ॥ ५.२.५७ ॥
રાવણના મંત્રી હોય તેમ, તારાગણોની વચ્ચે વિરાજતો ચંદ્ર પણ ચાંદનીનો મંડપ લોકો પર ફેલાવીને ઊગી રહ્યો છે; તે હજારો કિરણોવાળો છે.
5.2.58
शङ्खप्रभं क्षीरमृणालवर्ण-
मुद्गच्छमानं व्यवभासमानम्।
ददर्श चन्द्रं स कपिप्रवीरः
पोप्लूयमानं सरसीव हंसम् ॥ ५.२.५८ ॥
શંખ જેવી પ્રભાવાળા, દૂધ અને કમળની દાંડીના રંગના, ઊગતા અને ઝળહળતા ચંદ્રને તે કપિપ્રવીરે જોયો; તે સરોવરમાં તરતા હંસ જેવો લાગતો હતો.