വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.17.1
इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः।
आजगाम मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥ ६.१७.१ ॥
ഇങ്ങനെ രാവണനോട് കഠിനവാക്യങ്ങൾ പറഞ്ഞ ശേഷം രാവണന്റെ അനുജൻ ഒരു നിമിഷത്തിനുള്ളിൽ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പമുള്ള രാമന്റെ അടുത്തെത്തി.
6.17.2
तं मेरुशिखराकारं दीप्तामिव शतह्रदाम्।
गगनस्थं महीस्थास्ते ददृशुर्वानराधिपाः ॥ ६.१७.२ ॥
മേരുപർവതശിഖരത്തിന്റെ രൂപമുള്ള, മിന്നൽപ്പിണരുപോലെ ശോഭിക്കുന്ന, ആകാശത്ത് നിന്നവനെ ഭൂമിയിലുണ്ടായിരുന്ന വാനരനേതാക്കൾ കണ്ടു.
6.17.3
ते चाप्यनुचरास्तस्य चत्वारो भीमविक्रमाः।
तेऽपि वर्मायुधोपेता भूषणोत्तमभूषिताः ॥ ६.१७.३ ॥
അവന്റെ നാല് അനുചരന്മാരും ഭയങ്കര പരാക്രമികളായിരുന്നു; അവരും കവചവും ആയുധവും ധരിച്ച്, ഉത്തമ ആഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവരായിരുന്നു.
6.17.4
स च मेघाचलप्रख्यो वज्रायुधसमप्रभः।
वरायुधधरो वीरो दिव्याभरणभूषितः ॥ ६.१७.४ ॥
അവൻ മേഘപർവതം പോലെയും വജ്രായുധത്തിന്റെ പ്രഭയുള്ളവനും, ഉത്തമായുധങ്ങൾ ധരിച്ച വീരനും, ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനുമായിരുന്നു.
6.17.5
तमात्मपञ्चमं दृष्ट्वा सुग्रीवो वानराधिपः।
वानरैः सह दुर्धर्षश्चिन्तयामास बुद्धिमान् ॥ ६.१७.५ ॥
തന്നോടൊപ്പം അഞ്ചുപേരായി വന്നവനെ കണ്ട്, വാനരനേതാവായ സുഗ്രീവൻ, വാനരന്മാരോടൊപ്പം അജയ്യനായി, ബുദ്ധിമാനായി ചിന്തിച്ചു.
6.17.6
चिन्तयित्वा मुहूर्तं तु वानरांस्तानुवाच ह।
हनुमत्प्रमुखान् सर्वानिदं वचनमुत्तमम् ॥ ६.१७.६ ॥
ഒരു നിമിഷം ചിന്തിച്ച ശേഷം അവൻ ഹനുമാൻ പ്രമുഖരായ ആ വാനരന്മാരോടെല്ലാം ഈ ഉത്തമവാക്യം പറഞ്ഞു.
6.17.7
एष सर्वायुधोपेतश्चतुर्भिः सह राक्षसैः।
राक्षसोभ्येति पश्यध्वमस्मान् हन्तुं न संशयः ॥ ६.१७.७ ॥
ഇതാ, എല്ലാ ആയുധങ്ങളോടും കൂടി നാല് രാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പം ഒരു രാക്ഷസൻ വരുന്നു. ഞങ്ങളെ കൊല്ലാൻ തന്നെയാണ് വരുന്നത്, സംശയമില്ല; നോക്കൂ.
6.17.8
सुग्रीवस्य वचः श्रुत्वा सर्वे ते वानरोत्तमाः।
सालानुद्यम्य शैलांश्च इदं वचनमब्रुवन् ॥ ६.१७.८ ॥
സുഗ്രീവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാരെല്ലാം സാലവൃക്ഷങ്ങളും പർവതശിഖരങ്ങളും ഉയർത്തി ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
6.17.9
शीघ्रं व्यादिश नो राजन् वधायैषां दुरात्मनाम्।
निपतन्ति हता यावद् धरण्यामल्पचेतनाः ॥ ६.१७.९ ॥
രാജാവേ, ഈ ദുരാത്മാക്കളെ വധിക്കാൻ ഉടനെ ഞങ്ങൾക്ക് ആജ്ഞ നൽകൂ; അല്പബുദ്ധികളായ ഇവർ കൊല്ലപ്പെട്ട് നിലത്തുവീഴട്ടെ.
