ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.95.1
आर्तानां राक्षसीनां तु लङ्कायां वै कुले कुले।
रावणः करुणं शब्दं शुश्राव परिदेवितम् ॥ ६.९५.१ ॥
ଲଙ୍କାର ପ୍ରତି ଘରେ ପୀଡ଼ିତ ରାକ୍ଷସୀ ନାରୀମାନଙ୍କର କରୁଣ ବିଳାପ ରାବଣ ଶୁଣିଲା।
6.95.2
स तु दीर्घं विनिःश्वस्य मुहूर्तं ध्यानमास्थितः।
बभूव परमक्रुद्धो रावणो भीमदर्शनः ॥ ६.९५.२ ॥
ସେ ଦୀର୍ଘ ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି କ୍ଷଣେ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଲା; ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ, ଭୟଙ୍କର ଦର୍ଶନ ରାବଣ ହେଲା।
6.95.3
संदश्य दशनैरोष्ठं क्रोधसंरक्तलोचनः।
राक्षसैरपि दुर्दर्शः कालाग्निरिव मूर्तिमान् ॥ ६.९५.३ ॥
ଦାନ୍ତରେ ଓଠ କାମୁଡ଼ି, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖିର ରାବଣ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଦର୍ଶ ଥିଲା, ଯେପରି ମୂର୍ତ୍ତିମାନ କାଳାଗ୍ନି।
6.95.4
उवाच च समीपस्थान् राक्षसान् राक्षसेश्वरः।
क्रोधाव्यक्तकथस्तत्र निर्दहन्निव चक्षुषा ॥ ६.९५.४ ॥
ନିକଟରେ ଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର କହିଲା; କ୍ରୋଧରେ ତାର କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ନଥିଲା, ଯେପରି ଦୃଷ୍ଟିରେ ହିଁ ଦହନ କରୁଛି।
6.95.5
महोदरं महापार्श्वं विरूपाक्षं च राक्षसम्।
शीघ्रं वदत सैन्यानि निर्यातेति ममाज्ञया ॥ ६.९५.५ ॥
"ମହୋଦର, ମହାପାର୍ଶ୍ବ, ବିରୂପାକ୍ଷ! ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ସେନାମାନେ ଶୀଘ୍ର ବାହାରନ୍ତୁ ବୋଲି କୁହ।"
6.95.6
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राक्षसास्ते भयार्दिताः।
चोदयामासुरव्यग्रान् राक्षसांस्तान् नृपाज्ञया ॥ ६.९५.६ ॥
ତାର ସେହି କଥା ଶୁଣି ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ସେହି ରାକ୍ଷସମାନେ ରାଜାଜ୍ଞାରେ ଅଚଞ୍ଚଳ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ।
6.95.7
ते तु सर्वे तथेत्युक्त्वा राक्षसा भीमदर्शनाः।
कृतस्वस्त्ययनाः सर्वे ते रणाभिमुखा ययुः ॥ ६.९५.७ ॥
ସେହି ଭୟଙ୍କର ଦର୍ଶନ ରାକ୍ଷସମାନେ 'ତଥାସ୍ତୁ' କହି, ମଙ୍ଗଳାନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଯୁଦ୍ଧ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ଚାଲିଗଲେ।
6.95.8
प्रतिपूज्य यथान्यायं रावणं ते महारथाः।
तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे भर्तुर्विजयकाङ्क्षिणः ॥ ६.९५.८ ॥
ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ଯଥାବିଧି ରାବଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ନିଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିଜୟ ଇଚ୍ଛା କରି, ହାତଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହେଲେ।
6.95.9
ततोवाच प्रहस्यैतान् रावणः क्रोधमूर्च्छितः।
महोदरमहापार्श्वौ विरूपाक्षं च राक्षसम् ॥ ६.९५.९ ॥
ତାପରେ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ରାବଣ ହସି ହସି ଏମାନଙ୍କୁ, ମହୋଦର, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ବିରୂପାକ୍ଷ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ କହିଲା।
