വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.109.1
भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा शयानं निर्जितं रणे।
शोकवेगपरीतात्मा विललाप विभीषणः ॥ ६.१०९.१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ട് പരാജിതനായി കിടക്കുന്ന സഹോദരനെ കണ്ട്, ശോകവേഗത്താൽ മനം മൂടിയ വിഭീഷണൻ വിലപിച്ചു.
6.109.2
वीरविक्रान्त विख्यात प्रवीण नयकोविद।
महार्हशयनोपेत किं शेषे निहतो भुवि ॥ ६.१०९.२ ॥
വീരനും പരാക്രമിയും പ്രസിദ്ധനും നയതന്ത്രത്തിൽ നിപുണനുമായവനേ! മഹാമൂല്യമായ ശയ്യയ്ക്ക് യോഗ്യനായ നീ വധിക്കപ്പെട്ട് എന്തിന് നിലത്ത് കിടക്കുന്നു?
6.109.3
निक्षिप्य दीर्घौ निश्चेष्टौ भुजावङ्गदभूषितौ।
मुकुटेनापवृत्तेन भास्कराकारवर्चसा ॥ ६.१०९.३ ॥
നീണ്ടതും ചലനമറ്റതുമായ ഭുജങ്ങൾ, തോൾവളകളാൽ അലങ്കരിച്ചവ, താഴെ വീണിരിക്കുന്നു; ചരിഞ്ഞ കിരീടം സൂര്യതേജസ്സോടെ തിളങ്ങുന്നു.
6.109.4
तदिदं वीर सम्प्राप्तं यन्मया पूर्वमीरितम्।
काममोहपरीतस्य यत् तन्न रुचितं तव ॥ ६.१०९.४ ॥
വീരനേ! ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞത് ഇപ്പോൾ സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു; കാമമോഹങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട നിനക്ക് അത് ഇഷ്ടമായില്ല.
6.109.5
यन्न दर्पात् प्रहस्तो वा नेन्द्रजिन्नापरे जनाः।
न कुम्भकर्णोऽतिरथो नातिकायो नरान्तकः।
न स्वयं बहु मन्येथास्तस्योदर्कोऽयमागतः ॥ ६.१०९.५ ॥
ഇത് അഹങ്കാരത്തിന്റെ ഫലമാണ്; നീതന്നെ അതിന് വലിയ വില കൽപ്പിച്ചു. പ്രഹസ്തനോ, ഇന്ദ്രജിത്തോ, മറ്റുള്ളവരോ, കുംഭകർണനോ, അതിരഥനോ, അതികായനോ, നരാന്തകനോ അല്ല.
6.109.6
गतः सेतुः सुनीतानां गतो धर्मस्य विग्रहः।
गतः सत्त्वस्य संक्षेपः सुहस्तानां गतिर्गता ॥ ६.१०९.६ ॥
നീതിമാന്മാരുടെ സേതു പോയി; ധർമ്മത്തിന്റെ മൂർത്തി പോയി; ധൈര്യത്തിന്റെ സാരം പോയി; സമർത്ഥകരങ്ങളുടെ ആശ്രയവും പോയി.
6.109.7
आदित्यः पतितो भूमौ मग्नस्तमसि चन्द्रमाः।
चित्रभानुः प्रशान्तार्चिर्व्यवसायो निरुद्यमः।
अस्मिन् निपतिते वीरे भूमौ शस्त्रभृतां वरे ॥ ६.१०९.७ ॥
ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഈ വീരൻ നിലത്തു വീണപ്പോൾ സൂര്യൻ നിലത്തുവീണു, ചന്ദ്രൻ അന്ധകാരത്തിൽ മുങ്ങി, അഗ്നിജ്വാല കെട്ടടങ്ങി, പ്രയത്നം നിഷ്ഫലമായി.
6.109.8
किं शेषमिहलोकस्य गतसत्त्वस्य सम्प्रति।
रणे राक्षसशार्दूले प्रसुप्त इव पांसुषु ॥ ६.१०९.८ ॥
പ്രാണശക്തി നഷ്ടമായ ഈ ലോകത്തിൽ ഇനി എന്താണ് ശേഷിക്കുന്നത്? യുദ്ധത്തിൽ രാക്ഷസശാർദൂലൻ പൊടിയിൽ ഉറങ്ങുന്നതുപോലെ കിടക്കുന്നുവല്ലോ.
6.109.9
धृतिप्रवालः प्रसभाग्र्यपुष्प-
स्तपोबलः शौर्यनिबद्धमूलः।
रणे महान् राक्षसराजवृक्षः
सम्मर्दितो राघवमारुतेन ॥ ६.१०९.९ ॥
ധൈര്യം തളിരും, ശ്രേഷ്ഠമായ ബലം പുഷ്പവും, തപോബലം ശക്തിയും, ശൗര്യത്തിൽ വേരുകളുറച്ചതുമായ രാക്ഷസരാജവൃക്ഷം യുദ്ധത്തിൽ രാഘവന്റെ കാറ്റിൽ ഞെരിഞ്ഞമർന്നു.
