ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.47.1
तस्मिन् प्रविष्टे लङ्कायां कृतार्थे रावणात्मजे।
राघवं परिवार्याथ ररक्षुर्वानरर्षभाः ॥ ६.४७.१ ॥
ରାବଣ ପୁତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରି ଲଙ୍କାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ପରେ, ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ରାଘବଙ୍କୁ ଘେରି ରକ୍ଷା କଲେ।
6.47.2
हनुमानङ्गदो नीलः सुषेणः कुमुदो नलः।
गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः ॥ ६.४७.२ ॥
ହନୁମାନ, ଅଙ୍ଗଦ, ନୀଳ, ସୁଷେଣ, କୁମୁଦ, ନଳ, ଗଜ, ଗବାକ୍ଷ, ଗବୟ, ଶରଭ ଓ ଗନ୍ଧମାଦନ।
6.47.3
जाम्बवानृषभः स्कन्धो रम्भः शतबलिः पृथुः।
व्यूढानीकाश्च यत्ताश्च द्रुमानादाय सर्वतः ॥ ६.४७.३ ॥
ଜାମ୍ବବାନ, ଋଷଭ, ସ୍କନ୍ଧ, ରମ୍ଭ, ଶତବଳି, ପୃଥୁ; ବ୍ୟୁହରେ ସଜ୍ଜିତ ସେନା ସହିତ, ସବୁଆଡ଼େ ଗଛ ଧରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ।
6.47.4
वीक्षमाणा दिशः सर्वास्तिर्यगूर्ध्वं च वानराः।
तृणेष्वपि च चेष्टत्सु राक्षसा इति मेनिरे ॥ ६.४७.४ ॥
ସବୁ ଦିଗକୁ, ଆଡ଼ରେ ଓ ଉପରକୁ ଚାହୁଁଥିବା ବାନରମାନେ ଘାସରେ ଗତି କରୁଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ମଧ୍ୟ ରାକ୍ଷସ ଭାବିଲେ।
6.47.5
रावणश्चापि संहृष्टो विसृज्येन्द्रजितं सुतम्।
आजुहाव ततः सीतारक्षणी राक्षसीस्तदा ॥ ६.४७.५ ॥
ରାବଣ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହୋଇ, ପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଜିତକୁ ପଠାଇ ସେତେବେଳେ ସୀତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲା।
6.47.6
राक्षस्यस्त्रिजटा चापि शासनात् तमुपस्थिताः।
ता उवाच ततो हृष्टो राक्षसी राक्षसाधिपः ॥ ६.४७.६ ॥
ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଓ ତ୍ରିଜଟା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତେବେ ହର୍ଷିତ ରାକ୍ଷସାଧିପ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲା।
6.47.7
हताविन्द्रजिताख्यात वैदेह्या रामलक्ष्मणौ।
पुष्पकं तत्समारोप्य दर्शयध्वं रणे हतौ ॥ ६.४७.७ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ କହିଥିବା ଅନୁସାରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିହତ। ସେମାନଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ରଖି ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୃତ ଦେଖାନ୍ତୁ।
6.47.8
यदाश्रयादवष्टब्धा नेयं मामुपतिष्ठते।
सोऽस्या भर्ता सह भ्रात्रा निहतो रणमूर्धनि ॥ ६.४७.८ ॥
ଯାହାର ଆଶ୍ରୟରେ ଏହି ନାରୀ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସୁନଥିଲା, ତାହାର ସ୍ୱାମୀ ଭାଇ ସହିତ ରଣମୁଖରେ ନିହତ ହୋଇଛି।
6.47.9
निर्विशङ्का निरुद्विग्ना निरपेक्षा च मैथिली।
मामुपस्थास्यते सीता सर्वाभरणभूषिता ॥ ६.४७.९ ॥
ନିର୍ଭୟ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଓ ବେପରୱା ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତା ମୈଥିଳୀ ସୀତା ମୋର ସେବା କରିବେ।
6.47.10
अद्य कालवशं प्राप्तं रणे रामं सलक्ष्मणम्।
अवेक्ष्य विनिवृत्ता सा चान्यां गतिमपश्यती ॥ ६.४७.१० ॥
ଆଜି ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କାଳବଶ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅନ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ନ ଦେଖି ସେ ଫେରି ଆସିବ।
6.47.11
अनपेक्षा विशालाक्षी मामुपस्थास्यते स्वयम्।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा रावणस्य दुरात्मनः ॥ ६.४७.११ ॥
ବେପରୱା, ବିଶାଳ ନୟନା ସୀତା ନିଜେ ମୋର ସେବା କରିବେ। ଦୁରାତ୍ମା ରାବଣଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି।
6.47.12
राक्षस्यस्तास्तथेत्युक्त्वा जग्मुर्वै यत्र पुष्पकम्।
ततः पुष्पकमादाय राक्षस्यो रावणाज्ञया ॥ ६.४७.१२ ॥
ରାକ୍ଷସୀମାନେ 'ସେହିପରି ହେଉ' କହି ଯେଉଁଠାରେ ପୁଷ୍ପକ ଥିଲା ସେଠାକୁ ଗଲେ। ତା'ପରେ ରାବଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ପୁଷ୍ପକକୁ ନେଇ।
6.47.13
अशोकवनिकास्थां तां मैथिलीं समुपानयन्।
