വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.59.1
तस्मिन् हते राक्षससैन्यपाले
प्लवंगमानामृषभेण युद्धे।
भीमायुधं सागरवेगतुल्यं
विदुद्रुवे राक्षसराजसैन्यम् ॥ ६.५९.१ ॥
രാക്ഷസ സേനാപാലകൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, യുദ്ധത്തിൽ വാനരശ്രേഷ്ഠന്റെ കൈകളാൽ, സമുദ്രവേഗത്തിന് തുല്യമായ ഭയങ്കര ആയുധങ്ങളുള്ള രാക്ഷസരാജസൈന്യം ചിതറിയോടി.
6.59.2
गत्वा तु रक्षोधिपतेः शशंसुः
सेनापतिं पावकसूनुशस्तम्।
तच्चापि तेषां वचनं निशम्य
रक्षोधिपः क्रोधवशं जगाम ॥ ६.५९.२ ॥
ചെന്ന് അവർ രാക്ഷസാധിപതിയോട് അഗ്നിപുത്രനാൽ (സ്കന്ദനാൽ) വധിക്കപ്പെട്ട സേനാപതിയെക്കുറിച്ച് അറിയിച്ചു. അവരുടെ ആ വാക്ക് കേട്ട് രാക്ഷസാധിപതി ക്രോധത്തിന് വശനായി.
6.59.3
संख्ये प्रहस्तं निहतं निशम्य
क्रोधार्दितः शोकपरीतचेताः।
उवाच तान् राक्षसयूथमुख्या-
निन्द्रो यथा निर्जरयूथमुख्यान् ॥ ६.५९.३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പ്രഹസ്തൻ വധിക്കപ്പെട്ടു എന്നു കേട്ട്, ക്രോധത്താൽ പീഡിതനും ശോകത്താൽ മനസ്സ് വ്യാകുലപ്പെട്ടവനുമായി, ഇന്ദ്രൻ ദേവ പ്രമുഖരോട് സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ ആ രാക്ഷസ പ്രമുഖരോട് സംസാരിച്ചു.
6.59.4
नावज्ञा रिपवे कार्या यैरिन्द्रबलसादनः।
सूदितः सैन्यपालो मे सानुयात्रः सकुञ्जरः ॥ ६.५९.४ ॥
ഇന്ദ്രസൈന്യത്തെ നശിപ്പിച്ചവനും എന്റെ സൈന്യപാലകനുമായവൻ, പരിവാരങ്ങളോടും ആനകളോടും കൂടി വധിക്കപ്പെട്ടു. ആ ശത്രുവിനോട് അവഗണന കാണിക്കരുത്.
6.59.5
सोऽहं रिपुविनाशाय विजयायाविचारयन्।
स्वयमेव गमिष्यामि रणशीर्षं तदद्भुतम् ॥ ६.५९.५ ॥
അതിനാൽ ഞാൻ, ശത്രുവിന്റെ നാശത്തിനും വിജയത്തിനുമായി, ആലോചിക്കാതെ, സ്വയം ആ അത്ഭുതകരമായ യുദ്ധമുഖത്തേക്ക് പോകും.
6.59.6
अद्य तद् वानरानीकं रामं च सहलक्ष्मणम्।
निर्दहिष्यामि बाणौघैर्वनं दीप्तैरिवाग्निभिः।
अद्य संतर्पयिष्यामि पृथिवीं कपिशोणितैः ॥ ६.५९.६ ॥
ഇന്ന് ആ വാനരസേനയെയും ലക്ഷ്മണനോടുകൂടിയ രാമനെയും, ജ്വലിക്കുന്ന തീകൾ കാടിനെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹത്താൽ ഞാൻ ദഹിപ്പിക്കും. ഇന്ന് വാനരരക്തത്താൽ ഞാൻ ഭൂമിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തും.
6.59.7
स एवमुक्त्वा ज्वलनप्रकाशं
रथं तुरंगोत्तमराजियुक्तम्।
प्रकाशमानं वपुषा ज्वलन्तं
समारुरोहामरराजशत्रुः ॥ ६.५९.७ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, അഗ്നിപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതും, ഉത്തമ കുതിരകളുടെ നിരയാൽ പൂട്ടിയതും, തന്റെ ശരീരപ്രഭയാൽ തിളങ്ങി ജ്വലിക്കുന്നതുമായ രഥത്തിൽ അവൻ കയറി; അവൻ ദേവേന്ദ്രന്റെ ശത്രുവായിരുന്നു.
6.59.8
स शङ्खभेरीपणवप्रणादै-
रास्फोटितक्ष्वेडितसिंहनादैः ।
पुण्यैः स्तवैश्चापि सुपूज्यमान-
स्तदा ययौ राक्षसराजमुख्यः ॥ ६.५९.८ ॥
ശംഖ, ഭേരി, പണവം എന്നിവയുടെ നാദത്തോടും, കൈയടി, ഗർജനം, സിംഹനാദങ്ങളോടും കൂടി, മംഗള സ്തുതികളാൽ നന്നായി പൂജിക്കപ്പെട്ടവനായി, രാക്ഷസരാജാക്കന്മാരിൽ പ്രധാനിയായവൻ അപ്പോൾ പുറപ്പെട്ടു.
6.59.9
स शैलजीमूतनिकाशरूपै-
र्मांसाशनैः पावकदीप्तनेत्रैः।
बभौ वृतो राक्षसराजमुख्यो
भूतैर्वृतो रुद्र इवामरेशः ॥ ६.५९.९ ॥
പർവതങ്ങളോടും മേഘങ്ങളോടും സമമായ രൂപമുള്ളവരും, മാംസഭക്ഷികളും, അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന കണ്ണുകളുള്ളവരുമായ രാക്ഷസന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രാക്ഷസരാജാക്കന്മാരിൽ പ്രധാനി, ഭൂതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രുദ്രനെപ്പോലെ, ദേവേശനെപ്പോലെ ശോഭിച്ചു.
6.59.10
ततो नगर्याः सहसा महौजा
निष्क्रम्य तद् वानरसैन्यमुग्रम्।
महार्णवाभ्रस्तनितं ददर्श
समुद्यतं पादपशैलहस्तम् ॥ ६.५९.१० ॥
അപ്പോൾ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്ന് മഹാബലൻ പുറത്തുവന്ന്, മഹാസമുദ്രത്തിന്റെയും മേഘങ്ങളുടെയും ഗർജനം പോലെ മുഴങ്ങുന്നതും, വൃക്ഷങ്ങളും പർവതങ്ങളും കൈകളിൽ ഉയർത്തിയതുമായ ആ ഉഗ്രമായ വാനരസൈന്യത്തെ കണ്ടു.
6.59.11
तद् राक्षसानीकमतिप्रचण्ड-
मालोक्य रामो भुजगेन्द्रबाहुः।
विभीषणं शस्त्रभृतां वरिष्ठ-
मुवाच सेनानुगतः पृथुश्रीः ॥ ६.५९.११ ॥
ആ രാക്ഷസസൈന്യത്തെ അത്യന്തം ഉഗ്രമായി കണ്ട, നാഗരാജനെപ്പോലെ ബാഹുക്കളുള്ള, മഹാശോഭയുള്ള രാമൻ, സേനയോടു കൂടി നിൽക്കെ, ശസ്ത്രധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വിഭീഷണനോട് പറഞ്ഞു.
6.59.12
नानापताकाध्वजछत्रजुष्टं
प्रासासिशूलायुधशस्त्रजुष्टम्।
कस्येदमक्षोभ्यमभीरुजुष्टं
सैन्यं महेन्द्रोपमनागजुष्टम् ॥ ६.५९.१२ ॥
പല കൊടികളും ധ്വജങ്ങളും കുടകളും നിറഞ്ഞ, കുന്തം, വാൾ, ശൂലം മുതലായ ആയുധങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ, ഭയമില്ലാത്ത വീരന്മാരും മഹേന്ദ്രന്റെ ആനകൾക്ക് തുല്യമായ ആനകളും ഉള്ള ഈ അജയ്യമായ സൈന്യം ആരുടേതാണ്?
6.59.13
ततस्तु रामस्य निशम्य वाक्यं
विभीषणः शक्रसमानवीर्यः।
शशंस रामस्य बलप्रवेकं
महात्मनां राक्षसपुंगवानाम् ॥ ६.५९.१३ ॥
അപ്പോൾ രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഇന്ദ്രനു തുല്യവീര്യനായ വിഭീഷണൻ മഹാത്മാക്കളായ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠന്മാരുടെ ബലവും വീര്യവും രാമനോട് വിവരിച്ചു.
6.59.14
योऽसौ गजस्कन्धगतो महात्मा
नवोदितार्कोपमताम्रवक्त्रः।
संकम्पयन्नागशिरोऽभ्युपैति
ह्यकम्पनं त्वेनमवेहि राजन् ॥ ६.५९.१४ ॥
രാജാവേ! ആനയുടെ തോളിൽ ഇരിക്കുന്ന ഈ മഹാത്മാവ്, പുതുതായി ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ ചുവന്ന മുഖമുള്ളവൻ; ആനയുടെ തല വിറപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നോട്ടു വരുന്നു. ഇവൻ അകമ്പനനാണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊള്ളുക.
6.59.15
योऽसौ रथस्थो मृगराजकेतु-
र्धुन्वन् धनुः शक्रधनुःप्रकाशम्।
करीव भात्युग्रविवृत्तदंष्ट्रः
स इन्द्रजिन्नाम वरप्रधानः ॥ ६.५९.१५ ॥
രഥത്തിൽ നിൽക്കുന്നവൻ, സിംഹക്കൊടിയുള്ളവൻ, ഇന്ദ്രധനുസ്സുപോലെ തിളങ്ങുന്ന വില്ലിളക്കുന്നവൻ, ആനയെപ്പോലെ ഭയങ്കരമായി പുറത്തേക്കു തള്ളിയ കൊമ്പുകൾ പോലുള്ള പല്ലുകളോടെ തിളങ്ങുന്നവൻ—അവൻ ഇന്ദ്രജിത്ത് എന്ന ശ്രേഷ്ഠന്മാരിൽ പ്രധാനി.
6.59.16
यश्चैष विन्ध्यास्तमहेन्द्रकल्पो
धन्वी रथस्थोऽतिरथोऽतिवीरः।
विस्फारयंश्चापमतुल्यमानं
नाम्नातिकायोऽतिविवृद्धकायः ॥ ६.५९.१६ ॥
വിന്ധ്യ, മഹേന്ദ്ര പർവതങ്ങൾക്ക് തുല്യനായ, വില്ലാളിയായ, രഥത്തിൽ നിൽക്കുന്ന, അതിരഥനും അതിവീരനുമായവൻ; തുല്യമില്ലാത്ത അളവുള്ള വില്ല് വലിച്ചുനിൽക്കുന്നവൻ—പേരിൽ അതികായൻ, അതിവിപുലമായ ശരീരമുള്ളവൻ.
