ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.115.1
तां तु पार्श्वे स्थितां प्रह्वां रामः सम्प्रेक्ष्य मैथिलीम्।
हृदयान्तर्गतं भावं व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ ६.११५.१ ॥
ପାଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ନମ୍ର ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଦେଖି ରାମ ନିଜ ହୃଦୟର ଭାବ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
6.115.2
एषासि निर्जिता भद्रे शत्रुं जित्वा रणाजिरे।
पौरुषाद् यदनुष्ठेयं मयैतदुपपादितम् ॥ ६.११५.२ ॥
ହେ ଭଦ୍ରେ! ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶତ୍ରୁକୁ ଜିତି ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛ। ପରାକ୍ରମରେ ଯାହା କରିବାକୁ ଥିଲା, ମୁଁ ତାହା ସମ୍ପାଦନ କରିଛି।
6.115.3
गतोऽस्म्यन्तममर्षस्य धर्षणा सम्प्रमार्जिता।
अवमानश्च शत्रुश्च युगपन्निहतौ मया ॥ ६.११५.३ ॥
ମୋ କ୍ରୋଧର ଅନ୍ତ ହୋଇଛି; ଅପମାନର କଳଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଛି ଦିଆଯାଇଛି। ଅପମାନ ଓ ଶତ୍ରୁ ଉଭୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏକ ସାଥିରେ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
6.115.4
अद्य मे पौरुषं दृष्टमद्य मे सफलः श्रमः।
अद्य तीर्णप्रतिज्ञोऽहं प्रभवाम्यद्य चात्मनः ॥ ६.११५.४ ॥
ଆଜି ମୋ ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଗଲା; ଆଜି ମୋ ପରିଶ୍ରମ ସଫଳ ହେଲା। ଆଜି ମୁଁ ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲି; ଆଜି ମୁଁ ନିଜର ପ୍ରଭୁ ହେଲି।
6.115.5
या त्वं विरहिता नीता चलचित्तेन रक्षसा।
दैवसम्पादितो दोषो मानुषेण मया जितः ॥ ६.११५.५ ॥
ତୁମେ ବିୟୋଗ ପାଇ ଚଞ୍ଚଳ ମନର ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ନିଆଗଲ; ଦୈବଜନିତ ସେ ଦୋଷକୁ ମନୁଷ୍ୟ ମୁଁ ଜିତିଛି।
6.115.6
सम्प्राप्तमवमानं यस्तेजसा न प्रमार्जति।
कस्तस्य पौरुषेणार्थो महताप्यल्पचेतसः ॥ ६.११५.६ ॥
ଯିଏ ପ୍ରାପ୍ତ ଅପମାନକୁ ନିଜ ତେଜରେ ପୋଛି ନ ପାରେ, ସେହି ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧିଙ୍କ ପାଇଁ ମହାପରାକ୍ରମରେ ବି କ'ଣ ଲାଭ?
