ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.117.1
ततो हि दुर्मना रामः श्रुत्वैवं वदतां गिरः ।
दध्यौ मुहूर्तं धर्मात्मा बाष्पव्याकुललोचनः ॥ ६.११७.१ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಮನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದುಃಖಿತನಾದನು. ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಅವನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಚಿಂತಾಮಗ್ನನಾದನು; ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದವು.
6.117.2
ततो वैश्रवणो राजा यमश्च पितृभिः सह ।
सहस्राक्षश्च देवेशो वरुणश्च जलेश्वरः ॥ ६.११७.२ ॥
ಆಗ ರಾಜ ವೈಶ್ರವಣನು, ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಮನು, ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ದೇವೇಶ ಇಂದ್ರನು, ಜಲೇಶ್ವರ ವರುಣನು ಬಂದರು.
6.117.3
षडर्धनयनः श्रीमान्महादेवो वृषध्वजः ।
कर्ता सर्वस्य लोकस्य ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः ॥ ६.११७.३ ॥
ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳ ಶ್ರೀಮಂತ ಮಹಾದೇವ ವೃಷಧ್ವಜನು, ಸರ್ವಲೋಕ ಕರ್ತನಾದ, ಬ್ರಹ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಬಂದರು.
6.117.4
एते सर्वे समागम्य विमानैः सूर्यसन्निभैः ।
आगम्य नगरीं लङ्काम् अभिजग्मुश्च राघवम् ॥ ६.११७.४ ॥
ಸೂರ್ಯಸದೃಶ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದು, ಲಂಕಾ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿ ರಾಘವನ ಬಳಿ ಹೋದರು.
6.117.5
ततः सहस्ताभरणान् प्रगृह्य विपुलान् भुजान् ।
अब्रुवंस्त्रिदशश्रैष्ठाः प्राञ्जलिं राघवं स्थितम् ॥ ६.११७.५ ॥
ಆಗ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಆಭರಣ ಧರಿಸಿದ ತಮ್ಮ ವಿಶಾಲ ಭುಜಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತಿದ್ದ ರಾಘವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
6.117.6
कर्ता सर्वस्य लोकस्य श्रेष्ठो ज्ञानविदां विभुः ।
उपेक्षसे कथं सीताम् पतन्तीं हव्यवाहने ॥ ६.११७.६ ॥
ಸರ್ವಲೋಕ ಕರ್ತನೇ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸರ್ವಶಕ್ತನೇ! ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಸೀತೆಯನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ಉಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವೆ?
6.117.7
कथं देवगणश्रेष्ठम् आत्मानं नावबुध्यसे ।
ऋतधामा वसुः पूर्वम् वसूनां त्वं प्रजापतिः ॥ ६.११७.७ ॥
ದೇವಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ? ಹಿಂದೆ ನೀನು ಋತಧಾಮ ಎಂಬ ವಸುವಾಗಿದ್ದೆ, ವಸುಗಳ ಪ್ರಜಾಪತಿ.
6.117.8
त्रयाणां त्वं हि लोकानाम् आदिकर्ता स्वयंप्रभुः ।
रुद्राणामष्टमो रुद्रः साध्यानामसि पञ्चमः ।
अश्विनौ चापि ते कर्णौ चन्द्रसूर्यौ च चक्षुषी ॥ ६.११७.८ ॥
ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೂ ನೀನೇ ಆದಿಕರ್ತ, ಸ್ವಯಂಪ್ರಭು. ರುದ್ರರಲ್ಲಿ ನೀನು ಎಂಟನೆಯ ರುದ್ರ, ಸಾಧ್ಯರಲ್ಲಿ ಐದನೆಯವನು. ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆಗಳು ನಿನ್ನ ಕಿವಿಗಳು; ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯರು ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು.
6.117.9
अन्ते चादौ च लोकानाम् दृश्यसे त्वं परन्तप ।
उपेक्षसे च वैदेहीम् मानुषः प्राकृतो यथा ॥ ६.११७.९ ॥
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೇ, ಲೋಕಗಳ ಆದಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಕಾಣಿಸುವೆ. ಆದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ನೀನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವೆ.
