ఋగ్వేదం · సూక్తం 10.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.114.1
घ॒र्मा सम॑न्ता त्रि॒वृतं॒ व्या॑पतु॒स्तयो॒र्जुष्टिं॑ मात॒रिश्वा॑ जगाम ।
दि॒वस्पयो॒ दिधि॑षाणा अवेषन्वि॒दुर्दे॒वाः स॒हसा॑मानम॒र्कम् ॥
రెండు వేడి పాత్రలు చుట్టూ త్రిగుణ యజ్ఞాన్ని విస్తరింపజేస్తాయి; మాతరిశ్వుడు వారి అనుగ్రహాన్ని పొందాడు. ఆకాశపు పాలను ధరించినవారై వారు విడువలేదు; దేవతలు ఆ బలమైన స్తుతిని ఎరుగుదురు.
10.114.2
ति॒स्रो दे॒ष्ट्राय॒ निरृ॑ती॒रुपा॑सते दीर्घ॒श्रुतो॒ वि हि जा॒नन्ति॒ वह्न॑यः ।
तासां॒ नि चि॑क्युः क॒वयो॑ नि॒दानं॒ परे॑षु॒ या गुह्ये॑षु व्र॒तेषु॑ ॥
మూడు నిరృతులు నాశకునికి కోసం అతన్ని సేవిస్తారు; దీర్ఘశ్రుతులైన అగ్నిపూజకులు వారిని స్పష్టంగా తెలుసుకుంటారు. వారి మూలకారణాన్ని కవులు గ్రహించారు; అది దూరంలో, గుప్తమైన వ్రతాలలో ఉంది.
10.114.3
चतु॑ष्कपर्दा युव॒तिः सु॒पेशा॑ घृ॒तप्र॑तीका व॒युना॑नि वस्ते ।
तस्यां॑ सुप॒र्णा वृष॑णा॒ नि षे॑दतु॒र्यत्र॑ दे॒वा द॑धि॒रे भा॑ग॒धेय॑म् ॥
నాలుగు రెక్కలు, యువత, అందమైన రూపం, నెయ్యి ముఖం కలిగిన ఆమె రూపాలను ధరిస్తుంది. ఆమెలో ఇద్దరు గరుడులు, ఇద్దరు బలవంతులు కూర్చున్నారు; అక్కడ దేవతలు తమ భాగాన్ని స్థాపించారు.
10.114.4
एकः॑ सुप॒र्णः स स॑मु॒द्रमा वि॑वेश॒ स इ॒दं विश्वं॒ भुव॑नं॒ वि च॑ष्टे ।
तं पाके॑न॒ मन॑सापश्य॒मन्ति॑त॒स्तं मा॒ता रे॑ळ्हि॒ स उ॑ रेळ्हि मा॒तर॑म् ॥
ఒకే పక్షి సముద్రంలోకి ప్రవేశించింది; అదే ఈ సమస్త లోకాన్ని చూస్తుంది. పరిపక్వ మనస్సుతో నేను దానిని దగ్గరగా చూశాను; తల్లి దానిని రుచి చూస్తుంది, అదీ తల్లిని రుచి చూస్తుంది.
10.114.5
सु॒प॒र्णं विप्राः॑ क॒वयो॒ वचो॑भि॒रेकं॒ सन्तं॑ बहु॒धा क॑ल्पयन्ति ।
छन्दां॑सि च॒ दध॑तो अध्व॒रेषु॒ ग्रहा॒न्त्सोम॑स्य मिमते॒ द्वाद॑श ॥
విప్ర కవులు మాటలతో ఆ ఒకే సుపర్ణుని అనేక విధాలుగా రూపొందిస్తారు. యజ్ఞాలలో ఛందస్సులను స్థాపించి, సోమ పాత్రలలోని పన్నెండు గ్రహాలను కొలుస్తారు.
10.114.6
ष॒ट्त्रिं॒शांश्च॑ च॒तुरः॑ क॒ल्पय॑न्त॒श्च्छन्दां॑सि च॒ दध॑त आद्वाद॒शम् ।
य॒ज्ञं वि॒माय॑ क॒वयो॑ मनी॒षा ऋ॑क्सा॒माभ्यां॒ प्र रथं॑ वर्तयन्ति ॥
ముప్పై ఆరు, నాలుగు ఛందస్సులను రచించి, పన్నెండవదాన్ని స్థాపించి, కవులు యజ్ఞాన్ని కొలిచి బుద్ధితో ఋక్కు, సామాలతో యజ్ఞరథాన్ని ముందుకు నడిపిస్తారు.
10.114.7
चतु॑र्दशा॒न्ये म॑हि॒मानो॑ अस्य॒ तं धीरा॑ वा॒चा प्र ण॑यन्ति स॒प्त ।
आप्ना॑नं ती॒र्थं क इ॒ह प्र वो॑च॒द्येन॑ प॒था प्र॒पिब॑न्ते सु॒तस्य॑ ॥
ఇతని పద్నాలుగు ఇతర మహిమలు ఉన్నాయి; ధీరులు ఏడు వాక్కులతో అతనిని ముందుకు నడిపిస్తారు. ఆ చేరదగిన తీర్థాన్ని ఇక్కడ ఎవరు చెప్పగలరు, ఏ మార్గం ద్వారా వారు పిండిన సోమాన్ని త్రాగుతారో?
10.114.8
स॒ह॒स्र॒धा प॑ञ्चद॒शान्यु॒क्था याव॒द्द्यावा॑पृथि॒वी ताव॒दित्तत् ।
स॒ह॒स्र॒धा म॑हि॒मानः॑ स॒हस्रं॒ याव॒द्ब्रह्म॒ विष्ठि॑तं॒ ताव॑ती॒ वाक् ॥
వేయి విధాలుగా పదిహేను ఉక్థాలు ఉన్నాయి; ద్యావాపృథివులు ఎంత దూరమో అంతే అవి కూడా. వేయి విధాలుగా మహిమలు; వేయి వరకు బ్రహ్మము నిలిచిన చోటెంతో అంతే వాక్కూ ఉంది.
10.114.9
कश्च्छन्द॑सां॒ योग॒मा वे॑द॒ धीरः॒ को धिष्ण्यां॒ प्रति॒ वाचं॑ पपाद ।
कमृ॒त्विजा॑मष्ट॒मं शूर॑माहु॒र्हरी॒ इन्द्र॑स्य॒ नि चि॑काय॒ कः स्वि॑त् ॥
ఛందస్సుల యోగాన్ని బాగా తెలిసినవాడు ఎవరు, ఆ ధీరుడు? ధిష్ణ్యంలో వాక్కును ఎవరు పొందాడు? ఋత్విజులలో ఎనిమిదవవాడు, వీరుడు అని ఎవరిని అంటారు? ఇంద్రుని రెండు హరి అశ్వాలను నిజంగా ఎవరు గ్రహించాడు?
10.114.10
भूम्या॒ अन्तं॒ पर्येके॑ चरन्ति॒ रथ॑स्य धू॒र्षु यु॒क्तासो॑ अस्थुः ।
श्रम॑स्य दा॒यं वि भ॑जन्त्येभ्यो य॒दा य॒मो भव॑ति ह॒र्म्ये हि॒तः ॥
భూమి అంతాన్ని చుట్టూ కొందరు తిరుగుతారు; రథపు ఇరుసులలో కట్టబడినవారై వారు నిలుస్తారు. శ్రమ భాగాన్ని వారి మధ్య పంచుతారు, యముడు గృహంలో స్థాపితుడైనప్పుడు.