6.17.10
तेषां सम्भाषमाणानामन्योन्यं स विभीषणः।
उत्तरं तीरमासाद्य खस्थ एव व्यतिष्ठत ॥ ६.१७.१० ॥
അവർ പരസ്പരം സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ആ വിഭീഷണൻ വടക്കെ തീരത്ത് എത്തി ആകാശത്തുതന്നെ നിന്നു.
6.17.11
स उवाच महाप्राज्ञः स्वरेण महता महान्।
सुग्रीवं तांश्च सम्प्रेक्ष्य खस्थ एव विभीषणः ॥ ६.१७.११ ॥
അപ്പോൾ മഹാപ്രാജ്ഞനായ ആ വിഭീഷണൻ ആകാശത്തുനിന്നുകൊണ്ട് സുഗ്രീവനെയും അവരെയും നോക്കി, ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു.
6.17.12
रावणो नाम दुर्वृत्तो राक्षसो राक्षसेश्वरः।
तस्याहमनुजो भ्राता विभीषण इति श्रुतः ॥ ६.१७.१२ ॥
രാവണൻ എന്ന ദുർവൃത്തനായ രാക്ഷസൻ, രാക്ഷസരുടെ ഈശ്വരൻ. അവന്റെ അനുജനാണ് ഞാൻ, വിഭീഷണൻ എന്ന് പ്രസിദ്ധൻ.
6.17.13
तेन सीता जनस्थानाद् हृता हत्वा जटायुषम्।
रुद्धा च विवशा दीना राक्षसीभिः सुरक्षिता ॥ ६.१७.१३ ॥
അവൻ ജനസ്ഥാനത്തുനിന്ന് സീതയെ അപഹരിച്ചു; ജടായുവിനെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു. നിസ്സഹായയും ദുഃഖിതയുമായ അവളെ രാക്ഷസിമാരുടെ കാവലിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
6.17.14
तमहं हेतुभिर्वाक्यैर्विविधैश्च न्यदर्शयम्।
साधु निर्यात्यतां सीता रामायेति पुनः पुनः ॥ ६.१७.१४ ॥
ഞാൻ പലവിധ കാരണങ്ങളാലും വാക്കുകളാലും അവനെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി; സീതയെ രാമന് യഥാവിധി തിരികെ നൽകണമെന്ന് വീണ്ടുംവീണ്ടും പറഞ്ഞു.
6.17.15
स च न प्रतिजग्राह रावणः कालचोदितः।
उच्यमानं हितं वाक्यं विपरीत इवौषधम् ॥ ६.१७.१५ ॥
എന്നാൽ കാലപ്രേരിതനായ രാവണൻ ആ ഹിതവാക്യം സ്വീകരിച്ചില്ല; രോഗാവസ്ഥയിൽ മരുന്ന് സ്വീകരിക്കാത്ത രോഗിയെപ്പോലെ.
6.17.16
सोऽहं परुषितस्तेन दासवच्चावमानितः।
त्यक्त्वा पुत्रांश्च दारांश्च राघवं शरणं गतः ॥ ६.१७.१६ ॥
അവനാൽ പരുഷവാക്കുകൾ കേട്ട്, ദാസനെപ്പോലെ അപമാനിതനായി ഞാൻ പുത്രന്മാരെയും ഭാര്യമാരെയും ഉപേക്ഷിച്ച് രാഘവന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
6.17.17
निवेदयत मां क्षिप्रं राघवाय महात्मने।
सर्वलोकशरण्याय विभीषणमुपस्थितम् ॥ ६.१७.१७ ॥
മഹാത്മാവായ രാഘവനെ, സർവലോകങ്ങൾക്കും ശരണ്യനായവനെ, വിഭീഷണൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു എന്ന് വേഗം അറിയിക്കുക.