6.115.7
लङ्घनं च समुद्रस्य लङ्कायाश्चापि मर्दनम्।
सफलं तस्य च श्लाघ्यमद्य कर्म हनूमतः ॥ ६.११५.७ ॥
ସମୁଦ୍ର ଲଙ୍ଘନ ଓ ଲଙ୍କା ମର୍ଦ୍ଦନ — ଆଜି ହନୁମାନଙ୍କର ସେହି କର୍ମ ସଫଳ ଓ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ହେଲା।
6.115.8
युद्धे विक्रमतश्चैव हितं मन्त्रयतस्तथा।
सुग्रीवस्य ससैन्यस्य सफलोऽद्य परिश्रमः ॥ ६.११५.८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଇ ଓ ହିତକର ମନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ତାଙ୍କ ସେନାଙ୍କର ପରିଶ୍ରମ ଆଜି ସଫଳ ହେଲା।
6.115.9
विभीषणस्य च तथा सफलोऽद्य परिश्रमः।
विगुणं भ्रातरं त्यक्त्वा यो मां स्वयमुपस्थितः ॥ ६.११५.९ ॥
ବିଭୀଷଣଙ୍କର ପରିଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଆଜି ସଫଳ ହେଲା; ଗୁଣହୀନ ଭାଇଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ନିଜେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
6.115.10
इत्येवं वदतः श्रुत्वा सीता रामस्य तद् वचः।
मृगीवोत्फुल्लनयना बभूवाश्रुपरिप्लुता ॥ ६.११५.१० ॥
ରାମଙ୍କର ଏହି ବାଣୀ ଶୁଣି ସୀତା, ହରିଣୀ ପରି ବିସ୍ଫାରିତ ନୟନରେ ଅଶ୍ରୁରେ ଭାସିଗଲେ।
6.115.11
पश्यतस्तां तु रामस्य समीपे हृदयप्रियाम्।
जनवादभयाद् राज्ञो बभूव हृदयं द्विधा ॥ ६.११५.११ ॥
ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ହୃଦୟପ୍ରିୟା ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ସମୟରେ ବି, ଲୋକାପବାଦର ଭୟରେ ରାଜାଙ୍କ ହୃଦୟ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା।
6.115.12
सीतामुत्पलपत्राक्षीं नीलकुञ्चितमूर्धजाम्।
अवदद् वै वरारोहां मध्ये वानररक्षसाम् ॥ ६.११५.१२ ॥
କମଳପତ୍ର ପରି ନୟନ ଓ କଳା କୁଞ୍ଚିତ କେଶ ଥିବା ସୁନ୍ଦରୀ ସୀତାଙ୍କୁ, ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ପ୍ରକୃତରେ କହିଲେ।
6.115.13
यत् कर्तव्यं मनुष्येण धर्षणां प्रतिमार्जता।
तत् कृतं रावणं हत्वा मयेदं मानकांक्षिणा ॥ ६.११५.१३ ॥
ଅପମାନ ଲିଭାଇବା ପାଇଁ ମଣିଷ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ, ସମ୍ମାନ ଇଚ୍ଛୁକ ମୁଁ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି ତାହା କରିଛି।
6.115.14
निर्जिता जीवलोकस्य तपसा भावितात्मना।
अगस्त्येन दुराधर्षा मुनिना दक्षिणेव दिक् ॥ ६.११५.१४ ॥
ଜୀବଲୋକକୁ ଜିତିଥିବା, ତପସ୍ୟାରେ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ପରି ଅଜେୟ।
6.115.15
विदितश्चास्तु भद्रं ते योऽयं रणपरिश्रमः।
सुतीर्णः सुहृदां वीर्यान्न त्वदर्थं मया कृतः ॥ ६.११५.१५ ॥
ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଜାଣ ଯେ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର କ୍ଲେଶ ଭଲରେ ପାର ହୋଇଛି; ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ତାହା କରିନି।
6.115.16
रक्षता तु मया वृत्तमपवादं च सर्वतः।
प्रख्यातस्यात्मवंशस्य न्यङ्गं च परिमार्जता ॥ ६.११५.१६ ॥
ମୋ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବଂଶର ଆଚରଣ ଓ ଚାରିପାଖର ନିନ୍ଦାକୁ ରକ୍ଷା କରି, ତାହାର କଳଙ୍କ ପୋଛି ମୁଁ ଏହା କରିଛି।
6.115.17
प्राप्तचारित्रसंदेहा मम प्रतिमुखे स्थिता।
दीपो नेत्रातुरस्येव प्रतिकूलासि मे दृढा ॥ ६.११५.१७ ॥
ତୁମ ଆଚରଣ ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ଜାତ ହୋଇଥିବା ତୁମେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଛ; ଆଖି ରୋଗୀ ପାଇଁ ଦୀପ ପରି ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଅପ୍ରିୟ ଓ ଦୃଢ଼।
6.115.18
तद् गच्छ त्वानुजानेऽद्य यथेष्टं जनकात्मजे।
एता दश दिशो भद्रे कार्यमस्ति न मे त्वया ॥ ६.११५.१८ ॥
ତେଣୁ ହେ ଜନକ ଝିଅ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି; ତୁମର ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଯାଅ। ହେ ଭଦ୍ରେ, ଏହି ଦଶ ଦିଗକୁ ଯାଅ; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୋର କୌଣସି କାମ ନାହିଁ।
6.115.19
कः पुमांस्तु कुले जातः स्त्रियं परगृहोषिताम्।
तेजस्वी पुनरादद्यात् सुहृल्लोभेन चेतसा ॥ ६.११५.१९ ॥
ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ କେଉଁ ପୁରୁଷ, ପରଗୃହରେ ରହିଥିବା ସ୍ତ୍ରୀକୁ, ମିତ୍ରଙ୍କ ଲୋଭରେ ବା ମନରେ ପୁଣି ଗ୍ରହଣ କରିବ?
