વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.112.1
ते रावणवधं दृष्ट्वा देवगन्धर्वदानवाः।
जग्मुः स्वैः स्वैर्विमानैस्ते कथयन्तः शुभाः कथाः ॥ ६.११२.१ ॥
રાવણનો વધ જોઈને દેવ, ગંધર્વ અને દાનવો પોતપોતાનાં વિમાનોમાં શુભ કથાઓ કહેતાં ચાલ્યાં ગયાં.
6.112.2
रावणस्य वधं घोरं राघवस्य पराक्रमम्।
सुयुद्धं वानराणां च सुग्रीवस्य च मन्त्रितम् ॥ ६.११२.२ ॥
રાવણનો ભયાનક વધ, રાઘવ (રામ)નો પરાક્રમ, વાનરોનું સુંદર યુદ્ધ અને સુગ્રીવની મંત્રણા.
6.112.3
अनुरागं च वीर्यं च मारुतेर्लक्ष्मणस्य च।
पतिव्रतात्वं सीताया हनूमति पराक्रमम् ॥ ६.११२.३ ॥
મારુતિ (હનુમાન)ની ભક્તિ અને વીર્ય, લક્ષ્મણનું (વીર્ય), સીતાનું પતિવ્રતપણું અને હનુમાનનો પરાક્રમ.
6.112.4
कथयन्तो महाभागा जग्मुर्हृष्टा यथागतम्।
राघवस्तु रथं दिव्यमिन्द्रदत्तं शिखिप्रभम् ॥ ६.११२.४ ॥
મહાભાગ્યશાળીઓ હર્ષથી જે માર્ગે આવ્યા હતા તે જ માર્ગે કથાઓ કહેતા ચાલી ગયા. રાઘવ તો ઇન્દ્રે આપેલો, અગ્નિ જેવો પ્રકાશિત દિવ્ય રથ (જોતા હતા).
6.112.5
अनुज्ञाप्य महाबाहुर्मातलिं प्रत्यपूजयत्।
राघवेणाभ्यनुज्ञातो मातलिः शक्रसारथिः ॥ ६.११२.५ ॥
મહાબાહુ (રામ)એ વિદાય લઈને માતલિનું સન્માન કર્યું. રાઘવથી વિદાય પામેલો ઇન્દ્રનો સારથિ માતલિ (ચાલ્યો ગયો).
6.112.6
दिव्यं तं रथमास्थाय दिवमेवोत्पपात ह।
तस्मिंस्तु दिवमारूढे सरथे रथिनां वरः ॥ ६.११२.६ ॥
તે દિવ્ય રથ પર ચઢીને તે સ્વર્ગ તરફ ઊડી ગયો. તે રથ સહિત સ્વર્ગે ચઢ્યો ત્યારે રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ (રામ).
6.112.7
राघवः परमप्रीतः सुग्रीवं परिषस्वजे।
परिष्वज्य च सुग्रीवं लक्ष्मणेनाभिवादितः ॥ ६.११२.७ ॥
રાઘવ અત્યંત પ્રસન્ન થઈને સુગ્રીવને આલિંગ્યા. સુગ્રીવને આલિંગન આપ્યા પછી લક્ષ્મણે તેમને પ્રણામ કર્યા.
6.112.8
पूज्यमानो हरिगणैराजगाम बलालयम्।
अथोवाच स काकुत्स्थः समीपपरिवर्तिनम् ॥ ६.११२.८ ॥
વાનરગણો દ્વારા સન્માનિત થઈને તેઓ બલાલય તરફ આવ્યા. પછી તે કાકુત્સ્થે પાસે ઊભેલાને કહ્યું.
6.112.9
सौमित्रिं सत्त्वसम्पन्नं लक्ष्मणं दीप्ततेजसम्।
विभीषणमिमं सौम्य लङ्कायामभिषेचय ॥ ६.११२.९ ॥
સૌમિત્રિ, સત્ત્વસંપન્ન અને તેજસ્વી લક્ષ્મણ! હે સૌમ્ય, આ વિભીષણનો લંકામાં અભિષેક કર.