6.17.18
एतत्तु वचनं श्रुत्वा सुग्रीवो लघुविक्रमः।
लक्ष्मणस्याग्रतो रामं संरब्धमिदमब्रवीत् ॥ ६.१७.१८ ॥
ഈ വാക്കു കേട്ട ദ്രുതപരാക്രമിയായ സുഗ്രീവൻ, ലക്ഷ്മണന്റെ മുന്നിൽ രാമനോട് കോപത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
6.17.19
प्रविष्टः शत्रुसैन्यं हि प्राप्तः शत्रुरतर्कितः।
निहन्यादन्तरं लब्ध्वा उलूको वायसानिव ॥ ६.१७.१९ ॥
ശത്രുസൈന്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, അപ്രതീക്ഷിതമായി എത്തിയ ശത്രു അവസരം കിട്ടിയാൽ കാക്കകളെ മൂങ്ങ ആക്രമിക്കുന്നതുപോലെ പ്രഹരിച്ചേക്കാം.
6.17.20
मन्त्रे व्यूहे नये चारे युक्तो भवितुमर्हसि।
वानराणां च भद्रं ते परेषां च परंतप ॥ ६.१७.२० ॥
ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനേ! ആലോചന, വ്യൂഹം, നീതി, ചാരപ്രവർത്തനം എന്നിവയിൽ നീ ജാഗ്രതയോടെ ഏർപ്പെടണം; വാനരർക്കും ശത്രുക്കൾക്കും നിനക്കും ശുഭം ഭവിക്കട്ടെ.
6.17.21
अन्तर्धानगता ह्येते राक्षसाः कामरूपिणः।
शूराश्च निकृतिज्ञाश्च तेषां जातु न विश्वसेत् ॥ ६.१७.२१ ॥
ഈ രാക്ഷസന്മാർ അദൃശ്യരായി മറയാൻ കഴിവുള്ളവരും ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുന്നവരും ശൂരരും വഞ്ചനയിൽ വിദഗ്ധരുമാണ്; അവരെ ഒരിക്കലും വിശ്വസിക്കരുത്.
6.17.22
प्रणिधी राक्षसेन्द्रस्य रावणस्य भवेदयम्।
अनुप्रविश्य सोऽस्मासु भेदं कुर्यान्न संशयः ॥ ६.१७.२२ ॥
ഇവൻ രാക്ഷസരാജാവായ രാവണന്റെ ചാരനായിരിക്കാം; നമുക്കിടയിൽ കടന്നുകൂടി അവൻ ഭിന്നത ഉണ്ടാക്കും, സംശയമില്ല.
6.17.23
अथ वा स्वयमेवैष छिद्रमासाद्य बुद्धिमान्।
अनुप्रविश्य विश्वस्ते कदाचित् प्रहरेदपि ॥ ६.१७.२३ ॥
അല്ലെങ്കിൽ ഈ ബുദ്ധിമാൻ സ്വയം ദുർബലസ്ഥലം കണ്ടെത്തി ഉള്ളിൽ കടന്ന്, വിശ്വസിച്ചിരിക്കുന്നവരെ എപ്പോഴെങ്കിലും ആക്രമിച്ചേക്കാം.
6.17.24
मित्राटविबलं चैव मौलभृत्यबलं तथा।
सर्वमेतद् बलं ग्राह्यं वर्जयित्वा द्विषद्बलम् ॥ ६.१७.२४ ॥
മിത്രങ്ങളുടെ സൈന്യം, വനബലം, പരമ്പരാഗത ഭൃത്യരുടെ സൈന്യം — ശത്രുസൈന്യമൊഴികെ ഈ ബലമെല്ലാം സ്വീകരിക്കണം.
6.17.25
प्रकृत्या राक्षसो ह्येष भ्रातामित्रस्य वै प्रभो।
आगतश्च रिपुः साक्षात् कथमस्मिंश्च विश्वसेत् ॥ ६.१७.२५ ॥
പ്രഭോ, ഇവൻ സ്വഭാവത്താൽ രാക്ഷസനാണ്; ശത്രുവിന്റെ സഹോദരനാണ്. സാക്ഷാൽ ശത്രുവാണ് വന്നിരിക്കുന്നത്; ഇവനെ എങ്ങനെ വിശ്വസിക്കും?
6.17.26
रावणस्यानुजो भ्राता विभीषण इति श्रुतः।
चतुर्भिः सह रक्षोभिर्भवन्तं शरणं गतः ॥ ६.१७.२६ ॥
രാവണന്റെ അനുജനായ വിഭീഷണൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ. നാല് രാക്ഷസരോടൊപ്പം അങ്ങയുടെ ശരണം തേടി വന്നിരിക്കുന്നു.
