വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.49.1
घोरेण शरबन्धेन बद्धौ दशरथात्मजौ।
निःश्वसन्तौ यथा नागौ शयानौ रुधिरोक्षितौ ॥ ६.४९.१ ॥
ഭയങ്കരമായ ശരബന്ധനത്താൽ ബന്ധിതരായ ദശരഥപുത്രന്മാർ, നിശ്വസിക്കുന്ന രണ്ടു നാഗങ്ങളെപ്പോലെ, രക്തത്തിൽ കുളിച്ചു കിടന്നു.
6.49.2
सर्वे ते वानरश्रेष्ठाः ससुग्रीवमहाबलाः।
परिवार्य महात्मानौ तस्थुः शोकपरिप्लुताः ॥ ६.४९.२ ॥
മഹാബലശാലികളായ ആ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാരെല്ലാം സുഗ്രീവനോടൊപ്പം ആ മഹാത്മാക്കളെ വളഞ്ഞ്, ശോകത്തിൽ മുങ്ങി നിന്നു.
6.49.3
एतस्मिन्नन्तरे रामः प्रत्यबुध्यत वीर्यवान्।
स्थिरत्वात् सत्त्वयोगाच्च शरैः संदानितोऽपि सन् ॥ ६.४९.३ ॥
അതിനിടെ വീര്യവാനായ രാമൻ, തന്റെ സ്ഥൈര്യത്താലും ആന്തരികബലത്താലും, ശരങ്ങളാൽ ബന്ധിതനായിരുന്നിട്ടും, ബോധം വീണ്ടെടുത്തു.
6.49.4
ततो दृष्ट्वा सरुधिरं निषण्णं गाढमर्पितम्।
भ्रातरं दीनवदनं पर्यदेवयदातुरः ॥ ६.४९.४ ॥
പിന്നെ രക്തത്തിൽ കുളിച്ച്, ആഴത്തിൽ മുറിവേറ്റ്, ദീനമുഖനായി കിടക്കുന്ന സഹോദരനെ കണ്ട് വ്യസനിച്ച രാമൻ വിലപിച്ചു.
6.49.5
किं नु मे सीतया कार्यं लब्धया जीवितेन वा।
शयानं योऽद्य पश्यामि भ्रातरं युधि निर्जितम् ॥ ६.४९.५ ॥
ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റു കിടക്കുന്ന സഹോദരനെ കാണുമ്പോൾ, വീണ്ടെടുത്ത സീതയെക്കൊണ്ടോ ഈ ജീവിതംകൊണ്ടോ എനിക്കെന്തു കാര്യം?
6.49.6
शक्या सीतासमा नारी मर्त्यलोके विचिन्वता।
न लक्ष्मणसमो भ्राता सचिवः साम्परायिकः ॥ ६.४९.६ ॥
മർത്യലോകത്ത് സീതയ്ക്കു തുല്യയായ ഒരു സ്ത്രീയെ അന്വേഷിച്ചു കണ്ടെത്താം; എന്നാൽ ലക്ഷ്മണനു തുല്യനായ സഹോദരനും സഹായിയും യുദ്ധസഖാവും കിട്ടില്ല.
6.49.7
परित्यक्ष्याम्यहं प्राणान् वानराणां तु पश्यताम्।
यदि पञ्चत्वमापन्नः सुमित्रानन्दवर्धनः ॥ ६.४९.७ ॥
സുമിത്രയുടെ പുത്രന് ആനന്ദം വർധിപ്പിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണൻ വാനരന്മാർ കാൺകെ മരണമടഞ്ഞാൽ, ഞാനും പ്രാണൻ വെടിയും.
6.49.8
किं नु वक्ष्यामि कौसल्यां मातरं किं नु कैकयीम्।
कथमम्बां सुमित्रां च पुत्रदर्शनलालसाम् ॥ ६.४९.८ ॥
എന്റെ മാതാവ് കൗസല്യയോട് ഞാൻ എന്ത് പറയും? കൈകേയിയോട് എന്ത് പറയും? മകനെ കാണാൻ കൊതിക്കുന്ന സുമിത്രാമാതാവിനോട് എങ്ങനെ പറയും?