6.59.17
योऽसौ नवार्कोदितताम्रचक्षु-
रारुह्य घण्टानिनदप्रणादम्।
गजं खरं गर्जति वै महात्मा
महोदरो नाम स एष वीरः ॥ ६.५९.१७ ॥
പുതുതായി ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ളവനും, മണിനാദം പോലുള്ള ഗർജ്ജനത്തോടെ ആനപ്പുറത്തോ കഴുതപ്പുറത്തോ കയറി ഗർജ്ജിക്കുന്നവനുമായ ആ മഹാത്മാവായ വീരൻ മഹോദരൻ ആണ്.
6.59.18
योऽसौ हयं काञ्चनचित्रभाण्ड-
मारुह्य संध्याभ्रगिरिप्रकाशम्।
प्रासं समुद्यम्य मरीचिनद्धं
पिशाच एषोऽशनितुल्यवेगः ॥ ६.५९.१८ ॥
സ്വർണ്ണചിത്രപ്പണിയുള്ള കടിഞ്ഞാണുള്ള കുതിരപ്പുറത്ത് കയറി, സന്ധ്യാമേഘപർവതം പോലെ തിളങ്ങി, രശ്മികളാൽ ബന്ധിച്ച കുന്തം ഉയർത്തി വരുന്ന ഇവൻ ഇടിയുടെ വേഗമുള്ള പിശാചാണ്.
6.59.19
यश्चैष शूलं निशितं प्रगृह्य
विद्युत्प्रभं किंकरवज्रवेगम्।
वृषेन्द्रमास्थाय शशिप्रकाश-
मायाति योऽसौ त्रिशिरा यशस्वी ॥ ६.५९.१९ ॥
മൂർച്ചയുള്ള ശൂലം പിടിച്ച്, മിന്നൽ പോലെ തിളങ്ങി, കിങ്കരന്റെ വജ്രവേഗത്തോടെ, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠ വൃഷഭത്തിൽ കയറി വരുന്ന ഈ യശസ്വിയായ മൂന്നു തലയുള്ളവൻ ത്രിശിരസ്സാണ്.
6.59.20
असौ च जीमूतनिकाशरूपः
कुम्भः पृथुव्यूढसुजातवक्षाः।
समाहितः पन्नगराजकेतु-
र्विस्फारयन् याति धनुर्विधुन्वन् ॥ ६.५९.२० ॥
മേഘസമാനമായ രൂപമുള്ളവനും, വിശാലവും മനോഹരവുമായ മാർവ്വുള്ളവനുമായ കുംഭനാണ് ഇവൻ; നാഗരാജാവിന്റെ കൊടിയുള്ളവൻ; ശ്രദ്ധയോടെ വില്ല് വലിച്ചും ഇളക്കിയും മുന്നോട്ട് വരുന്നു.
6.59.21
यश्चैष जाम्बूनदवज्रजुष्टं
दीप्तं सधूमं परिघं प्रगृह्य।
आयाति रक्षोबलकेतुभूतो
योऽसौ निकुम्भोऽद्भुतघोरकर्मा ॥ ६.५९.२१ ॥
സ്വർണ്ണവും വജ്രവും പതിച്ച, പുകയോടെ ജ്വലിക്കുന്ന ഇരുമ്പുഗദ കയ്യിലേന്തി വരുന്ന ഇവൻ രാക്ഷസസൈന്യത്തിന്റെ കൊടിയടയാളമാണ്; അത്ഭുതവും ഭയങ്കരവുമായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ആ നികുംഭനാണ്.
6.59.22
यश्चैष चापासिशरौघजुष्टं
पताकिनं पावकदीप्तरूपम्।
रथं समास्थाय विभात्युदग्रो
नरान्तकोऽसौ नगशृङ्गयोधी ॥ ६.५९.२२ ॥
കൊടികളോടു കൂടിയതും അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന രൂപമുള്ളതും വില്ല്, വാൾ, അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹം നിറഞ്ഞതുമായ രഥത്തിൽ കയറി ഉയർന്നു വിളങ്ങുന്ന ഇവൻ, പർവതശിഖരം പോലുള്ള യോദ്ധാവ്, മനുഷ്യരെ സംഹരിക്കുന്നവൻ — അവൻ തന്നെ.
6.59.23
यश्चैष नानाविधघोररूपै-
र्व्याघ्रोष्ट्रनागेन्द्रमृगाश्ववक्त्रैः ।
भूतैर्वृतो भाति विवृत्तनेत्रै-
र्योऽसौ सुराणामपि दर्पहन्ता ॥ ६.५९.२३ ॥
പല തരം ഭയങ്കര രൂപങ്ങളോടും പുലി, ഒട്ടകം, വലിയ ആന, മാൻ, കുതിര എന്നിവയുടെ മുഖങ്ങളോടും ഉരുളുന്ന കണ്ണുകളോടും കൂടിയ ഭൂതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് വിളങ്ങുന്നവൻ, ദേവന്മാരുടെ പോലും ഗർവം ഹരിച്ചവൻ — അവൻ തന്നെ.
6.59.24
यत्रैतदिन्दुप्रतिमं विभाति
छत्रं सितं सूक्ष्मशलाकमग्र्यम्।
अत्रैष रक्षोधिपतिर्महात्मा
भूतैर्वृतो रुद्र इवावभाति ॥ ६.५९.२४ ॥
ചന്ദ്രനെപ്പോലെ വെളുത്ത, സൂക്ഷ്മമായ ശലാകകളുള്ള ശ്രേഷ്ഠമായ കുട എവിടെ വിളങ്ങുന്നുവോ അവിടെ, രാക്ഷസാധിപനായ മഹാത്മാവ് ഭൂതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് രുദ്രനെപ്പോലെ തോന്നുന്നു.
6.59.25
असौ किरीटी चलकुण्डलास्यो
नगेन्द्रविन्ध्योपमभीमकायः।
महेन्द्रवैवस्वतदर्पहन्ता
रक्षोधिपः सूर्य इवावभाति ॥ ६.५९.२५ ॥
ഈ കിരീടധാരി, ഇളകുന്ന കുണ്ഡലങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്ന മുഖമുള്ളവൻ, പർവതരാജനായ വിന്ധ്യനെപ്പോലെ ഭയങ്കര ശരീരമുള്ളവൻ, ഇന്ദ്രന്റെയും യമന്റെയും ഗർവം ഹരിച്ചവൻ — രാക്ഷസാധിപൻ സൂര്യനെപ്പോലെ വിളങ്ങുന്നു.
6.59.26
प्रत्युवाच ततो रामो विभीषणमरिंदमः।
अहो दीप्तमहातेजा रावणो राक्षसेश्वरः ॥ ६.५९.२६ ॥
അപ്പോൾ ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന രാമൻ വിഭീഷണനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു — അഹോ! രാക്ഷസേശ്വരനായ രാവണൻ എത്ര ജ്വലിക്കുന്ന മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ!
6.59.27
आदित्य इव दुष्प्रेक्ष्यो रश्मिभिर्भाति रावणः।
न व्यक्तं लक्षये ह्यस्य रूपं तेजःसमावृतम् ॥ ६.५९.२७ ॥
സൂര്യനെപ്പോലെ നോക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവനായി, രശ്മികളാൽ വിളങ്ങുന്നു ഈ രാവണൻ; അവന്റെ രൂപം തേജസ്സിനാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ഞാൻ അത് വ്യക്തമായി കാണുന്നില്ല.
6.59.28
देवदानववीराणां वपुर्नैवंविधं भवेत्।
यादृशं राक्षसेन्द्रस्य वपुरेतद् विराजते ॥ ६.५९.२८ ॥
ദേവ-ദാനവ വീരന്മാരുടെ ശരീരം ഇങ്ങനെയാകില്ല; ഈ രാക്ഷസേന്ദ്രന്റെ ശരീരം ഇങ്ങനെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
6.59.29
सर्वे पर्वतसंकाशाः सर्वे पर्वतयोधिनः।
सर्वे दीप्तायुधधरा योधास्तस्य महात्मनः ॥ ६.५९.२९ ॥
എല്ലാവരും പർവതസമാനർ; എല്ലാവരും പർവതങ്ങളോടു പോരാടുന്നവർ; തിളങ്ങുന്ന ആയുധങ്ങളേന്തിയ ആ മഹാത്മാവിന്റെ യോദ്ധാക്കൾ.
6.59.30
विभाति रक्षोराजोऽसौ प्रदीप्तैर्भीमदर्शनैः।
भूतैः परिवृतस्तीक्ष्णैर्देहवद्भिरिवान्तकः ॥ ६.५९.३० ॥
ആ രാക്ഷസരാജാവ് ജ്വലിക്കുന്ന, ഭയങ്കര രൂപമുള്ള, ക്രൂരദേഹികളായ ജീവികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ശരീരം ധരിച്ച യമനെപ്പോലെ വിളങ്ങുന്നു.
6.59.31
दिष्ट्यायमद्य पापात्मा मम दृष्टिपथं गतः।
अद्य क्रोधं विमोक्ष्यामि सीताहरणसम्भवम् ॥ ६.५९.३१ ॥
ഭാഗ്യവശാൽ ഈ പാപിഷ്ഠൻ ഇന്ന് എന്റെ ദൃഷ്ടിപഥത്തിലെത്തി. ഇന്ന് സീതാപഹരണത്തിൽനിന്നുണ്ടായ കോപം ഞാൻ തീർക്കും.
6.59.32
एवमुक्त्वा ततो रामो धनुरादाय वीर्यवान्।
लक्ष्मणानुचरस्तस्थौ समुद्धृत्य शरोत्तमम् ॥ ६.५९.३२ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പരാക്രമശാലിയായ രാമൻ വില്ലെടുത്ത്, ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം നിന്ന്, ഉത്തമമായ ശരം ഉയർത്തി.
6.59.33
ततः स रक्षोधिपतिर्महात्मा
रक्षांसि तान्याह महाबलानि।
द्वारेषु चर्यागृहगोपुरेषु
सुनिर्वृतास्तिष्ठत निर्विशङ्काः ॥ ६.५९.३३ ॥
അപ്പോൾ ആ മഹാത്മാവായ രാക്ഷസാധിപൻ ആ മഹാബലരായ രാക്ഷസരോട് പറഞ്ഞു—"വാതിലുകളിലും കാവൽ മാളികകളിലും ഗോപുരങ്ങളിലും പൂർണ്ണ ആശ്വാസത്തോടെ, ഭയമില്ലാതെ നിൽക്കുവിൻ."
