വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 5.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.54.1
वीक्षमाणस्ततो लङ्कां कपिः कृतमनोरथः।
वर्धमानसमुत्साहः कार्यशेषमचिन्तयत् ॥ ५.५४.१ ॥
അപ്പോൾ ലങ്കയെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്ന, മനോരഥം സഫലമായ ആ കപി, വളർന്നുവരുന്ന ഉത്സാഹത്തോടെ ശേഷിച്ച കർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചു.
5.54.2
किं नु खल्ववशिष्टं मे कर्तव्यमिह साम्प्रतम्।
यदेषां रक्षसां भूयः संतापजननं भवेत् ॥ ५.५४.२ ॥
ഇനി ഇവിടെ എനിക്ക് ശേഷിക്കുന്ന കർത്തവ്യം എന്താണ്, ഈ രാക്ഷസർക്ക് വീണ്ടും സന്താപമുണ്ടാക്കുന്നത്?
5.54.3
वनं तावत्प्रमथितं प्रकृष्टा राक्षसा हताः।
बलैकदेशः क्षपितः शेषं दुर्गविनाशनम् ॥ ५.५४.३ ॥
വനം ഇതുവരെ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു, മുഖ്യരായ രാക്ഷസർ വധിക്കപ്പെട്ടു, സേനയുടെ ഒരു ഭാഗം ഇല്ലാതായി; ശേഷിക്കുന്നത് കോട്ടയുടെ നാശം.
5.54.4
दुर्गे विनाशिते कर्म भवेत् सुखपरिश्रमम्।
अल्पयत्नेन कार्येऽस्मिन् मम स्यात् सफलः श्रमः ॥ ५.५४.४ ॥
കോട്ട നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടാൽ ഈ കർമ്മം സുഖകരമായ പരിശ്രമമാകും; ഈ കാര്യത്തിൽ അല്പ പ്രയത്നത്താൽ എന്റെ ശ്രമം സഫലമാകും.
5.54.5
यो ह्ययं मम लाङ्गूले दीप्यते हव्यवाहनः।
अस्य संतर्पणं न्याय्यं कर्तुमेभिर्गृहोत्तमैः ॥ ५.५४.५ ॥
എന്റെ വാലിൽ ജ്വലിക്കുന്ന ഈ അഗ്നിയെ ഈ ഉത്തമഗൃഹങ്ങളാൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നത് ന്യായമാണ്.
5.54.6
ततः प्रदीप्तलाङ्गूलः सविद्युदिव तोयदः।
भवनाग्रेषु लङ्काया विचचार महाकपिः ॥ ५.५४.६ ॥
പിന്നെ ജ്വലിക്കുന്ന വാലോടുകൂടിയ ആ മഹാകപി, മിന്നലോടുകൂടിയ മേഘംപോലെ ലങ്കയിലെ ഗൃഹാഗ്രങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
5.54.7
गृहाद् गृहं राक्षसानामुद्यानानि च वानरः।
वीक्षमाणो ह्यसंत्रस्तः प्रासादांश्च चचार सः ॥ ५.५४.७ ॥
വാനരൻ ഓരോ വീടും രാക്ഷസരുടെ ഉദ്യാനങ്ങളും നോക്കിക്കൊണ്ട്, ഭയമില്ലാതെ മാളികകളിലും സഞ്ചരിച്ചു.
5.54.8
अवप्लुत्य महावेगः प्रहस्तस्य निवेशनम्।
अग्निं तत्र विनिक्षिप्य श्वसनेन समो बली ॥ ५.५४.८ ॥
മഹാവേഗനായ ആ ബലവാൻ പ്രഹസ്തന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് ചാടി, കാറ്റിനു തുല്യനായി അവിടെ തീ വെച്ചു.
5.54.9
ततोऽन्यत् पुप्लुवे वेश्म महापार्श्वस्य वीर्यवान्।
मुमोच हनुमानग्निं कालानलशिखोपमम् ॥ ५.५४.९ ॥
പിന്നെ വീര്യവാനായ ഹനുമാൻ മഹാപാർശ്വന്റെ മറ്റൊരു ഭവനത്തിലേക്ക് ചാടി, കാലാഗ്നിജ്വാലയ്ക്കു സമമായ തീ വിട്ടു.