6.49.9
विवत्सां वेपमानां च वेपन्तीं कुररीमिव।
कथमाश्वासयिष्यामि यदि यास्यामि तं विना ॥ ६.४९.९ ॥
കിടാവില്ലാത്ത പശുവിനെപ്പോലെയും വിറയ്ക്കുന്ന കുററരിപ്പക്ഷിയെപ്പോലെയും വിറയ്ക്കുന്ന സുമിത്രയെ, അവനില്ലാതെ ഞാൻ മടങ്ങിയാൽ എങ്ങനെ ആശ്വസിപ്പിക്കും?
6.49.10
कथं वक्ष्यामि शत्रुघ्नं भरतं च यशस्विनम्।
मया सह वनं यातो विना तेनाहमागतः ॥ ६.४९.१० ॥
യശസ്വിയായ ശത്രുഘ്നനോടും ഭരതനോടും ഞാൻ എങ്ങനെ പറയും? എന്നോടൊപ്പം കാട്ടിലേക്ക് വന്നവനില്ലാതെ ഞാൻ മടങ്ങിയെത്തിയിരിക്കുന്നു.
6.49.11
उपालम्भं न शक्ष्यामि सोढुमम्बासुमित्रया।
इहैव देहं त्यक्ष्यामि नहि जीवितुमुत्सहे ॥ ६.४९.११ ॥
അമ്മ സുമിത്രയുടെ ശകാരം ഞാൻ സഹിക്കില്ല. ഇവിടെത്തന്നെ ശരീരം വെടിയും; ജീവിക്കാൻ എനിക്ക് ആഗ്രഹമില്ല.
6.49.12
धिङ्मां दुष्कृतकर्माणमनार्यं यत्कृते ह्यसौ।
लक्ष्मणः पतितः शेते शरतल्पे गतासुवत् ॥ ६.४९.१२ ॥
ദുഷ്കർമിയും അനാര്യനുമായ എന്നെ ധിക്കരിക്കുന്നു. എന്റെ കാരണത്താൽ ലക്ഷ്മണൻ വീണ് അമ്പുകളുടെ ശയ്യയിൽ ജീവനറ്റവനെപ്പോലെ കിടക്കുന്നു.
6.49.13
त्वं नित्यं सुविषण्णं मामाश्वासयसि लक्ष्मण।
गतासुर्नाद्य शक्तोऽसि मामार्तमभिभाषितुम् ॥ ६.४९.१३ ॥
ലക്ഷ്മണാ, എപ്പോഴും അതിദുഃഖിതനായിരുന്ന എന്നെ നീ ആശ്വസിപ്പിക്കുമായിരുന്നു; ഇപ്പോൾ പ്രാണൻ പോയതിനാൽ ദുഃഖിതനായ എന്നോട് സംസാരിക്കാൻ നിനക്കാവുന്നില്ല.
6.49.14
येनाद्य बहवो युद्धे निहता राक्षसाः क्षितौ।
तस्यामेवाद्य शूरस्त्वं शेषे विनिहतः शनैः ॥ ६.४९.१४ ॥
ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ഭൂമിയിൽ പല രാക്ഷസരെയും കൊന്ന വീരനായ നീ, ഇന്ന് അതേ ഭൂമിയിൽ മെല്ലെ മുറിവേറ്റ് കിടക്കുന്നു.
6.49.15
शयानः शरतल्पेऽस्मिन् सशोणितपरिस्रुतः।
शरभूतस्ततो भासि भास्करोऽस्तमिव व्रजन् ॥ ६.४९.१५ ॥
ഈ അമ്പുകളുടെ ശയ്യയിൽ രക്തം ഒഴുകി കിടക്കുന്ന നീ, അമ്പായി മാറി, അസ്തമിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
6.49.16
बाणाभिहतमर्मत्वान्न शक्नोषीह भाषितुम्।
रुजा चाब्रुवतो यस्य दृष्टिरागेण सूच्यते ॥ ६.४९.१६ ॥
അമ്പുകളേറ്റ് മർമസ്ഥാനങ്ങൾ മുറിഞ്ഞതിനാൽ നിനക്ക് ഇവിടെ സംസാരിക്കാനാവുന്നില്ല; വേദനകൊണ്ട് സംസാരിക്കാത്ത നിന്റെ ചുവന്ന കണ്ണുകളാണ് അത് കാണിക്കുന്നത്.