6.59.34
इहागतं मां सहितं भवद्भि-
र्वनौकसश्छिद्रमिदं विदित्वा।
शून्यां पुरीं दुष्प्रसहां प्रमथ्य
प्रधर्षयेयुः सहसा समेताः ॥ ६.५९.३४ ॥
ഇവിടെ ഞാൻ നിങ്ങളോടൊപ്പം ഉണ്ടെന്നും ഈ ദൗർബല്യം അറിഞ്ഞും കാട്ടിലെ വാനരന്മാർ ഒന്നിച്ചുകൂടി, ശൂന്യമായ ഈ ദുർജയ നഗരത്തെ പെട്ടെന്ന് തകർത്ത് ആക്രമിച്ചേക്കാം.
6.59.35
विसर्जयित्वा सचिवांस्ततस्तान्
गतेषु रक्षःसु यथानियोगम्।
व्यदारयद् वानरसागरौघं
महाझषः पूर्णमिवार्णवौघम् ॥ ६.५९.३५ ॥
പിന്നീട് മന്ത്രിമാരെ പറഞ്ഞയച്ച്, രാക്ഷസന്മാർ കല്പനപോലെ പോയശേഷം, വലിയ മത്സ്യം സമുദ്രപ്രവാഹത്തെ പിളർക്കുന്നതുപോലെ അവൻ വാനരസാഗരത്തിന്റെ പ്രവാഹത്തെ പിളർന്നു.
6.59.36
तमापतन्तं सहसा समीक्ष्य
दीप्तेषुचापं युधि राक्षसेन्द्रम्।
महत् समुत्पाट्य महीधराग्रं
दुद्राव रक्षोधिपतिं हरीशः ॥ ६.५९.३६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന അമ്പും വില്ലുമായി ആ രാക്ഷസരാജാവ് പാഞ്ഞടുക്കുന്നത് പെട്ടെന്ന് കണ്ട്, വാനരരാജാവ് ഒരു വലിയ മലമുകൾ പറിച്ചെടുത്ത് രാക്ഷസാധിപനുനേരെ ഓടി.
6.59.37
तच्छैलशृङ्गं बहुवृक्षसानुं
प्रगृह्य चिक्षेप निशाचराय।
तमापतन्तं सहसा समीक्ष्य
चिच्छेद बाणैस्तपनीयपुङ्खैः ॥ ६.५९.३७ ॥
പല മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ മലമുകൾ പിടിച്ചെടുത്ത് അവൻ ആ നിശാചരന്റെ നേരെ എറിഞ്ഞു; അത് പാഞ്ഞടുക്കുന്നത് പെട്ടെന്ന് കണ്ട്, സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള അമ്പുകളാൽ അവൻ അതിനെ മുറിച്ചു.
6.59.38
तस्मिन् प्रवृद्धोत्तमसानुवृक्षे
शृङ्गे विदीर्णे पतिते पृथिव्याम्।
महाहिकल्पं शरमन्तकाभं
समादधे राक्षसलोकनाथः ॥ ६.५९.३८ ॥
ഉയർന്ന ചരിവുകളിലും വലിയ മരങ്ങളിലുമുള്ള ആ മലമുകൾ ഛിന്നമായി ഭൂമിയിൽ വീണപ്പോൾ, രാക്ഷസലോകനാഥൻ മൃത്യുവിനു തുല്യമായ, മഹാസർപ്പംപോലെയുള്ള ഒരു അമ്പ് വില്ലിൽ തൊടുത്തു.
6.59.39
स तं गृहीत्वानिलतुल्यवेगं
सविस्फुलिङ्गज्वलनप्रकाशम्।
बाणं महेन्द्राशनितुल्यवेगं
चिक्षेप सुग्रीववधाय रुष्टः ॥ ६.५९.३९ ॥
കോപിച്ച അവൻ കാറ്റിന്റെ വേഗമുള്ളതും തീപ്പൊരികളോടെ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതും ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രത്തിന്റെ വേഗത്തിന് തുല്യവുമായ ആ ബാണം എടുത്ത് സുഗ്രീവനെ വധിക്കാനായി എറിഞ്ഞു.
6.59.40
स सायको रावणबाहुमुक्तः
शक्राशनिप्रख्यवपुःप्रकाशम्।
सुग्रीवमासाद्य बिभेद वेगाद्
गुहेरिता क्रौञ्चमिवोग्रशक्तिः ॥ ६.५९.४० ॥
രാവണന്റെ കയ്യിൽനിന്ന് വിട്ട ആ ബാണം, ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രംപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ദേഹത്തോടെ സുഗ്രീവനെ പ്രാപിച്ച് വേഗത്തിൽ തുളച്ചു; ഗുഹൻ (സ്കന്ദൻ) അയച്ച ഉഗ്രശക്തി ക്രൗഞ്ചപർവ്വതത്തെ പിളർന്നതുപോലെ.
6.59.41
स सायकार्तो विपरीतचेताः
कूजन् पृथिव्यां निपपात वीरः।
तं वीक्ष्य भूमौ पतितं विसंज्ञं
नेदुः प्रहृष्टा युधि यातुधानाः ॥ ६.५९.४१ ॥
അമ്പേറ്റ് വേദനിച്ച ആ വീരൻ, കലങ്ങിയ മനസ്സോടെ നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട് നിലത്തുവീണു. അവൻ ബോധമില്ലാതെ നിലത്തുവീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ സന്തോഷിച്ച രാക്ഷസന്മാർ ആർത്തുവിളിച്ചു.
6.59.42
ततो गवाक्षो गवयः सुषेण-
स्त्वथर्षभो ज्योतिमुखो नलश्च।
शैलान् समुत्पाट्य विवृद्धकायाः
प्रदुद्रुवुस्तं प्रति राक्षसेन्द्रम् ॥ ६.५९.४२ ॥
അപ്പോൾ ഗവാക്ഷൻ, ഗവയൻ, സുഷേണൻ, ഋഷഭൻ, ജ്യോതിർമുഖൻ, നളൻ എന്നിവർ പർവതശിഖരങ്ങൾ പറിച്ചെടുത്ത്, വലിയ ശരീരങ്ങളോടെ ആ രാക്ഷസേന്ദ്രന്റെ നേർക്ക് കുതിച്ചു.
6.59.43
तेषां प्रहारान् स चकार मोघान्
रक्षोधिपो बाणशतैः शिताग्रैः।
तान् वानरेन्द्रानपि बाणजालै-
र्बिभेद जाम्बूनदचित्रपुङ्खैः ॥ ६.५९.४३ ॥
ആ രാക്ഷസാധിപൻ മൂർച്ചയുള്ള മുനകളുള്ള നൂറുകണക്കിന് ബാണങ്ങളാൽ അവരുടെ പ്രഹരങ്ങളെ നിഷ്ഫലമാക്കി; സ്വർണ്ണചിത്രിതമായ തൂവലുകളുള്ള ബാണജാലംകൊണ്ട് ആ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാരെയും തുളച്ചു.
6.59.44
ते वानरेन्द्रास्त्रिदशारिबाणै-
र्भिन्ना निपेतुर्भुवि भीमकायाः।
ततस्तु तद् वानरसैन्यमुग्रं
प्रच्छादयामास स बाणजालैः ॥ ६.५९.४४ ॥
ദേവശത്രുവിന്റെ അമ്പുകളേറ്റ് ആ ഭീകരശരീരരായ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ നിലത്തു വീണു. അനന്തരം അവൻ ആ ഉഗ്രമായ വാനരസൈന്യത്തെ അമ്പുകളുടെ വലകൊണ്ട് മൂടി.
6.59.45
ते वध्यमानाः पतिताश्च वीरा
नानद्यमाना भयशल्यविद्धाः।
शाखामृगा रावणसायकार्ता
जग्मुः शरण्यं शरणं स्म रामम् ॥ ६.५९.४५ ॥
കൊല്ലപ്പെട്ടു വീണ ആ വീരന്മാർ, ഭയമാകുന്ന മുള്ളാൽ തുളയ്ക്കപ്പെട്ട്, ഉറക്കെ നിലവിളിച്ച്, രാവണന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതരായി, ശരണ്യനായ രാമനെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
6.59.46
ततो महात्मा स धनुर्धनुष्मा-
नादाय रामः सहसा जगाम।
तं लक्ष्मणः प्राञ्जलिरभ्युपेत्य
उवाच रामं परमार्थयुक्तम् ॥ ६.५९.४६ ॥
അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ രാമൻ വില്ലെടുത്ത് പെട്ടെന്ന് മുന്നോട്ടു പോയി. ലക്ഷ്മണൻ കൈകൂപ്പി അടുത്തുചെന്ന് പരമാർത്ഥയുക്തനായ രാമനോട് പറഞ്ഞു.
6.59.47
काममार्य सुपर्याप्तो वधायास्य दुरात्मनः।
विधमिष्याम्यहं चैतमनुजानीहि मां विभो ॥ ६.५९.४७ ॥
ആര്യാ, ഈ ദുരാത്മാവിനെ വധിക്കാൻ ഞാൻ പൂർണ്ണ സമർത്ഥനാണ്. ഞാൻ ഇവനെ തീർച്ചയായും നശിപ്പിക്കും. പ്രഭോ, എനിക്ക് അനുവാദം തരിക.
6.59.48
तमब्रवीन्महातेजा रामः सत्यपराक्रमः।
गच्छ यत्नपरश्चापि भव लक्ष्मण संयुगे ॥ ६.५९.४८ ॥
അപ്പോൾ സത്യപരാക്രമനും മഹാതേജസ്വിയുമായ രാമൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: "ലക്ഷ്മണാ, പോകൂ; യുദ്ധത്തിൽ യത്നശീലനായിരിക്കൂ."
6.59.49
रावणो हि महावीर्यो रणेऽद्भुतपराक्रमः।
त्रैलोक्येनापि संक्रुद्धो दुष्प्रसह्यो न संशयः ॥ ६.५९.४९ ॥
രാവണൻ മഹാബലനാണ്; യുദ്ധത്തിൽ അദ്ഭുതപരാക്രമിയാണ്. മൂന്നു ലോകങ്ങളും കോപിച്ചാലും അവനെ നേരിടുക പ്രയാസമാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
6.59.50
तस्यच्छिद्राणि मार्गस्व स्वच्छिद्राणि च लक्षय।
चक्षुषा धनुषाऽऽत्मानं गोपायस्व समाहितः ॥ ६.५९.५० ॥
അവന്റെ ദൗർബല്യങ്ങൾ അന്വേഷിക്കുക; നിന്റെ സ്വന്തം ദൗർബല്യങ്ങളും ശ്രദ്ധിക്കുക. ഏകാഗ്രതയോടെ കണ്ണുകൊണ്ടും വില്ലുകൊണ്ടും നിന്നെത്തന്നെ സംരക്ഷിക്കുക.
