ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.95.1
आर्तानां राक्षसीनां तु लङ्कायां वै कुले कुले।
रावणः करुणं शब्दं शुश्राव परिदेवितम् ॥ ६.९५.१ ॥
ਲੰਕਾ ਦੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਕਰੁਣਾਮਈ ਵਿਰਲਾਪ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੁਣਿਆ।
6.95.2
स तु दीर्घं विनिःश्वस्य मुहूर्तं ध्यानमास्थितः।
बभूव परमक्रुद्धो रावणो भीमदर्शनः ॥ ६.९५.२ ॥
ਉਸਨੇ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਪਲ ਭਰ ਲਈ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ; ਫਿਰ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਬਣ ਗਿਆ।
6.95.3
संदश्य दशनैरोष्ठं क्रोधसंरक्तलोचनः।
राक्षसैरपि दुर्दर्शः कालाग्निरिव मूर्तिमान् ॥ ६.९५.३ ॥
ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬੁੱਲ੍ਹ ਚਬਾਉਂਦਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਵੀ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਕਾਲਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਸੀ।
6.95.4
उवाच च समीपस्थान् राक्षसान् राक्षसेश्वरः।
क्रोधाव्यक्तकथस्तत्र निर्दहन्निव चक्षुषा ॥ ६.९५.४ ॥
ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਬੋਲਿਆ; ਕ੍ਰੋਧ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
6.95.5
महोदरं महापार्श्वं विरूपाक्षं च राक्षसम्।
शीघ्रं वदत सैन्यानि निर्यातेति ममाज्ञया ॥ ६.९५.५ ॥
"ਮਹੋਦਰ, ਮਹਾਪਾਰਸ਼੍ਵ, ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼! ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਫੌਜਾਂ ਤੁਰੰਤ ਨਿਕਲਣ, ਇਹ ਆਖੋ।"
6.95.6
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राक्षसास्ते भयार्दिताः।
चोदयामासुरव्यग्रान् राक्षसांस्तान् नृपाज्ञया ॥ ६.९५.६ ॥
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਡੋਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਣ ਲੱਗੇ।
6.95.7
ते तु सर्वे तथेत्युक्त्वा राक्षसा भीमदर्शनाः।
कृतस्वस्त्ययनाः सर्वे ते रणाभिमुखा ययुः ॥ ६.९५.७ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ ਆਖਿਆ 'ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਵੇ', ਮੰਗਲ ਰਸਮਾਂ ਕਰਕੇ, ਯੁੱਧ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਤੁਰ ਪਏ।
6.95.8
प्रतिपूज्य यथान्यायं रावणं ते महारथाः।
तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे भर्तुर्विजयकाङ्क्षिणः ॥ ६.९५.८ ॥
ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ ਯਥਾਯੋਗ ਰਾਵਣ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
6.95.9
ततोवाच प्रहस्यैतान् रावणः क्रोधमूर्च्छितः।
महोदरमहापार्श्वौ विरूपाक्षं च राक्षसम् ॥ ६.९५.९ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮੂਰਛਿਤ ਰਾਵਣ ਨੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਮਹੋਦਰ, ਮਹਾਪਾਰਸ਼ਵ ਅਤੇ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.95.10
अद्य बाणैर्धनुर्मुक्तैर्युगान्तादित्यसंनिभैः।
राघवं लक्ष्मणं चैव नेष्यामि यमसादनम् ॥ ६.९५.१० ॥
ਅੱਜ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਯੁਗਾਂਤ ਦੇ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜਾਂਗਾ।
6.95.11
खरस्य कुम्भकर्णस्य प्रहस्तेन्द्रजितोस्तथा।
करिष्यामि प्रतीकारमद्य शत्रुवधादहम् ॥ ६.९५.११ ॥
ਖਰ, ਕੁੰਭਕਰਨ, ਪ੍ਰਹਸਤ ਅਤੇ ਇੰਦਰਜੀਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਅੱਜ ਮੈਂ ਸ਼ਤਰੂ ਦਾ ਵਧ ਕਰਕੇ ਲਵਾਂਗਾ।
6.95.12
नैवान्तरिक्षं न दिशो न च द्यौर्नापि सागराः।
प्रकाशत्वं गमिष्यन्ति मद्बाणजलदावृताः ॥ ६.९५.१२ ॥
ਮੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਰੂਪੀ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਜਾ ਕੇ, ਨਾ ਆਕਾਸ਼, ਨਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਨਾ ਸਵਰਗ, ਨਾ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਗੇ।
6.95.13
अद्य वानरमुख्यानां तानि यूथानि भागशः।
धनुषा शरजालेन वधिष्यामि पतत्त्रिणा ॥ ६.९५.१३ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਵਾਨਰ-ਮੁਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਟੁਕੜੀਆਂ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ, ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ, ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਹਿੱਸਾ ਕਰ ਕੇ ਮਾਰਾਂਗਾ।
6.95.14
अद्य वानरसैन्यानि रथेन पवनौजसा।
धनुःसमुद्रादुद्भूतैर्मथिष्यामि शरोर्मिभिः ॥ ६.९५.१४ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਰੱਥ ਨਾਲ, ਧਨੁਸ਼-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉੱਠੀਆਂ ਬਾਣ-ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਥ ਦਿਆਂਗਾ।
6.95.15
व्याकोशपद्मवक्त्राणि पद्मकेसरवर्चसाम्।
अद्य यूथतटाकानि गजवत् प्रमथाम्यहम् ॥ ६.९५.१५ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਖਿੜੇ ਕਮਲ-ਮੁਖਾਂ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਕੇਸਰ ਦੀ ਆਭਾ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ-ਯੂਥਾਂ ਦੇ ਤਲਾਬਾਂ ਨੂੰ ਮਥ ਦਿਆਂਗਾ।
6.95.16
सशरैरद्य वदनैः संख्ये वानरयूथपाः।
मण्डयिष्यन्ति वसुधां सनालैरिव पङ्कजैः ॥ ६.९५.१६ ॥
ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ-ਯੂਥਪਤੀ, ਡੰਡੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣਗੇ।
6.95.17
अद्य यूथप्रचण्डानां हरीणां द्रुमयोधिनाम्।
मुक्तेनैकेषुणा युद्धे भेत्स्यामि च शतं शतम् ॥ ६.९५.१७ ॥
ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੇ, ਯੂਥਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਬਾਣ ਛੱਡ ਕੇ ਸੌ-ਸੌ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿਆਂਗਾ।
6.95.18
हतो भ्राता च येषां वै येषां च तनयो हतः।
वधेनाद्य रिपोस्तेषां करोम्यश्रुप्रमार्जनम् ॥ ६.९५.१८ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅੱਜ ਵੈਰੀ ਦੇ ਵਧ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਥਰੂ ਪੂੰਝ ਦਿਆਂਗਾ।
6.95.19
अद्य मद्बाणनिर्भिन्नैः प्रस्तीर्णैर्गतचेतनैः।
करोमि वानरैर्युद्धे यत्नावेक्ष्यतलां महीम् ॥ ६.९५.१९ ॥
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ, ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਢਕ ਦਿਆਂਗਾ।
6.95.20
अद्य काकाश्च गृध्राश्च ये च मांसाशिनोऽपरे।
सर्वांस्तांस्तर्पयिष्यामि शत्रुमांसैः शराहतैः ॥ ६.९५.२० ॥
ਅੱਜ ਕਾਂਵਾਂ, ਗਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਸਾਹਾਰੀਆਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਾਂਗਾ।
6.95.21
कल्प्यतां मे रथः शीघ्रं क्षिप्रमानीयतां धनुः।
अनुप्रयान्तु मां युद्धे येऽत्र शिष्टा निशाचराः ॥ ६.९५.२१ ॥
ਮੇਰਾ ਰਥ ਛੇਤੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਧਨੁਸ਼ ਝੱਟ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇ; ਇੱਥੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ।
6.95.22
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा महापार्श्वोऽब्रवीद् वचः।
बलाध्यक्षान् स्थितांस्तत्र बलं संत्वर्यतामिति ॥ ६.९५.२२ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਪਾਰਸ਼ਵ ਨੇ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਕਰੋ।"
6.95.23
बलाध्यक्षास्तु संयुक्ता राक्षसांस्तान् गृहे गृहे।
