వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.47.1
तस्मिन् प्रविष्टे लङ्कायां कृतार्थे रावणात्मजे।
राघवं परिवार्याथ ररक्षुर्वानरर्षभाः ॥ ६.४७.१ ॥
రావణుని కుమారుడు తన కార్యం నెరవేర్చుకొని లంకలో ప్రవేశించిన తరువాత, వానరశ్రేష్ఠులు రాఘవుని చుట్టుముట్టి ఆయనను రక్షించారు.
6.47.2
हनुमानङ्गदो नीलः सुषेणः कुमुदो नलः।
गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः ॥ ६.४७.२ ॥
హనుమంతుడు, అంగదుడు, నీలుడు, సుషేణుడు, కుముదుడు, నలుడు, గజుడు, గవాక్షుడు, గవయుడు, శరభుడు, గంధమాదనుడు.
6.47.3
जाम्बवानृषभः स्कन्धो रम्भः शतबलिः पृथुः।
व्यूढानीकाश्च यत्ताश्च द्रुमानादाय सर्वतः ॥ ६.४७.३ ॥
జాంబవంతుడు, ఋషభుడు, స్కంధుడు, రంభుడు, శతబలి, పృథుడు; వ్యూహంగా నిలిచిన సేనలతో, అన్నివైపులా వృక్షాలను ధరించి సిద్ధంగా ఉన్నారు.
6.47.4
वीक्षमाणा दिशः सर्वास्तिर्यगूर्ध्वं च वानराः।
तृणेष्वपि च चेष्टत्सु राक्षसा इति मेनिरे ॥ ६.४७.४ ॥
అన్ని దిక్కులను, అడ్డంగా, పైకి చూస్తూ వానరులు గడ్డిలో కదిలే వాటిని కూడా రాక్షసులని భావించారు.
6.47.5
रावणश्चापि संहृष्टो विसृज्येन्द्रजितं सुतम्।
आजुहाव ततः सीतारक्षणी राक्षसीस्तदा ॥ ६.४७.५ ॥
రావణుడు కూడా సంతోషించి, తన కుమారుడు ఇంద్రజిత్తును పంపి, అప్పుడు సీతను కాపాడుతున్న రాక్షసీలను పిలిచాడు.
6.47.6
राक्षस्यस्त्रिजटा चापि शासनात् तमुपस्थिताः।
ता उवाच ततो हृष्टो राक्षसी राक्षसाधिपः ॥ ६.४७.६ ॥
రాక్షసీలు, త్రిజట కూడా అతని ఆజ్ఞతో అక్కడికి వచ్చారు. అప్పుడు సంతోషించిన రాక్షసాధిపతి వారితో ఇలా అన్నాడు.
6.47.7
हताविन्द्रजिताख्यात वैदेह्या रामलक्ष्मणौ।
पुष्पकं तत्समारोप्य दर्शयध्वं रणे हतौ ॥ ६.४७.७ ॥
ఇంద్రజిత్తు చెప్పినట్లు రాముడు, లక్ష్మణుడు మరణించారు. వారిని పుష్పక విమానంలో ఎక్కించి, వైదేహికి రణభూమిలో మరణించినవారిగా చూపండి.
6.47.8
यदाश्रयादवष्टब्धा नेयं मामुपतिष्ठते।
सोऽस्या भर्ता सह भ्रात्रा निहतो रणमूर्धनि ॥ ६.४७.८ ॥
ఎవరి ఆశ్రయంతో ఈమె నన్ను అంగీకరించడం లేదో, ఆమె భర్త తన సోదరునితో కలిసి యుద్ధ మధ్యలో హతుడయ్యాడు.
6.47.9
निर्विशङ्का निरुद्विग्ना निरपेक्षा च मैथिली।
मामुपस्थास्यते सीता सर्वाभरणभूषिता ॥ ६.४७.९ ॥
భయం లేకుండా, ఆందోళన లేకుండా, ఏ చింతా లేకుండా, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించుకున్న మైథిలి సీత నా వద్దకు వచ్చి సేవ చేస్తుంది.
6.47.10
अद्य कालवशं प्राप्तं रणे रामं सलक्ष्मणम्।
अवेक्ष्य विनिवृत्ता सा चान्यां गतिमपश्यती ॥ ६.४७.१० ॥
ఈ రోజు రణభూమిలో రాముడు, లక్ష్మణుడు కాలవశులయ్యారు. వారిని చూసి, వేరే ఆశ్రయం కనబడక ఆమె తిరిగి వస్తుంది.
6.47.11
अनपेक्षा विशालाक्षी मामुपस्थास्यते स्वयम्।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा रावणस्य दुरात्मनः ॥ ६.४७.११ ॥
నిశ్చింత లేని, విశాల నేత్రాలు గల సీత స్వయంగా నా సేవకు వస్తుంది. దుర్మార్గుడైన రావణుని ఆ మాటలు విని.
6.47.12
राक्षस्यस्तास्तथेत्युक्त्वा जग्मुर्वै यत्र पुष्पकम्।
ततः पुष्पकमादाय राक्षस्यो रावणाज्ञया ॥ ६.४७.१२ ॥
రాక్షసీలు 'అలాగే' అని చెప్పి పుష్పకం ఉన్న చోటికి వెళ్లారు. తరువాత రావణుని ఆజ్ఞతో రాక్షసీలు పుష్పకాన్ని తీసుకుని.