6.17.27
रावणेन प्रणीतं हि तमवेहि विभीषणम्।
तस्याहं निग्रहं मन्ये क्षमं क्षमवतां वर ॥ ६.१७.२७ ॥
അവനെ രാവണൻ അയച്ചവനായി അറിയുക; അവൻ വിഭീഷണനാണ്. ക്ഷമാശീലരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, അവനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതാണ് യോഗ്യമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
6.17.28
राक्षसो जिह्मया बुद्ध्या संदिष्टोऽयमिहागतः।
प्रहर्तुं मायया छन्नो विश्वस्ते त्वयि चानघ ॥ ६.१७.२८ ॥
ഈ രാക്ഷസൻ കുടില ബുദ്ധിയാൽ പ്രേരിതനായി ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു. നിഷ്കളങ്കനേ, മായയാൽ മറഞ്ഞ്, അങ്ങ് വിശ്വസിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ പ്രഹരിക്കാൻ.
6.17.29
वध्यतामेष तीव्रेण दण्डेन सचिवैः सह।
रावणस्य नृशंसस्य भ्राता ह्येष विभीषणः ॥ ६.१७.२९ ॥
ഇവനെ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം കഠിനദണ്ഡത്താൽ വധിക്കട്ടെ. ക്രൂരനായ രാവണന്റെ സഹോദരനല്ലോ ഈ വിഭീഷണൻ.
6.17.30
एवमुक्त्वा तु तं रामं संरब्धो वाहिनीपतिः।
वाक्यज्ञो वाक्यकुशलं ततो मौनमुपागमत् ॥ ६.१७.३० ॥
രാമനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, കോപിച്ച സേനാപതി — വാക്കിന്റെ പൊരുൾ അറിയുന്നവൻ — വാക്കിൽ സമർത്ഥനായ രാമന്റെ മുന്നിൽ മൗനം പൂണ്ടു.
6.17.31
सुग्रीवस्य तु तद् वाक्यं श्रुत्वा रामो महाबलः।
समीपस्थानुवाचेदं हनुमत्प्रमुखान् कपीन् ॥ ६.१७.३१ ॥
സുഗ്രീവന്റെ ആ വാക്കു കേട്ട മഹാബലനായ രാമൻ അടുത്തു നിന്ന ഹനുമാൻ പ്രമുഖരായ വാനരന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
6.17.32
यदुक्तं कपिराजेन रावणावरजं प्रति।
वाक्यं हेतुमदत्यर्थं भवद्भिरपि च श्रुतम् ॥ ६.१७.३२ ॥
വാനരരാജാവ് രാവണന്റെ അനുജനോട് പറഞ്ഞ വാക്ക് അതീവ യുക്തിയുള്ളതാണ്; നിങ്ങളും അത് കേട്ടിട്ടുണ്ടല്ലോ.
6.17.33
सुहृदामर्थकृच्छ्रेषु युक्तं बुद्धिमता सदा।
समर्थेनोपसंदेष्टुं शाश्वतीं भूतिमिच्छता ॥ ६.१७.३३ ॥
ശാശ്വതമായ ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്ന, കഴിവുള്ള ബുദ്ധിമാൻ കഠിന സന്ദർഭങ്ങളിൽ സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് എപ്പോഴും ഉപദേശം നൽകുന്നത് ഉചിതമാണ്.
6.17.34
इत्येवं परिपृष्टास्ते स्वं स्वं मतमतन्द्रिताः।
सोपचारं तदा राममूचुः प्रियचिकीर्षवः ॥ ६.१७.३४ ॥
ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവർ ഓരോരുത്തരും മടികൂടാതെ, രാമനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ആദരപൂർവ്വം തങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം പറഞ്ഞു.
6.17.35
अज्ञातं नास्ति ते किंचित् त्रिषु लोकेषु राघव।
आत्मानं पूजयन् राम पृच्छस्यस्मान् सुहृत्तया ॥ ६.१७.३५ ॥
രാഘവാ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും നിനക്ക് അറിയാത്തതായി ഒന്നുമില്ല. രാമാ, നിന്നെത്തന്നെ ബഹുമാനിച്ചുകൊണ്ട് നീ ഞങ്ങളെ സുഹൃത്തുക്കളായി ചോദിക്കുന്നു.