6.109.10
तेजोविषाणः कुलवंशवंशः
कोपप्रसादापरगात्रहस्तः।
इक्ष्वाकुसिंहावगृहीतदेहः
सुप्तः क्षितौ रावणगन्धहस्ती ॥ ६.१०९.१० ॥
തേജസ്സുതന്നെ കൊമ്പുകളായുള്ള, കുലവംശത്തിന്റെ വംശജനായ, കോപവും കൃപയും മറ്റവയവങ്ങളും കൈകളുമായുള്ള, ഇക്ഷ്വാകുസിംഹത്താൽ ദേഹം പിടിക്കപ്പെട്ട രാവണന്റെ ഗന്ധഹസ്തി നിലത്തു ഉറങ്ങുന്നു.
6.109.11
पराक्रमोत्साहविजृम्भितार्चि-
र्निःश्वासधूमः स्वबलप्रतापः।
प्रतापवान् संयति राक्षसाग्नि-
र्निर्वापितो रामपयोधरेण ॥ ६.१०९.११ ॥
പരാക്രമവും ഉത്സാഹവും ജ്വലിപ്പിച്ച ജ്വാലയുള്ള, നിശ്വാസമാകുന്ന പുകയുള്ള, സ്വബലമാകുന്ന പ്രതാപമുള്ള, പ്രതാപവാനായ രാക്ഷസാഗ്നി യുദ്ധത്തിൽ രാമനെന്ന മേഘത്താൽ കെടുത്തപ്പെട്ടു.
6.109.12
सिंहर्क्षलाङ्गूलककुद्विषाणः
पराभिजिद्गन्धनगन्धवाहः।
रक्षोवृषश्चापलकर्णचक्षुः
क्षितीश्वरव्याघ्रहतोऽवसन्नः ॥ ६.१०९.१२ ॥
സിംഹം, കരടി, വാൽ, മുതുക്, കൊമ്പ് ഉള്ളവൻ, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവൻ, ഗന്ധമില്ലാത്ത ഗന്ധം വഹിക്കുന്നവൻ, രാക്ഷസരിൽ കാളയെപ്പോലെയുള്ളവൻ, ചലിക്കുന്ന ചെവിയും കണ്ണുമുള്ളവൻ, ഭൂപതിയായ വ്യാഘ്രത്താൽ അടിയേറ്റ് അവശനായി വീണു.
6.109.13
वदन्तं हेतुमद्वाक्यं परिदृष्टार्थनिश्चयम्।
रामः शोकसमाविष्टमित्युवाच विभीषणम् ॥ ६.१०९.१३ ॥
കാരണയുക്തമായ വാക്കുകൾ പറയുന്നവനും, വ്യക്തമായി കണ്ട അർത്ഥം ഉറപ്പിച്ചവനുമായ വിഭീഷണനോട് ശോകത്താൽ മൂടപ്പെട്ട രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
6.109.14
नायं विनष्टो निश्चेष्टः समरे चण्डविक्रमः।
अत्युन्नतमहोत्साहः पतितोऽयमशङ्कितः ॥ ६.१०९.१४ ॥
ഇവൻ യുദ്ധത്തിൽ നശിച്ചിട്ടില്ല, ചലനമറ്റവനുമല്ല; ഇവൻ ഉഗ്രവിക്രമനും അത്യുന്നതമായ മഹോത്സാഹമുള്ളവനുമാണ്; ഭയമില്ലാതെ ഇവൻ വീണിരിക്കുന്നു.
6.109.15
नैवं विनष्टाः शोचन्ते क्षत्रधर्मव्यवस्थिताः।
वृद्धिमाशंसमाना ये निपतन्ति रणाजिरे ॥ ६.१०९.१५ ॥
ക്ഷത്രധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്ന്, ഉയർച്ചയെ പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീഴുന്നവർ, നശിച്ചവരായി ഇങ്ങനെ ശോകിക്കുന്നില്ല.
6.109.16
येन सेन्द्रास्त्रयो लोकास्त्रासिता युधि धीमता।
तस्मिन् कालसमायुक्ते न कालः परिशोचितुम् ॥ ६.१०९.१६ ॥
ഏത് ധീമാൻ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും ഭയപ്പെടുത്തിയോ, അവൻ കാലത്തിന് വശപ്പെട്ട ഈ സമയത്ത് ശോകിക്കാൻ സമയമില്ല.
6.109.17
नैकान्तविजयो युद्धे भूतपूर्वः कदाचन।
परैर्वा हन्यते वीरः परान् वा हन्ति संयुगे ॥ ६.१०९.१७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഉറപ്പായ വിജയം ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല; വീരൻ ശത്രുക്കളാൽ കൊല്ലപ്പെടുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ശത്രുക്കളെ കൊല്ലുന്നു.