5.54.10
वज्रदंष्ट्रस्य च तथा पुप्लुवे स महाकपिः।
शुकस्य च महातेजाः सारणस्य च धीमतः ॥ ५.५४.१० ॥
അതുപോലെ ആ മഹാകപി വജ്രദംഷ്ട്രന്റെയും മഹാതേജസ്വിയായ ശുകന്റെയും ബുദ്ധിമാനായ സാരണന്റെയും വീടുകളിലേക്കും ചാടി.
5.54.11
तथा चेन्द्रजितो वेश्म ददाह हरियूथपः।
जम्बुमालेः सुमालेश्च ददाह भवनं ततः ॥ ५.५४.११ ॥
അതുപോലെ വാനരയൂഥപൻ ഇന്ദ്രജിത്തിന്റെ വീടും ചുട്ടു; പിന്നെ ജംബുമാലിയുടെയും സുമാലിയുടെയും ഭവനങ്ങളും ചുട്ടു.
5.54.12
रश्मिकेतोश्च भवनं सूर्यशत्रोस्तथैव च।
ह्रस्वकर्णस्य दंष्ट्रस्य रोमशस्य च रक्षसः ॥ ५.५४.१२ ॥
രശ്മികേതുവിന്റെ ഭവനവും, അതുപോലെ സൂര്യശത്രുവിന്റെയും, ഹ്രസ്വകർണൻ, ദംഷ്ട്രൻ, രോമശൻ എന്ന രാക്ഷസരുടെയും ഭവനങ്ങളും.
5.54.13
युद्धोन्मत्तस्य मत्तस्य ध्वजग्रीवस्य रक्षसः।
विद्युज्जिह्वस्य घोरस्य तथा हस्तिमुखस्य च ॥ ५.५४.१३ ॥
യുദ്ധോന്മത്തന്റെയും മത്തന്റെയും ധ്വജഗ്രീവ എന്ന രാക്ഷസന്റെയും; വിദ്യുജ്ജിഹ്വ എന്ന ഘോരന്റെയും; ഹസ്തിമുഖന്റെയും (ഭവനവും) അപ്രകാരം തന്നെ.
5.54.14
करालस्य विशालस्य शोणिताक्षस्य चैव हि।
कुम्भकर्णस्य भवनं मकराक्षस्य चैव हि ॥ ५.५४.१४ ॥
കരാളന്റെയും വിശാലന്റെയും ശോണിതാക്ഷന്റെയും (ഭവനവും); കുംഭകർണ്ണന്റെ ഭവനം; മകരാക്ഷന്റെയും (ഭവനവും) തീർച്ചയായും.
5.54.15
नरान्तकस्य कुम्भस्य निकुम्भस्य दुरात्मनः।
यज्ञशत्रोश्च भवनं ब्रह्मशत्रोस्तथैव च ॥ ५.५४.१५ ॥
നരാന്തകന്റെയും കുംഭന്റെയും ദുരാത്മാവായ നികുംഭന്റെയും (ഭവനങ്ങൾ); യജ്ഞശത്രുവിന്റെ (ഭവനം); ബ്രഹ്മശത്രുവിന്റെ (ഭവനം) അപ്രകാരം തന്നെ.
5.54.16
वर्जयित्वा महातेजा विभीषणगृहं प्रति।
क्रममाणः क्रमेणैव ददाह हरिपुङ्गवः ॥ ५.५४.१६ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ വാനരശ്രേഷ്ഠൻ വിഭീഷണന്റെ ഗൃഹം ഒഴിവാക്കി, ക്രമമായി മുന്നേറി (മറ്റുള്ളവ) ദഹിപ്പിച്ചു.
5.54.17
तेषु तेषु महार्हेषु भवनेषु महायशाः।
गृहेष्वृद्धिमतामृद्धिं ददाह कपिकुञ्जरः ॥ ५.५४.१७ ॥
ആ ആ മഹാമൂല്യമുള്ള ഭവനങ്ങളിൽ, മഹായശസ്വിയായ കപികുഞ്ജരൻ സമ്പന്നരുടെ ഗൃഹങ്ങളിലെ സമ്പത്ത് ദഹിപ്പിച്ചു.