6.17.36
त्वं हि सत्यव्रतः शूरो धार्मिको दृढविक्रमः।
परीक्ष्यकारी स्मृतिमान् निसृष्टात्मा सुहृत्सु च ॥ ६.१७.३६ ॥
നീ സത്യവ്രതനും ശൂരനും ധാർമ്മികനും ദൃഢപരാക്രമിയും ആലോചിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്നവനും സ്മൃതിമാനും ആണ്; സുഹൃത്തുക്കളോട് ഉദാരമനസ്സുള്ളവനുമാണ്.
6.17.37
तस्मादेकैकशस्तावद् ब्रुवन्तु सचिवास्तव।
हेतुतो मतिसम्पन्नाः समर्थाश्च पुनः पुनः ॥ ६.१७.३७ ॥
അതുകൊണ്ട് നിന്റെ മന്ത്രിമാർ ആദ്യം ഓരോരുത്തരായി സംസാരിക്കട്ടെ. ബുദ്ധിമാന്മാരും സമർത്ഥരുമായ അവർ കാരണസഹിതം വീണ്ടുംവീണ്ടും പറയട്ടെ.
6.17.38
इत्युक्ते राघवायाथ मतिमानङ्गदोऽग्रतः।
विभीषणपरीक्षार्थमुवाच वचनं हरिः ॥ ६.१७.३८ ॥
രാഘവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ബുദ്ധിമാനായ അംഗദൻ മുന്നോട്ടുവന്ന് വിഭീഷണനെ പരീക്ഷിക്കാനായി ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
6.17.39
शत्रोः सकाशात् सम्प्राप्तः सर्वथा तर्क्य एव हि।
विश्वासनीयः सहसा न कर्तव्यो विभीषणः ॥ ६.१७.३९ ॥
ശത്രുവിന്റെ അടുത്തുനിന്ന് വന്ന വിഭീഷണൻ എല്ലാവിധത്തിലും സംശയിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്. അവനെ പെട്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കരുത്.
6.17.40
छादयित्वाऽऽत्मभावं हि चरन्ति शठबुद्धयः।
प्रहरन्ति च रन्ध्रेषु सोऽनर्थः सुमहान् भवेत् ॥ ६.१७.४० ॥
സ്വന്തം ഭാവം മറച്ചുവെച്ച് വഞ്ചനാബുദ്ധികൾ സഞ്ചരിക്കുന്നു; ദുർബലസ്ഥാനങ്ങളിൽ പ്രഹരിക്കുന്നു. അത് വലിയ അനർത്ഥമായേക്കാം.
6.17.41
अर्थानर्थौ विनिश्चित्य व्यवसायं भजेत ह।
गुणतः संग्रहं कुर्याद् दोषतस्तु विसर्जयेत् ॥ ६.१७.४१ ॥
ഗുണദോഷങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ച ശേഷം തീരുമാനമെടുക്കണം. ഗുണങ്ങളാൽ സ്വീകരിക്കുകയും ദോഷങ്ങളാൽ ഉപേക്ഷിക്കുകയും വേണം.
6.17.42
यदि दोषो महांस्तस्मिंस्त्यज्यतामविशङ्कितम्।
गुणान् वापि बहून् ज्ञात्वा संग्रहः क्रियतां नृप ॥ ६.१७.४२ ॥
അവനിൽ വലിയ ദോഷമുണ്ടെങ്കിൽ സംശയമില്ലാതെ അവനെ ഉപേക്ഷിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ ഏറെ ഗുണങ്ങൾ അറിഞ്ഞാൽ, ഹേ രാജാവേ, അവനെ സ്വീകരിക്കണം.
6.17.43
शरभस्त्वथ निश्चित्य सार्थं वचनमब्रवीत्।
क्षिप्रमस्मिन् नरव्याघ्र चारः प्रतिविधीयताम् ॥ ६.१७.४३ ॥
അപ്പോൾ ശരഭൻ നിശ്ചയിച്ച് അർത്ഥവത്തായ വാക്ക് പറഞ്ഞു — ഹേ നരവ്യാഘ്രാ, ഇക്കാര്യത്തിൽ വേഗം ഒരു ചാരനെ നിയോഗിക്കണം.
6.17.44
प्रणिधाय हि चारेण यथावत् सूक्ष्मबुद्धिना।
परीक्ष्य च ततः कार्यो यथान्यायं परिग्रहः ॥ ६.१७.४४ ॥
സൂക്ഷ്മബുദ്ധിയുള്ള ചാരനെ അയച്ച് നന്നായി പരിശോധിച്ച ശേഷമേ നീതിപൂർവ്വം അവനെ സ്വീകരിക്കാവൂ.
