Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.117.1
ततो हि दुर्मना रामः श्रुत्वैवं वदतां गिरः ।
दध्यौ मुहूर्तं धर्मात्मा बाष्पव्याकुललोचनः ॥ ६.११७.१ ॥
Entonces Rāma, con el ánimo turbado al oír aquellas palabras, reflexionó un momento, el de alma recta, con los ojos nublados por las lágrimas.
6.117.2
ततो वैश्रवणो राजा यमश्च पितृभिः सह ।
सहस्राक्षश्च देवेशो वरुणश्च जलेश्वरः ॥ ६.११७.२ ॥
Entonces el rey Vaiśravaṇa, Yama junto con los Pitṛs, el señor de los dioses de mil ojos Sahasrākṣa, y Varuṇa, señor de las aguas.
6.117.3
षडर्धनयनः श्रीमान्महादेवो वृषध्वजः ।
कर्ता सर्वस्य लोकस्य ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः ॥ ६.११७.३ ॥
El glorioso Mahādeva, de estandarte con toro, de tres ojos; Brahmā, creador de todos los mundos, el mejor de los conocedores del Veda.
6.117.4
एते सर्वे समागम्य विमानैः सूर्यसन्निभैः ।
आगम्य नगरीं लङ्काम् अभिजग्मुश्च राघवम् ॥ ६.११७.४ ॥
Todos ellos, reunidos en carros aéreos semejantes al sol, llegaron a la ciudad de Laṅkā y se dirigieron hacia Rāghava.
6.117.5
ततः सहस्ताभरणान् प्रगृह्य विपुलान् भुजान् ।
अब्रुवंस्त्रिदशश्रैष्ठाः प्राञ्जलिं राघवं स्थितम् ॥ ६.११७.५ ॥
Entonces los mejores de los dioses, alzando sus grandes brazos adornados con joyas, hablaron a Rāghava, que estaba de pie con las manos juntas.
6.117.6
कर्ता सर्वस्य लोकस्य श्रेष्ठो ज्ञानविदां विभुः ।
उपेक्षसे कथं सीताम् पतन्तीं हव्यवाहने ॥ ६.११७.६ ॥
¡Oh creador de todos los mundos, el mejor de los sabios, señor omnipotente! ¿Cómo puedes desatender a Sītā mientras cae en el fuego sagrado?
6.117.7
कथं देवगणश्रेष्ठम् आत्मानं नावबुध्यसे ।
ऋतधामा वसुः पूर्वम् वसूनां त्वं प्रजापतिः ॥ ६.११७.७ ॥
Mejor de la hueste de los dioses, ¿por qué no te reconoces a ti mismo? Antes fuiste Ṛtadhāmā, un Vasu, señor de las criaturas entre los Vasus.
6.117.8
त्रयाणां त्वं हि लोकानाम् आदिकर्ता स्वयंप्रभुः ।
रुद्राणामष्टमो रुद्रः साध्यानामसि पञ्चमः ।
अश्विनौ चापि ते कर्णौ चन्द्रसूर्यौ च चक्षुषी ॥ ६.११७.८ ॥
Solo tú eres el primer creador de los tres mundos, el señor que existe por sí mismo. Entre los Rudras eres el octavo Rudra, y entre los Sādhyas el quinto. Los Aśvins son tus oídos, y la luna y el sol tus ojos.
6.117.9
अन्ते चादौ च लोकानाम् दृश्यसे त्वं परन्तप ।
उपेक्षसे च वैदेहीम् मानुषः प्राकृतो यथा ॥ ६.११७.९ ॥
Oh abrasador de enemigos, al principio y al fin de los mundos solo tú eres visto. Y sin embargo desatiendes a Vaidehī, como lo haría un mortal común.
6.117.10
इत्युक्तो लोकपालैस्तैः स्वामी लोकस्य राघवः ।
अब्रवीत्रिदशश्रेष्ठान् रामो धर्मभृतां वरः ॥ ६.११७.१० ॥
Así interpelado por los guardianes del mundo, Rāghava, señor del mundo, Rāma, el mejor de los justos, habló a los mejores de los dioses.
6.117.11
आत्मानं मानुषं मन्ये रामं दशरथात्मजम् ।
योऽहं यस्य यतश्चाहम् भगवांस्तद् ब्रवीतु मे ॥ ६.११७.११ ॥
Me considero un hombre, Rāma, hijo de Daśaratha. Que el bienaventurado me diga quién soy, de quién soy y de dónde vengo.