6.109.18
इयं हि पूर्वैः संदिष्टा गतिः क्षत्रियसम्मता।
क्षत्रियो निहतः संख्ये न शोच्य इति निश्चयः ॥ ६.१०९.१८ ॥
ഇത് പൂർവികർ നിർദ്ദേശിച്ചതും ക്ഷത്രിയർക്ക് സമ്മതമായതുമായ വഴിയാണ്. യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ട ക്ഷത്രിയൻ ശോചിക്കേണ്ടവനല്ല എന്നതാണ് നിശ്ചയം.
6.109.19
तदेवं निश्चयं दृष्ट्वा तत्त्वमास्थाय विज्वरः।
यदिहानन्तरं कार्यं कल्प्यं तदनुचिन्तय ॥ ६.१०९.१९ ॥
അതിനാൽ ഈ നിശ്ചയം കണ്ട്, സത്യത്തെ സ്വീകരിച്ച്, ദുഃഖജ്വരം വിട്ട്, ഇവിടെ ഇനി ചെയ്യേണ്ട കർത്തവ്യം ചിന്തിക്കുക.
6.109.20
तमुक्तवाक्यं विक्रान्तं राजपुत्रं विभीषणः।
उवाच शोकसंतप्तो भ्रातुर्हितमनन्तरम् ॥ ६.१०९.२० ॥
ആ സംസാരിച്ച, വീരനായ രാജപുത്രനോട് ശോകത്താൽ തപിച്ച വിഭീഷണൻ ഉടൻ സഹോദരന്റെ ഹിതത്തെക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
6.109.21
योऽयं विमर्देष्वविभग्नपूर्वः
सुरैः समस्तैरपि वासवेन।
भवन्तमासाद्य रणे विभग्नो
वेलामिवासाद्य यथा समुद्रः ॥ ६.१०९.२१ ॥
യുദ്ധങ്ങളിൽ മുമ്പൊരിക്കലും തകരാത്ത ഇവൻ, എല്ലാ ദേവന്മാരാലും ഇന്ദ്രനാലും പോലും, നിങ്ങളെ യുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ട് തീരത്തെത്തിയ സമുദ്രംപോലെ തകർന്നുപോയി.
6.109.22
अनेन दत्तानि वनीपकेषु
भुक्ताश्च भोगा निभृताश्च भृत्याः।
धनानि मित्रेषु समर्पितानि
वैराण्यमित्रेषु च यापितानि ॥ ६.१०९.२२ ॥
ഇവൻ യാചകർക്ക് ദാനം നൽകി, ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു, ഭൃത്യന്മാരെ പോഷിപ്പിച്ചു; മിത്രങ്ങൾക്ക് ധനം ഏൽപ്പിച്ചു, ശത്രുക്കളോടുള്ള വൈരം നിലനിർത്തി.
6.109.23
एषोऽहिताग्निश्च महातपाश्च
वेदान्तगः कर्मसु चाग्र्यशूरः।
एतस्य यत् प्रेतगतस्य कृत्यं
तत् कर्तुमिच्छामि तव प्रसादात् ॥ ६.१०९.२३ ॥
ഇവൻ അഗ്നിഹോത്രി, മഹാതപസ്വി, വേദാന്തജ്ഞൻ, കർമ്മങ്ങളിൽ അഗ്രഗണ്യനായ വീരനാണ്. ഇവൻ മരണമടഞ്ഞ ശേഷം ചെയ്യേണ്ട അന്ത്യകർമ്മം നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ചെയ്യാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
6.109.24
स तस्य वाक्यैः करुणैर्महात्मा
सम्बोधितः साधु विभीषणेन।
आज्ञापयामास नरेन्द्रसूनुः
स्वर्गीयमाधानमदीनसत्त्वः ॥ ६.१०९.२४ ॥
കരുണയോടെ വിഭീഷണൻ പറഞ്ഞ ആ വാക്കുകളാൽ നന്നായി സാന്ത്വനിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആ മഹാത്മാവായ, ദീനതയില്ലാത്ത മനസ്സുള്ള രാജപുത്രൻ സ്വർഗ്ഗയോഗ്യമായ അഗ്നിസംസ്കാരം നടത്താൻ കല്പിച്ചു.
6.109.25
मरणान्तानि वैराणि निर्वृत्तं नः प्रयोजनम्।
क्रियतामस्य संस्कारो ममाप्येष यथा तव ॥ ६.१०९.२५ ॥
മരണം വരെ നീളുന്ന വൈരങ്ങൾ അവസാനിച്ചു; നമ്മുടെ ലക്ഷ്യവും പൂർത്തിയായി. ഇവന്റെ സംസ്കാരം നിന്റേതുപോലെ ചെയ്യട്ടെ; എനിക്കും ഇതുപോലെ തന്നെ ആകട്ടെ.