6.17.45
जाम्बवांस्त्वथ सम्प्रेक्ष्य शास्त्रबुद्ध्या विचक्षणः।
वाक्यं विज्ञापयामास गुणवद् दोषवर्जितम् ॥ ६.१७.४५ ॥
അപ്പോൾ വിവേകിയായ ജാംബവാൻ ശാസ്ത്രബുദ്ധിയോടെ നന്നായി ആലോചിച്ച് ഗുണവത്തും കുറ്റമറ്റതുമായ വാക്ക് അറിയിച്ചു.
6.17.46
बद्धवैराच्च पापाच्च राक्षसेन्द्राद् विभीषणः।
अदेशकाले सम्प्राप्तः सर्वथा शंक्यतामयम् ॥ ६.१७.४६ ॥
ഈ വിഭീഷണൻ രാക്ഷസരാജാവുമായി വൈരം പുലർത്തിയവനും പാപിയുമാണ്; അനുചിതമായ സ്ഥലത്തും സമയത്തുമാണ് വന്നത്. ഇവനെ എല്ലാ വിധത്തിലും സംശയിക്കണം.
6.17.47
ततो मैन्दस्तु सम्प्रेक्ष्य नयापनयकोविदः।
वाक्यं वचनसम्पन्नो बभाषे हेतुमत्तरम् ॥ ६.१७.४७ ॥
അപ്പോൾ നീതിയും അനീതിയും അറിയുന്ന മൈന്ദൻ നന്നായി ആലോചിച്ച്, വാക്സാമർത്ഥ്യത്തോടെ കൂടുതൽ യുക്തിയുള്ള വാക്ക് പറഞ്ഞു.
6.17.48
अनुजो नाम तस्यैष रावणस्य विभीषणः।
पृच्छ्यतां मधुरेणायं शनैर्नरपतीश्वर ॥ ६.१७.४८ ॥
ഇവൻ രാവണന്റെ അനുജനായ വിഭീഷണനാണ്. ഹേ നരപതീശ്വരാ, ഇവനെ മധുരമായും സാവധാനമായും ചോദ്യം ചെയ്യണം.
6.17.49
भावमस्य तु विज्ञाय तत्त्वतस्तं करिष्यसि।
यदि दुष्टो न दुष्टो वा बुद्धिपूर्वं नरर्षभ ॥ ६.१७.४९ ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ, അവന്റെ ഉദ്ദേശ്യം യഥാർത്ഥത്തിൽ മനസ്സിലാക്കിയ ശേഷമേ നീ അവനോട് പെരുമാറാവൂ; അവൻ ദുഷ്ടനാണോ അല്ലയോ, അല്ലെങ്കിൽ മനഃപൂർവം അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതാണോ എന്ന്.
6.17.50
अथ संस्कारसम्पन्नो हनूमान् सचिवोत्तमः।
उवाच वचनं श्लक्ष्णमर्थवन्मधुरं लघु ॥ ६.१७.५० ॥
അപ്പോൾ സംസ്കാരസമ്പന്നനായ ശ്രേഷ്ഠമന്ത്രി ഹനുമാൻ മൃദുവും അർത്ഥപൂർണ്ണവും മധുരവും സംക്ഷിപ്തവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
6.17.51
न भवन्तं मतिश्रेष्ठं समर्थं वदतां वरम्।
अतिशाययितुं शक्तो बृहस्पतिरपि ब्रुवन् ॥ ६.१७.५१ ॥
ബുദ്ധിയിൽ ശ്രേഷ്ഠനും വാക്പടുക്കളിൽ മികച്ചവനുമായ നിങ്ങളെ, സംസാരിക്കുന്ന ബൃഹസ്പതിക്കുപോലും മറികടക്കാനാവില്ല.
6.17.52
न वादान्नापि संघर्षान्नाधिक्यान्न च कामतः।
वक्ष्यामि वचनं राजन् यथार्थं राम गौरवात् ॥ ६.१७.५२ ॥
രാജാവേ, തർക്കംകൊണ്ടല്ല, മത്സരംകൊണ്ടല്ല, മേൽക്കോയ്മ കാണിക്കാനല്ല, ആഗ്രഹംകൊണ്ടുമല്ല; രാമാ, ബഹുമാനംകൊണ്ടാണ് ഞാൻ യഥാർത്ഥ വാക്കുകൾ പറയുന്നത്.