6.117.12
अब्रवीच्छृणु मे राम सत्यं सत्यपराक्रम ॥ ६.११७.१२ ॥
Él dijo: Escúchame, Rāma. Oh tú de verdadero valor, esta es la verdad.
6.117.13
भवान् नारायणो देवः श्रीमांश्चक्रायुधः प्रभुः।
एकशृङ्गो वराहस्त्वम् भूतभव्यसपत्नजित् ॥ ६.११७.१३ ॥
Vos sois Nārāyaṇa, el dios, el glorioso, el señor de la rueda; también sois el jabalí de un solo cuerno, vencedor de los enemigos de los seres pasados y futuros.
6.117.14
अक्षरं ब्रह्म सत्यं च मध्ये चान्ते च राघव ।
लोकानां त्वं परो धर्मो विष्वक्सेनश्चतुर्भुजः ॥ ६.११७.१४ ॥
Oh Rāghava, vos sois el Brahman imperecedero y la verdad; al principio, en medio y al final, vos sois eso. Sois el dharma supremo de los mundos; sois Viṣvaksena, el de cuatro brazos.
6.117.15
शार्ङ्गधन्वा हृषीकेशः पुरुषः पुरुषोत्तमः ।
अजितः खड्गधृद्विष्णुः कृष्णश्चैव बृहद्बलः ॥ ६.११७.१५ ॥
Vos sois el portador del arco Śārṅga, el señor de los sentidos, el Varón, el supremo Varón, el invencible, Viṣṇu el portador de la espada, Kṛṣṇa, y el de gran fuerza.
6.117.16
सेनानीर्ग्रामणीश्च त्वम् बुद्धिः सत्त्वं क्षमा दमः ।
प्रभवश्चाप्ययश्च त्वम् उपेन्द्रो मधुसूदनः ॥ ६.११७.१६ ॥
Vos sois el jefe del ejército y el jefe de la aldea; el intelecto, la esencia, la paciencia y el dominio de sí son vos. El origen y la disolución sois vos; sois Upendra y Madhusūdana.
6.117.17
इन्द्रकर्मा महेन्द्रस्त्वम् पद्मनाभो रणान्तकृत् ।
शरण्यं शरणं च त्वाम् आहुर्दिव्या महर्षयः ॥ ६.११७.१७ ॥
Vos sois de acciones de Indra, el gran Indra, el de ombligo de loto, el que pone fin a la batalla. Los grandes videntes divinos os llaman el refugio digno de refugio, y el refugio mismo.
6.117.18
सहस्रशृङ्गो वेदात्मा शतशीर्षो महर्षभः ।
त्वं त्रयाणां हि लोकानाम् आदिकर्ता स्वयम्प्रभुः ॥ ६.११७.१८ ॥
Vos sois el de mil cuernos, cuyo ser es el Veda, el de cien cabezas, el gran toro entre los videntes; vos solo sois el primer creador de los tres mundos, el señor que existe por sí mismo.
6.117.19
सिद्धानामपि साध्यानाम् आश्रयश्चासि पूर्वजः ।
त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारः त्वमोङ्कारः परात्परः ॥ ६.११७.१९ ॥
Eres el refugio de los siddhas y de los sādhyas, su primogénito. Eres el sacrificio, eres la invocación vaṣaṭ, eres la sílaba oṃ, más alto que lo más alto.
6.117.20
प्रभवं निधनं वा ते नो विदुः को भवानिति ।
दृश्यसे सर्वभूतेषु ब्राह्मणेषु च गोषु च ।
दिक्षु सर्वासु गगने पर्वतेषु वनेषु च ॥ ६.११७.२० ॥
Ellos no conocen ni tu origen ni tu fin, y preguntan: '¿Quién eres?' Te ve en todos los seres, en los brahmanes y en las vacas, en todas las direcciones, en el cielo, en las montañas y en los bosques.
6.117.21
सहस्रचरणः श्रीमान् शतशीर्षः सहस्रदृक् ।
त्वं धारयसि भूतानि पृथिवीं च सपर्वताम् ॥ ६.११७.२१ ॥
De mil pies, glorioso, de cien cabezas, de mil ojos: tú sostienes a todos los seres y a la tierra con sus montañas.
6.117.22
अन्ते पृथिव्याः सलिले दृश्यसे त्वं महोरगः ।
त्रीन् लोकान् धारयन् राम देवगन्धर्वदानवान् ॥ ६.११७.२२ ॥
Al final de la tierra, en las aguas, te vemos como la gran serpiente. Oh Rāma, sostienes los tres mundos junto con dioses, gandharvas y dānavas.