6.95.10
अद्य बाणैर्धनुर्मुक्तैर्युगान्तादित्यसंनिभैः।
राघवं लक्ष्मणं चैव नेष्यामि यमसादनम् ॥ ६.९५.१० ॥
ଆଜି ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା, ଯୁଗାନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ବାଣରେ ମୁଁ ରାଘବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇବି।
6.95.11
खरस्य कुम्भकर्णस्य प्रहस्तेन्द्रजितोस्तथा।
करिष्यामि प्रतीकारमद्य शत्रुवधादहम् ॥ ६.९५.११ ॥
ଖର, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ପ୍ରହସ୍ତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ପ୍ରତିଶୋଧ ଆଜି ଶତ୍ରୁବଧ କରି ମୁଁ ନେବି।
6.95.12
नैवान्तरिक्षं न दिशो न च द्यौर्नापि सागराः।
प्रकाशत्वं गमिष्यन्ति मद्बाणजलदावृताः ॥ ६.९५.१२ ॥
ମୋ ବାଣରୂପୀ ମେଘରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ଆକାଶ, ଦିଗ, ସ୍ୱର୍ଗ କି ସମୁଦ୍ର କିଛି ଦିଶିବ ନାହିଁ।
6.95.13
अद्य वानरमुख्यानां तानि यूथानि भागशः।
धनुषा शरजालेन वधिष्यामि पतत्त्रिणा ॥ ६.९५.१३ ॥
ଆଜି ମୁଁ ବାନରପ୍ରମୁଖଙ୍କର ସେହି ଦଳସମୂହକୁ ଧନୁ ଓ ଶରଜାଲ ଦ୍ୱାରା, ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ଶରରେ ଭାଗ ଭାଗ କରି ବଧ କରିବି।
6.95.14
अद्य वानरसैन्यानि रथेन पवनौजसा।
धनुःसमुद्रादुद्भूतैर्मथिष्यामि शरोर्मिभिः ॥ ६.९५.१४ ॥
ଆଜି ମୁଁ ପବନବେଗ ରଥରେ, ଧନୁରୂପୀ ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଠିଥିବା ଶରତରଙ୍ଗରେ ବାନରସେନାକୁ ମଥନ କରିବି।
6.95.15
व्याकोशपद्मवक्त्राणि पद्मकेसरवर्चसाम्।
अद्य यूथतटाकानि गजवत् प्रमथाम्यहम् ॥ ६.९५.१५ ॥
ଆଜି ମୁଁ ହାତୀ ଯେପରି ସରୋବର ମଥେ, ସେପରି ବିକଶିତ ପଦ୍ମମୁଖ ଓ ପଦ୍ମକେଶର-ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ବାନରଯୂଥର ସରୋବରଗୁଡ଼ିକୁ ମଥିବି।
6.95.16
सशरैरद्य वदनैः संख्ये वानरयूथपाः।
मण्डयिष्यन्ति वसुधां सनालैरिव पङ्कजैः ॥ ६.९५.१६ ॥
ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ଶରବିଦ୍ଧ ମୁଖର ବାନରଯୂଥପତିମାନେ, ନାଳ ସହିତ ପଦ୍ମରେ ଯେପରି, ପୃଥିବୀକୁ ସଜାଇବେ।
6.95.17
अद्य यूथप्रचण्डानां हरीणां द्रुमयोधिनाम्।
मुक्तेनैकेषुणा युद्धे भेत्स्यामि च शतं शतम् ॥ ६.९५.१७ ॥
ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ବୃକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଯୁଝୁଥିବା ଯୂଥର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବାନରମାନଙ୍କୁ ଏକ ଶରରେ ଶହେ ଶହ ବିନ୍ଧିବି।
6.95.18
हतो भ्राता च येषां वै येषां च तनयो हतः।
वधेनाद्य रिपोस्तेषां करोम्यश्रुप्रमार्जनम् ॥ ६.९५.१८ ॥
ଯାହାଙ୍କ ଭାଇ ହତ ହୋଇଛି, ଯାହାଙ୍କ ପୁତ୍ର ହତ ହୋଇଛି, ଆଜି ଶତ୍ରୁ-ବଧରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଲୁହ ପୋଛିବି।
6.95.19
अद्य मद्बाणनिर्भिन्नैः प्रस्तीर्णैर्गतचेतनैः।
करोमि वानरैर्युद्धे यत्नावेक्ष्यतलां महीम् ॥ ६.९५.१९ ॥
ଆଜି ମୋ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ, ଛିଟିପଡ଼ିଥିବା, ପ୍ରାଣହୀନ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଯତ୍ନ ସହକାରେ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠକୁ ଦେଖି ତାହା ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିବି।