6.59.51
राघवस्य वचः श्रुत्वा सम्परिष्वज्य पूज्य च।
अभिवाद्य च रामाय ययौ सौमित्रिराहवे ॥ ६.५९.५१ ॥
രാഘവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അദ്ദേഹത്തെ ഗാഢമായി ആലിംഗനം ചെയ്ത്, ബഹുമാനിച്ച്, രാമനെ വണങ്ങി സൗമിത്രി യുദ്ധത്തിലേക്ക് പോയി.
6.59.52
स रावणं वारणहस्तबाहुं
ददर्श भीमोद्यतदीप्तचापम्।
प्रच्छादयन्तं शरवृष्टिजालै-
स्तान् वानरान् भिन्नविकीर्णदेहान् ॥ ६.५९.५२ ॥
ആനത്തുമ്പിക്കൈ പോലുള്ള ഭുജങ്ങളുള്ള രാവണനെ അവൻ കണ്ടു; ഭയങ്കരമായി തിളങ്ങുന്ന വില്ല് ഉയർത്തി, അമ്പുമഴയുടെ വലകൊണ്ട് ആ വാനരന്മാരെ മൂടിക്കൊണ്ടിരുന്നവനെ, അവരുടെ ശരീരങ്ങൾ പിളർന്ന് ചിതറിക്കിടക്കുന്നതും.
6.59.53
तमालोक्य महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः।
निवार्य शरजालानि विदुद्राव स रावणम् ॥ ६.५९.५३ ॥
അവനെ കണ്ട മഹാതേജസ്വിയായ വായുപുത്രൻ ഹനുമാൻ അമ്പുകളുടെ വലകളെ തടഞ്ഞ് രാവണന്റെ നേർക്ക് കുതിച്ചു.
6.59.54
रथं तस्य समासाद्य बाहुमुद्यम्य दक्षिणम्।
त्रासयन् रावणं धीमान् हनूमान् वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.५९.५४ ॥
അവന്റെ രഥത്തിനരികിലെത്തി, വലംകൈ ഉയർത്തി, രാവണനെ ഭയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ബുദ്ധിമാനായ ഹനുമാൻ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
6.59.55
देवदानवगन्धर्वैर्यक्षैश्च सह राक्षसैः।
अवध्यत्वं त्वया प्राप्तं वानरेभ्यस्तु ते भयम् ॥ ६.५९.५५ ॥
ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരിൽനിന്ന് നീ അവധ്യത്വം നേടിയിരിക്കുന്നു; എന്നാൽ വാനരന്മാരിൽനിന്ന് നിനക്ക് ഭയമുണ്ട്.
6.59.56
एष मे दक्षिणो बाहुः पञ्चशाखः समुद्यतः।
विधमिष्यति ते देहे भूतात्मानं चिरोषितम् ॥ ६.५९.५६ ॥
ഇതാ എന്റെ വലതുകൈ, അഞ്ച് ശാഖകളോടെ ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു. ദീർഘകാലമായി നിന്റെ ദേഹത്തിൽ വസിക്കുന്ന പ്രാണനെ ഇത് തകർക്കും.
6.59.57
श्रुत्वा हनूमतो वाक्यं रावणो भीमविक्रमः।
संरक्तनयनः क्रोधादिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.५९.५७ ॥
ഹനുമാന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഭീകരപരാക്രമിയായ രാവണൻ, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
6.59.58
क्षिप्रं प्रहर निःशङ्कं स्थिरां कीर्तिमवाप्नुहि।
ततस्त्वां ज्ञातविक्रान्तं नाशयिष्यामि वानर ॥ ६.५९.५८ ॥
വേഗം, നിർഭയം പ്രഹരിക്കൂ; സ്ഥിരമായ കീർത്തി നേടൂ. പിന്നെ, വാനരാ, നിന്റെ വീര്യം അറിയപ്പെട്ട നിന്നെ ഞാൻ നശിപ്പിക്കും.
6.59.59
रावणस्य वचः श्रुत्वा वायुसूनुर्वचोऽब्रवीत्।
प्रहतं हि मया पूर्वमक्षं तव सुतं स्मर ॥ ६.५९.५९ ॥
രാവണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട വായുപുത്രൻ പറഞ്ഞു: "ഓർക്കൂ, മുമ്പ് ഞാൻ നിന്റെ പുത്രൻ അക്ഷനെ വധിച്ചിട്ടുണ്ട്."
6.59.60
एवमुक्तो महातेजा रावणो राक्षसेश्वरः।
आजघानानिलसुतं तलेनोरसि वीर्यवान् ॥ ६.५९.६० ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട മഹാതേജസ്വിയായ രാക്ഷസേശ്വരൻ രാവണൻ, ശക്തിയോടെ കൈപ്പത്തികൊണ്ട് വായുപുത്രന്റെ മാറത്ത് അടിച്ചു.
6.59.61
स तलाभिहतस्तेन चचाल च मुहुर्मुहुः।
स्थितो मुहूर्तं तेजस्वी स्थैर्यं कृत्वा महामतिः ॥ ६.५९.६१ ॥
ആ കൈപ്പത്തിയടിയാൽ അവൻ പലതവണ ആടിയുലഞ്ഞു; എങ്കിലും ആ തേജസ്വിയും മഹാമതിയുമായവൻ ഒരു നിമിഷം സ്ഥിരത പാലിച്ചു നിന്നു.
6.59.62
आजघान च संक्रुद्धस्तलेनैवामरद्विषम्।
ततः स तेनाभिहतो वानरेण महात्मना ॥ ६.५९.६२ ॥
കോപാകുലനായ അവൻ ദേവശത്രുവിനെ കൈപ്പത്തികൊണ്ട് അടിച്ചു. അപ്പോൾ ആ മഹാത്മാവായ വാനരനാൽ അടിയേറ്റ അവൻ...
6.59.63
दशग्रीवः समाधूतो यथा भूमितलेऽचलः।
संग्रामे तं तथा दृष्ट्वा रावणं तलताडितम् ॥ ६.५९.६३ ॥
ഭൂമിയിൽ ഉറച്ചുനിന്ന പർവതംപോലെ കൈപ്പത്തിയടിയാൽ രാവണൻ പൂർണമായി ഇളകി. യുദ്ധത്തിൽ കൈപ്പത്തികൊണ്ട് അടിയേറ്റ രാവണനെ കണ്ട്...
6.59.64
ऋषयो वानराः सिद्धा नेदुर्देवाः सहासुरैः।
अथाश्वस्य महातेजा रावणो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.५९.६४ ॥
ഋഷികളും വാനരന്മാരും സിദ്ധന്മാരും ദേവന്മാരും അസുരന്മാരോടൊപ്പം ആർത്തുവിളിച്ചു. അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ രാവണൻ സ്വബോധം വീണ്ടെടുത്ത് സംസാരിച്ചു.
6.59.65
साधु वानर वीर्येण श्लाघनीयोऽसि मे रिपुः।
रावणेनैवमुक्तस्तु मारुतिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.५९.६५ ॥
"വാനരാ, നിന്റെ വീര്യത്തിന് സാധു! എന്റെ ശത്രുവെങ്കിലും നീ പ്രശംസനീയനാണ്." രാവണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മാരുതി ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
6.59.66
धिगस्तु मम वीर्यस्य यत् त्वं जीवसि रावण।
सकृत् तु प्रहरेदानीं दुर्बुद्धे किं विकत्थसे ॥ ६.५९.६६ ॥
"എന്റെ വീര്യത്തിന് ധിക്കാരം! രാവണാ, നീ ഇപ്പോഴും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവല്ലോ! ഇപ്പോൾ ഒരിക്കൽ ഞാൻ അടിക്കാം, ദുർബുദ്ധീ! എന്തിനാണ് നീ വീമ്പിളക്കുന്നത്?"
6.59.67
ततस्त्वां मामको मुष्टिर्नयिष्यति यमक्षयम्।
ततो मारुतिवाक्येन कोपस्तस्य प्रजज्वले ॥ ६.५९.६७ ॥
"അപ്പോൾ എന്റെ ഈ മുഷ്ടി നിന്നെ യമലോകത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകും." മാരുതിയുടെ വാക്കുകളാൽ അവന്റെ കോപം ജ്വലിച്ചു.
6.59.68
संरक्तनयनो यत्नान्मुष्टिमावृत्य दक्षिणम्।
पातयामास वेगेन वानरोरसि वीर्यवान् ॥ ६.५९.६८ ॥
ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ വീര്യവാനായ അവൻ പ്രയത്നത്തോടെ വലംകൈ മുഷ്ടി ചുരുട്ടി വേഗത്തിൽ വാനരന്റെ നെഞ്ചിൽ ഇടിച്ചു.
6.59.69
हनूमान् वक्षसि व्यूढे संचचाल पुनः पुनः।
विह्वलं तु तदा दृष्ट्वा हनूमन्तं महाबलम् ॥ ६.५९.६९ ॥
നെഞ്ചിൽ അടിയേറ്റപ്പോൾ ഹനുമാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ആടിയുലഞ്ഞു; അപ്പോൾ മഹാബലനായ ഹനുമാൻ വിഹ്വലനായതു കണ്ട് (എല്ലാവരും സ്തബ്ധരായി).
6.59.70
रथेनातिरथः शीघ्रं नीलं प्रति समभ्यगात्।
राक्षसानामधिपतिर्दशग्रीवः प्रतापवान् ॥ ६.५९.७० ॥
അതിരഥനും രാക്ഷസാധിപതിയും പ്രതാപിയുമായ ദശഗ്രീവൻ രഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ നീലന്റെ നേർക്ക് മുന്നേറി.
6.59.71
पन्नगप्रतिमैर्भीमैः परमर्माभिभेदनैः।
शरैरादीपयामास नीलं हरिचमूपतिम् ॥ ६.५९.७१ ॥
സർപ്പങ്ങൾക്ക് സമാനമായ ഭയങ്കരവും ശത്രുവിന്റെ മർമ്മങ്ങളെ തുളയ്ക്കുന്നതുമായ ശരങ്ങളാൽ അവൻ വാനരസേനാപതിയായ നീലനെ പീഡിപ്പിച്ചു.