6.49.17
यथैव मां वनं यान्तमनुयातो महाद्युतिः।
अहमप्यनुयास्यामि तथैवैनं यमक्षयम् ॥ ६.४९.१७ ॥
ഞാൻ കാട്ടിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ ഇവൻ എന്നെ പിന്തുടർന്നതുപോലെ, ഞാനും ഇവനെ യമലോകം വരെ പിന്തുടരും.
6.49.18
इष्टबन्धुजनो नित्यं मां च नित्यमनुव्रतः।
इमामद्य गतोऽवस्थां ममानार्यस्य दुर्नयैः ॥ ६.४९.१८ ॥
എപ്പോഴും പ്രിയബന്ധുവും എന്നോട് എപ്പോഴും അനുസരണയുള്ളവനുമായ ഇവൻ, അനാര്യനായ എന്റെ ദുർനയങ്ങളാൽ ഇന്ന് ഈ അവസ്ഥയിലെത്തി.
6.49.19
सुरुष्टेनापि वीरेण लक्ष्मणेन न संस्मरे।
परुषं विप्रियं चापि श्रावितं तु कदाचन ॥ ६.४९.१९ ॥
വളരെ കോപിച്ചിരുന്നപ്പോഴും വീരനായ ലക്ഷ്മണൻ എപ്പോഴെങ്കിലും എന്നോട് കഠിനവും അപ്രിയവുമായ വാക്ക് പറഞ്ഞതായി ഞാൻ ഓർക്കുന്നില്ല.
6.49.20
विससर्जैकवेगेन पञ्चबाणशतानि यः।
इष्वस्त्रेष्वधिकस्तस्मात् कार्तवीर्याच्च लक्ष्मणः ॥ ६.४९.२० ॥
ഒറ്റ വേഗത്തിൽ അഞ്ഞൂറ് അമ്പുകൾ തൊടുത്തവനും, അമ്പുകളിലും അസ്ത്രങ്ങളിലും കാർത്തവീര്യനെക്കാൾ മികച്ചവനുമായ ലക്ഷ്മണൻ.
6.49.21
अस्त्रैरस्त्राणि यो हन्याच्छक्रस्यापि महात्मनः।
सोऽयमुर्व्यां हतः शेते महार्हशयनोचितः ॥ ६.४९.२१ ॥
മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രന്റെ അസ്ത്രങ്ങളെപ്പോലും അസ്ത്രങ്ങളാൽ തടയാൻ കഴിവുള്ളവനും, വിലയേറിയ ശയ്യയ്ക്ക് യോഗ്യനുമായവൻ ഇപ്പോൾ നിലത്ത് വീണ് കിടക്കുന്നു.
6.49.22
तत्तु मिथ्या प्रलप्तं मां प्रधक्ष्यति न संशयः।
यन्मया न कृतो राजा राक्षसानां विभीषणः ॥ ६.४९.२२ ॥
രാക്ഷസരാജാവായി വിഭീഷണനെ ഞാൻ അഭിഷേകം ചെയ്തില്ലല്ലോ; ആ വ്യർത്ഥമായ വിലാപം എന്നെ ദഹിപ്പിക്കുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല.
6.49.23
अस्मिन् मुहूर्ते सुग्रीव प्रतियातुमितोऽर्हसि।
मत्वा हीनं मया राजन् रावणोऽभिभविष्यति ॥ ६.४९.२३ ॥
സുഗ്രീവാ, ഈ നിമിഷം തന്നെ നീ ഇവിടെനിന്ന് മടങ്ങണം; രാജാവേ, എന്നെ ദുർബലനായി കരുതി രാവണൻ നിന്നെ കീഴടക്കും.
6.49.24
अङ्गदं तु पुरस्कृत्य ससैन्यं सपरिच्छदम्।
सागरं तर सुग्रीव नीलेन च नलेन च ॥ ६.४९.२४ ॥
സുഗ്രീവാ, അംഗദനെ മുന്നിൽ നിർത്തി സൈന്യത്തോടും പരിവാരത്തോടുംകൂടി നീലനും നളനുമൊപ്പം കടൽ കടക്കുക.