6.95.20
अद्य काकाश्च गृध्राश्च ये च मांसाशिनोऽपरे।
सर्वांस्तांस्तर्पयिष्यामि शत्रुमांसैः शराहतैः ॥ ६.९५.२० ॥
ଆଜି କାଉ, ଶାରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ମାଂସଭକ୍ଷୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁଁ ବାଣରେ ହତ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମାଂସରେ ତୃପ୍ତ କରିବି।
6.95.21
कल्प्यतां मे रथः शीघ्रं क्षिप्रमानीयतां धनुः।
अनुप्रयान्तु मां युद्धे येऽत्र शिष्टा निशाचराः ॥ ६.९५.२१ ॥
ମୋ ରଥ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉ, ଧନୁ ତୁରନ୍ତ ଆଣାଯାଉ; ଏଠାରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ନିଶାଚରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ପଛେ ଆସନ୍ତୁ।
6.95.22
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा महापार्श्वोऽब्रवीद् वचः।
बलाध्यक्षान् स्थितांस्तत्र बलं संत्वर्यतामिति ॥ ६.९५.२२ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେନାପତିମାନଙ୍କୁ କହିଲା, "ସୈନ୍ୟକୁ ଶୀଘ୍ର କର।"
6.95.23
बलाध्यक्षास्तु संयुक्ता राक्षसांस्तान् गृहे गृहे।
चोदयन्तः परिययुर्लङ्कां लघुपराक्रमाः ॥ ६.९५.२३ ॥
ତା'ପରେ ସେନାପତିମାନେ ମିଳିତ ହୋଇ, ସେହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଘରେ ଘରେ ଯାଇ ଉତ୍ସାହିତ କରି ଲଙ୍କାରେ ବୁଲିଲେ; ସେମାନେ ଦ୍ରୁତ ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲେ।
6.95.24
ततो मुहूर्तान्निष्पेतू राक्षसा भीमदर्शनाः।
नदन्तो भीमवदना नानाप्रहरणैर्भुजैः ॥ ६.९५.२४ ॥
ତା'ପରେ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ରୂପର ରାକ୍ଷସମାନେ ବାହାରି ପଡ଼ିଲେ; ଗର୍ଜନ କରି, ଭୟଙ୍କର ମୁଖ ନେଇ, ବାହୁରେ ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଧରି।
6.95.25
असिभिः पट्टिशैः शूलैर्गदाभिर्मुसलैर्हलैः।
शक्तिभिस्तीक्ष्णधाराभिर्महद्भिः कूटमुद्गरैः ॥ ६.९५.२५ ॥
ଖଡ୍ଗ, ପଟ୍ଟିଶ, ଶୂଳ, ଗଦା, ମୁଷଳ ଓ ହଳ ଦ୍ୱାରା, ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ବୃହତ କୂଟମୁଦ୍ଗର ଦ୍ୱାରା।
6.95.26
यष्टिभिर्विविधैश्चक्रैर्निशितैश्च परश्वधैः।
भिन्दिपालैः शतघ्नीभिरन्यैश्चापि वरायुधैः ॥ ६.९५.२६ ॥
ବିବିଧ ଯଷ୍ଟି, ଚକ୍ର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପରଶୁ, ଭିନ୍ଦିପାଳ, ଶତଘ୍ନୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଆୟୁଧ ଦ୍ୱାରା।
6.95.27
अथानयन् बलाध्यक्षाश्चत्वारो रावणाज्ञया।
रथानां नियुतं साग्रं नागानां नियुतत्रयम् ॥ ६.९५.२७ ॥
ତା'ପରେ ରାବଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଚାରି ସେନାପତି ଆଣିଲେ—ଏକ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ରଥ ଓ ତିନି ନିୟୁତ ହାତୀ।
6.95.28
अश्वानां षष्टिकोट्यस्तु खरोष्ट्राणां तथैव च।
पदातयस्त्वसंख्याता जग्मुस्ते राजशासनात् ॥ ६.९५.२८ ॥
ଷାଠିଏ କୋଟି ଅଶ୍ୱ, ସେହିପରି ଗଧ ଓ ଓଟ, ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ପଦାତିକ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଚାଲିଗଲେ।