चोदयन्तः परिययुर्लङ्कां लघुपराक्रमाः ॥ ६.९५.२३ ॥
ਫਿਰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਉਕਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮੇ; ਉਹ ਫੁਰਤੀਲੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਸਨ।
6.95.24
ततो मुहूर्तान्निष्पेतू राक्षसा भीमदर्शनाः।
नदन्तो भीमवदना नानाप्रहरणैर्भुजैः ॥ ६.९५.२४ ॥
ਫਿਰ ਛਿਨ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਿਕਲ ਪਏ; ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ, ਭਿਆਨਕ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰ ਲਈ ਹੋਏ।
6.95.25
असिभिः पट्टिशैः शूलैर्गदाभिर्मुसलैर्हलैः।
शक्तिभिस्तीक्ष्णधाराभिर्महद्भिः कूटमुद्गरैः ॥ ६.९५.२५ ॥
ਤਲਵਾਰਾਂ, ਪੱਟਿਸ਼ਾਂ, ਸ਼ੂਲਾਂ, ਗਦਾਵਾਂ, ਮੂਸਲਾਂ ਅਤੇ ਹਲਾਂ ਨਾਲ, ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਕੂਟਮੁਦਗਰਾਂ ਨਾਲ।
6.95.26
यष्टिभिर्विविधैश्चक्रैर्निशितैश्च परश्वधैः।
भिन्दिपालैः शतघ्नीभिरन्यैश्चापि वरायुधैः ॥ ६.९५.२६ ॥
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯਸ਼ਟੀਆਂ, ਚੱਕਰਾਂ, ਤਿੱਖੇ ਪਰਸ਼ੂਆਂ, ਭਿੰਦਿਪਾਲਾਂ, ਸ਼ਤਘਨੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ।
6.95.27
अथानयन् बलाध्यक्षाश्चत्वारो रावणाज्ञया।
रथानां नियुतं साग्रं नागानां नियुतत्रयम् ॥ ६.९५.२७ ॥
ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਚਾਰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਲਿਆਏ—ਇੱਕ ਨਿਯੁਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਥ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਨਿਯੁਤ ਹਾਥੀ।
6.95.28
अश्वानां षष्टिकोट्यस्तु खरोष्ट्राणां तथैव च।
पदातयस्त्वसंख्याता जग्मुस्ते राजशासनात् ॥ ६.९५.२८ ॥
ਸੱਠ ਕਰੋੜ ਘੋੜੇ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਤੇ ਅਤੇ ਊਠ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਏ।
6.95.29
बलाध्यक्षाश्च संस्थाप्य राज्ञः सेनां पुरःस्थिताम्।
एतस्मिन्नन्तरे सूतः स्थापयामास तं रथम् ॥ ६.९५.२९ ॥
ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ; ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਉਹ ਰਥ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ।
6.95.30
दिव्यास्त्रवरसम्पन्नं नानालंकारभूषितम्।
नानायुधसमाकीर्णं किङ्किणीजालसंयुतम् ॥ ६.९५.३० ॥
ਦਿੱਬ ਉੱਤਮ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਕਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਉਹ ਰਥ।
6.95.31
नानारत्नपरिक्षिप्तं रत्नस्तम्भैर्विराजितम्।
जाम्बूनदमयैश्चैव सहस्रकलशैर्वृतम् ॥ ६.९५.३१ ॥
ਉਹ ਅਨੇਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਤਨ-ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਕਲਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
6.95.32
तं दृष्ट्वा राक्षसाः सर्वे विस्मयं परमं गताः।
तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय रावणो राक्षसेश्वरः ॥ ६.९५.३२ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਰਾਵਣ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
6.95.33
कोटिसूर्यप्रतीकाशं ज्वलन्तमिव पावकम्।
द्रुतं सूतसमायुक्तं युक्ताष्टतुरगं रथम्।
आरुरोह तदा भीमं दीप्यमानं स्वतेजसा ॥ ६.९५.३३ ॥
ਕਰੋੜਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ, ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗਾ, ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰਥੀ ਅਤੇ ਅੱਠ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਉਹ ਰਥ ਸੀ। ਤਦ ਰਾਵਣ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਇਆ।
6.95.34