6.59.72
स शरौघसमायस्तो नीलो हरिचमूपतिः।
करेणैकेन शैलाग्रं रक्षोधिपतयेऽसृजत् ॥ ६.५९.७२ ॥
ശരമഴയാൽ മൂടപ്പെട്ട വാനരസേനാപതി നീലൻ ഒറ്റക്കൈയാൽ ഒരു പർവ്വതശിഖരമെടുത്ത് രാക്ഷസാധിപതിക്കുനേരെ എറിഞ്ഞു.
6.59.73
हनूमानपि तेजस्वी समाश्वस्तो महामनाः।
विप्रेक्षमाणो युद्धेप्सुः सरोषमिदमब्रवीत् ॥ ६.५९.७३ ॥
തേജസ്വിയും മഹാമനസ്കനുമായ ഹനുമാനും സമാശ്വസിച്ച്, യുദ്ധമാഗ്രഹിച്ച് ചുറ്റും നോക്കി, കോപത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
6.59.74
नीलेन सह संयुक्तं रावणं राक्षसेश्वरम्।
अन्येन युध्यमानस्य न युक्तमभिधावनम् ॥ ६.५९.७४ ॥
നീലനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന രാക്ഷസേശ്വരനായ രാവണനെ, മറ്റൊരാളോട് പോരാടുന്നവനെ, ആക്രമിക്കുന്നത് ശരിയല്ല.
6.59.75
रावणोऽथ महातेजास्तं शृङ्गं सप्तभिः शरैः।
आजघान सुतीक्ष्णाग्रैस्तद् विकीर्णं पपात ह ॥ ६.५९.७५ ॥
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ രാവണൻ ആ പർവതശൃംഗത്തെ ഏഴ് മൂർച്ചയേറിയ ശരങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ചു; അത് ചിതറി വീണു.
6.59.76
तद् विकीर्णं गिरेः शृङ्गं दृष्ट्वा हरिचमूपतिः।
कालाग्निरिव जज्वाल कोपेन परवीरहा ॥ ६.५९.७६ ॥
പർവതശൃംഗം ചിതറിക്കിടക്കുന്നത് കണ്ട് വാനരസേനാപതിയും ശത്രുവീരഘാതകനുമായവൻ പ്രളയാഗ്നിപോലെ കോപത്താൽ ജ്വലിച്ചു.
6.59.77
सोऽश्वकर्णद्रुमान् शालांश्चूतांश्चापि सुपुष्पितान्।
अन्यांश्च विविधान् वृक्षान् नीलश्चिक्षेप संयुगे ॥ ६.५९.७७ ॥
ആ നീലൻ യുദ്ധത്തിൽ അശ്വകർണം, ശാല, പൂത്തുലഞ്ഞ മാവുകൾ, മറ്റ് പല വൃക്ഷങ്ങളും എറിഞ്ഞു.
6.59.78
स तान् वृक्षान् समासाद्य प्रतिचिच्छेद रावणः।
अभ्यवर्षच्च घोरेण शरवर्षेण पावकिम् ॥ ६.५९.७८ ॥
രാവണൻ ആ വൃക്ഷങ്ങളിലെത്തി അവയെ വെട്ടിമുറിച്ചു; പിന്നെ ഘോരമായ ശരവർഷത്താൽ പാവകിയെ (നീലനെ) മൂടി.
6.59.79
अभिवृष्टः शरौघेण मेघेनेव महाचलः।
ह्रस्वं कृत्वा ततो रूपं ध्वजाग्रे निपपात ह ॥ ६.५९.७९ ॥
ശരപ്രവാഹത്താൽ മൂടപ്പെട്ട്, മേഘം മൂടിയ മഹാപർവതം പോലെ, അവൻ തന്റെ രൂപം ചെറുതാക്കി കൊടിമുടിയുടെ അഗ്രത്തിൽ വന്നിരുന്നു.
6.59.80
पावकात्मजमालोक्य ध्वजाग्रे समवस्थितम्।
जज्वाल रावणः क्रोधात् ततो नीलो ननाद च ॥ ६.५९.८० ॥
അഗ്നിപുത്രൻ കൊടിമുടിയിൽ നിൽക്കുന്നത് കണ്ട് രാവണൻ ക്രോധത്താൽ ജ്വലിച്ചു; അപ്പോൾ നീലൻ ഗർജ്ജിച്ചു.
6.59.81
ध्वजाग्रे धनुषश्चाग्रे किरीटाग्रे च तं हरिम्।
लक्ष्मणोऽथ हनूमांश्च रामश्चापि सुविस्मिताः ॥ ६.५९.८१ ॥
കൊടിമുടിയിലും വില്ലിന്റെ അഗ്രത്തിലും കിരീടാഗ്രത്തിലും ആ വാനരനെ കണ്ട് ലക്ഷ്മണനും ഹനുമാനും രാമനും അത്യന്തം വിസ്മയിച്ചു.
6.59.82
रावणोऽपि महातेजाः कपिलाघवविस्मितः।
अस्त्रमाहारयामास दीप्तमाग्नेयमद्भुतम् ॥ ६.५९.८२ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ രാവണനും വാനരന്റെ ചടുലതയിൽ വിസ്മയിച്ച് ജ്വലിക്കുന്ന അത്ഭുതകരമായ ആഗ്നേയാസ്ത്രം വരുത്തി.
6.59.83
ततस्ते चुक्रुशुर्हृष्टा लब्धलक्षाः प्लवंगमाः।
नीललाघवसम्भ्रान्तं दृष्ट्वा रावणमाहवे ॥ ६.५९.८३ ॥
അപ്പോൾ സന്തുഷ്ടരായ വാനരന്മാർ ലക്ഷ്യം കണ്ടെത്തി, യുദ്ധത്തിൽ നീലന്റെ ചടുലതയാൽ പരിഭ്രാന്തനായ രാവണനെ കണ്ട് ആർത്തുവിളിച്ചു.
6.59.84
वानराणां च नादेन संरब्धो रावणस्तदा।
सम्भ्रमाविष्टहृदयो न किंचित् प्रत्यपद्यत ॥ ६.५९.८४ ॥
വാനരന്മാരുടെ ആരവത്താൽ അപ്പോൾ രാവണൻ കുപിതനായി; എന്നാൽ ഭ്രമിച്ച ഹൃദയത്തോടെ അയാൾക്ക് ഒന്നും പ്രതികരിക്കാനായില്ല.
6.59.85
आग्नेयेनापि संयुक्तं गृहीत्वा रावणः शरम्।
ध्वजशीर्षस्थितं नीलमुदैक्षत निशाचरः ॥ ६.५९.८५ ॥
ആഗ്നേയാസ്ത്രം ചേർത്ത അമ്പ് കയ്യിലെടുത്ത്, കൊടിമുടിയിൽ നിൽക്കുന്ന നീലനെ നിശാചരനായ രാവണൻ നോക്കി.
6.59.86
ततोऽब्रवीन्महातेजा रावणो राक्षसेश्वरः।
कपे लाघवयुक्तोऽसि मायया परया सह ॥ ६.५९.८६ ॥
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ രാക്ഷസേശ്വരൻ രാവണൻ പറഞ്ഞു: ഹേ വാനരാ, നീ പരമമായ മായയോടുകൂടി ചടുലനാണ്.
6.59.87
जीवितं खलु रक्षस्व यदि शक्तोऽसि वानर।
तानि तान्यात्मरूपाणि सृजसि त्वमनेकशः ॥ ६.५९.८७ ॥
ഹേ വാനരാ, നീ ശക്തനെങ്കിൽ നിന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കൂ; നീ നിന്റെ തന്നെ രൂപങ്ങൾ പലതവണ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
6.59.88
तथापि त्वां मया मुक्तः सायकोऽस्त्रप्रयोजितः।
जीवितं परिरक्षन्तं जीविताद् भ्रंशयिष्यति ॥ ६.५९.८८ ॥
എങ്കിലും എന്നാൽ അയച്ച, അസ്ത്രത്താൽ നയിക്കപ്പെട്ട അമ്പ് ജീവൻ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന നിന്നെ ജീവനിൽനിന്ന് വീഴ്ത്തും.
6.59.89
एवमुक्त्वा महाबाहू रावणो राक्षसेश्वरः।
संधाय बाणमस्त्रेण चमूपतिमताडयत् ॥ ६.५९.८९ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് മഹാബാഹുവായ രാക്ഷസേശ്വരൻ രാവണൻ അസ്ത്രസഹിതമായ അമ്പ് തൊടുത്ത് സേനാപതിയെ പ്രഹരിച്ചു.
6.59.90
सोऽस्त्रमुक्तेन बाणेन नीलो वक्षसि ताडितः।
निर्दह्यमानः सहसा स पपात महीतले ॥ ६.५९.९० ॥
അസ്ത്രമയച്ച അമ്പിനാൽ നെഞ്ചിൽ പ്രഹരമേറ്റ നീലൻ, ദഹിച്ചുകൊണ്ട് പെട്ടെന്ന് നിലത്തുവീണു.
6.59.91
पितृमाहात्म्यसंयोगादात्मनश्चापि तेजसा।
जानुभ्यामपतद् भूमौ न तु प्राणैर्वियुज्यत ॥ ६.५९.९१ ॥
പിതാവിന്റെ മഹിമയുടെ സംയോഗത്താലും സ്വന്തം തേജസ്സിനാലും അവൻ മുട്ടുകുത്തി നിലത്തുവീണു; എന്നാൽ പ്രാണൻ വിട്ടുപോയില്ല.
6.59.92
विसंज्ञं वानरं दृष्ट्वा दशग्रीवो रणोत्सुकः।
रथेनाम्बुदनादेन सौमित्रिमभिदुद्रुवे ॥ ६.५९.९२ ॥
ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന വാനരനെ കണ്ട്, യുദ്ധോത്സുകനായ ദശഗ്രീവൻ മേഘഗർജ്ജനം പോലെ മുഴങ്ങുന്ന രഥത്തിൽ സൗമിത്രിയുടെ നേർക്ക് പാഞ്ഞടുത്തു.
6.59.93
आसाद्य रणमध्ये तं वारयित्वा स्थितो ज्वलन्।
धनुर्विस्फारयामास राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् ॥ ६.५९.९३ ॥
യുദ്ധമധ്യത്തിൽ സൗമിത്രിയെ എതിരിട്ട്, അവനെ തടഞ്ഞ്, ജ്വലിച്ചുനിന്ന പ്രതാപശാലിയായ രാക്ഷസേന്ദ്രൻ വില്ല് വലിച്ചുനിവർത്തി.