6.95.29
बलाध्यक्षाश्च संस्थाप्य राज्ञः सेनां पुरःस्थिताम्।
एतस्मिन्नन्तरे सूतः स्थापयामास तं रथम् ॥ ६.९५.२९ ॥
ସେନାପତିମାନେ ରାଜାଙ୍କ ସେନାକୁ ଆଗରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଏହି ସମୟରେ ସାରଥି ସେହି ରଥକୁ ସ୍ଥାପନ କଲା।
6.95.30
दिव्यास्त्रवरसम्पन्नं नानालंकारभूषितम्।
नानायुधसमाकीर्णं किङ्किणीजालसंयुतम् ॥ ६.९५.३० ॥
ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ନାନା ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ, ନାନା ଆୟୁଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, କିଙ୍କିଣୀ ଜାଲ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ସେହି ରଥ।
6.95.31
नानारत्नपरिक्षिप्तं रत्नस्तम्भैर्विराजितम्।
जाम्बूनदमयैश्चैव सहस्रकलशैर्वृतम् ॥ ६.९५.३१ ॥
ତାହା ଅନେକ ରତ୍ନରେ ଖଚିତ, ରତ୍ନସ୍ତମ୍ଭରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ସୁନାର ହଜାର କଳସରେ ବେଷ୍ଟିତ ଥିଲା।
6.95.32
तं दृष्ट्वा राक्षसाः सर्वे विस्मयं परमं गताः।
तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय रावणो राक्षसेश्वरः ॥ ६.९५.३२ ॥
ତାହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ। ତାହା ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର ରାବଣ ହଠାତ୍ ଉଠି ଠିଆ ହେଲା।
6.95.33
कोटिसूर्यप्रतीकाशं ज्वलन्तमिव पावकम्।
द्रुतं सूतसमायुक्तं युक्ताष्टतुरगं रथम्।
आरुरोह तदा भीमं दीप्यमानं स्वतेजसा ॥ ६.९५.३३ ॥
କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମାନ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିପରି, ଦ୍ରୁତଗାମୀ, ସାରଥି ଓ ଆଠ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ସେ ରଥ ଥିଲା। ସେତେବେଳେ ରାବଣ ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ସେହି ଭୟଙ୍କର ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲା।
6.95.34
ततः प्रयातः सहसा राक्षसैर्बहुभिर्वृतः।
रावणः सत्त्वगाम्भीर्याद् दारयन्निव मेदिनीम् ॥ ६.९५.३४ ॥
ତା'ପରେ ରାବଣ ବହୁ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହଠାତ୍ ବାହାରିଲା; ନିଜ ବଳର ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟରେ ଯେପରି ପୃଥିବୀକୁ ବିଦାରି।
6.95.35
ततश्चासीन्महानादस्तूर्याणां च ततस्ततः।
मृदङ्गैः पटहैः शङ्खैः कलहैः सह रक्षसाम् ॥ ६.९५.३५ ॥
ତା'ପରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବାଦ୍ୟର ମହାନାଦ ଚାରିଆଡ଼େ ଉଠିଲା; ମୃଦଙ୍ଗ, ପଟହ, ଶଙ୍ଖ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ-ଧ୍ୱନି ସହିତ।
6.95.36
आगतो रक्षसां राजा छत्रचामरसंयुतः।
सीतापहारी दुर्वृत्तो ब्रह्मघ्नो देवकण्टकः।
योद्धुं रघुवरेणेति शुश्रुवे कलहध्वनिः ॥ ६.९५.३६ ॥
ରାକ୍ଷସରାଜ ଛତ୍ର ଓ ଚାମର ସହିତ ଆସିଲା — ସୀତାଙ୍କ ଅପହରଣକାରୀ, ଦୁରାଚାରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣଘାତୀ, ଦେବତାଙ୍କ କଣ୍ଟକ। 'ରଘୁବରଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ' ଏହି କଳହଧ୍ୱନି ଶୁଣାଗଲା।