ततः प्रयातः सहसा राक्षसैर्बहुभिर्वृतः।
रावणः सत्त्वगाम्भीर्याद् दारयन्निव मेदिनीम् ॥ ६.९५.३४ ॥
ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਅਚਾਨਕ ਤੁਰ ਪਿਆ; ਆਪਣੇ ਬਲ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਹੋਇਆ।
6.95.35
ततश्चासीन्महानादस्तूर्याणां च ततस्ततः।
मृदङ्गैः पटहैः शङ्खैः कलहैः सह रक्षसाम् ॥ ६.९५.३५ ॥
ਫਿਰ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨਾਦ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ; ਮ੍ਰਿਦੰਗਾਂ, ਪਟਹਾਂ, ਸ਼ੰਖਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਲਲਕਾਰਾਂ ਨਾਲ।
6.95.36
आगतो रक्षसां राजा छत्रचामरसंयुतः।
सीतापहारी दुर्वृत्तो ब्रह्मघ्नो देवकण्टकः।
योद्धुं रघुवरेणेति शुश्रुवे कलहध्वनिः ॥ ६.९५.३६ ॥
ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਛਤਰ ਅਤੇ ਚਾਮਰਾਂ ਸਹਿਤ ਆਇਆ — ਸੀਤਾ ਦਾ ਅਪਹਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਘਾਤਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕੰਡਾ। 'ਰਘੁਵਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ' ਇਹ ਝਗੜੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਗਈ।
6.95.37
तेन नादेन महता पृथिवी समकम्पत।
तं शब्दं सहसा श्रुत्वा वानरा दुद्रुवुर्भयात् ॥ ६.९५.३७ ॥
ਉਸ ਮਹਾਨ ਨਾਦ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਬ ਉੱਠੀ। ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਨਰ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।
6.95.38
रावणस्तु महाबाहुः सचिवैः परिवारितः।
आजगाम महातेजा जयाय विजयं प्रति ॥ ६.९५.३८ ॥
ਪਰ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਵਣ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿੱਤ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਇਆ।
6.95.39
रावणेनाभ्यनुज्ञातौ महापार्श्वमहोदरौ।
विरूपाक्षश्च दुर्धर्षो रथानारुरुहुस्तदा ॥ ६.९५.३९ ॥
ਰਾਵਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਮਹਾਪਾਰਸ਼ਵ ਅਤੇ ਮਹੋਦਰ, ਅਤੇ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।
6.95.40
ते तु हृष्टाभिनर्दन्तो भिन्दन्त इव मेदिनीम्।
नादं घोरं विमुञ्चन्तो निर्ययुर्जयकाङ्क्षिणः ॥ ६.९५.४० ॥
ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਨੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ, ਭਿਆਨਕ ਨਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਪਏ।
6.95.41
ततो युद्धाय तेजस्वी रक्षोगणबलैर्वृतः।
निर्ययावुद्यतधनुः कालान्तकयमोपमः ॥ ६.९५.४१ ॥
ਫਿਰ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਵਣ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ; ਉਹ ਕਾਲ, ਅੰਤਕ ਅਤੇ ਯਮ ਵਰਗਾ ਸੀ।
6.95.42
ततः प्रजविताश्वेन रथेन स महारथः।
द्वारेण निर्ययौ तेन यत्र तौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.९५.४२ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਉਸੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਨ ਉੱਥੇ ਗਿਆ।
6.95.43
ततो नष्टप्रभः सूर्यो दिशश्च तिमिरावृताः।
द्विजाश्च नेदुर्घोराश्च संचचाल च मेदिनी ॥ ६.९५.४३ ॥
ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਮੱਧਮ ਪੈ ਗਈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਪੰਛੀ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੀਕਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਉੱਠੀ।
6.95.44
ववर्ष रुधिरं देवश्चस्खलुश्च तुरंगमाः।
ध्वजाग्रे न्यपतद् गृध्रो विनेदुश्चाशिवं शिवाः ॥ ६.९५.४४ ॥
ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਲਹੂ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਈ, ਘੋੜੇ ਠੋਕਰਾਂ ਖਾਣ ਲੱਗੇ, ਝੰਡੇ ਦੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਗਿਰਝ ਆ ਬੈਠੀ ਅਤੇ ਗਿੱਦੜ ਅਸ਼ੁਭ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੀਕਣ ਲੱਗੇ।
6.95.45
नयनं चास्फुरद् वामं वामो बाहुरकम्पत।
विवर्णवदनश्चासीत् किंचिदभ्रश्यत स्वनः ॥ ६.९५.४५ ॥
ਖੱਬੀ ਅੱਖ ਫੜਕਣ ਲੱਗੀ, ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ, ਚਿਹਰਾ ਫਿੱਕਾ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਕੁਝ ਡਗਮਗਾ ਗਈ।
6.95.46
ततो निष्पततो युद्धे दशग्रीवस्य रक्षसः।
रणे निधनशंसीनि रूपाण्येतानि जज्ञिरे ॥ ६.९५.४६ ॥
ਫਿਰ ਜੰਗ ਲਈ ਨਿਕਲਦੇ ਦਸਗ੍ਰੀਵ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਵਣ ਸਾਹਮਣੇ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਲੱਛਣ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
6.95.47
अन्तरिक्षात् पपातोल्का निर्घातसमनिःस्वना।
विनेदुरशिवा गृध्रा वायसैरभिमिश्रिताः ॥ ६.९५.४७ ॥
ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਲਕਾ ਡਿੱਗੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਵਰਗੀ ਸੀ; ਅਸ਼ੁਭ ਗਿਰਝਾਂ ਕਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਚੀਕਣ ਲੱਗੀਆਂ।
6.95.48
एतानचिन्तयन् घोरानुत्पातान् समवस्थितान्।
निर्ययौ रावणो मोहाद् वधार्थं कालचोदितः ॥ ६.९५.४८ ॥
ਇਹਨਾਂ ਭਿਆਨਕ ਅਪਸ਼ਗਨਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰਾਵਣ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
6.95.49
तेषां तु रथघोषेण राक्षसानां महात्मनाम्।
वानराणामपि चमूर्युद्धायैवाभ्यवर्तत ॥ ६.९५.४९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰੱਥਾਂ ਦੀ ਘਰਘਰਾਹਟ ਨਾਲ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੀ ਯੁੱਧ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।
6.95.50
तेषां तु तुमुलं युद्धं बभूव कपिरक्षसाम्।
अन्योन्यमाह्वयानानां क्रुद्धानां जयमिच्छताम् ॥ ६.९५.५० ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਪਿਆ; ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲලਕਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਲੜੇ।
6.95.51
ततः क्रुद्धो दशग्रीवः शरैः काञ्चनभूषणैः।
वानराणामनीकेषु चकार कदनं महत् ॥ ६.९५.५१ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ।
6.95.52
निकृत्तशिरसः केचिद् रावणेन वलीमुखाः।
केचिद् विच्छिन्नहृदयाः केचिच्छ्रोत्रविवर्जिताः ॥ ६.९५.५२ ॥
ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵੱਢੇ ਗਏ, ਕਈਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਚੀਰੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਕੰਨ ਕੱਟੇ ਗਏ।
6.95.53
निरुच्छ्वासा हताः केचित् केचित् पार्श्वेषु दारिताः।
केचिद् विभिन्नशिरसः केचिच्चक्षुर्विनाकृताः ॥ ६.९५.५३ ॥
ਕਈ ਸਾਹ ਰੁਕ ਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਕਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਖਾਂ ਚੀਰੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਕਈਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਪਾਟ ਗਏ, ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ।
6.95.54
दशाननः क्रोधविवृत्तनेत्रो
यतो यतोऽभ्येति रथेन संख्ये।
ततस्ततस्तस्य शरप्रवेगं
सोढुं न शेकुर्हरियूथपास्ते ॥ ६.९५.५४ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਦਸ਼ਾਨਨ ਰਾਵਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ, ਉੱਥੇ ਉੱਥੇ ਉਸਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਵੇਗ ਉਹ ਵਾਨਰ-ਯੂਥਪਤੀ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ।