వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.115.1
तां तु पार्श्वे स्थितां प्रह्वां रामः सम्प्रेक्ष्य मैथिलीम्।
हृदयान्तर्गतं भावं व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ ६.११५.१ ॥
పక్కన నిలిచి ఉన్న వినయవంతురాలైన మైథిలిని చూసి, రాముడు తన హృదయంలోని భావాన్ని చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
6.115.2
एषासि निर्जिता भद्रे शत्रुं जित्वा रणाजिरे।
पौरुषाद् यदनुष्ठेयं मयैतदुपपादितम् ॥ ६.११५.२ ॥
ఓ భద్రా! యుద్ధభూమిలో శత్రువును జయించి నీవు తిరిగి పొందబడ్డావు. పరాక్రమంతో చేయవలసినది నేను నెరవేర్చాను.
6.115.3
गतोऽस्म्यन्तममर्षस्य धर्षणा सम्प्रमार्जिता।
अवमानश्च शत्रुश्च युगपन्निहतौ मया ॥ ६.११५.३ ॥
నా కోపం అంతమైంది; అవమానపు మచ్చ పూర్తిగా తుడిచివేయబడింది. అవమానమూ శత్రువూ ఇద్దరూ నాచేత ఒకేసారి హతమయ్యారు.
6.115.4
अद्य मे पौरुषं दृष्टमद्य मे सफलः श्रमः।
अद्य तीर्णप्रतिज्ञोऽहं प्रभवाम्यद्य चात्मनः ॥ ६.११५.४ ॥
ఈ రోజు నా పరాక్రమం ప్రకటితమైంది; ఈ రోజు నా శ్రమ ఫలించింది. ఈ రోజు నేను నా ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చాను; ఈ రోజు నేను నాపై నాకు అధికారం కలిగి ఉన్నాను.
6.115.5
या त्वं विरहिता नीता चलचित्तेन रक्षसा।
दैवसम्पादितो दोषो मानुषेण मया जितः ॥ ६.११५.५ ॥
నీవు ఎడబాటుకు గురై చంచల మనస్కుడైన రాక్షసునిచే అపహరించబడ్డావు; దైవం కలిగించిన ఆ దోషాన్ని మానవుడనైన నేను జయించాను.
6.115.6
सम्प्राप्तमवमानं यस्तेजसा न प्रमार्जति।
कस्तस्य पौरुषेणार्थो महताप्यल्पचेतसः ॥ ६.११५.६ ॥
పొందిన అవమానాన్ని తన తేజస్సుతో తుడిచివేయనివాడికి, అల్పబుద్ధి గలవాడికి, గొప్ప పరాక్రమంతో కూడా ఏం ప్రయోజనం?
6.115.7
लङ्घनं च समुद्रस्य लङ्कायाश्चापि मर्दनम्।
सफलं तस्य च श्लाघ्यमद्य कर्म हनूमतः ॥ ६.११५.७ ॥
సముద్రాన్ని దాటడం, లంకను నాశనం చేయడం — ఈ రోజు హనుమంతుని ఆ కార్యం సఫలమై ప్రశంసార్హమైంది.
6.115.8
युद्धे विक्रमतश्चैव हितं मन्त्रयतस्तथा।
सुग्रीवस्य ससैन्यस्य सफलोऽद्य परिश्रमः ॥ ६.११५.८ ॥
యుద్ధంలో పరాక్రమం చూపి, హితకరమైన మంత్రాంగం చేసిన సుగ్రీవుని సైన్యసహిత శ్రమ ఈ రోజు ఫలించింది.
6.115.9
विभीषणस्य च तथा सफलोऽद्य परिश्रमः।
विगुणं भ्रातरं त्यक्त्वा यो मां स्वयमुपस्थितः ॥ ६.११५.९ ॥
విభీషణుని శ్రమ కూడా ఈ రోజు ఫలించింది; గుణహీనుడైన సోదరుని విడిచి అతడు స్వయంగా నా వద్దకు వచ్చాడు.
