リグ・ヴェーダ · スークタ 10.114

10.114.1

घ॒र्मा सम॑न्ता त्रि॒वृतं॒ व्या॑पतु॒स्तयो॒र्जुष्टिं॑ मात॒रिश्वा॑ जगाम ।
दि॒वस्पयो॒ दिधि॑षाणा अवेषन्वि॒दुर्दे॒वाः स॒हसा॑मानम॒र्कम् ॥

二つの温かい器が三重の祭儀を四方に広げる。マータリシュヴァンはその二者の恵みを得た。天の乳を保ちながら、彼らは手放さなかった。神々はあの力強い讃歌を知っている。

ति॒स्रो दे॒ष्ट्राय॒ निरृ॑ती॒रुपा॑सते दीर्घ॒श्रुतो॒ वि हि जा॒नन्ति॒ वह्न॑यः ।
तासां॒ नि चि॑क्युः क॒वयो॑ नि॒दानं॒ परे॑षु॒ या गुह्ये॑षु व्र॒तेषु॑ ॥

三人のニルリティが破壊者に仕える。聴覚の鋭い祭司たちは彼女らをよく知っている。その起源は賢者たちが認めた。それは遠くにあり、秘儀の中にある。

चतु॑ष्कपर्दा युव॒तिः सु॒पेशा॑ घृ॒तप्र॑तीका व॒युना॑नि वस्ते ।
तस्यां॑ सुप॒र्णा वृष॑णा॒ नि षे॑दतु॒र्यत्र॑ दे॒वा द॑धि॒रे भा॑ग॒धेय॑म् ॥

四つの翼を持つ、若く美しい姿の、酥油の顔の乙女は、さまざまな姿をまとう。彼女の中に二羽の鷲、二つの力あるものが座り、そこに神々は自らの分け前を据えた。

एकः॑ सुप॒र्णः स स॑मु॒द्रमा वि॑वेश॒ स इ॒दं विश्वं॒ भुव॑नं॒ वि च॑ष्टे ।
तं पाके॑न॒ मन॑सापश्य॒मन्ति॑त॒स्तं मा॒ता रे॑ळ्हि॒ स उ॑ रेळ्हि मा॒तर॑म् ॥

一羽の鳥が大海に入った。それがこの全世界を見ている。成熟した心で私は近くからそれを見た。母はそれを味わい、それもまた母を味わう。

सु॒प॒र्णं विप्राः॑ क॒वयो॒ वचो॑भि॒रेकं॒ सन्तं॑ बहु॒धा क॑ल्पयन्ति ।
छन्दां॑सि च॒ दध॑तो अध्व॒रेषु॒ ग्रहा॒न्त्सोम॑स्य मिमते॒ द्वाद॑श ॥

賢い詩人たちは言葉によって、その一つのスパルナを多様に形づくる。祭儀で韻律を定め、ソーマの十二の杯を量る。

ष॒ट्त्रिं॒शांश्च॑ च॒तुरः॑ क॒ल्पय॑न्त॒श्च्छन्दां॑सि च॒ दध॑त आद्वाद॒शम् ।
य॒ज्ञं वि॒माय॑ क॒वयो॑ मनी॒षा ऋ॑क्सा॒माभ्यां॒ प्र रथं॑ वर्तयन्ति ॥

三十六と四つの韻律を作り、十二番目を据えて、詩人たちは祭儀を量り、知恵をもってリグとサーマの詩句で祭儀の車を前へ転がす。

चतु॑र्दशा॒न्ये म॑हि॒मानो॑ अस्य॒ तं धीरा॑ वा॒चा प्र ण॑यन्ति स॒प्त ।
आप्ना॑नं ती॒र्थं क इ॒ह प्र वो॑च॒द्येन॑ प॒था प्र॒पिब॑न्ते सु॒तस्य॑ ॥

彼にはさらに十四の偉大さがある。賢者たちは七つの言葉で彼を前へと導く。到達しうる渡し場を、彼らが搾られたソーマを飲む道をここで誰が告げられようか。

स॒ह॒स्र॒धा प॑ञ्चद॒शान्यु॒क्था याव॒द्द्यावा॑पृथि॒वी ताव॒दित्तत् ।
स॒ह॒स्र॒धा म॑हि॒मानः॑ स॒हस्रं॒ याव॒द्ब्रह्म॒ विष्ठि॑तं॒ ताव॑ती॒ वाक् ॥

千通りの十五のウクタがある。天と地が広がる限り、それらもまた広がる。千通りの偉大さがある。梵が確立されて立つ限り、言葉もまた及ぶ。

कश्च्छन्द॑सां॒ योग॒मा वे॑द॒ धीरः॒ को धिष्ण्यां॒ प्रति॒ वाचं॑ पपाद ।
कमृ॒त्विजा॑मष्ट॒मं शूर॑माहु॒र्हरी॒ इन्द्र॑स्य॒ नि चि॑काय॒ कः स्वि॑त् ॥

韻律の結合をまことによく知る賢者は誰か。ディシュニャ（祭壇）で言葉に至ったのは誰か。祭官のうち第八の英雄と呼ばれるのは誰か。インドラの二頭の栗毛の馬を本当に見極めたのは誰か。

भूम्या॒ अन्तं॒ पर्येके॑ चरन्ति॒ रथ॑स्य धू॒र्षु यु॒क्तासो॑ अस्थुः ।
श्रम॑स्य दा॒यं वि भ॑जन्त्येभ्यो य॒दा य॒मो भव॑ति ह॒र्म्ये हि॒तः ॥

大地の端のあたりを、ある者たちは動き回る。戦車の軸に繋がれて、彼らは立つ。ヤマが家に据えられるとき、彼らは労苦の分け前を互いに分ける。