5.54.18
सर्वेषां समतिक्रम्य राक्षसेन्द्रस्य वीर्यवान्।
आससादाथ लक्ष्मीवान् रावणस्य निवेशनम् ॥ ५.५४.१८ ॥
എല്ലാവരെയും കടന്ന്, വീര്യവാനും ശ്രീമാനുമായ അവൻ രാക്ഷസേന്ദ്രനായ രാവണന്റെ വസതിയിലെത്തി.
5.54.19
ततस्तस्मिन् गृहे मुख्ये नानारत्नविभूषिते।
मेरुमन्दरसंकाशे नानामङ्गलशोभिते ॥ ५.५४.१९ ॥
പിന്നെ അനേകം രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചതും മേരു-മന്ദര പർവതങ്ങൾക്ക് സമാനവുമായ, അനേകം മംഗളവസ്തുക്കളാൽ ശോഭിക്കുന്ന ആ പ്രധാന ഗൃഹത്തിൽ—
5.54.20
प्रदीप्तमग्निमुत्सृज्य लाङ्गूलाग्रे प्रतिष्ठितम्।
ननाद हनुमान् वीरो युगान्तजलदो यथा ॥ ५.५४.२० ॥
വാലിന്റെ അറ്റത്ത് ജ്വലിച്ചുനിന്ന അഗ്നിയെ വിട്ടശേഷം വീരനായ ഹനുമാൻ യുഗാന്ത മേഘം പോലെ ഗർജ്ജിച്ചു.
5.54.21
श्वसनेन च संयोगादतिवेगो महाबलः।
कालाग्निरिव जज्वाल प्रावर्धत हुताशनः ॥ ५.५४.२१ ॥
കാറ്റിന്റെ കൂടിച്ചേരലിൽ അതിവേഗവും മഹാബലവുമുള്ള ആ അഗ്നി കാലാഗ്നി പോലെ ജ്വലിച്ച് കൂടുതൽ വളർന്നു.
5.54.22
प्रदीप्तमग्निं पवनस्तेषु वेश्मसु चारयन्।
तानि काञ्चनजालानि मुक्तामणिमयानि च ॥ ५.५४.२२ ॥
കാറ്റ് ആ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയെ ആ മന്ദിരങ്ങളിൽ പടർത്തി; അവിടെ സ്വർണ്ണജാലകങ്ങളും മുത്തും മണിയുംകൊണ്ടുള്ള അലങ്കാരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
5.54.23
भवनानि व्यशीर्यन्त रत्नवन्ति महान्ति च।
तानि भग्नविमानानि निपेतुर्वसुधातले ॥ ५.५४.२३ ॥
രത്നസമൃദ്ധമായ ആ വലിയ മന്ദിരങ്ങൾ തകർന്നുവീണു; തകർന്ന വിമാനങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ പതിച്ചു.
5.54.24
भवनानीव सिद्धानामम्बरात् पुण्यसंक्षये।
संजज्ञे तुमुलः शब्दो राक्षसानां प्रधावताम् ॥ ५.५४.२४ ॥
പുണ്യം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ സിദ്ധന്മാരുടെ മന്ദിരങ്ങൾ ആകാശത്തുനിന്ന് വീഴുന്നതുപോലെ, ഓടുന്ന രാക്ഷസരുടെ ഭീകരമായ ആരവം ഉയർന്നു.
5.54.25
स्वे स्वे गृहपरित्राणे भग्नोत्साहोज्झितश्रियाम्।
नूनमेषोऽग्निरायातः कपिरूपेण हा इति ॥ ५.५४.२५ ॥
സ്വന്തം വീടിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഉത്സാഹം തകർന്ന്, ശോഭ നഷ്ടപ്പെട്ടവർ (പറഞ്ഞു): "അയ്യോ! തീർച്ചയായും ഈ അഗ്നി കപിരൂപത്തിൽ വന്നിരിക്കുന്നു!"