6.117.10
इत्युक्तो लोकपालैस्तैः स्वामी लोकस्य राघवः ।
अब्रवीत्रिदशश्रेष्ठान् रामो धर्मभृतां वरः ॥ ६.११७.१० ॥
ಲೋಕಪಾಲಕರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಲೋಕಸ್ವಾಮಿ ರಾಘವನು, ಧರ್ಮಾತ್ಮರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಮನು, ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.117.11
आत्मानं मानुषं मन्ये रामं दशरथात्मजम् ।
योऽहं यस्य यतश्चाहम् भगवांस्तद् ब्रवीतु मे ॥ ६.११७.११ ॥
ನನ್ನನ್ನು ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ, ದಶರಥನ ಪುತ್ರ ರಾಮನಾಗಿ ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಯಾರು, ಯಾರವನು, ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವನು ಎಂಬುದನ್ನು ಭಗವಂತನು ನನಗೆ ಹೇಳಲಿ.
6.117.12
अब्रवीच्छृणु मे राम सत्यं सत्यपराक्रम ॥ ६.११७.१२ ॥
ಅವನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಮ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯೇ, ಇದು ಸತ್ಯ.
6.117.13
भवान् नारायणो देवः श्रीमांश्चक्रायुधः प्रभुः।
एकशृङ्गो वराहस्त्वम् भूतभव्यसपत्नजित् ॥ ६.११७.१३ ॥
ನೀವು ನಾರಾಯಣ, ದೇವ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಚಕ್ರಾಯುಧ, ಪ್ರಭು; ಏಕಶೃಂಗ ವರಾಹವೂ ನೀವೇ, ಭೂತ ಭವ್ಯ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವರು.
6.117.14
अक्षरं ब्रह्म सत्यं च मध्ये चान्ते च राघव ।
लोकानां त्वं परो धर्मो विष्वक्सेनश्चतुर्भुजः ॥ ६.११७.१४ ॥
ರಾಘವ, ನೀವು ಅಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮ, ಸತ್ಯ; ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ನೀವೇ. ಲೋಕಗಳಿಗೆ ನೀವೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ; ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನ, ಚತುರ್ಭುಜರೂ ನೀವೇ.
6.117.15
शार्ङ्गधन्वा हृषीकेशः पुरुषः पुरुषोत्तमः ।
अजितः खड्गधृद्विष्णुः कृष्णश्चैव बृहद्बलः ॥ ६.११७.१५ ॥
ಶಾರ್ಙ್ಗಧನ್ವ, ಹೃಷೀಕೇಶ, ಪುರುಷ, ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಅಜಿತ, ಖಡ್ಗಧಾರಿ ವಿಷ್ಣು, ಕೃಷ್ಣ, ಮಹಾಬಲರೂ ನೀವೇ.
6.117.16
सेनानीर्ग्रामणीश्च त्वम् बुद्धिः सत्त्वं क्षमा दमः ।
प्रभवश्चाप्ययश्च त्वम् उपेन्द्रो मधुसूदनः ॥ ६.११७.१६ ॥
ನೀವು ಸೇನಾಪತಿ, ಗ್ರಾಮಣಿ; ಬುದ್ಧಿ, ಸತ್ತ್ವ, ಕ್ಷಮೆ, ದಮ ಕೂಡ ನೀವೇ. ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಲಯವೂ ನೀವೇ; ನೀವು ಉಪೇಂದ್ರ, ಮಧುಸೂದನ.
6.117.17
इन्द्रकर्मा महेन्द्रस्त्वम् पद्मनाभो रणान्तकृत् ।
शरण्यं शरणं च त्वाम् आहुर्दिव्या महर्षयः ॥ ६.११७.१७ ॥
ನೀವು ಇಂದ್ರಕರ್ಮ, ಮಹೇಂದ್ರ, ಪದ್ಮನಾಭ, ಯುದ್ಧಾಂತಕರು. ದಿವ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಶರಣ್ಯ, ಶರಣ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
6.117.18
सहस्रशृङ्गो वेदात्मा शतशीर्षो महर्षभः ।
त्वं त्रयाणां हि लोकानाम् आदिकर्ता स्वयम्प्रभुः ॥ ६.११७.१८ ॥
ನೀವು ಸಹಸ್ರಶೃಂಗ, ವೇದಾತ್ಮ, ಶತಶೀರ್ಷ, ಮಹರ್ಷಭ; ನೀವೇ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಆದಿಕರ್ತ, ಸ್ವಯಂಪ್ರಭು.