6.59.94
तमाह सौमित्रिरदीनसत्त्वो
विस्फारयन्तं धनुरप्रमेयम्।
अवेहि मामद्य निशाचरेन्द्र
न वानरांस्त्वं प्रतियोद्धुमर्हसि ॥ ६.५९.९४ ॥
അചഞ്ചലധൈര്യനായ സൗമിത്രി, അളവറ്റ വില്ല് വലിച്ചുനിവർത്തുന്ന അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നിശാചരേന്ദ്രാ, ഇന്ന് എന്നെ അറിയുക. വാനരരോട് നീ പൊരുതുന്നത് യോഗ്യമല്ല.'
6.59.95
स तस्य वाक्यं प्रतिपूर्णघोषं
ज्याशब्दमुग्रं च निशम्य राजा।
आसाद्य सौमित्रिमुपस्थितं तं
रोषान्वितं वाचमुवाच रक्षः ॥ ६.५९.९५ ॥
അവന്റെ വാക്കുകളുടെ പ്രതിധ്വനിയും ഭയങ്കരമായ വില്ലുനാദവും കേട്ട രാജാവ്, മുന്നിൽ നിന്ന സൗമിത്രിയുടെ അടുത്തെത്തി, കോപം നിറഞ്ഞ രാക്ഷസൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
6.59.96
दिष्ट्यासि मे राघव दृष्टिमार्गं
प्राप्तोऽन्तगामी विपरीतबुद्धिः।
अस्मिन् क्षणे यास्यसि मृत्युलोकं
संसाद्यमानो मम बाणजालैः ॥ ६.५९.९६ ॥
'രാഘവാ, ഭാഗ്യവശാൽ നീ എന്റെ കാഴ്ചയിൽ വന്നെത്തിയിരിക്കുന്നു. വിപരീതബുദ്ധിയുള്ളവനേ, അന്തത്തിലേക്ക് പോകുന്നവനേ! ഈ നിമിഷത്തിൽ തന്നെ എന്റെ അമ്പുകളുടെ വലയത്തിൽപ്പെട്ട് മൃത്യുലോകത്തേക്ക് നീ പോകും.'
6.59.97
तमाह सौमित्रिरविस्मयानो
गर्जन्तमुद्वृत्तशिताग्रदंष्ट्रम्।
राजन् न गर्जन्ति महाप्रभावा
विकत्थसे पापकृतां वरिष्ठ ॥ ६.५९.९७ ॥
അത്ഭുതപ്പെടാത്ത സൗമിത്രി, ഉയർന്ന മൂർച്ചയുള്ള കോമ്പല്ലുകളോടെ ഗർജിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നവനോട് പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, മഹാപ്രഭാവന്മാർ ഗർജിക്കാറില്ല. പാപികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നീ വീരവാദം മുഴക്കുന്നു."
6.59.98
जानामि वीर्यं तव राक्षसेन्द्र
बलं प्रतापं च पराक्रमं च।
अवस्थितोऽहं शरचापपाणि-
रागच्छ किं मोघविकत्थनेन ॥ ६.५९.९८ ॥
"രാക്ഷസേന്ദ്രാ, നിന്റെ വീര്യവും ബലവും പ്രതാപവും പരാക്രമവും ഞാനറിയുന്നു. വില്ലും ശരവും കയ്യിലേന്തി ഞാൻ നിൽക്കുന്നു. വരൂ, വ്യർത്ഥമായ വീരവാദം കൊണ്ട് എന്തു പ്രയോജനം?"
6.59.99
स एवमुक्तः कुपितः ससर्ज
रक्षोधिपः सप्त शरान् सुपुङ्खान्।
ताँल्लक्ष्मणः काञ्चनचित्रपुङ्खै-
श्चिच्छेद बाणैर्निशिताग्रधारैः ॥ ६.५९.९९ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട കോപിച്ച രാക്ഷസാധിപൻ നല്ല തൂവലുകളുള്ള ഏഴ് ശരങ്ങൾ തൊടുത്തു. ലക്ഷ്മണൻ സ്വർണ്ണചിത്രത്തൂവലുകളും മൂർച്ചയുള്ള മുനകളുമുള്ള ബാണങ്ങളാൽ അവയെ മുറിച്ചു.
6.59.100
तान् प्रेक्षमाणः सहसा निकृत्तान्
निकृत्तभोगानिव पन्नगेन्द्रान्।
लङ्केश्वरः क्रोधवशं जगाम
ससर्ज चान्यान् निशितान् पृषत्कान् ॥ ६.५९.१०० ॥
അവ പെട്ടെന്ന് മുറിഞ്ഞുവീഴുന്നത് കണ്ട ലങ്കേശ്വരൻ, ചുരുളുകൾ മുറിഞ്ഞ മഹാസർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ, കോപത്തിന് വശനായി; മറ്റു മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങൾ തൊടുത്തു.
6.59.101
स बाणवर्षं तु ववर्ष तीव्रं
रामानुजः कार्मुकसम्प्रयुक्तम्।
क्षुरार्धचन्द्रोत्तमकर्णिभल्लैः
शरांश्च चिच्छेद न चुक्षुभे च ॥ ६.५९.१०१ ॥
വില്ലിൽ നിന്ന് തൊടുത്ത ആ കഠിനമായ ശരവർഷത്തെ രാമാനുജനായ ലക്ഷ്മണൻ ക്ഷുരം, അർധചന്ദ്രം, ഉത്തമകർണി, ഭല്ലം എന്നീ ശരങ്ങളാൽ മുറിച്ചു; അവൻ കലങ്ങിയില്ല.
6.59.102
स बाणजालान्यपि तानि तानि
मोघानि पश्यंस्त्रिदशारिराजः।
विसिस्मिये लक्ष्मणलाघवेन
पुनश्च बाणान् निशितान् मुमोच ॥ ६.५९.१०२ ॥
തന്റെ ബാണപ്രവാഹങ്ങളെല്ലാം നിഷ്ഫലമാകുന്നത് കണ്ട ദേവശത്രുക്കളുടെ രാജാവ് ലക്ഷ്മണന്റെ വേഗതയിൽ വിസ്മയിച്ചു; പിന്നെയും മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങൾ അയച്ചു.
6.59.103
स लक्ष्मणश्चापि शिताञ् शिताग्रान्
महेन्द्रतुल्योऽशनिभीमवेगान्।
संधाय चापे ज्वलनप्रकाशान्
ससर्ज रक्षोधिपतेर्वधाय ॥ ६.५९.१०३ ॥
മഹേന്ദ്രനു തുല്യനായ ലക്ഷ്മണനും ഇടിമിന്നൽപോലെ ഭീകരവേഗവും അഗ്നിപ്രഭയുമുള്ള മൂർച്ചയേറിയ ബാണങ്ങൾ വില്ലിൽ തൊടുത്ത് രാക്ഷസാധിപതിയെ വധിക്കാൻ അയച്ചു.
6.59.104
स तान् प्रचिच्छेद हि राक्षसेन्द्रः
शिताञ् शराल्ँ लक्ष्मणमाजघान।
शरेण कालाग्निसमप्रभेण
स्वयंभुदत्तेन ललाटदेशे ॥ ६.५९.१०४ ॥
രാക്ഷസേന്ദ്രൻ ആ ബാണങ്ങളെ മുറിച്ചു; ലക്ഷ്മണനെ പ്രളയാഗ്നിസമാനമായ പ്രഭയുള്ളതും സ്വയംഭു (ബ്രഹ്മാവ്) നൽകിയതുമായ ഒരു ബാണംകൊണ്ട് അടിച്ചു; അത് നെറ്റിത്തടത്തിൽ തറച്ചു.
6.59.105
स लक्ष्मणो रावणसायकार्त-
श्चचाल चापं शिथिलं प्रगृह्य।
पुनश्च संज्ञां प्रतिलभ्य कृच्छ्रा-
च्चिच्छेद चापं त्रिदशेन्द्रशत्रोः ॥ ६.५९.१०५ ॥
രാവണന്റെ ബാണമേറ്റ് വേദനിച്ച ലക്ഷ്മണൻ അയഞ്ഞ വില്ലു പിടിച്ച് ആടിയുലഞ്ഞു; പിന്നെ പ്രയാസപ്പെട്ട് ബോധം വീണ്ടെടുത്ത് ഇന്ദ്രശത്രുവിന്റെ വില്ല് മുറിച്ചു.
6.59.106
निकृत्तचापं त्रिभिराजघान
बाणैस्तदा दाशरथिः शिताग्रैः।
स सायकार्तो विचचाल राजा
कृच्छ्राच्च संज्ञां पुनराससाद ॥ ६.५९.१०६ ॥
അവന്റെ വില്ല് മുറിഞ്ഞപ്പോൾ, ദശരഥപുത്രൻ മൂർച്ചയേറിയ മൂന്നു ബാണങ്ങളാൽ അവനെ അടിച്ചു; ബാണത്താൽ വേദനിച്ച ആ രാജാവ് ആടിയുലഞ്ഞു; പ്രയാസപ്പെട്ട് വീണ്ടും ബോധം വീണ്ടെടുത്തു.
6.59.107
स कृत्तचापः शरताडितश्च
मेदार्द्रगात्रो रुधिरावसिक्तः।
जग्राह शक्तिं स्वयमुग्रशक्तिः
स्वयंभुदत्तां युधि देवशत्रुः ॥ ६.५९.१०७ ॥
വില്ലൊടിഞ്ഞ്, അമ്പുകളേറ്റ്, മേദസ്സും രക്തവും പുരണ്ട ശരീരവുമായി, ഉഗ്രശക്തിയുള്ള ആ ദേവശത്രു, യുദ്ധത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് നൽകിയ ശക്തി ആയുധം സ്വയം കൈയിലെടുത്തു.
6.59.108
स तां सधूमानलसंनिकाशां
वित्रासनां संयति वानराणाम्।
चिक्षेप शक्तिं तरसा ज्वलन्तीं
सौमित्रये राक्षसराष्ट्रनाथः ॥ ६.५९.१०८ ॥
രാക്ഷസരാജ്യാധിപൻ, യുദ്ധത്തിൽ വാനരന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന, പുകയോടുകൂടിയ അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന ആ ശക്തിയെ വേഗത്തിൽ സൗമിത്രിക്കുനേരെ എറിഞ്ഞു.
6.59.109
तामापतन्तीं भरतानुजोऽस्त्रै-
र्जघान बाणैश्च हुताग्निकल्पैः।
तथापि सा तस्य विवेश शक्ति-
र्भुजान्तरं दाशरथेर्विशालम् ॥ ६.५९.१०९ ॥
ഭരതന്റെ അനുജൻ വരുന്ന ആ ശക്തിയെ അസ്ത്രങ്ങളാലും ഹോമാഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന അമ്പുകളാലും പ്രഹരിച്ചു; എങ്കിലും അത് ദാശരഥിയുടെ വിശാലമായ ഭുജങ്ങൾക്കിടയിൽ തുളച്ചുകയറി.