5.54.26
क्रन्दन्त्यः सहसा पेतुः स्तनंधयधराः स्त्रियः।
काश्चिदग्निपरीताङ्ग्यो हर्म्येभ्यो मुक्तमूर्धजाः ॥ ५.५४.२६ ॥
കരഞ്ഞുകൊണ്ട്, മുലയിൽ ശിശുക്കളെ ഏന്തിയ സ്ത്രീകൾ പെട്ടെന്ന് വീണു; ചിലർ തീ വലയം ചെയ്ത അവയവങ്ങളോടെ, മാളികകളിൽ നിന്ന് മുടി അഴിഞ്ഞുലഞ്ഞ് വീണു.
5.54.27
पतन्त्योरेजिरेऽभ्रेभ्यः सौदामन्य इवाम्बरात्।
वज्रविद्रुमवैदूर्यमुक्तारजतसंहतान् ॥ ५.५४.२७ ॥
വീഴുന്നവ മേഘങ്ങളിൽ നിന്ന് ആകാശത്ത് വീഴുന്ന മിന്നൽ പോലെ തിളങ്ങി — വജ്രം, പവിഴം, വൈഡൂര്യം, മുത്ത്, വെള്ളി എന്നിവയുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ.
5.54.28
विचित्रान् भवनाद्धातून् स्यन्दमानान् ददर्श सः।
नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां तृणानां च यथा तथा ॥ ५.५४.२८ ॥
മാളികകളിൽ നിന്ന് ഉരുകി ഒഴുകുന്ന വിചിത്രമായ ധാതുക്കൾ അദ്ദേഹം കണ്ടു; തീ വിറകുകൊണ്ടും പുല്ലുകൊണ്ടും തൃപ്തിയടയാത്തതുപോലെ അതും തൃപ്തിയടഞ്ഞില്ല.
5.54.29
हनूमान् राक्षसेन्द्राणां वधे किंचिन्न तृप्यति।
न हनूमद्विशस्तानां राक्षसानां वसुन्धरा ॥ ५.५४.२९ ॥
ഹനുമാൻ രാക്ഷസേന്ദ്രന്മാരെ വധിക്കുന്നതിൽ ഒട്ടും തൃപ്തനാകുന്നില്ല; ഹനുമാൻ വധിച്ച രാക്ഷസരാൽ ഭൂമിയും തൃപ്തിയടയുന്നില്ല.
5.54.30
हनूमता वेगवता वानरेण महात्मना।
लङ्कापुरं प्रदग्धं तद् रुद्रेण त्रिपुरं यथा ॥ ५.५४.३० ॥
വേഗവാനായ വാനരനും മഹാത്മാവുമായ ഹനുമാനാൽ ലങ്കാപുരി കത്തിക്കപ്പെട്ടു — രുദ്രൻ ത്രിപുരം ദഹിപ്പിച്ചതുപോലെ.
5.54.31
ततः स लङ्कापुरपर्वताग्रे
समुत्थितो भीमपराक्रमोऽग्निः।
प्रसार्य चूडावलयं प्रदीप्तो
हनूमता वेगवतोपसृष्टः ॥ ५.५४.३१ ॥
അപ്പോൾ വേഗവാനായ ഹനുമാൻ അയച്ച ഭയങ്കര പരാക്രമമുള്ള ആ അഗ്നി ലങ്കാപുരിയുടെ പർവതശിഖരത്തിൽ ഉയർന്നു; ജ്വാലാവലയം വിരിച്ച് അത് ജ്വലിച്ചു.
5.54.32
युगान्तकालानलतुल्यरूपः
समारुतोऽग्निर्ववृधे दिवस्पृक्।
विधूमरश्मिर्भवनेषु सक्तो
रक्षःशरीराज्यसमर्पितार्चिः ॥ ५.५४.३२ ॥
യുഗാന്തകാലാഗ്നിക്കു തുല്യരൂപമുള്ള ആ അഗ്നി കാറ്റിനോടൊപ്പം വളർന്ന് ആകാശത്തെ തൊട്ടു; പുകയില്ലാത്ത രശ്മികളോടെ ഭവനങ്ങളിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ചു; രാക്ഷസശരീരങ്ങളാകുന്ന നെയ്യിനാൽ അതിന്റെ ജ്വാല പോഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
5.54.33
आदित्यकोटीसदृशः सुतेजा
लङ्कां समस्तां परिवार्य तिष्ठन्।
शब्दैरनेकैरशनिप्ररूढै-
र्भिन्दन्निवाण्डं प्रबभौ महाग्निः ॥ ५.५४.३३ ॥
കോടി സൂര്യന്മാർക്കു തുല്യനും അതിതേജസ്വിയുമായ ആ മഹാഗ്നി മുഴുവൻ ലങ്കയെയും വലയം ചെയ്തു നിന്നു; ഇടിമിന്നൽ പോലെയുള്ള പലവിധ ഭീകരശബ്ദങ്ങളാൽ പ്രപഞ്ചാണ്ഡത്തെ പിളർക്കുന്നതുപോലെ അത് പ്രകാശിച്ചു.