6.117.19
सिद्धानामपि साध्यानाम् आश्रयश्चासि पूर्वजः ।
त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारः त्वमोङ्कारः परात्परः ॥ ६.११७.१९ ॥
ನೀನು ಸಿದ್ಧರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯರಿಗೂ ಆಶ್ರಯನು, ಅವರ ಪೂರ್ವಜನು. ನೀನೇ ಯಜ್ಞ, ನೀನೇ ವಷಟ್ಕಾರ, ನೀನೇ ಓಂಕಾರ; ನೀನು ಪರಾತ್ಪರನು.
6.117.20
प्रभवं निधनं वा ते नो विदुः को भवानिति ।
दृश्यसे सर्वभूतेषु ब्राह्मणेषु च गोषु च ।
दिक्षु सर्वासु गगने पर्वतेषु वनेषु च ॥ ६.११७.२० ॥
ನಿನ್ನ ಉದ್ಭವವನ್ನೂ ಅಂತ್ಯವನ್ನೂ ಅವರು ಅರಿಯರು; 'ನೀನು ಯಾರು?' ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ, ಗೋವುಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ, ವನಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಕಾಣಿಸುತ್ತೀಯೆ.
6.117.21
सहस्रचरणः श्रीमान् शतशीर्षः सहस्रदृक् ।
त्वं धारयसि भूतानि पृथिवीं च सपर्वताम् ॥ ६.११७.२१ ॥
ಸಾವಿರ ಪಾದಗಳುಳ್ಳವನೇ, ಶ್ರೀಮಂತನೇ, ನೂರು ಶಿರಸ್ಸುಳ್ಳವನೇ, ಸಾವಿರ ನೇತ್ರಗಳುಳ್ಳವನೇ! ನೀನು ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗಿನ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಧರಿಸಿರುವೆ.
6.117.22
अन्ते पृथिव्याः सलिले दृश्यसे त्वं महोरगः ।
त्रीन् लोकान् धारयन् राम देवगन्धर्वदानवान् ॥ ६.११७.२२ ॥
ಭೂಮಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಜಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ಮಹಾಸರ್ಪನಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಓ ರಾಮಾ, ದೇವ-ಗಂಧರ್ವ-ದಾನವರೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೀನು ಧರಿಸಿರುವೆ.
6.117.23
अहं ते हृदयं राम जिह्वा देवी सरस्वती ।
देवा गात्रेषु रोमाणि ब्रह्मणा निर्मिताः प्रभो ॥ ६.११७.२३ ॥
ಓ ರಾಮಾ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಹೃದಯ; ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿ ನಿನ್ನ ನಾಲಿಗೆ. ಓ ಪ್ರಭು, ದೇವತೆಗಳು ನಿನ್ನ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ರೋಮಗಳು; ಅವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
6.117.24
निमेषस्ते स्मृता रात्रिः उन्मेषस्ते भवेद्दिवा ।
संस्कारास्तेऽभवन् वेदा न तदस्ति त्वया विना ॥ ६.११७.२४ ॥
ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯುವಿಕೆ ಹಗಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳೇ ವೇದಗಳಾದವು; ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಏನೂ ಇಲ್ಲ.
6.117.25
जगत् सर्वं शरीरं ते स्थैर्यं ते वसुधातलम् ।
अग्निः कोपः प्रसादस्ते सोमः श्रीवत्सलक्षणः ॥ ६.११७.२५ ॥
ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ನಿನ್ನ ದೇಹ; ಭೂಮಂಡಲ ನಿನ್ನ ಸ್ಥೈರ್ಯ. ಅಗ್ನಿ ನಿನ್ನ ಕೋಪ, ಚಂದ್ರ ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದ; ನೀನು ಶ್ರೀವತ್ಸ ಲಕ್ಷಣವುಳ್ಳವನು.