6.112.10
अनुरक्तं च भक्तं च तथा पूर्वोपकारिणम्।
एष मे परमः कामो यदिमं रावणानुजम् ॥ ६.११२.१० ॥
આ અનુરક્ત, ભક્ત અને પૂર્વે ઉપકાર કરનાર છે. રાવણના આ નાના ભાઈનો અભિષેક થાય એ મારી પરમ ઇચ્છા છે.
6.112.11
लङ्कायां सौम्य पश्येयमभिषिक्तं विभीषणम्।
एवमुक्तस्तु सौमित्री राघवेण महात्मना ॥ ६.११२.११ ॥
હે સૌમ્ય, લંકામાં અભિષિક્ત થયેલા વિભીષણને હું જોઉં. મહાત્મા રાઘવના આ રીતે કહેવાથી સૌમિત્રિ...
6.112.12
तथेत्युक्त्वा सुसंहृष्टः सौवर्णं घटमाददे।
तं घटं वानरेन्द्राणां हस्ते दत्त्वा मनोजवान् ॥ ६.११२.१२ ॥
"તથાસ્તુ" કહીને અત્યંત હર્ષિત થઈને તેમણે સુવર્ણનો ઘટ લીધો. મનોવેગી વાનરેન્દ્રોના હાથમાં તે ઘટ આપીને...
6.112.13
व्यादिदेश महासत्त्वान् समुद्रसलिलं तदा।
अतिशीघ्रं ततो गत्वा वानरास्ते मनोजवाः ॥ ६.११२.१३ ॥
ત્યારે તેણે મહાબળવાન વાનરોને સમુદ્રનું જળ લાવવાની આજ્ઞા આપી. મનના વેગ જેવા તે વાનરો અત્યંત ઝડપથી ગયા.
6.112.14
आगतास्तु जलं गृह्य समुद्राद् वानरोत्तमाः।
ततस्त्वेकं घटं गृह्य संस्थाप्य परमासने ॥ ६.११२.१४ ॥
સમુદ્રમાંથી જળ લઈને શ્રેષ્ઠ વાનરો પાછા આવ્યા. પછી એક ઘડો લઈને તેને ઉત્તમ આસન પર મૂક્યો.
6.112.15
घटेन तेन सौमित्रिरभ्यषिञ्चद् विभीषणम्।
लङ्कायां रक्षसां मध्ये राजानं रामशासनात् ॥ ६.११२.१५ ॥
તે ઘડાથી સૌમિત્રિ લક્ષ્મણે રામની આજ્ઞાથી લંકામાં રાક્ષસોની વચ્ચે રાજા વિભીષણનો અભિષેક કર્યો.
6.112.16
विधिना मन्त्रदृष्टेन सुहृद्गणसमावृतम्।
अभ्यषिञ्चस्तदा सर्वे राक्षसा वानरास्तथा ॥ ६.११२.१६ ॥
મંત્રોમાં કહેલી વિધિ પ્રમાણે, મિત્રોથી ઘેરાયેલા વિભીષણનો ત્યારે બધા રાક્ષસો અને વાનરોએ અભિષેક કર્યો.
6.112.17
प्रहर्षमतुलं गत्वा तुष्टुवू राममेव हि।
तस्यामात्या जहृषिरे भक्ता ये चास्य राक्षसाः ॥ ६.११२.१७ ॥
અતુલ્ય હર્ષથી તેઓ રામની જ સ્તુતિ કરવા લાગ્યા. વિભીષણના અમાત્યો અને તેના ભક્ત રાક્ષસો પણ આનંદિત થયા.
6.112.18
दृष्ट्वाभिषिक्तं लङ्कायां राक्षसेन्द्रं विभीषणम्।
राघवः परमां प्रीतिं जगाम सहलक्ष्मणः ॥ ६.११२.१८ ॥
લંકામાં રાક્ષસરાજ વિભીષણનો અભિષેક થયેલો જોઈને રાઘવ રામ લક્ષ્મણ સાથે અત્યંત પ્રસન્ન થયા.
6.112.19
स तद् राज्यं महत् प्राप्य रामदत्तं विभीषणः।
सान्त्वयित्वा प्रकृतयस्ततो राममुपागमत् ॥ ६.११२.१९ ॥
રામે આપેલું તે મહાન રાજ્ય મેળવીને વિભીષણે પ્રજાજનોને સાંત્વન આપ્યું અને પછી તે રામ પાસે આવ્યો.
6.112.20
दध्यक्षतान् मोदकांश्च लाजाः सुमनसस्तथा।
आजह्रुरथ संहृष्टाः पौरास्तस्मै निशाचराः ॥ ६.११२.२० ॥
પછી આનંદિત થયેલા નગરવાસી નિશાચરોએ તેમને માટે દહીં, અક્ષત, લાડુ, લાહ્યો અને ફૂલો લાવ્યા.
6.112.21
स तान् गृहीत्वा दुर्धर्षो राघवाय न्यवेदयत्।
मङ्गल्यं मङ्गलं सर्वं लक्ष्मणाय च वीर्यवान् ॥ ६.११२.२१ ॥
તે વીર્યવાન, અજેય વિભીષણે તે બધી મંગલ વસ્તુઓ લઈને રાઘવને અર્પણ કરી, અને લક્ષ્મણને પણ આપી.
6.112.22
कृतकार्यं समृद्धार्थं दृष्ट्वा रामो विभीषणम्।
प्रतिजग्राह तत् सर्वं तस्यैव प्रतिकाम्यया ॥ ६.११२.२२ ॥
વિભીષણનું કાર્ય પૂર્ણ થયેલું અને ઉદ્દેશ સિદ્ધ થયેલો જોઈને રામે તેની તે બધી ભેટો સ્વીકારી, તેને જ બદલામાં સન્માન આપવાની ઇચ્છાથી.
6.112.23
ततः शैलोपमं वीरं प्राञ्जलिं प्रणतं स्थितम्।
उवाचेदं वचो रामो हनूमन्तं प्लवङ्गमम् ॥ ६.११२.२३ ॥
પછી પર્વત જેવો તે વીર હાથ જોડીને નમ્રતાથી ઊભો હતો, ત્યારે રામે વાનરશ્રેષ્ઠ હનુમાનને આ વચન કહ્યું.
6.112.24
अनुज्ञाप्य महाराजमिमं सौम्य विभीषणम्।
प्रविश्य नगरीं लङ्कां कौशलं ब्रूहि मैथिलीम् ॥ ६.११२.२४ ॥
હે સૌમ્ય! આ મહારાજ વિભીષણની અનુમતિ લઈને લંકા નગરીમાં પ્રવેશ કરીને મૈથિલી (સીતા)ને કુશળતા કહે.
6.112.25
वैदेह्यै मां च कुशलं सुग्रीवं च सलक्ष्मणम्।
आचक्ष्व वदतां श्रेष्ठ रावणं च हतं रणे ॥ ६.११२.२५ ॥
વૈદેહીને મારા તથા લક્ષ્મણસહિત સુગ્રીવના કુશળ સમાચાર કહો. હે વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ, રણમાં રાવણ હણાયો છે એમ પણ કહો.
6.112.26
प्रियमेतदिहाख्याहि वैदेह्यास्त्वं हरीश्वर।
प्रतिगृह्य तु संदेशमुपावर्तितुमर्हसि ॥ ६.११२.२६ ॥
હે હરીશ્વર, આ પ્રિય સમાચાર અહીં જ વૈદેહીને કહો. તેનો સંદેશ લઈને પાછા ફરવું તમને યોગ્ય છે.