6.115.10
इत्येवं वदतः श्रुत्वा सीता रामस्य तद् वचः।
मृगीवोत्फुल्लनयना बभूवाश्रुपरिप्लुता ॥ ६.११५.१० ॥
రాముని ఈ మాటలు విని సీత, లేడిలా విప్పారిన కన్నులతో కన్నీళ్లతో నిండిపోయింది.
6.115.11
पश्यतस्तां तु रामस्य समीपे हृदयप्रियाम्।
जनवादभयाद् राज्ञो बभूव हृदयं द्विधा ॥ ६.११५.११ ॥
రాముని సమీపంలో హృదయప్రియురాలైన సీతను చూస్తూనే ఉన్నప్పటికీ, ప్రజాపవాద భయంతో రాజు హృదయం రెండుగా చీలిపోయింది.
6.115.12
सीतामुत्पलपत्राक्षीं नीलकुञ्चितमूर्धजाम्।
अवदद् वै वरारोहां मध्ये वानररक्षसाम् ॥ ६.११५.१२ ॥
కమలదళాల వంటి కన్నులు, నల్లని ముంగురులు కల అందగత్తె సీతతో, వానరులు రాక్షసుల మధ్య, అతడు నిజంగా పలికాడు.
6.115.13
यत् कर्तव्यं मनुष्येण धर्षणां प्रतिमार्जता।
तत् कृतं रावणं हत्वा मयेदं मानकांक्षिणा ॥ ६.११५.१३ ॥
అవమానాన్ని తుడిచివేయడానికి మనిషి చేయవలసినది, గౌరవాన్ని కోరిన నేను రావణుని చంపి చేశాను.
6.115.14
निर्जिता जीवलोकस्य तपसा भावितात्मना।
अगस्त्येन दुराधर्षा मुनिना दक्षिणेव दिक् ॥ ६.११५.१४ ॥
జీవలోకాన్ని జయించిన, తపస్సుచే శుద్ధమైన ఆత్మ కలిగిన అగస్త్య ముని చేత, దక్షిణ దిక్కు వలె జయించడానికి కష్టమైనది.
6.115.15
विदितश्चास्तु भद्रं ते योऽयं रणपरिश्रमः।
सुतीर्णः सुहृदां वीर्यान्न त्वदर्थं मया कृतः ॥ ६.११५.१५ ॥
నీకు శుభం కలుగుగాక; మిత్రుల పరాక్రమంతో ఈ యుద్ధ శ్రమ బాగుగా పూర్తయింది అని తెలుసుకో; నీ కోసం నేను దానిని చేయలేదు.
6.115.16
रक्षता तु मया वृत्तमपवादं च सर्वतः।
प्रख्यातस्यात्मवंशस्य न्यङ्गं च परिमार्जता ॥ ६.११५.१६ ॥
నా ప్రసిద్ధ వంశ ప్రవర్తనను, చుట్టూ వ్యాపించిన అపవాదాన్ని కాపాడుతూ, దాని మచ్చను తుడిచివేస్తూ నేను ఇది చేశాను.
6.115.17
प्राप्तचारित्रसंदेहा मम प्रतिमुखे स्थिता।
दीपो नेत्रातुरस्येव प्रतिकूलासि मे दृढा ॥ ६.११५.१७ ॥
నీ నడవడిపై సందేహం కలిగిన నీవు నా ఎదుట నిలిచి ఉన్నావు; కంటి రోగి ఎదుట దీపంలా నీవు నాకు అప్రియంగా, గట్టిగా ఉన్నావు.