6.117.26
त्वया लोकास्त्रयः क्रान्ताः पुरा स्वैर्विक्रमैस्त्रिभिः ।
महेन्द्रश्च कृतो राजा बलिं बद्ध्वा सुदारुणम् ॥ ६.११७.२६ ॥
ಹಿಂದೆ ನಿನ್ನ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ; ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಬಲಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಮಹೇಂದ್ರನನ್ನು ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.
6.117.27
यत् परं श्रूयते ज्योतिर्यत् परं श्रूयते तमः ।
यत् परं परतश्चैव परमात्मेति कथ्यसे ॥ ६.११७.२७ ॥
ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿ ಎಂದು ಕೇಳಲ್ಪಡುವುದು, ಪರಮ ತಮಸ್ಸು ಎಂದು ಕೇಳಲ್ಪಡುವುದು, ಪರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪರವಾದುದು — ನೀನೇ ಪರಮಾತ್ಮನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತೀಯೆ.
6.117.28
परमाख्यं पर यच्च त्वमेव परिगीयसे ।
स्थित्युत्पत्ति विनाशानां त्वामाहुः परमां गतिं ॥ ६.११७.२८ ॥
ಪರಮ ನಾಮದಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಪರಮವಾದ ನೀನೇ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತೀಯೆ. ಸ್ಥಿತಿ, ಉತ್ಪತ್ತಿ, ವಿನಾಶಗಳ ಪರಮ ಗತಿ ನೀನೇ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
6.117.29
सीता लक्ष्मीर्भवान् विष्णुः देवः कृष्णः प्रजापतिः ।
वधार्थं रावणस्येह प्रविष्टो मानुषीं तनुम् ॥ ६.११७.२९ ॥
ಸೀತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ; ನೀನು ವಿಷ್ಣು, ದೇವ ಕೃಷ್ಣ, ಪ್ರಜಾಪತಿ. ರಾವಣನನ್ನು ವಧಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಮಾನುಷ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದೀಯೆ.
6.117.30
तदिदं नः कृतं कार्यम् त्वया धर्मभृतां वर ।
निहतो रावणो राम प्रहृष्टो दिवमाक्रम ॥ ६.११७.३० ॥
ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನೀನು ನಮ್ಮ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದೆ. ರಾವಣ ಹತನಾದ; ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರು, ರಾಮ.
6.117.31
अमोघं बलवीर्यं ते अमोघस्ते पराक्रमः ।
अमोघं दर्शनं राम अमोघस्तव संस्तवः ॥ ६.११७.३१ ॥
ಓ ರಾಮ! ನಿನ್ನ ಬಲವೀರ್ಯ ಅಮೋಘ, ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮ ಅಮೋಘ, ನಿನ್ನ ದರ್ಶನ ಅಮೋಘ, ನಿನ್ನ ಸ್ತುತಿ ಕೂಡ ಅಮೋಘ.
6.117.32
अमोघास्ते भविष्यन्ति भक्तिमन्तो नरा भुवि ।
ये त्वां देवम् ध्रुवं भक्ताः पुराणं पुरुषोत्तमम् ॥ ६.११७.३२ ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಮನುಷ್ಯರು ಸಫಲರಾಗುವರು; ನಿನ್ನನ್ನು ದೇವನೆಂದು, ಪುರಾತನನೆಂದು, ಪುರುಷೋತ್ತಮನೆಂದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಭಜಿಸುವವರು ಅವರೇ.
6.117.33
प्राप्नुवन्ति सदा कामान् इह लोके परत्र च ।
इममार्षं स्तवं नित्यम् इतिहासं पुरातनम् ।
ये नराः कीर्तयिष्यन्ति नास्ति तेषां पराभवः ॥ ६.११७.३३ ॥
ಅವರು ಇಹಲೋಕ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವರು. ಈ ಋಷಿರಚಿತ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಕೀರ್ತಿಸುವ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಪರಾಭವವೇ ಇಲ್ಲ.