6.47.13
अशोकवनिकास्थां तां मैथिलीं समुपानयन्।
तामादाय तु राक्षस्यो भर्तृशोकपराजिताम् ॥ ६.४७.१३ ॥
అశోకవనంలో ఉన్న ఆ మైథిలిని రాక్షసస్త్రీలు తీసుకువచ్చారు. భర్త శోకంతో కృశించిన ఆమెను వారు తీసుకెళ్ళారు.
6.47.14
सीतामारोपयामासुर्विमानं पुष्पकं तदा।
ततः पुष्पकमारोप्य सीतां त्रिजटया सह ॥ ६.४७.१४ ॥
అప్పుడు వారు సీతను పుష్పక విమానం ఎక్కించారు. తరువాత పుష్పకంపై సీతను త్రిజటతో కలిపి ఎక్కించి.
6.47.15
जग्मुर्दर्शयितुं तस्यै राक्षस्यो रामलक्ष्मणौ।
रावणश्चारयामास पताकाध्वजमालिनीम् ॥ ६.४७.१५ ॥
రాక్షసస్త్రీలు ఆమెకు రాముని, లక్ష్మణుని చూపించడానికి వెళ్ళారు. రావణుడు పతాకలు, ధ్వజాలతో అలంకరించిన (నగరాన్ని) తిప్పించాడు.
6.47.16
प्राघोषयत हृष्टश्च लङ्कायां राक्षसेश्वरः।
राघवो लक्ष्मणश्चैव हताविन्द्रजिता रणे ॥ ६.४७.१६ ॥
లంకలో సంతోషించిన రాక్షసరాజు, యుద్ధంలో ఇంద్రజిత్తు చేత రాఘవుడు, లక్ష్మణుడు హతమయ్యారని ప్రకటింపజేశాడు.
6.47.17
विमानेनापि गत्वा तु सीता त्रिजटया सह।
ददर्श वानराणां तु सर्वं सैन्यं निपातितम् ॥ ६.४७.१७ ॥
విమానంలో వెళ్ళి సీత త్రిజటతో కలిసి వానరుల సైన్యమంతా కూలిపోయి ఉండటం చూసింది.
6.47.18
प्रहृष्टमनसश्चापि ददर्श पिशिताशनान्।
वानरांश्चातिदुःखार्तान् रामलक्ष्मणपार्श्वतः ॥ ६.४७.१८ ॥
సంతోషంగా ఉన్న మనస్సులతో ఉన్న మాంసభక్షకులైన రాక్షసులను, రామలక్ష్మణుల పక్కన అతిదుఃఖంతో బాధపడుతున్న వానరులను కూడా ఆమె చూసింది.
6.47.19
ततः सीता ददर्शोभौ शयानौ शरतल्पगौ।
लक्ष्मणं चैव रामं च विसंज्ञौ शरपीडितौ ॥ ६.४७.१९ ॥
అప్పుడు సీత బాణాల శయ్యపై పడి ఉన్న ఇద్దరినీ, లక్ష్మణుడిని, రాముడిని, బాణాలతో బాధింపబడి స్పృహ తప్పి ఉండటం చూసింది.
6.47.20
विध्वस्तकवचौ वीरौ विप्रविद्धशरासनौ।
सायकैश्छिन्नसर्वाङ्गौ शरस्तम्बमयौ क्षितौ ॥ ६.४७.२० ॥
కవచాలు ముక్కలై, ధనుస్సులు విసిరివేయబడి, బాణాలతో అవయవాలన్నీ గుచ్చబడి, ఆ వీరులు బాణాల గుట్టల వలె నేలపై పడి ఉన్నారు.
6.47.21
तौ दृष्ट्वा भ्रातरौ तत्र प्रवीरौ पुरुषर्षभौ।
शयानौ पुण्डरीकाक्षौ कुमाराविव पावकी ॥ ६.४७.२१ ॥
అక్కడ ఆ ఇద్దరు సోదరులను, ఆ మహావీరులను, పురుషశ్రేష్ఠులను, కమలనేత్రులను పడి ఉండగా చూసి, వారు అగ్ని కుమారుల వలె కనిపించారు.
6.47.22
शरतल्पगतौ वीरौ तथाभूतौ नरर्षभौ।
दुःखार्ता करुणं सीता सुभृशं विललाप ह ॥ ६.४७.२२ ॥
బాణాల శయ్యపై పడి ఆ స్థితిలో ఉన్న ఆ వీరులు, నరశ్రేష్ఠులను చూసి దుఃఖంతో పీడింపబడిన సీత మిక్కిలి కరుణగా విలపించింది.
6.47.23
भर्तारमनवद्याङ्गी लक्ष्मणं चासितेक्षणा।
प्रेक्ष्य पांसुषु चेष्टन्तौ रुरोद जनकात्मजा ॥ ६.४७.२३ ॥
దోషరహిత అవయవాలు, నల్లని కన్నులు గల జనకుని కుమార్తె సీత, తన భర్తను, లక్ష్మణుడిని ధూళిలో కొట్టుకుంటూ ఉండటం చూసి రోదించింది.
6.47.24
सबाष्पशोकाभिहता समीक्ष्य
तौ भ्रातरौ देवसुतप्रभावौ।
वितर्कयन्ती निधनं तयोः सा
दुःखान्विता वाक्यमिदं जगाद ॥ ६.४७.२४ ॥
కన్నీళ్లు, శోకంతో కొట్టబడినదై, దేవకుమారుల వంటి ప్రభావం గల ఆ ఇద్దరు సోదరులను చూసి, వారి మరణాన్ని ఊహిస్తూ, దుఃఖంతో నిండి ఈ మాట పలికింది.