6.117.23
अहं ते हृदयं राम जिह्वा देवी सरस्वती ।
देवा गात्रेषु रोमाणि ब्रह्मणा निर्मिताः प्रभो ॥ ६.११७.२३ ॥
Oh Rāma, yo soy tu corazón, y la diosa Sarasvatī es tu lengua. Oh señor, los dioses son los cabellos de tus miembros, creados por Brahmā.
6.117.24
निमेषस्ते स्मृता रात्रिः उन्मेषस्ते भवेद्दिवा ।
संस्कारास्तेऽभवन् वेदा न तदस्ति त्वया विना ॥ ६.११७.२४ ॥
Tu cierre de los ojos se recuerda como noche, y su apertura se convierte en día. Tus ritos se convirtieron en los Vedas; nada existe sin ti.
6.117.25
जगत् सर्वं शरीरं ते स्थैर्यं ते वसुधातलम् ।
अग्निः कोपः प्रसादस्ते सोमः श्रीवत्सलक्षणः ॥ ६.११७.२५ ॥
Todo el mundo es tu cuerpo, la superficie de la tierra tu firmeza. El fuego es tu ira, la luna tu gracia; llevas la marca de Śrīvatsa.
6.117.26
त्वया लोकास्त्रयः क्रान्ताः पुरा स्वैर्विक्रमैस्त्रिभिः ।
महेन्द्रश्च कृतो राजा बलिं बद्ध्वा सुदारुणम् ॥ ६.११७.२६ ॥
En otro tiempo, con tus propios tres pasos recorriste los tres mundos, y, atando cruelmente a Bali, hiciste rey a Mahendra.
6.117.27
यत् परं श्रूयते ज्योतिर्यत् परं श्रूयते तमः ।
यत् परं परतश्चैव परमात्मेति कथ्यसे ॥ ६.११७.२७ ॥
Lo que se oye como la luz suprema, lo que se oye como la oscuridad suprema, y lo que está más allá de lo más allá — eres llamado el Ser supremo.
6.117.28
परमाख्यं पर यच्च त्वमेव परिगीयसे ।
स्थित्युत्पत्ति विनाशानां त्वामाहुः परमां गतिं ॥ ६.११७.२८ ॥
Aquel que se llama por el nombre supremo y es supremo — solo a ti se te canta. Te llaman la meta suprema de la existencia, la creación y la destrucción.
6.117.29
सीता लक्ष्मीर्भवान् विष्णुः देवः कृष्णः प्रजापतिः ।
वधार्थं रावणस्येह प्रविष्टो मानुषीं तनुम् ॥ ६.११७.२९ ॥
Sītā es Lakṣmī, y tú eres Viṣṇu, el dios Kṛṣṇa, el señor de las criaturas. Para dar muerte a Rāvaṇa has entrado aquí en forma humana.
6.117.30
तदिदं नः कृतं कार्यम् त्वया धर्मभृतां वर ।
निहतो रावणो राम प्रहृष्टो दिवमाक्रम ॥ ६.११७.३० ॥
¡Oh Rāma, el mejor de los que sostienen el dharma! Has cumplido esta tarea por nosotros. Rāvaṇa ha sido muerto; alégrate y asciende al cielo.
6.117.31
अमोघं बलवीर्यं ते अमोघस्ते पराक्रमः ।
अमोघं दर्शनं राम अमोघस्तव संस्तवः ॥ ६.११७.३१ ॥
¡Oh Rāma! Tu fuerza y tu valor son infalibles, tu proeza es infalible, tu visión es infalible y tu alabanza es infalible.
6.117.32
अमोघास्ते भविष्यन्ति भक्तिमन्तो नरा भुवि ।
ये त्वां देवम् ध्रुवं भक्ताः पुराणं पुरुषोत्तमम् ॥ ६.११७.३२ ॥
Los hombres de la tierra que te sean devotos no quedarán sin fruto; serán ellos quienes, sin duda, te adoren como al dios, al antiguo, al supremo Varón.
6.117.33
प्राप्नुवन्ति सदा कामान् इह लोके परत्र च ।
इममार्षं स्तवं नित्यम् इतिहासं पुरातनम् ।
ये नराः कीर्तयिष्यन्ति नास्ति तेषां पराभवः ॥ ६.११७.३३ ॥
Obtienen siempre sus deseos en este mundo y en el otro. Para aquellos hombres que recitan constantemente este antiguo himno de alabanza, tradición épica compuesta por el sabio, no hay derrota.