ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 5.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.2.1
स सागरमनाधृष्यमतिक्रम्य महाबलः।
त्रिकूटस्य तटे लंकां स्थितः स्वस्थो ददर्श ह ॥ ५.२.१ ॥
ಆ ಮಹಾಬಲನು, ಅಜೇಯ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿ, ತ್ರಿಕೂಟದ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಸ್ವಸ್ಥಚಿತ್ತದಿಂದ ಲಂಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿದನು.
5.2.2
ततः पादपमुक्तेन पुष्पवर्षेण वीर्यवान्।
अभिवृष्टस्ततस्तत्र बभौ पुष्पमयो हरिः ॥ ५.२.२ ॥
ಆಗ ಮರಗಳಿಂದ ಸುರಿದ ಹೂಮಳೆಯಿಂದ ತೋಯ್ದ ಆ ವೀರ ವಾನರನು ಅಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೊಳೆದನು.
5.2.3
योजनानां शतं श्रीमांस्तीर्त्वाप्युत्तमविक्रमः।
अनिःश्वसन् कपिस्तत्र न ग्लानिमधिगच्छति ॥ ५.२.३ ॥
ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಆ ಕಪಿ ನೂರು ಯೋಜನ ದಾಟಿದರೂ, ಉತ್ತಮ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಉಸಿರು ಬಿಗಿಹಿಡಿಯದೆ ಆಯಾಸಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
5.2.4
शतान्यहं योजनानां क्रमेयं सुबहून्यपि।
किं पुनः सागरस्यान्तं संख्यातं शतयोजनम् ॥ ५.२.४ ॥
ನಾನು ನೂರಾರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೂ ಹಲವು ಬಾರಿ ದಾಟಬಲ್ಲೆ; ಹಾಗಾದರೆ ಸಾಗರದ ನೂರು ಯೋಜನೆ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ದಾಟುವುದು ಯಾವ ಲೆಕ್ಕ?
5.2.5
स तु वीर्यवतां श्रेष्ठः प्लवतामपि चोत्तमः।
जगाम वेगवाँल्लंकां लङ्घयित्वा महोदधिम् ॥ ५.२.५ ॥
ಅವನು ವೀರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ, ಜಿಗಿಯುವವರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮನೂ ಆಗಿ, ವೇಗದಿಂದ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಹಾರಿ ದಾಟಿ ಲಂಕೆಗೆ ಹೋದನು.
5.2.6
शाद्वलानि च नीलानि गन्धवन्ति वनानि च।
मधुमन्ति च मध्येन जगाम नगवन्ति च ॥ ५.२.६ ॥
ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು, ನೀಲಿಯಾದ ಸುಗಂಧ ವನಗಳು, ಸಿಹಿ ಜೇನು ತುಂಬಿದ ಮರಗಳು ಇವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಾಗಿದನು.
5.2.7
शैलांश्च तरुसंछन्नान् वनराजीश्च पुष्पिताः।
अभिचक्राम तेजस्वी हनूमान् प्लवगर्षभः ॥ ५.२.७ ॥
ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ವನಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನೂ ದಾಟಿ, ತೇಜಸ್ವಿ ಹನುಮಂತ, ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು.
5.2.8
स तस्मिन्नचले तिष्ठन् वनान्युपवनानि च।
स नगाग्रे स्थितां लंकां ददर्श पवनात्मजः ॥ ५.२.८ ॥
ಆ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಕಾಡುಗಳನ್ನೂ ಉಪವನಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾ, ವಾಯುಪುತ್ರನು ಪರ್ವತ ಶಿಖರದ ಮೇಲಿದ್ದ ಲಂಕೆಯನ್ನು ಕಂಡನು.
5.2.9
सरलान् कर्णिकारांश्च खर्जूरांश्च सुपुष्पितान्।
प्रियालान् मुचुलिन्दांश्च कुटजान् केतकानपि ॥ ५.२.९ ॥
ಸರಳ, ಕರ್ಣಿಕಾರ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಖರ್ಜೂರ, ಪ್ರಿಯಾಲ, ಮುಚುಲಿಂದ, ಕುಟಜ, ಕೇತಕ ಮರಗಳೂ ಇದ್ದವು.
5.2.10
प्रियङ्गून् गन्धपूर्णांश्च नीपान् सप्तच्छदांस्तथा।
असनान् कोविदारांश्च करवीरांश्च पुष्पितान् ॥ ५.२.१० ॥
ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪ್ರಿಯಂಗು, ನೀಪ, ಸಪ್ತಚ್ಛದ, ಅಸನ, ಕೋವಿದಾರ, ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಕರವೀರ ಮರಗಳೂ ಇದ್ದವು.