5.54.34
तत्राम्बरादग्निरतिप्रवृद्धो
रूक्षप्रभः किंशुकपुष्पचूडः।
निर्वाणधूमाकुलराजयश्च
नीलोत्पलाभाः प्रचकाशिरेऽभ्राः ॥ ५.५४.३४ ॥
അവിടെ ആകാശത്തുനിന്ന് അതിശയം വളർന്ന ആ അഗ്നി രൂക്ഷപ്രഭയുള്ളതും കിംശുക പുഷ്പങ്ങൾപോലെ ചൂഢയുള്ളതുമായിരുന്നു; കെട്ടടങ്ങിയ തീയുടെ പുകനിരകളാൽ നിറഞ്ഞ നീലത്താമരപ്പൂവിന്റെ നിറമുള്ള മേഘങ്ങൾ പ്രകാശിച്ചു.
5.54.35
वज्री महेन्द्रस्त्रिदशेश्वरो वा
साक्षाद् यमो वा वरुणोऽनिलो वा।
रौद्रोऽग्निरर्को धनदश्च सोमो
न वानरोऽयं स्वयमेव कालः ॥ ५.५४.३५ ॥
ഇവൻ വജ്രായുധമേന്തുന്ന മഹേന്ദ്രനോ, ദേവേന്ദ്രനോ? അതോ നേരിട്ട് യമനോ, വരുണനോ, വായുവോ? അതോ ഭയങ്കരനായ രുദ്രനോ, അഗ്നിയോ, സൂര്യനോ, കുബേരനോ, ചന്ദ്രനോ? ഇവൻ വാനരനല്ല; ഇവൻതന്നെ കാലനാണ്.
5.54.36
किं ब्रह्मणः सर्वपितामहस्य
लोकस्य धातुश्चतुराननस्य।
इहागतो वानररूपधारी
रक्षोपसंहारकरः प्रकोपः ॥ ५.५४.३६ ॥
സർവ്വർക്കും പിതാമഹനായ, ലോകത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ചതുർമുഖ ബ്രഹ്മാവോ, വാനര രൂപം ധരിച്ച് ഇവിടെ വന്ന്, രാക്ഷസരെ സംഹരിക്കുന്ന ക്രോധം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്?
5.54.37
किं वैष्णवं वा कपिरूपमेत्य
रक्षोविनाशाय परं सुतेजः।
अचिन्त्यमव्यक्तमनन्तमेकं
स्वमायया साम्प्रतमागतं वा ॥ ५.५४.३७ ॥
അല്ലെങ്കിൽ ഇത് വൈഷ്ണവ തേജസ്സോടെ, രാക്ഷസരുടെ നാശത്തിനായി വാനര രൂപത്തിൽ വന്ന മഹാതേജസ്വിയായ വിഷ്ണുവോ? അചിന്ത്യനും അവ്യക്തനും അനന്തനും ഏകനുമായവൻ സ്വമായയാൽ ഇപ്പോൾ വന്നിരിക്കുന്നുവോ?
5.54.38
इत्येवमूचुर्बहवो विशिष्टा
रक्षोगणास्तत्र समेत्य सर्वे।
सप्राणिसङ्घां सगृहां सवृक्षां
दग्धां पुरीं तां सहसा समीक्ष्य ॥ ५.५४.३८ ॥
ഇങ്ങനെ അവിടെ ഒത്തുകൂടിയ പല ശ്രേഷ്ഠരായ രാക്ഷസസംഘങ്ങളും എല്ലാം പറഞ്ഞു; ജീവികളുടെ കൂട്ടങ്ങളോടും വീടുകളോടും മരങ്ങളോടും കൂടെ കത്തിപ്പോയ ആ നഗരത്തെ അവർ പെട്ടെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ.