6.95.37
तेन नादेन महता पृथिवी समकम्पत।
तं शब्दं सहसा श्रुत्वा वानरा दुद्रुवुर्भयात् ॥ ६.९५.३७ ॥
ସେହି ମହାନାଦରେ ପୃଥିବୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥରିଲା। ସେହି ଶବ୍ଦ ହଠାତ୍ ଶୁଣି ବାନରମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଲେ।
6.95.38
रावणस्तु महाबाहुः सचिवैः परिवारितः।
आजगाम महातेजा जयाय विजयं प्रति ॥ ६.९५.३८ ॥
ମାତ୍ର ମହାବାହୁ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାବଣ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ବିଜୟ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ।
6.95.39
रावणेनाभ्यनुज्ञातौ महापार्श्वमहोदरौ।
विरूपाक्षश्च दुर्धर्षो रथानारुरुहुस्तदा ॥ ६.९५.३९ ॥
ରାବଣଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ମହୋଦର, ଏବଂ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ବିରୂପାକ୍ଷ ସେତେବେଳେ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
6.95.40
ते तु हृष्टाभिनर्दन्तो भिन्दन्त इव मेदिनीम्।
नादं घोरं विमुञ्चन्तो निर्ययुर्जयकाङ्क्षिणः ॥ ६.९५.४० ॥
ସେମାନେ ହର୍ଷରେ ଗର୍ଜନ କରି, ଯେପରି ପୃଥିବୀକୁ ଚିରୁଛନ୍ତି ସେପରି ଭୟଙ୍କର ନାଦ କରି, ବିଜୟ ଇଚ୍ଛାରେ ବାହାରି ଗଲେ।
6.95.41
ततो युद्धाय तेजस्वी रक्षोगणबलैर्वृतः।
निर्ययावुद्यतधनुः कालान्तकयमोपमः ॥ ६.९५.४१ ॥
ତା'ପରେ ତେଜସ୍ୱୀ ରାବଣ ରାକ୍ଷସସେନା ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ, ଧନୁ ଉଠାଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବାହାରିଲେ; ସେ କାଳ, ଅନ୍ତକ ଓ ଯମ ସମାନ ଥିଲେ।
6.95.42
ततः प्रजविताश्वेन रथेन स महारथः।
द्वारेण निर्ययौ तेन यत्र तौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.९५.४२ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ମହାରଥୀ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡ଼ାଯୁକ୍ତ ରଥରେ ସେହି ଦ୍ୱାର ଦେଇ ବାହାରି, ଯେଉଁଠାରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲେ।
6.95.43
ततो नष्टप्रभः सूर्यो दिशश्च तिमिरावृताः।
द्विजाश्च नेदुर्घोराश्च संचचाल च मेदिनी ॥ ६.९५.४३ ॥
ଏବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଭା ନଷ୍ଟ ହେଲା, ଦିଗସବୁ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ହେଲା, ପକ୍ଷୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଚିତ୍କାର କଲେ ଏବଂ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା।
6.95.44
ववर्ष रुधिरं देवश्चस्खलुश्च तुरंगमाः।
ध्वजाग्रे न्यपतद् गृध्रो विनेदुश्चाशिवं शिवाः ॥ ६.९५.४४ ॥
ଆକାଶରୁ ରକ୍ତ ବର୍ଷା ହେଲା, ଘୋଡ଼ାମାନେ ଠୋକର ଖାଇଲେ, ଧ୍ୱଜାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଏକ ଶାଗୁଣା ଆସି ବସିଲା ଏବଂ ଶିଆଳମାନେ ଅଶୁଭ ଭାବେ ଡାକିଲେ।
6.95.45
नयनं चास्फुरद् वामं वामो बाहुरकम्पत।
विवर्णवदनश्चासीत् किंचिदभ्रश्यत स्वनः ॥ ६.९५.४५ ॥
ବାମ ଆଖି ଫଡ଼ଫଡ଼ାଇଲା, ବାମ ବାହୁ କମ୍ପିଲା, ମୁଖ ମଳିନ ହେଲା ଏବଂ ସ୍ୱର କିଛି ଲଡ଼ଖଡ଼ା ହେଲା।
6.95.46
ततो निष्पततो युद्धे दशग्रीवस्य रक्षसः।
रणे निधनशंसीनि रूपाण्येतानि जज्ञिरे ॥ ६.९५.४६ ॥
ଏବେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ବାହାରୁଥିବା ଦଶଗ୍ରୀବ ରାକ୍ଷସ ରାବଣଙ୍କ ପାଇଁ ରଣରେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ସଙ୍କେତ ଦେଉଥିବା ଏହି ଲକ୍ଷଣସବୁ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
6.95.47
अन्तरिक्षात् पपातोल्का निर्घातसमनिःस्वना।
विनेदुरशिवा गृध्रा वायसैरभिमिश्रिताः ॥ ६.९५.४७ ॥
ଆକାଶରୁ ଏକ ଉଲ୍କା ଖସିଲା, ଯାହାର ଶବ୍ଦ ବଜ୍ରପାତ ପରି ଥିଲା; ଅଶୁଭ ଶାଗୁଣାମାନେ କାଉମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଚିତ୍କାର କଲେ।
6.95.48
एतानचिन्तयन् घोरानुत्पातान् समवस्थितान्।
निर्ययौ रावणो मोहाद् वधार्थं कालचोदितः ॥ ६.९५.४८ ॥
ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ଚିନ୍ତା ନ କରି, କାଳଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ରାବଣ ମୋହବଶତଃ ନିଜ ବିନାଶ ପାଇଁ ବାହାରି ଗଲା।
6.95.49
तेषां तु रथघोषेण राक्षसानां महात्मनाम्।
वानराणामपि चमूर्युद्धायैवाभ्यवर्तत ॥ ६.९५.४९ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରଥର ଘର୍ଘରରେ, ବାନରମାନଙ୍କ ସେନାମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅଗ୍ରସର ହେଲା।
6.95.50
तेषां तु तुमुलं युद्धं बभूव कपिरक्षसाम्।
अन्योन्यमाह्वयानानां क्रुद्धानां जयमिच्छताम् ॥ ६.९५.५० ॥
ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; କ୍ରୋଧରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ବିଜୟ ଇଚ୍ଛାରେ ସେମାନେ ଲଢ଼ିଲେ।
6.95.51
ततः क्रुद्धो दशग्रीवः शरैः काञ्चनभूषणैः।
वानराणामनीकेषु चकार कदनं महत् ॥ ६.९५.५१ ॥
ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ଦଶଗ୍ରୀବ ରାବଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ଭୂଷିତ ଶରରେ ବାନରସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହା ସଂହାର କଲା।
6.95.52
निकृत्तशिरसः केचिद् रावणेन वलीमुखाः।
केचिद् विच्छिन्नहृदयाः केचिच्छ्रोत्रविवर्जिताः ॥ ६.९५.५२ ॥
ରାବଣ ଦ୍ୱାରା କେତେକ ବାନରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କଟା ଗଲା, କେତେକଙ୍କ ହୃଦୟ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଓ କେତେକଙ୍କ କାନ ଛିନ୍ନ ହେଲା।
6.95.53
निरुच्छ्वासा हताः केचित् केचित् पार्श्वेषु दारिताः।
केचिद् विभिन्नशिरसः केचिच्चक्षुर्विनाकृताः ॥ ६.९५.५३ ॥
କେତେକ ଶ୍ୱାସରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, କେତେକଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱ ବିଦାରିତ ହେଲା, କେତେକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଓ କେତେକଙ୍କ ଆଖି ନଷ୍ଟ ହେଲା।
6.95.54
दशाननः क्रोधविवृत्तनेत्रो
यतो यतोऽभ्येति रथेन संख्ये।
ततस्ततस्तस्य शरप्रवेगं
सोढुं न शेकुर्हरियूथपास्ते ॥ ६.९५.५४ ॥
କ୍ରୋଧରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଆଖିର ଦଶାନନ ରାବଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଯାଏ, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ତା'ର ଶରବେଗ ସହିବାକୁ ସେହି ବାନରଯୂଥପତିମାନେ ସମର୍ଥ ହେଲେ ନାହିଁ।