5.2.11
पुष्पभारनिबद्धांश्च तथा मुकुलितानपि।
पादपान् विहगाकीर्णान् पवनाधूतमस्तकान् ॥ ५.२.११ ॥
ಹೂವಿನ ಭಾರದಿಂದ ಬಾಗಿದ, ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಗಾಳಿಗೆ ತಲೆ ಅಲ್ಲಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮರಗಳೂ ಇದ್ದವು.
5.2.12
हंसकारण्डवाकीर्णा वापीः पद्मोत्पलावृताः।
आक्रीडान् विविधान् रम्यान् विविधांश्च जलाशयान् ॥ ५.२.१२ ॥
ಹಂಸ ಮತ್ತು ಕಾರಂಡವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ತಾವರೆ ಮತ್ತು ನೈದಿಲೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಬಾವಿಗಳು, ವಿವಿಧ ರಮ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಥಳಗಳು, ವಿವಿಧ ಜಲಾಶಯಗಳೂ ಇದ್ದವು.
5.2.13
संततान् विविधैर्वृक्षैः सर्वर्तुफलपुष्पितैः।
उद्यानानि च रम्याणि ददर्श कपिकुञ्जरः ॥ ५.२.१३ ॥
ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಹನುಮಂತನು ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳಲ್ಲೂ ಹೂವು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ವಿವಿಧ ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ರಮ್ಯ ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಕಂಡನು.
5.2.14
समासाद्य च लक्ष्मीवाँल्लंकां रावणपालिताम्।
परिखाभिः सपद्माभिः सोत्पलाभिरलंकृताम् ॥ ५.२.१४ ॥
ಶೋಭಾಯುಕ್ತನಾದ ಹನುಮಂತನು ರಾವಣನಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಲಂಕೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದನು; ಅದು ಕಮಲ ಮತ್ತು ನೀಲೋತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಕಂದಕಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು.
5.2.15
सीतापहरणात् तेन रावणेन सुरक्षिताम्।
समन्ताद् विचरद्भिश्च राक्षसैरुग्रधन्वभिः ॥ ५.२.१५ ॥
ಸೀತೆಯ ಅಪಹರಣದ ಕಾರಣ ರಾವಣನಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಯಲ್ಪಟ್ಟ ಲಂಕೆ; ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಉಗ್ರ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ ರಾಕ್ಷಸರು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
5.2.16
काञ्चनेनावृतां रम्यां प्राकारेण महापुरीम्।
गृहैश्च गिरिसंकाशैः शारदाम्बुदसंनिभैः ॥ ५.२.१६ ॥
ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಾಕಾರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ರಮ್ಯ ಮಹಾನಗರ; ಅದರ ಮನೆಗಳು ಪರ್ವತಗಳಂತೆಯೂ ಶರತ್ಕಾಲದ ಮೋಡಗಳಂತೆಯೂ ಇದ್ದವು.
5.2.17
पाण्डुराभिः प्रतोलीभिरुच्चाभिरभिसंवृताम्।
अट्टालकशताकीर्णां पताकाध्वजशोभिताम् ॥ ५.२.१७ ॥
ಬಿಳಿಯ, ಎತ್ತರದ ಬೀದಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ನೂರಾರು ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಪತಾಕೆ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಲಂಕೆ.
5.2.18
तोरणैः काञ्चनैर्दिव्यैर्लतापङ्क्तिविराजितैः।
ददर्श हनुमाँल्लंकां देवो देवपुरीमिव ॥ ५.२.१८ ॥
ಚಿನ್ನದ ದಿವ್ಯ ತೋರಣಗಳು ಮತ್ತು ಲತಾಪಂಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಲಂಕೆಯನ್ನು ಹನುಮಂತನು ಕಂಡನು; ಅದು ದೇವಪುರಿಯಂತಿತ್ತು.
5.2.19
गिरिमूर्ध्नि स्थितां लंकां पाण्डुरैर्भवनैः शुभैः।
ददर्श स कपिः श्रीमान् पुरीमाकाशगामिव ॥ ५.२.१९ ॥
ಗಿರಿಯ ಶಿಖರದ ಮೇಲಿರುವ ಲಂಕೆಯನ್ನು, ಬಿಳಿಯ ಸುಂದರ ಭವನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನ್ನು, ಆ ತೇಜಸ್ವೀ ಕಪಿ ನೋಡಿದನು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ನಗರದಂತೆ ಅದು ತೋರಿತು.
5.2.20
पालितां राक्षसेन्द्रेण निर्मितां विश्वकर्मणा।
प्लवमानामिवाकाशे ददर्श हनुमान् कपिः ॥ ५.२.२० ॥
ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನಿಂದ ರಕ್ಷಿತವೂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವೂ ಆದ ಆ ಲಂಕೆಯನ್ನು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಕಪಿ ಹನುಮಾನ್ ನೋಡಿದನು.
5.2.21
वप्रप्राकारजघनां विपुलाम्बुवनाम्बराम्।
शतघ्नीशूलकेशान्तामट्टालकावतंसकाम् ॥ ५.२.२१ ॥
ಪ್ರಾಕಾರ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಗೋಡೆಗಳೇ ಅದರ ಸೊಂಟ; ವಿಶಾಲ ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ವನಗಳೇ ಅದರ ವಸ್ತ್ರ; ಶತಘ್ನಿ ಮತ್ತು ಶೂಲಗಳೇ ಅದರ ಕೂದಲಿನ ತುದಿಗಳು; ಅಟ್ಟಾಲಕಗಳೇ ಅದರ ಅಲಂಕಾರ.
5.2.22
मनसेव कृतां लंकां निर्मितां विश्वकर्मणा।
द्वारमुत्तरमासाद्य चिन्तयामास वानरः ॥ ५.२.२२ ॥
ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ರಚಿತವಾದಂತೆ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಲಂಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಉತ್ತರ ದ್ವಾರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಆ ವಾನರ ಯೋಚಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದನು.
5.2.23
कैलासनिलयप्रख्यमालिखन्तमिवाम्बरम्।
ध्रियमाणमिवाकाशमुच्छ्रितैर्भवनोत्तमैः ॥ ५.२.२३ ॥
ಕೈಲಾಸದ ನಿವಾಸದಂತೆ, ಆಕಾಶವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಎತ್ತರದ ಉತ್ತಮ ಭವನಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ಹೊತ್ತಂತೆ ಅದು ಇತ್ತು.
5.2.24
सम्पूर्णा राक्षसैर्घोरैर्नागैर्भोगवतीमिव।
अचिन्त्यां सुकृतां स्पष्टां कुबेराध्युषितां पुरा ॥ ५.२.२४ ॥
ಭಯಂಕರ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ತುಂಬಿ, ನಾಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭೋಗವತಿಯಂತೆ ಇತ್ತು; ಊಹಿಸಲಾಗದ್ದು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದದ್ದು, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದದ್ದು, ಹಿಂದೆ ಕುಬೇರನು ವಾಸಿಸಿದ್ದದ್ದು.
5.2.25
दंष्ट्राभिर्बहुभिः शूरैः शूलपट्टिशपाणिभिः।
रक्षितां राक्षसैर्घोरैर्गुहामाशीविषैरिव ॥ ५.२.२५ ॥
ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳ, ಶೂಲ ಪಟ್ಟಿಶಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಅನೇಕ ಶೂರ ಭಯಂಕರ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ, ವಿಷಸರ್ಪಗಳ ಗುಹೆಯಂತಿರುವ (ಲಂಕೆ).
5.2.26
तस्याश्च महतीं गुप्तिं सागरं च निरीक्ष्य सः।
रावणं च रिपुं घोरं चिन्तयामास वानरः ॥ ५.२.२६ ॥
ಆ ನಗರದ ಮಹಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಸಮುದ್ರವನ್ನೂ ನೋಡಿ, ಭಯಂಕರ ಶತ್ರು ರಾವಣನನ್ನೂ ಕುರಿತು ಆ ವಾನರನು ಚಿಂತಿಸಿದನು.
5.2.27
आगत्यापीह हरयो भविष्यन्ति निरर्थकाः।
नहि युद्धेन वै लंका शक्या जेतुं सुरैरपि ॥ ५.२.२७ ॥
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರೂ ವಾನರರು ನಿರರ್ಥಕರಾಗುವರು; ಯುದ್ಧದಿಂದ ಲಂಕೆಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳೂ ಗೆಲ್ಲಲಾರರು.
5.2.28
इमां त्वविषमां लंकां दुर्गां रावणपालिताम्।
प्राप्यापि सुमहाबाहुः किं करिष्यति राघवः ॥ ५.२.२८ ॥
ರಾವಣನಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಈ ದುರ್ಗಮ, ಕಠಿಣ ಲಂಕೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದರೂ ಮಹಾಬಾಹು ರಾಘವನು ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲನು?
5.2.29
अवकाशो न साम्नस्तु राक्षसेष्वभिगम्यते।
न दानस्य न भेदस्य नैव युद्धस्य दृश्यते ॥ ५.२.२९ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಸಾಮೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ದಾನ, ಭೇದ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
5.2.30
चतुर्णामेव हि गतिर्वानराणां तरस्विनाम्।
वालिपुत्रस्य नीलस्य मम राज्ञश्च धीमतः ॥ ५.२.३० ॥
ವೇಗವಂತರಾದ ವಾನರರ ಗತಿ ಈ ನಾಲ್ವರ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಂತಿದೆ: ವಾಲಿಯ ಮಗ (ಅಂಗದ), ನೀಲ, ನಾನು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಜ (ಸುಗ್ರೀವ).
5.2.31
यावज्जानामि वैदेहीं यदि जीवति वा न वा।
तत्रैव चिन्तयिष्यामि दृष्ट्वा तां जनकात्मजाम् ॥ ५.२.३१ ॥
ವೈದೇಹಿ ಬದುಕಿದ್ದಾಳೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವವರೆಗೆ, ಜನಕನ ಮಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ ಅಲ್ಲೇ ಯೋಚಿಸುವೆನು.
5.2.32
ततः स चिन्तयामास मुहूर्तं कपिकुञ्जरः।
गिरेः शृङ्गे स्थितस्तस्मिन् रामस्याभ्युदयं ततः ॥ ५.२.३२ ॥
ಆಗ ಆ ಕಪಿಕುಂಜರ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಯೋಚಿಸಿದನು; ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ರಾಮನ ಅಭ್ಯುದಯವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದನು.
5.2.33
अनेन रूपेण मया न शक्या रक्षसां पुरी।
प्रवेष्टुं राक्षसैर्गुप्ता क्रूरैर्बलसमन्वितैः ॥ ५.२.३३ ॥
ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರರು, ಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಕಾಯಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಕ್ಷಸರ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
5.2.34
महौजसो महावीर्या बलवन्तश्च राक्षसाः।
वञ्चनीया मया सर्वे जानकीं परिमार्गता ॥ ५.२.३४ ॥
ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು, ಬಲವಂತರಾದ ಎಲ್ಲ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ, ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವಾಗ ನಾನು ವಂಚಿಸಬೇಕು.
5.2.35
लक्ष्यालक्ष्येण रूपेण रात्रौ लंकापुरी मया।
प्राप्तकालं प्रवेष्टुं मे कृत्यं साधयितुं महत् ॥ ५.२.३५ ॥
ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾಣಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾಣಿಸದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಲಂಕಾ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ; ನನ್ನ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು.
5.2.36
तां पुरीं तादृशीं दृष्ट्वा दुराधर्षां सुरासुरैः।
हनूमांश्चिन्तयामास विनिःश्वस्य मुहुर्मुहुः ॥ ५.२.३६ ॥
ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಸುರರಿಗೂ ಅಜೇಯವಾದ ಆ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಿ, ಹನುಮಂತನು ಪದೇ ಪದೇ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಟ್ಟು ಯೋಚಿಸಿದನು.
5.2.37
केनोपायेन पश्येयं मैथिलीं जनकात्मजाम्।
अदृष्टो राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना ॥ ५.२.३७ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಾಜ ದುರಾತ್ಮ ರಾವಣನಿಂದ ಅದೃಷ್ಟನಾಗಿರುವ ಜನಕನ ಮಗಳು ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ನಾನು ನೋಡಬಲ್ಲೆ?
5.2.38
न विनश्येत् कथं कार्यं रामस्य विदितात्मनः।
एकामेकस्तु पश्येयं रहिते जनकात्मजाम् ॥ ५.२.३८ ॥
ಆತ್ಮಜ್ಞ ರಾಮನ ಕಾರ್ಯ ಹೇಗೆ ಹಾಳಾಗದೇ ಇರುವುದು? ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಜನಕನ ಮಗಳನ್ನು ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ನೋಡುವುದು ಹೇಗೆ?
5.2.39
भूताश्चार्था विनश्यन्ति देशकालविरोधिताः।
विक्लवं दूतमासाद्य तमः सूर्योदये यथा ॥ ५.२.३९ ॥
ದೇಶ-ಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ವಿಕ್ಲವನಾದ ದೂತನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರೆ, ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆಯಂತೆ.
5.2.40
अर्थानर्थान्तरे बुद्धिर्निश्चितापि न शोभते।
घातयन्तीह कार्याणि दूताः पण्डितमानिनः ॥ ५.२.४० ॥
ಅರ್ಥ-ಅನರ್ಥಗಳ ನಡುವೆ ನಿಶ್ಚಿತ ಬುದ್ಧಿಯೂ ಶೋಭಿಸದು. ತಾವು ಪಂಡಿತರೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ದೂತರು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
5.2.41
न विनश्येत् कथं कार्यं वैक्लव्यं न कथं भवेत्।
लङ्घनं च समुद्रस्य कथं नु न भवेद् वृथा ॥ ५.२.४१ ॥
ಕಾರ್ಯ ಹೇಗೆ ಹಾಳಾಗದಿರುವುದು, ವ್ಯಾಕುಲತೆ ಹೇಗೆ ಬಾರದಿರುವುದು? ಸಮುದ್ರ ಲಂಘನವೂ ಹೇಗೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಿರುವುದು?
5.2.42
मयि दृष्टे तु रक्षोभी रामस्य विदितात्मनः।
भवेद् व्यर्थमिदं कार्यं रावणानर्थमिच्छतः ॥ ५.२.४२ ॥
ನನ್ನನ್ನು ರಾಕ್ಷಸರು ನೋಡಿದರೆ, ಆತ್ಮಜ್ಞ ರಾಮನ ಈ ಕಾರ್ಯ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ; ರಾವಣನ ನಾಶವನ್ನು ಬಯಸುವ ಅವನ ಉದ್ದೇಶವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
5.2.43
नहि शक्यं क्वचित् स्थातुमविज्ञातेन राक्षसैः।
अपि राक्षसरूपेण किमुतान्येन केनचित् ॥ ५.२.४३ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡದೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೆಲೆಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ರಾಕ್ಷಸ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಾದರೂ ಇನ್ನೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
5.2.44
वायुरप्यत्र नाज्ञातश्चरेदिति मतिर्मम।
नह्यत्राविदितं किंचिद् रक्षसां भीमकर्मणाम् ॥ ५.२.४४ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯೂ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡದೆ ಸಂಚರಿಸಲಾರದು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ; ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ತಿಳಿಯದೆ ಇರದು.
5.2.45
इहाहं यदि तिष्ठामि स्वेन रूपेण संवृतः।
विनाशमुपयास्यामि भर्तुरर्थश्च हास्यति ॥ ५.२.४५ ॥
ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಒಡೆಯನ ಕಾರ್ಯವೂ ಕೆಡುತ್ತದೆ.
5.2.46
तदहं स्वेन रूपेण रजन्यां ह्रस्वतां गतः।
लंकामभिपतिष्यामि राघवस्यार्थसिद्धये ॥ ५.२.४६ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ರಾಘವನ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಲಂಕೆಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತೇನೆ.
5.2.47
रावणस्य पुरीं रात्रौ प्रविश्य सुदुरासदाम्।
प्रविश्य भवनं सर्वं द्रक्ष्यामि जनकात्मजाम् ॥ ५.२.४७ ॥
ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗಮ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅವನ ಎಲ್ಲ ಭವನಗಳನ್ನೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಜನಕನ ಮಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ.
5.2.48
आचकाङ्क्षे तदा वीरो वैदेह्या दर्शनोत्सुकः ॥ ५.२.४८ ॥
ಆಗ ಆ ವೀರನು ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ನೋಡುವ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಹಂಬಲಿಸಿದನು.
5.2.49
सूर्ये चास्तं गते रात्रौ देहं संक्षिप्य मारुतिः।
वृषदंशकमात्रोऽथ बभूवाद्भुतदर्शनः ॥ ५.२.४९ ॥
ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತಮಿಸಿ ರಾತ್ರಿ ಆದಾಗ, ಮಾರುತಿ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿ ಬೆಕ್ಕಿನ ಗಾತ್ರದವನಾಗಿ ಅದ್ಭುತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
5.2.50
प्रदोषकाले हनुमांस्तूर्णमुत्पत्य वीर्यवान्।
प्रविवेश पुरीं रम्यां प्रविभक्तमहापथाम् ॥ ५.२.५० ॥
ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಹನುಮಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹಾರಿ, ದೊಡ್ಡ ಬೀದಿಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ರಮ್ಯ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
5.2.51
प्रासादमालाविततां स्तम्भैः काञ्चनसंनिभैः।
शातकुम्भनिभैर्जालैर्गन्धर्वनगरोपमाम् ॥ ५.२.५१ ॥
ಆ ನಗರವು ಅರಮನೆಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು; ಅದರ ಕಂಬಗಳು ಚಿನ್ನದಂತೆಯೂ, ಜಾಲರಿಗಳು ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದಂತೆಯೂ ಇದ್ದವು; ಅದು ಗಂಧರ್ವನಗರದಂತೆ ತೋರಿತು.
5.2.52
सप्तभौमाष्टभौमैश्च स ददर्श महापुरीम्।
तलैः स्फटिकसंकीर्णैः कार्तस्वरविभूषितैः ॥ ५.२.५२ ॥
ಅವನು ಆ ಮಹಾನಗರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಏಳು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳಿದ್ದವು; ಸ್ಫಟಿಕ ಹರಡಿದ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ನೆಲಗಳಿದ್ದವು.
5.2.53
वैदूर्यमणिचित्रैश्च मुक्ताजालविभूषितैः।
तैस्तैः शुशुभिरे तानि भवनान्यत्र रक्षसाम् ॥ ५.२.५३ ॥
ವೈಡೂರ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಿತವಾದ ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿನ ಜಾಲರಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆ ಭವನಗಳು, ಇಲ್ಲಿನ ರಾಕ್ಷಸರ ನಿವಾಸಗಳಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
5.2.54
काञ्चनानि विचित्राणि तोरणानि च रक्षसाम्।
लंकामुद्योतयामासुः सर्वतः समलंकृताम् ॥ ५.२.५४ ॥
ರಾಕ್ಷಸರ ಅದ್ಭುತ ಚಿನ್ನದ ತೋರಣಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಲಂಕೆಯನ್ನು ಬೆಳಗಿದವು.
5.2.55
अचिन्त्यामद्भुताकारां दृष्ट्वा लंकां महाकपिः।
आसीद् विषण्णो हृष्टश्च वैदेह्या दर्शनोत्सुकः ॥ ५.२.५५ ॥
ಊಹಿಸಲಾಗದ, ಅದ್ಭುತ ರೂಪದ ಲಂಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮಹಾಕಪಿ ವಿಷಣ್ಣನೂ ಹರ್ಷಿತನೂ ಆದನು; ವೈದೇಹಿಯ ದರ್ಶನದ ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದನು.
5.2.56
स पाण्डुराविद्धविमानमालिनीं
महार्हजाम्बूनदजालतोरणाम्।
यशस्विनीं रावणबाहुपालितां
क्षपाचरैर्भीमबलैः सुपालिताम् ॥ ५.२.५६ ॥
ಬಿಳಿಯ, ಎತ್ತರದ ವಿಮಾನಗಳ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಅಮೂಲ್ಯ ಬಂಗಾರದ ಜಾಲದ ತೋರಣಗಳುಳ್ಳ, ಕೀರ್ತಿವಂತೆಯಾದ, ರಾವಣನ ಭುಜಬಲದಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ, ಭೀಕರ ಬಲದ ರಾತ್ರಿಚರರಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಯಲ್ಪಟ್ಟ ಲಂಕೆಯನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು.
5.2.57
चन्द्रोऽपि साचिव्यमिवास्य कुर्वं-
स्तारागणैर्मध्यगतो विराजन्।
ज्योत्स्नावितानेन वितत्य लोका-
नुत्तिष्ठतेऽनेकसहस्ररश्मिः ॥ ५.२.५७ ॥
ರಾವಣನ ಮಂತ್ರಿಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ, ತಾರಾಗಣಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಚಂದ್ರನೂ ಬೆಳದಿಂಗಳ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಲೋಕಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಡಿ ಉದಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳುಳ್ಳವನು.
5.2.58
शङ्खप्रभं क्षीरमृणालवर्ण-
मुद्गच्छमानं व्यवभासमानम्।
ददर्श चन्द्रं स कपिप्रवीरः
पोप्लूयमानं सरसीव हंसम् ॥ ५.२.५८ ॥
ಶಂಖದ ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ತಾವರೆ ನಾರಿನ ಬಣ್ಣದ, ಉದಯಿಸುತ್ತ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಆ ಕಪಿಪ್ರವೀರನು ನೋಡಿದನು; ಅದು ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಹಂಸದಂತೆ ತೋರಿತು.