5.54.39
ततस्तु लङ्का सहसा प्रदग्धा
सराक्षसा साश्वरथा सनागा।
सपक्षिसङ्घा समृगा सवृक्षा
रुरोद दीना तुमुलं सशब्दम् ॥ ५.५४.३९ ॥
അപ്പോൾ പെട്ടെന്ന് പൂർണ്ണമായും കത്തിപ്പോയ ലങ്ക, രാക്ഷസരോടും കുതിരകളോടും രഥങ്ങളോടും ആനകളോടും പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളോടും മൃഗങ്ങളോടും മരങ്ങളോടും കൂടെ ദീനമായി ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു.
5.54.40
हा तात हा पुत्रक कान्त मित्र
हा जीवितेशाङ्ग हतं सुपुण्यम्।
रक्षोभिरेवं बहुधा ब्रुवद्भिः
शब्दः कृतो घोरतरः सुभीमः ॥ ५.५४.४० ॥
"അയ്യോ അച്ഛാ! അയ്യോ മകനേ! അയ്യോ പ്രിയനേ! അയ്യോ മിത്രമേ! അയ്യോ എന്റെ ജീവനാഥാ! അയ്യോ, മഹാപുണ്യമായത് (നഗരം) നശിച്ചല്ലോ!" എന്നിങ്ങനെ പലവിധത്തിൽ വിലപിച്ച രാക്ഷസർ അതികഠിനവും ഭയങ്കരവുമായ ശബ്ദമുണ്ടാക്കി.
5.54.41
हुताशनज्वालसमावृता सा
हतप्रवीरा परिवृत्तयोधा।
हनूमतः क्रोधबलाभिभूता
बभूव शापोपहतेव लङ्का ॥ ५.५४.४१ ॥
തീജ്വാലകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ആ ലങ്ക, വീരന്മാർ വധിക്കപ്പെടുകയും യോദ്ധാക്കൾ പിന്തിരിഞ്ഞോടുകയും ചെയ്തു; ഹനുമാന്റെ ക്രോധബലത്താൽ കീഴടക്കപ്പെട്ട് ശാപമേറ്റതുപോലെയായി.
5.54.42
ससम्भ्रमं त्रस्तविषण्णराक्षसां
समुज्ज्वलज्ज्वालहुताशनाङ्किताम्।
ददर्श लङ्कां हनुमान् महामनाः
स्वयंभुरोषोपहतामिवावनिम् ॥ ५.५४.४२ ॥
ഭയന്നും വിഷാദിച്ചും നിന്ന രാക്ഷസന്മാരോടുകൂടി, ജ്വലിക്കുന്ന തീജ്വാലകളാൽ അടയാളപ്പെട്ട ലങ്കയെ മഹാമനസ്കനായ ഹനുമാൻ കണ്ടു; സ്വയംഭൂവിന്റെ കോപത്താൽ ആഘാതമേറ്റ ഭൂമിപോലെയായിരുന്നു അത്.
5.54.43
भङ्क्त्वा वनं पादपरत्नसंकुलं
हत्वा तु रक्षांसि महान्ति संयुगे।
दग्ध्वा पुरीं तां गृहरत्नमालिनीं
तस्थौ हनूमान् पवनात्मजः कपिः ॥ ५.५४.४३ ॥
രത്നസമാനമായ വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വനം തകർത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ മഹാന്മാരായ രാക്ഷസന്മാരെ വധിച്ച്, രത്നഗൃഹമാല പോലെയുള്ള ആ നഗരം ദഹിപ്പിച്ച്, വായുപുത്രനായ വാനരൻ ഹനുമാൻ നിന്നു.