6.115.18
तद् गच्छ त्वानुजानेऽद्य यथेष्टं जनकात्मजे।
एता दश दिशो भद्रे कार्यमस्ति न मे त्वया ॥ ६.११५.१८ ॥
కాబట్టి, జనకపుత్రీ, ఈ రోజు నిన్ను వెళ్ళడానికి అనుమతిస్తున్నాను; నీకు ఇష్టమైన చోటికి వెళ్ళు. శుభవతీ, ఈ పది దిక్కులకు వెళ్ళు; నీతో నాకు పని లేదు.
6.115.19
कः पुमांस्तु कुले जातः स्त्रियं परगृहोषिताम्।
तेजस्वी पुनरादद्यात् सुहृल्लोभेन चेतसा ॥ ६.११५.१९ ॥
మంచి కులంలో పుట్టిన ఏ పురుషుడు, పరగృహంలో నివసించిన స్త్రీని, మిత్రుల లోభం చేతనైనా మనసుతోనైనా, మళ్ళీ స్వీకరిస్తాడు?
6.115.20
रावणाङ्कपरिक्लिष्टां दृष्टां दुष्टेन चक्षुषा।
कथं त्वां पुनरादद्यां कुलं व्यपदिशन्महत् ॥ ६.११५.२० ॥
రావణుని ఒడిలో బాధింపబడి, దుష్టుని చూపులకు గురైన నిన్ను, నా గొప్ప కులాన్ని స్మరిస్తూ, నేను మళ్ళీ ఎలా స్వీకరించగలను?
6.115.21
यदर्थं निर्जिता मे त्वं सोऽयमासादितो मया।
नास्ति मे त्वय्यभिष्वङ्गो यथेष्टं गम्यतामिति ॥ ६.११५.२१ ॥
నిన్ను గెలవడానికి నేను ఏ కారణంగా పోరాడానో, ఆ పని ఇదిగో సాధించబడింది. నీపై నాకు ఎటువంటి అనురాగం లేదు; నీ ఇష్టమొచ్చినట్లు వెళ్ళు.
6.115.22
तदद्य व्याहृतं भद्रे मयैतत् कृतबुद्धिना।
लक्ष्मणे वाथ भरते कुरु बुद्धिं यथासुखम् ॥ ६.११५.२२ ॥
శుభవతీ, దృఢ నిశ్చయంతో నేను ఈ రోజు ఇలా పలికాను. ఇక నువ్వు సుఖంగా అనిపించినట్లు లక్ష్మణునిపైనో భరతునిపైనో మనసు నిలుపుకోవచ్చు.
6.115.23
शत्रुघ्ने वाथ सुग्रीवे राक्षसे वा विभीषणे।
निवेशय मनः सीते यथा वा सुखमात्मना ॥ ६.११५.२३ ॥
సీతా, శత్రుఘ్నునిపైనో, సుగ్రీవునిపైనో, లేదా రాక్షసుడు విభీషణునిపైనో, నీకు సుఖంగా అనిపించిన చోట మనసు నిలుపుకో.
6.115.24
नहि त्वां रावणो दृष्ट्वा दिव्यरूपां मनोरमाम्।
मर्षयेत चिरं सीते स्वगृहे पर्यवस्थिताम् ॥ ६.११५.२४ ॥
సీతా, దివ్యమైన రూపం, మనోహరమైన అందం గల నిన్ను, తన ఇంట్లో ఉండగా చూసి రావణుడు చాలా కాలం సహించడు.
6.115.25
ततः प्रियार्हश्रवणा तदप्रियं
प्रियादुपश्रुत्य चिरस्य मानिनी।
मुमोच बाष्पं रुदती तदा भृशं
गजेन्द्रहस्ताभिहतेव वल्लरी ॥ ६.११५.२५ ॥
అప్పుడు ప్రియమైన మాటలు వినదగినదైన మానినీ సీత, చాలా కాలం తర్వాత తన ప్రియుడి నుండి ఆ అప్రియ వార్తను విని, ఏనుగు తొండంతో కొట్టబడిన తీగలా ఏడుస్తూ తీవ్రంగా కన్నీళ్లు కార్చింది.