6.49.25
कृतं हि सुमहत्कर्म यदन्यैर्दुष्करं रणे।
ऋक्षराजेन तुष्यामि गोलाङ्गूलाधिपेन च ॥ ६.४९.२५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ മറ്റുള്ളവർക്ക് ദുഷ്കരമായ ആ മഹത്കർമ്മം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഋക്ഷരാജാവിനാലും ഗോലാംഗൂലാധിപനാലും ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാകുന്നു.
6.49.26
अङ्गदेन कृतं कर्म मैन्देन द्विविदेन च।
युद्धं केसरिणा संख्ये घोरं सम्पातिना कृतम् ॥ ६.४९.२६ ॥
അംഗദൻ കർമ്മം ചെയ്തു, മൈന്ദനും ദ്വിവിദനും ചെയ്തു. യുദ്ധത്തിൽ കേസരിയും സമ്പാതിയും ഘോരയുദ്ധം ചെയ്തു.
6.49.27
गवयेन गवाक्षेण शरभेण गजेन च।
अन्यैश्च हरिभिर्युद्धं मदर्थे त्यक्तजीवितैः ॥ ६.४९.२७ ॥
ഗവയനും ഗവാക്ഷനും ശരഭനും ഗജനും മറ്റ് വാനരന്മാരും എനിക്കുവേണ്ടി ജീവൻ വെടിഞ്ഞ് യുദ്ധം ചെയ്തു.
6.49.28
न चातिक्रमितुं शक्यं दैवं सुग्रीव मानुषैः।
यत्तु शक्यं वयस्येन सुहृदा वा परं मम ॥ ६.४९.२८ ॥
സുഗ്രീവാ, ദൈവത്തെ മനുഷ്യർക്ക് അതിലംഘിക്കാനാവില്ല. എന്നാൽ സുഹൃത്തിനോ ഹിതൈഷിക്കോ എനിക്കുവേണ്ടി സാധ്യമായത് ചെയ്യപ്പെട്ടു.
6.49.29
कृतं सुग्रीव तत् सर्वं भवता धर्मभीरुणा।
मित्रकार्यं कृतमिदं भवद्भिर्वानरर्षभाः ॥ ६.४९.२९ ॥
സുഗ്രീവാ, ധർമ്മഭീരുവായ നീ അതെല്ലാം ചെയ്തു. വാനരശ്രേഷ്ഠരേ, നിങ്ങൾ മിത്രകാര്യം ചെയ്തു.
6.49.30
अनुज्ञाता मया सर्वे यथेष्टं गन्तुमर्हथ।
शुश्रुवुस्तस्य ये सर्वे वानराः परिदेवितम् ॥ ६.४९.३० ॥
ഞാൻ നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും അനുമതി നൽകുന്നു, ഇഷ്ടംപോലെ പോകാം. അവന്റെ വിലാപം കേട്ട എല്ലാ വാനരന്മാരും.
6.49.31
वर्तयांचक्रिरेऽश्रूणि नेत्रैः कृष्णेतरेक्षणाः ॥ ६.४९.३१ ॥
കറുപ്പല്ലാത്ത കണ്ണുകളുള്ള വാനരന്മാർ കണ്ണുകളിൽനിന്ന് കണ്ണീർ ഒഴുക്കി.
6.49.32
ततः सर्वाण्यनीकानि स्थापयित्वा विभीषणः।
आजगाम गदापाणिस्त्वरितं यत्र राघवः ॥ ६.४९.३२ ॥
പിന്നീട് വിഭീഷണൻ എല്ലാ സേനകളെയും നിർത്തി, കയ്യിൽ ഗദയുമായി രാഘവൻ ഉള്ളിടത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ വന്നു.
6.49.33
तं दृष्ट्वा त्वरितं यान्तं नीलाञ्जनचयोपमम्।
वानरा दुद्रुवुः सर्वे मन्यमानास्तु रावणिम् ॥ ६.४९.३३ ॥
നീലാഞ്ജനക്കൂമ്പാരം പോലെ വേഗത്തിൽ വരുന്ന അവനെ കണ്ട് വാനരന്മാരെല്ലാം അവൻ രാവണപുത്രനാണെന്ന് കരുതി ഓടിപ്പോയി.