Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 10.11

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

10.11.1

वृषा॒ वृष्णे॑ दुदुहे॒ दोह॑सा दि॒वः पयां॑सि य॒ह्वो अदि॑ते॒रदा॑भ्यः ।
विश्वं॒ स वे॑द॒ वरु॑णो॒ यथा॑ धि॒या स य॒ज्ञियो॑ यजतु य॒ज्ञियाँ॑ ऋ॒तून् ॥

वर्षक वृषभासाठी दोन दोहनप्रवाहांनी द्युलोकाचे दूध दोहिले; अदितीचे महान आणि अक्षत पय. वरुण जसा बुद्धीने सर्व जाणतो, तसा तो यज्ञार्ह अग्नी यज्ञयोग्य ऋतूंचे यजन करो.

10.11.2

रप॑द्गन्ध॒र्वीरप्या॑ च॒ योष॑णा न॒दस्य॑ ना॒दे परि॑ पातु मे॒ मनः॑ ।
इ॒ष्टस्य॒ मध्ये॒ अदि॑ति॒र्नि धा॑तु नो॒ भ्राता॑ नो ज्ये॒ष्ठः प्र॑थ॒मो वि वो॑चति ॥

गंधर्व स्त्रिया आणि जलकन्या गावोत, धावोत; नदीच्या गर्जनेत त्या माझ्या मनाचे रक्षण करोत. प्रेषिताच्या मध्यात अदिती आम्हांला स्थापो; बंधू, ज्येष्ठ, प्रथम आमच्यासाठी घोषणा करो.

10.11.3

सो चि॒न्नु भ॒द्रा क्षु॒मती॒ यश॑स्वती उ॒षा उ॑वास॒ मन॑वे॒ स्व॑र्वती ।
यदी॑मु॒शन्त॑मुश॒तामनु॒ क्रतु॑म॒ग्निं होता॑रं वि॒दथा॑य॒ जीज॑नन् ॥

ती कल्याणकारी, अन्नवती, यशस्विनी, स्वर्गवती उषा मनूसाठी प्रकाशली; प्रकाशमानांच्या योजनेनुसार त्यांनी यज्ञस्पर्धेसाठी होता अग्नीला उत्पन्न केले तेव्हा.

10.11.4

अध॒ त्यं द्र॒प्सं वि॒भ्वं॑ विचक्ष॒णं विराभ॑रदिषि॒तः श्ये॒नो अ॑ध्व॒रे ।
यदी॒ विशो॑ वृ॒णते॑ द॒स्ममार्या॑ अ॒ग्निं होता॑र॒मध॒ धीर॑जायत ॥

तेव्हा त्या तेजस्वी, व्यापक, सर्वद्रष्ट्या अग्नीला प्रेषित श्येनाने यज्ञात बाहेर आणले; विश् गण आर्यांसह अद्भुत अग्नीला होता म्हणून निवडतात तेव्हा बुद्धी जन्मते.

10.11.5

सदा॑सि र॒ण्वो यव॑सेव॒ पुष्य॑ते॒ होत्रा॑भिरग्ने॒ मनु॑षः स्वध्व॒रः ।
विप्र॑स्य वा॒ यच्छ॑शमा॒न उ॒क्थ्यं॑ वाजं॑ सस॒वाँ उ॑प॒यासि॒ भूरि॑भिः ॥

हे अग्नी, तू सदैव आनंददायक आहेस; गवताप्रमाणे पोषला जातोस; मनुष्यांच्या उत्तम यज्ञांचा स्वामी. किंवा प्रेरित विप्राची स्तुती करताना स्तुत्य अन्न जिंकून बहुतांसह जातोस.

10.11.6

उदी॑रय पि॒तरा॑ जा॒र आ भग॒मिय॑क्षति हर्य॒तो हृ॒त्त इ॑ष्यति ।
विव॑क्ति॒ वह्निः॑ स्वप॒स्यते॑ म॒खस्त॑वि॒ष्यते॒ असु॑रो॒ वेप॑ते म॒ती ॥

दोन्ही माता-पित्यांना वर उचल; प्रियकर भाग्य इच्छितो. पिवळा हृदयाने इच्छितो; वाहक उच्चारतो; यजमान कार्य करतो; असुर विचाराने थरथरतो.

10.11.7

यस्ते॑ अग्ने सुम॒तिं मर्तो॒ अक्ष॒त्सह॑सः सूनो॒ अति॒ स प्र शृ॑ण्वे ।
इषं॒ दधा॑नो॒ वह॑मानो॒ अश्वै॒रा स द्यु॒माँ अम॑वान्भूषति॒ द्यून् ॥

हे अग्नी, बलाच्या पुत्रा, जो मर्त्य तुझी सुमती मिळवतो, तो प्रसिद्धीस येतो. अन्न देत, घोड्यांनी रथ चालवत, तेजस्वी आणि धनवान होऊन तो दिवसांना शोभवतो.

10.11.8

यद॑ग्न ए॒षा समि॑ति॒र्भवा॑ति दे॒वी दे॒वेषु॑ यज॒ता य॑जत्र ।
रत्ना॑ च॒ यद्वि॒भजा॑सि स्वधावो भा॒गं नो॒ अत्र॒ वसु॑मन्तं वीतात् ॥

हे अग्नी, ही सभा देवी होऊन देवांमध्ये पूजनीय होते तेव्हा, आणि हे स्वधावान, तू रत्ने वाटतोस तेव्हा, येथे आम्हाला धनसंपन्न वाटा दे.

10.11.9

श्रु॒धी नो॑ अग्ने॒ सद॑ने स॒धस्थे॑ यु॒क्ष्वा रथ॑म॒मृत॑स्य द्रवि॒त्नुम् ।
आ नो॑ वह॒ रोद॑सी दे॒वपु॑त्रे॒ माकि॑र्दे॒वाना॒मप॑ भूरि॒ह स्याः॑ ॥

हे अग्नी, आमचे ऐक, तुझ्या आसनावर आणि सामायिक स्थानावर. अमृताचा वेगवान रथ जुंप. देव ज्यांचे पुत्र आहेत अशा दोन्ही लोकांना आमच्याकडे आण. देवांपासून दूर जाऊ नकोस, येथेच राहा.