6.115.20
रावणाङ्कपरिक्लिष्टां दृष्टां दुष्टेन चक्षुषा।
कथं त्वां पुनरादद्यां कुलं व्यपदिशन्महत् ॥ ६.११५.२० ॥
ରାବଣର କୋଳରେ ପୀଡ଼ିତା, ଦୁଷ୍ଟର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ତୁମକୁ, ମୋ ମହାନ କୁଳକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ମୁଁ କିପରି ପୁଣି ଗ୍ରହଣ କରିବି?
6.115.21
यदर्थं निर्जिता मे त्वं सोऽयमासादितो मया।
नास्ति मे त्वय्यभिष्वङ्गो यथेष्टं गम्यतामिति ॥ ६.११५.२१ ॥
ତୁମକୁ ଜିତିବା ପାଇଁ ମୁଁ ଯାହା ନିମନ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲି, ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ସାଧିତ ହୋଇଛି। ତୁମ ପ୍ରତି ମୋର କୌଣସି ଆସକ୍ତି ନାହିଁ; ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯାଇପାର।
6.115.22
तदद्य व्याहृतं भद्रे मयैतत् कृतबुद्धिना।
लक्ष्मणे वाथ भरते कुरु बुद्धिं यथासुखम् ॥ ६.११५.२२ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ଆଜି ମୁଁ ଏହା କହିଲି। ଏବେ ତୁମକୁ ସୁଖ ମିଳେ ସେପରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ କିମ୍ବା ଭରତଙ୍କଠାରେ ମନ ଦେଇ ପାରିବ।
6.115.23
शत्रुघ्ने वाथ सुग्रीवे राक्षसे वा विभीषणे।
निवेशय मनः सीते यथा वा सुखमात्मना ॥ ६.११५.२३ ॥
ହେ ସୀତା, ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କଠାରେ, କିମ୍ବା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କଠାରେ, କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସ ବିଭୀଷଣଙ୍କଠାରେ, ଯେଉଁଠି ତୁମକୁ ସୁଖ ମିଳେ ସେଠାରେ ମନ ଦିଅ।
6.115.24
नहि त्वां रावणो दृष्ट्वा दिव्यरूपां मनोरमाम्।
मर्षयेत चिरं सीते स्वगृहे पर्यवस्थिताम् ॥ ६.११५.२४ ॥
ହେ ସୀତା, ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ମନୋହର ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଥିବା ତୁମକୁ, ନିଜ ଗୃହରେ ରହିଥିବା ଦେଖି ରାବଣ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ସହ୍ୟ କରିବ ନାହିଁ।
6.115.25
ततः प्रियार्हश्रवणा तदप्रियं
प्रियादुपश्रुत्य चिरस्य मानिनी।
मुमोच बाष्पं रुदती तदा भृशं
गजेन्द्रहस्ताभिहतेव वल्लरी ॥ ६.११५.२५ ॥
ସେତେବେଳେ ପ୍ରିୟ ବାକ୍ୟ ଶୁଣିବାର ଯୋଗ୍ୟା ମାନିନୀ ସୀତା, ଦୀର୍ଘକାଳ ପରେ ନିଜ ପ୍ରିୟତମଙ୍କଠାରୁ ସେହି ଅପ୍ରିୟ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି, ହାତୀର ଶୁଣ୍ଢ ଆଘାତରେ ଆହତ ଲତା ପରି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଅତ୍ୟଧିକ ଲୁହ ଢାଳିଲେ।