6.59.110
स शक्तिमाञ् शक्तिसमाहतः सन्
जज्वाल भूमौ स रघुप्रवीरः।
तं विह्वलन्तं सहसाभ्युपेत्य
जग्राह राजा तरसा भुजाभ्याम् ॥ ६.५९.११० ॥
ആ ശക്തിയേറ്റ്, രഘുവീരൻ നിലത്ത് ജ്വലിച്ചുവീണു; തളരുന്ന അവനെ രാജാവ് പെട്ടെന്ന് അടുത്തുചെന്ന് വേഗത്തിൽ രണ്ടു ഭുജങ്ങളാലും പിടിച്ചു.
6.59.111
हिमवान् मन्दरो मेरुस्त्रैलोक्यं वा सहामरैः।
शक्यं भुजाभ्यामुद्धर्तुं न शक्यो भरतानुजः ॥ ६.५९.१११ ॥
ഹിമവാനെയും മന്ദരത്തെയും മേരുവിനെയും, അല്ലെങ്കിൽ ദേവന്മാരോടുകൂടിയ ത്രിലോകങ്ങളെയും ഭുജങ്ങളാൽ ഉയർത്താം; എന്നാൽ ഭരതന്റെ അനുജനെ ഉയർത്താനാവില്ല.
6.59.112
शक्त्या ब्राह्म्या तु सौमित्रिस्ताडितोऽपि स्तनान्तरे।
विष्णोरमीमांस्यभागमात्मानं प्रत्यनुस्मरत् ॥ ६.५९.११२ ॥
ബ്രഹ്മദത്തമായ ശക്തികൊണ്ട് നെഞ്ചിന്റെ നടുവിൽ അടിയേറ്റിട്ടും, സൗമിത്രി വിഷ്ണുവിന്റെ അളക്കാനാകാത്ത അംശമായ തന്നെത്തന്നെ ഓർത്തു.
6.59.113
ततो दानवदर्पघ्नं सौमित्रिं देवकण्टकः।
तं पीडयित्वा बाहुभ्यां न प्रभुर्लङ्घनेऽभवत् ॥ ६.५९.११३ ॥
അപ്പോൾ ദേവന്മാർക്ക് മുള്ളായ ആ രാക്ഷസൻ, ദാനവരുടെ അഹങ്കാരം നശിപ്പിക്കുന്ന സൗമിത്രിയെ ഇരു കൈകൾകൊണ്ടും അമർത്തി; പക്ഷേ അവനെ ഉയർത്താൻ അവന് കഴിഞ്ഞില്ല.
6.59.114
ततः क्रुद्धो वायुसुतो रावणं समभिद्रवत्।
आजघानोरसि क्रुद्धो वज्रकल्पेन मुष्टिना ॥ ६.५९.११४ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച വായുപുത്രൻ രാവണന്റെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്ത്, വജ്രസമാനമായ മുഷ്ടികൊണ്ട് കോപത്തോടെ അവന്റെ മാറത്ത് ഇടിച്ചു.
6.59.115
तेन मुष्टिप्रहारेण रावणो राक्षसेश्वरः।
जानुभ्यामगमद् भूमौ चचाल च पपात च ॥ ६.५९.११५ ॥
ആ മുഷ്ടിപ്രഹാരത്താൽ രാക്ഷസേശ്വരനായ രാവണൻ മുട്ടുകുത്തി നിലത്തേക്ക് വീണു; ആടിയുലഞ്ഞ് വീണു.
6.59.116
आस्यैश्च नेत्रैः श्रवणैः पपात रुधिरं बहु।
विघूर्णमानो निश्चेष्टो रथोपस्थ उपाविशत् ॥ ६.५९.११६ ॥
വായിൽനിന്നും കണ്ണുകളിൽനിന്നും ചെവികളിൽനിന്നും അവന്ന് ഏറെ രക്തം ഒഴുകി; കറങ്ങി ചലനമറ്റ് അവൻ രഥത്തട്ടിൽ ഇരുന്നുപോയി.
6.59.117
विसंज्ञो मूर्च्छितश्चासीन्न च स्थानं समालभत्।
विसंज्ञं रावणं दृष्ट्वा समरे भीमविक्रमम् ॥ ६.५९.११७ ॥
അവൻ ബോധമറ്റു മൂർച്ഛിതനായി; സ്വസ്ഥാനം പോലും നിലനിർത്താനായില്ല. യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരപരാക്രമിയായ രാവണൻ ബോധമറ്റിരിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ—
6.59.118
ऋषयो वानराश्चैव नेदुर्देवाश्च सासुराः।
हनूमानथ तेजस्वी लक्ष्मणं रावणार्दितम् ॥ ६.५९.११८ ॥
ഋഷികളും വാനരന്മാരും ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ആർത്തുവിളിച്ചു. അപ്പോൾ തേജസ്വിയായ ഹനുമാൻ രാവണനാൽ പീഡിതനായ ലക്ഷ്മണനെ കണ്ടു.
6.59.119
आनयद् राघवाभ्याशं बाहुभ्यां परिगृह्य तम्।
वायुसूनोः सुहृत्त्वेन भक्त्या परमया च सः।
शत्रूणामप्यकम्प्योऽपि लघुत्वमगमत् कपेः ॥ ६.५९.११९ ॥
ഹനുമാൻ ഇരുകൈകളാലും അവനെ എടുത്ത് രാഘവന്റെ സമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. വായുപുത്രന്റെ സൗഹൃദവും പരമഭക്തിയും കാരണം, ശത്രുക്കൾക്കുപോലും ഇളക്കാനാകാത്തവൻ ആ വാനരന് ലഘുവായി.
6.59.120
तं समुत्सृज्य सा शक्तिः सौमित्रिं युधि निर्जितम्।
रावणस्य रथे तस्मिन् स्थानं पुनरुपागमत् ॥ ६.५९.१२० ॥
യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ട സൗമിത്രിയെ വിട്ട്, ആ ശക്തി വീണ്ടും രാവണന്റെ അതേ രഥത്തിലെ സ്ഥാനത്തേക്ക് മടങ്ങി.
6.59.121
रावणोऽपि महातेजाः प्राप्य संज्ञां महाहवे।
आददे निशितान् बाणाञ्जग्राह च महद्धनुः ॥ ६.५९.१२१ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ രാവണനും ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ബോധം വീണ്ടെടുത്ത്, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളെടുത്ത് വലിയ വില്ല് പിടിച്ചു.
6.59.122
आश्वस्तश्च विशल्यश्च लक्ष्मणः शत्रुसूदनः।
विष्णोर्भागममीमांस्यमात्मानं प्रत्यनुस्मरन् ॥ ६.५९.१२२ ॥
ശത്രുസംഹാരകനായ ലക്ഷ്മണൻ ആശ്വാസം നേടി, ശക്തിയുടെ ബാധയിൽനിന്ന് മുക്തനായി, വിഷ്ണുവിന്റെ അംശമായ തന്റെ അളക്കാനാകാത്ത സ്വരൂപം ഓർത്തു.
6.59.123
निपातितमहावीरां वानराणां महाचमूम्।
राघवस्तु रणे दृष्ट्वा रावणं समभिद्रवत् ॥ ६.५९.१२३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വാനരസേനയിലെ മഹാവീരന്മാർ വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ട രാഘവൻ രാവണന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞു.
6.59.124
अथैनमनुसंक्रम्य हनूमान् वाक्यमब्रवीत्।
मम पृष्ठं समारुह्य राक्षसं शास्तुमर्हसि ॥ ६.५९.१२४ ॥
അപ്പോൾ ഹനുമാൻ അവന്റെ അടുത്തെത്തി പറഞ്ഞു: "എന്റെ പുറത്തു കയറി ഈ രാക്ഷസനെ നീ ശിക്ഷിക്കുക."
6.59.125
विष्णुर्यथा गरुत्मन्तमारुह्यामरवैरिणम्।
तच्छ्रुत्वा राघवो वाक्यं वायुपुत्रेण भाषितम् ॥ ६.५९.१२५ ॥
ദേവശത്രുവിനെ നേരിടാൻ വിഷ്ണു ഗരുഡനിൽ കയറുന്നതുപോലെ, വായുപുത്രന്റെ വാക്കു കേട്ട രാഘവൻ കയറി.
6.59.126
अथारुरोह सहसा हनूमन्तं महाकपिम्।
रथस्थं रावणं संख्ये ददर्श मनुजाधिपः ॥ ६.५९.१२६ ॥
അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പെട്ടെന്ന് മഹാകപിയായ ഹനുമാനിൽ കയറി; മനുഷ്യാധിപൻ യുദ്ധത്തിൽ രഥത്തിൽ നിൽക്കുന്ന രാവണനെ കണ്ടു.
6.59.127
तमालोक्य महातेजाः प्रदुद्राव स रावणम्।
वैरोचनमिव क्रुद्धो विष्णुरभ्युद्यतायुधः ॥ ६.५९.१२७ ॥
അവനെ കണ്ട മഹാതേജസ്വി രാവണനുനേരെ പാഞ്ഞു; വൈരോചനനു നേരെ ആയുധമുയർത്തി കോപിച്ച വിഷ്ണു പാഞ്ഞതുപോലെ.
6.59.128
ज्याशब्दमकरोत् तीव्रं वज्रनिष्पेषनिष्ठुरम्।
गिरा गम्भीरया रामो राक्षसेन्द्रमुवाच ह ॥ ६.५९.१२८ ॥
രാമൻ വജ്രം മുട്ടുന്നതുപോലെ കഠിനമായ ശക്തമായ വില്ലുനാദം മുഴക്കി, ഗംഭീരസ്വരത്തിൽ രാക്ഷസേന്ദ്രനോടു പറഞ്ഞു.
6.59.129
तिष्ठ तिष्ठ मम त्वं हि कृत्वा विप्रियमीदृशम्।
क्व नु राक्षसशार्दूल गत्वा मोक्षमवाप्स्यसि ॥ ६.५९.१२९ ॥
"നിൽക്കൂ, നിൽക്കൂ! എന്നോട് ഇത്തരം അപരാധം ചെയ്തിട്ട്, രാക്ഷസശാർദൂലാ, എവിടെ പോയി നീ മോചനം നേടും?"