तामादाय तु राक्षस्यो भर्तृशोकपराजिताम् ॥ ६.४७.१३ ॥
ଅଶୋକବନରେ ରହିଥିବା ସେହି ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଆଣିଲେ। ସ୍ୱାମୀ ଶୋକରେ ପରାଜିତା ତାଙ୍କୁ ନେଇ ସେମାନେ ଚାଲିଲେ।
6.47.14
सीतामारोपयामासुर्विमानं पुष्पकं तदा।
ततः पुष्पकमारोप्य सीतां त्रिजटया सह ॥ ६.४७.१४ ॥
ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ସୀତାଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଚଢ଼ାଇଲେ। ପରେ ପୁଷ୍ପକରେ ସୀତାଙ୍କୁ ତ୍ରିଜଟା ସହ ଚଢ଼ାଇ।
6.47.15
जग्मुर्दर्शयितुं तस्यै राक्षस्यो रामलक्ष्मणौ।
रावणश्चारयामास पताकाध्वजमालिनीम् ॥ ६.४७.१५ ॥
ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖାଇବାକୁ ଗଲେ। ରାବଣ ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜରେ ସଜ୍ଜିତ (ନଗରୀ) ଭ୍ରମଣ କରାଇଲା।
6.47.16
प्राघोषयत हृष्टश्च लङ्कायां राक्षसेश्वरः।
राघवो लक्ष्मणश्चैव हताविन्द्रजिता रणे ॥ ६.४७.१६ ॥
ଲଙ୍କାରେ ହର୍ଷିତ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର ଘୋଷଣା କରାଇଲା ଯେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଘବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
6.47.17
विमानेनापि गत्वा तु सीता त्रिजटया सह।
ददर्श वानराणां तु सर्वं सैन्यं निपातितम् ॥ ६.४७.१७ ॥
ବିମାନରେ ଯାଇ ସୀତା ତ୍ରିଜଟା ସହ ବାନରମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ସେନା ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲେ।
6.47.18
प्रहृष्टमनसश्चापि ददर्श पिशिताशनान्।
वानरांश्चातिदुःखार्तान् रामलक्ष्मणपार्श्वतः ॥ ६.४७.१८ ॥
ହର୍ଷିତ ମନର ମାଂସଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଓ ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଖରେ ଅତି ଦୁଃଖାର୍ତ୍ତ ବାନରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେଖିଲେ।
6.47.19
ततः सीता ददर्शोभौ शयानौ शरतल्पगौ।
लक्ष्मणं चैव रामं च विसंज्ञौ शरपीडितौ ॥ ६.४७.१९ ॥
ଏଥର ସୀତା ବାଣ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରିଥିବା ଉଭୟଙ୍କୁ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ରାମଙ୍କୁ, ବାଣ ପୀଡ଼ିତ ଓ ଅଚେତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ।
6.47.20
विध्वस्तकवचौ वीरौ विप्रविद्धशरासनौ।
सायकैश्छिन्नसर्वाङ्गौ शरस्तम्बमयौ क्षितौ ॥ ६.४७.२० ॥
କବଚ ଭଙ୍ଗା, ଧନୁ ଦୂରେ ଫିଙ୍ଗା ହୋଇଥିବା, ବାଣରେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଛିନ୍ନ, ସେ ବୀରମାନେ ବାଣ ଗଦା ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲେ।
6.47.21
तौ दृष्ट्वा भ्रातरौ तत्र प्रवीरौ पुरुषर्षभौ।
शयानौ पुण्डरीकाक्षौ कुमाराविव पावकी ॥ ६.४७.२१ ॥
ସେଠାରେ ସେହି ଦୁଇ ଭାଇ, ସେହି ମହାବୀର, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, କମଳନୟନ ଦୁଇଙ୍କୁ ଶୟନ କରିଥିବା ଦେଖି ସେମାନେ ଅଗ୍ନିପୁତ୍ର କୁମାରଙ୍କ ପରି ଲାଗିଲେ।
6.47.22
शरतल्पगतौ वीरौ तथाभूतौ नरर्षभौ।
दुःखार्ता करुणं सीता सुभृशं विललाप ह ॥ ६.४७.२२ ॥
ବାଣ ଶଯ୍ୟାରେ ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେହି ବୀର ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତା ସୀତା ଅତ୍ୟନ୍ତ କରୁଣାରେ ବିଳାପ କଲେ।
6.47.23
भर्तारमनवद्याङ्गी लक्ष्मणं चासितेक्षणा।
प्रेक्ष्य पांसुषु चेष्टन्तौ रुरोद जनकात्मजा ॥ ६.४७.२३ ॥
ନିର୍ଦୋଷ ଅଙ୍ଗ ଓ କଳା ଆଖିର ଜନକତନୟା ସୀତା, ସ୍ୱାମୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଧୂଳିରେ ଛଟପଟ ହେଉଥିବା ଦେଖି କାନ୍ଦିଲେ।
6.47.24
सबाष्पशोकाभिहता समीक्ष्य
तौ भ्रातरौ देवसुतप्रभावौ।
वितर्कयन्ती निधनं तयोः सा
दुःखान्विता वाक्यमिदं जगाद ॥ ६.४७.२४ ॥
ଲୋତକ ଓ ଶୋକରେ ଆହତା ହୋଇ, ଦେବପୁତ୍ର ସମ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସେହି ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେମାନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଦୁଃଖରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣା ହୋଇ ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।