6.17.53
अर्थानर्थनिमित्तं हि यदुक्तं सचिवैस्तव।
तत्र दोषं प्रपश्यामि क्रिया नह्युपपद्यते ॥ ६.१७.५३ ॥
ലാഭനഷ്ടങ്ങളെക്കുറിച്ച് നിങ്ങളുടെ മന്ത്രിമാർ പറഞ്ഞതിൽ എനിക്ക് ദോഷം കാണുന്നു; ആ പ്രവൃത്തി ഉചിതമല്ലല്ലോ.
6.17.54
ऋते नियोगात् सामर्थ्यमवबोद्धुं न शक्यते।
सहसा विनियोगोऽपि दोषवान् प्रतिभाति मे ॥ ६.१७.५४ ॥
നിയോഗമില്ലാതെ സാമർത്ഥ്യം മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല; തിടുക്കത്തിലുള്ള നിയോഗവും എനിക്ക് ദോഷമുള്ളതായി തോന്നുന്നു.
6.17.55
चारप्रणिहितं युक्तं यदुक्तं सचिवैस्तव।
अर्थस्यासम्भवात् तत्र कारणं नोपपद्यते ॥ ६.१७.५५ ॥
നിങ്ങളുടെ മന്ത്രിമാർ ചാരന്മാർ മുഖേന അറിഞ്ഞ് പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്; എന്നാൽ ആ കാര്യം അസാധ്യമായതിനാൽ അതിന് കാരണം യോജിക്കുന്നില്ല.
6.17.56
अदेशकाले सम्प्राप्त इत्ययं यद् विभीषणः।
विवक्षा तत्र मेऽस्तीयं तां निबोध यथामति ॥ ६.१७.५६ ॥
അനുചിതമായ സ്ഥലത്തും സമയത്തും വിഭീഷണൻ വന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് പറയാനുള്ളത് ഇതാണ്; എന്റെ ബുദ്ധിക്കനുസരിച്ച് അത് കേൾക്കൂ.
6.17.57
एष देशश्च कालश्च भवतीह यथा तथा।
पुरुषात् पुरुषं प्राप्य तथा दोषगुणावपि ॥ ६.१७.५७ ॥
ഇവിടെ ഈ സ്ഥലവും ഈ കാലവും എങ്ങനെയാണോ അങ്ങനെതന്നെ, ഒരാളിൽനിന്ന് മറ്റൊരാളിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ ദോഷവും ഗുണവും (തെളിയുന്നു).
6.17.58
दौरात्म्यं रावणे दृष्ट्वा विक्रमं च तथा त्वयि।
युक्तमागमनं ह्यत्र सदृशं तस्य बुद्धितः ॥ ६.१७.५८ ॥
രാവണന്റെ ദുഷ്ടതയും നിന്റെ പരാക്രമവും കണ്ടിട്ട്, ഇവിടെ അവന്റെ വരവ് യോജിച്ചതാണ്; അവന്റെ ബുദ്ധിക്കും അത് ചേരുന്നു.
6.17.59
अज्ञातरूपैः पुरुषैः स राजन् पृच्छ्यतामिति।
यदुक्तमत्र मे प्रेक्षा काचिदस्ति समीक्षिता ॥ ६.१७.५९ ॥
രാജാവേ, അറിയപ്പെടാത്ത രൂപങ്ങളിലുള്ള പുരുഷന്മാരാൽ അവനെ ചോദ്യം ചെയ്യട്ടെ — ഇവിടെ ഞാൻ പറഞ്ഞതിൽ എന്റെ ചില ആലോചനകൾ പരിശോധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
6.17.60
पृच्छ्यमानो विशङ्केत सहसा बुद्धिमान् वचः।
तत्र मित्रं प्रदुष्येत मिथ्या पृष्टं सुखागतम् ॥ ६.१७.६० ॥
ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടാൽ ബുദ്ധിമാനായവനും പെട്ടെന്ന് തന്റെ വാക്കിൽ സംശയിക്കും; അപ്പോൾ മിത്രവും കേടാകും, കാരണം വ്യാജമായ ചോദ്യംചെയ്യൽ സുഖത്തോടെ വന്ന മിത്രത്തെ അപമാനിക്കുന്നു.