6.59.130
यदीन्द्रवैवस्वतभास्करान् वा
स्वयंभुवैश्वानरशंकरान् वा।
गमिष्यसि त्वं दशधा दिशो वा
तथापि मे नाद्य गतो विमोक्ष्यसे ॥ ६.५९.१३० ॥
നീ ഇന്ദ്രന്റെ അടുത്തേക്കോ, വിവസ്വാന്റെ പുത്രനായ യമന്റെ അടുത്തേക്കോ, സൂര്യന്റെ അടുത്തേക്കോ, സ്വയംഭൂവിന്റെയോ വൈശ്വാനരന്റെയോ ശങ്കരന്റെയോ അടുത്തേക്കോ പോയാലും, അല്ലെങ്കിൽ പത്തു ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടിയാലും, ഇന്ന് എന്നിൽനിന്ന് നീ രക്ഷപ്പെടില്ല.
6.59.131
यश्चैष शक्त्या निहतस्त्वयाद्य
गच्छन् विषादं सहसाभ्युपेत्य।
स एष रक्षोगणराज मृत्युः
सपुत्रपौत्रस्य तवाद्य युद्धे ॥ ६.५९.१३१ ॥
ഇന്ന് നീ ശക്തികൊണ്ട് വധിച്ചവനാണ്, ദുഃഖത്തോടെ പെട്ടെന്ന് വന്നവനാണ്, രാക്ഷസഗണങ്ങളുടെ രാജാവിന് മൃത്യുവായവൻ തന്നെയാണ്, ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ പുത്രപൗത്രന്മാരോടൊപ്പം നിന്നെ കൊല്ലുന്ന മൃത്യുവും അവൻ തന്നെ.
6.59.132
एतेन चात्यद्भुतदर्शनानि
शरैर्जनस्थानकृतालयानि।
चतुर्दशान्यात्तवरायुधानि
रक्षःसहस्राणि निषूदितानि ॥ ६.५९.१३२ ॥
ഇവനാൽത്തന്നെ, ജനസ്ഥാനത്ത് വസിച്ചിരുന്ന, അത്യന്തം ഭയങ്കര രൂപമുള്ള, ഉത്തമായുധങ്ങൾ ധരിച്ച പതിനാലായിരം രാക്ഷസന്മാർ അമ്പുകളാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
6.59.133
राघवस्य वचः श्रुत्वा राक्षसेन्द्रो महाबलः।
वायुपुत्रं महावेगं वहन्तं राघवं रणे ॥ ६.५९.१३३ ॥
രാഘവന്റെ വാക്ക് കേട്ട മഹാബലനായ രാക്ഷസരാജാവ്, യുദ്ധത്തിൽ രാഘവനെ വഹിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന മഹാവേഗനായ വായുപുത്രനെ കണ്ടു.
6.59.134
रोषेण महताऽऽविष्टः पूर्ववैरमनुस्मरन्।
आजघान शरैर्दीप्तैः कालानलशिखोपमैः ॥ ६.५९.१३४ ॥
മഹാക്രോധത്താൽ ആവിഷ്ടനായി, മുൻവൈരം ഓർത്തുകൊണ്ട്, കാലാഗ്നിജ്വാലകൾ പോലെ ജ്വലിക്കുന്ന അമ്പുകളാൽ അവനെ പ്രഹരിച്ചു.
6.59.135
राक्षसेनाहवे तस्य ताडितस्यापि सायकैः।
स्वभावतेजोयुक्तस्य भूयस्तेजोऽभ्यवर्धत ॥ ६.५९.१३५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ രാക്ഷസന്റെ അമ്പുകളാൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ടിട്ടും, സ്വഭാവതേജസ്സുള്ള അവന്റെ തേജസ്സ് വീണ്ടും വർധിച്ചു.
6.59.136
ततो रामो महातेजा रावणेन कृतव्रणम्।
दृष्ट्वा प्लवगशार्दूलं क्रोधस्य वशमेयिवान् ॥ ६.५९.१३६ ॥
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ രാമൻ, രാവണനാൽ മുറിവേറ്റ വാനരശാർദ്ദൂലനെ കണ്ട് കോപത്തിന് വശപ്പെട്ടു.
6.59.137
तस्याभिसंक्रम्य रथं सचक्रं
साश्वध्वजच्छत्रमहापताकम्।
ससारथिं साशनिशूलखड्गं
रामः प्रचिच्छेद शितैः शराग्रैः ॥ ६.५९.१३७ ॥
രാമൻ അവന്റെ രഥത്തിനടുത്തെത്തി, ചക്രങ്ങളും കുതിരകളും ധ്വജവും കുടയും വലിയ പതാകകളും സാരഥിയും വജ്രവും ശൂലവും വാളുമുള്ള ആ രഥത്തെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പിൻമുനകളാൽ ഛേദിച്ചു.
6.59.138
अथेन्द्रशत्रुं तरसा जघान
बाणेन वज्राशनिसंनिभेन।
भुजान्तरे व्यूढसुजातरूपे
वज्रेण मेरुं भगवानिवेन्द्रः ॥ ६.५९.१३८ ॥
പിന്നെ ഇന്ദ്രശത്രുവിനെ വേഗത്തിൽ വജ്രാശനികൾക്കു തുല്യമായ അമ്പുകൊണ്ടു അടിച്ചു — വിശാലവും മനോഹരവുമായ സ്വർണ്ണവർണ്ണമുള്ള അവന്റെ തോളുകൾക്കിടയിൽ — ഭഗവാൻ ഇന്ദ്രൻ വജ്രംകൊണ്ടു മേരുവിനെ അടിക്കുന്നതുപോലെ.
6.59.139
यो वज्रपाताशनिसंनिपाता-
न्न चुक्षुभे नापि चचाल राजा।
स रामबाणाभिहतो भृशार्त-
श्चचाल चापं च मुमोच वीरः ॥ ६.५९.१३९ ॥
വജ്രപാതങ്ങൾക്കും ഇടിമിന്നലുകളുടെ ആഘാതങ്ങൾക്കും ഇളകാതെയും ചലിക്കാതെയും നിന്ന ആ രാജാവ്, രാമബാണത്താൽ ഹതനായി അതിയായ വേദനയിൽ വിറച്ച് വില്ല് വിട്ടുകളഞ്ഞു.
6.59.140
तं विह्वलन्तं प्रसमीक्ष्य रामः
समाददे दीप्तमथार्धचन्द्रम्।
तेनार्कवर्णं सहसा किरीटं
चिच्छेद रक्षोधिपतेर्महात्मा ॥ ६.५९.१४० ॥
വിഹ്വലനായി ഉലയുന്ന അവനെ കണ്ട മഹാത്മാവായ രാമൻ, ജ്വലിക്കുന്ന അർധചന്ദ്രബാണം എടുത്തു; അതുകൊണ്ട് രാക്ഷസാധിപതിയുടെ സൂര്യവർണ്ണമുള്ള കിരീടം ഉടനെ ഛേദിച്ചു.
6.59.141
तं निर्विषाशीविषसंनिकाशं
शान्तार्चिषं सूर्यमिवाप्रकाशम्।
गतश्रियं कृत्तकिरीटकूट-
मुवाच रामो युधि राक्षसेन्द्रम् ॥ ६.५९.१४१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വിഷമില്ലാത്ത സർപ്പത്തെപ്പോലെയും, കെട്ടുപോയ ജ്വാലയുള്ള സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രഭയറ്റവനും, ശ്രീയറ്റവനും, കിരീടമുനമ്പ് മുറിഞ്ഞവനുമായ ആ രാക്ഷസേന്ദ്രനോട് രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
6.59.142
कृतं त्वया कर्म महत् सुभीमं
हतप्रवीरश्च कृतस्त्वयाहम्।
तस्मात् परिश्रान्त इति व्यवस्य
न त्वां शरैर्मृत्युवशं नयामि ॥ ६.५९.१४२ ॥
നീ മഹത്തും അതിഭീകരവുമായ കർമ്മം ചെയ്തു; എന്റെ വീരന്മാരെ കൊന്ന് എന്നെയും പീഡിപ്പിച്ചു. അതിനാൽ നീ ക്ഷീണിതനാണെന്ന് കരുതി, അമ്പുകൾകൊണ്ട് നിന്നെ മൃത്യുവശത്തിലേക്ക് ഞാൻ കൊണ്ടുപോകുന്നില്ല.
6.59.143
प्रयाहि जानामि रणार्दितस्त्वं
प्रविश्य रात्रिंचरराज लङ्काम्।
आश्वस्य निर्याहि रथी च धन्वी
तदा बलं प्रेक्ष्यसि मे रथस्थः ॥ ६.५९.१४३ ॥
പോകൂ; യുദ്ധത്താൽ നീ പീഡിതനാണെന്ന് ഞാനറിയുന്നു. രാത്രിചരരുടെ രാജാവേ, ലങ്കയിൽ പ്രവേശിച്ച് വിശ്രമിച്ച്, രഥവും വില്ലുമായി വീണ്ടും പുറത്തുവരൂ; അപ്പോൾ എന്റെ സേനയെ രഥസ്ഥനായി നീ കാണും.
6.59.144
स एवमुक्तो हतदर्पहर्षो
निकृत्तचापः स हताश्वसूतः।
शरार्दितो भग्नमहाकिरीटो
विवेश लङ्कां सहसा स्म राजा ॥ ६.५९.१४४ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, അഹങ്കാരവും സന്തോഷവും നശിച്ചവനായി, വില്ല് മുറിഞ്ഞ്, കുതിരകളും സാരഥിയും കൊല്ലപ്പെട്ട്, അമ്പുകളാൽ പീഡിതനായി, മഹാകിരീടം തകർന്ന ആ രാജാവ് പെട്ടെന്ന് ലങ്കയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
6.59.145
तस्मिन् प्रविष्टे रजनीचरेन्द्रे
महाबले दानवदेवशत्रौ।
हरीन् विशल्यान् सह लक्ष्मणेन
चकार रामः परमाहवाग्रे ॥ ६.५९.१४५ ॥
ആ മഹാബലനും ദാനവദേവശത്രുവുമായ രാക്ഷസേന്ദ്രൻ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, രാമൻ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം മഹായുദ്ധത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ വാനരരെ അമ്പുകളില്ലാത്തവരാക്കി.
6.59.146
तस्मिन् प्रभग्ने त्रिदशेन्द्रशत्रौ
सुरासुरा भूतगणा दिशश्च।
ससागराः सर्षिमहोरगाश्च
तथैव भूम्यम्बुचराः प्रहृष्टाः ॥ ६.५९.१४६ ॥
ആ ത്രിദശേന്ദ്ര ശത്രു പരാജയപ്പെട്ടപ്പോൾ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഭൂതഗണങ്ങളും ദിക്കുകളും, സമുദ്രങ്ങളോടൊപ്പം, ഋഷിമാരും മഹാസർപ്പങ്ങളും, അതുപോലെ കരയിലും വെള്ളത്തിലും സഞ്ചരിക്കുന്നവയെല്ലാം സന്തോഷിച്ചു.