5.54.44
स राक्षसांस्तान् सुबहूंश्च हत्वा
वनं च भङ्क्त्वा बहुपादपं तत्।
विसृज्य रक्षोभवनेषु चाग्निं
जगाम रामं मनसा महात्मा ॥ ५.५४.४४ ॥
ആ വളരെ രാക്ഷസന്മാരെ വധിച്ച്, വളരെ വൃക്ഷങ്ങളുള്ള ആ വനം തകർത്ത്, രാക്ഷസഗൃഹങ്ങളിൽ തീ വിട്ട്, മഹാത്മാവായ ഹനുമാൻ മനസ്സാൽ രാമന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
5.54.45
ततस्तु तं वानरवीरमुख्यं
महाबलं मारुततुल्यवेगम्।
महामतिं वायुसुतं वरिष्ठं
प्रतुष्टुवुर्देवगणाश्च सर्वे ॥ ५.५४.४५ ॥
അപ്പോൾ വാനരവീരന്മാരിൽ മുഖ്യനും, മഹാബലനും, കാറ്റിന് തുല്യവേഗമുള്ളവനും, മഹാമതിയും, വായുപുത്രനും, ശ്രേഷ്ഠനുമായ ആ ഹനുമാനെ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും സ്തുതിച്ചു.
5.54.46
देवाश्च सर्वे मुनिपुङ्गवाश्च
गन्धर्वविद्याधरपन्नगाश्च।
भूतानि सर्वाणि महान्ति तत्र
जग्मुः परां प्रीतिमतुल्यरूपाम् ॥ ५.५४.४६ ॥
അവിടെ ദേവന്മാരും ശ്രേഷ്ഠ മുനിമാരും ഗന്ധർവന്മാരും വിദ്യാധരന്മാരും പന്നഗങ്ങളും മറ്റെല്ലാ മഹാജീവികളും അതുല്യമായ പരമാനന്ദം പ്രാപിച്ചു.
5.54.47
भङ्क्त्वा वनं महातेजा हत्वा रक्षांसि संयुगे।
दग्ध्वा लङ्कापुरीं भीमां रराज स महाकपिः ॥ ५.५४.४७ ॥
വനം തകർത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ രാക്ഷസന്മാരെ വധിച്ച്, ഭയങ്കരമായ ലങ്കാപുരി ദഹിപ്പിച്ച് ആ മഹാതേജസ്വിയായ മഹാകപി പ്രകാശിച്ചു.
5.54.48
गृहाग्र्यशृङ्गाग्रतले विचित्रे
प्रतिष्ठितो वानरराजसिंहः।
प्रदीप्तलाङ्गूलकृतार्चिमाली
व्यराजतादित्य इवार्चिमाली ॥ ५.५४.४८ ॥
വിചിത്രമായ ഉന്നത ഗൃഹശിഖരത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ നിലകൊണ്ട ആ വാനരരാജസിംഹം, ജ്വലിക്കുന്ന വാലിൽ അഗ്നിമാല ചൂടി സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
5.54.49
लङ्कां समस्तां सम्पीड्य लाङ्गूलाग्निं महाकपिः।
निर्वापयामास तदा समुद्रे हरिपुङ्गवः ॥ ५.५४.४९ ॥
ലങ്കയെ മുഴുവൻ ചുട്ടെരിച്ച ശേഷം ആ മഹാകപി, ശ്രേഷ്ഠ വാനരൻ തന്റെ വാലിലെ അഗ്നിയെ കടലിൽ കെടുത്തി.
5.54.50
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
दृष्ट्वा लङ्कां प्रदग्धां तां विस्मयं परमं गताः ॥ ५.५४.५० ॥
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും പരമർഷിമാരും കത്തിയെരിഞ്ഞ ആ ലങ്കയെ കണ്ട് മഹാവിസ്മയം പൂണ്ടു.
5.54.51
तं दृष्ट्वा वानरश्रेष्ठं हनूमन्तं महाकपिम्।
कालाग्निरिति संचिन्त्य सर्वभूतानि तत्रसुः ॥ ५.५४.५१ ॥
ആ വാനരശ്രേഷ്ഠനും മഹാകപിയുമായ ഹനുമാനെ കണ്ട്, "ഇത് കാലാഗ്നിയാണ്" എന്ന് ചിന്തിച്ച് സർവ ഭൂതങ്ങളും അവിടെ ഭയന്നു.