6.17.61
अशक्यं सहसा राजन् भावो बोद्धुं परस्य वै।
अन्तरेण स्वरैर्भिन्नैर्नैपुण्यं पश्यतां भृशम् ॥ ६.१७.६१ ॥
ഹേ രാജാവേ, മറ്റൊരാളുടെ മനോഭാവം പെട്ടെന്ന് അറിയുക അസാധ്യമാണ്; വ്യത്യസ്ത സ്വരഭേദങ്ങളില്ലാതെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നവരുടെ വൈദഗ്ധ്യമാണ് അതിനെ അറിയുന്നത്.
6.17.62
न त्वस्य ब्रुवतो जातु लक्ष्यते दुष्टभावता।
प्रसन्नं वदनं चापि तस्मान्मे नास्ति संशयः ॥ ६.१७.६२ ॥
അവൻ സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഒരിക്കലും ദുഷ്ടഭാവം കാണുന്നില്ല; അവന്റെ മുഖവും പ്രസന്നമാണ്; അതിനാൽ എനിക്ക് ഇതിൽ സംശയമില്ല.
6.17.63
अशङ्कितमतिः स्वस्थो न शठः परिसर्पति।
न चास्य दुष्टवागस्ति तस्मान्मे नास्ति संशयः ॥ ६.१७.६३ ॥
സംശയമില്ലാത്ത മനസ്സും സ്വസ്ഥതയുമുള്ളവൻ വഞ്ചകനായി ചുറ്റിത്തിരിയുന്നില്ല; അവന്റെ വാക്കിലും ദോഷമില്ല; അതിനാൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല.
6.17.64
आकारश्छाद्यमानोऽपि न शक्यो विनिगूहितुम्।
बलाद्धि विवृणोत्येव भावमन्तर्गतं नृणाम् ॥ ६.१७.६४ ॥
മറച്ചുവെച്ചാലും മനുഷ്യരുടെ ആകാരം പൂർണ്ണമായി മറയ്ക്കാനാവില്ല; അത് ബലമായിട്ടെങ്കിലും അവരുടെ ഉള്ളിലെ ഭാവം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
6.17.65
देशकालोपपन्नं च कार्यं कार्यविदां वर।
सफलं कुरुते क्षिप्रं प्रयोगेणाभिसंहितम् ॥ ६.१७.६५ ॥
കാര്യവിദഗ്ധരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ദേശകാലങ്ങൾക്ക് യോജിച്ച കർമ്മം ആലോചിച്ച് പ്രയോഗിച്ചാൽ പെട്ടെന്ന് ഫലവത്താക്കുന്നു.
6.17.66
उद्योगं तव सम्प्रेक्ष्य मिथ्यावृत्तं च रावणम्।
वालिनं च हतं श्रुत्वा सुग्रीवं चाभिषेचितम् ॥ ६.१७.६६ ॥
നിന്റെ പരിശ്രമം കണ്ടും, മിഥ്യാചാരിയായ രാവണനെയും, വാലി വധിക്കപ്പെട്ടതും സുഗ്രീവൻ അഭിഷിക്തനായതും കേട്ടും...
6.17.67
राज्यं प्रार्थयमानस्तु बुद्धिपूर्वमिहागतः।
एतावत् तु पुरस्कृत्य युज्यते तस्य संग्रहः ॥ ६.१७.६७ ॥
രാജ്യം ആഗ്രഹിച്ചാണ് അവൻ ബുദ്ധിപൂർവ്വം ഇവിടെ വന്നത്. ഇത്രമാത്രം മനസ്സിൽ വെച്ച് അവനെ സ്വീകരിക്കുന്നത് ഉചിതമാണ്.
6.17.68
यथाशक्ति मयोक्तं तु राक्षसस्यार्जवं प्रति।
प्रमाणं त्वं हि शेषस्य श्रुत्वा बुद्धिमतां वर ॥ ६.१७.६८ ॥
രാക്ഷസനെക്കുറിച്ച് എന്റെ കഴിവിനൊത്ത് സത്യസന്ധമായി ഞാൻ പറഞ്ഞു. ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ശേഷിച്ചത് കേട്ട് നീ തന്നെ തീരുമാനിക്കുക.