Vedyatra वेदयात्रा
खोजें

ऋग्वेद · सूक्त 10.122

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

अर्थ सहित पढ़ें

10.122.1

वसुं॒ न चि॒त्रम॑हसं गृणीषे वा॒मं शेव॒मति॑थिमद्विषे॒ण्यम् ।
स रा॑सते शु॒रुधो॑ वि॒श्वधा॑यसो अ॒ग्निर्होता॑ गृ॒हप॑तिः सु॒वीर्य॑म् ॥

मैं वसु के समान तेजस्वी, प्रिय, कल्याणकारी और अद्वेषणीय अतिथि अग्नि की स्तुति करता हूँ। वे शुद्ध और सर्वपोषक दाताओं को धन दें; अग्नि होता और गृहपति हैं, वे उत्तम वीरता प्रदान करें।

10.122.2

जु॒षा॒णो अ॑ग्ने॒ प्रति॑ हर्य मे॒ वचो॒ विश्वा॑नि वि॒द्वान्व॒युना॑नि सुक्रतो ।
घृत॑निर्णि॒ग्ब्रह्म॑णे गा॒तुमेर॑य॒ तव॑ दे॒वा अ॑जनय॒न्ननु॑ व्र॒तम् ॥

हे अग्नि, प्रसन्न होकर मेरी वाणी ग्रहण करो; हे सुमति, सब मार्गों को जानते हुए ब्रह्म (स्तुति) के लिए मार्ग प्रेरित करो। हे घृतधारी, तुम्हारे व्रत के अनुसार देवों ने तुम्हें उत्पन्न किया।

10.122.3

स॒प्त धामा॑नि परि॒यन्नम॑र्त्यो॒ दाश॑द्दा॒शुषे॑ सु॒कृते॑ मामहस्व ।
सु॒वीरे॑ण र॒यिणा॑ग्ने स्वा॒भुवा॒ यस्त॒ आन॑ट्स॒मिधा॒ तं जु॑षस्व ॥

सात धामों में विचरण करने वाले अमर्त्य (अग्नि) दाता, सुकर्मी दानी का सम्मान करें। हे अग्नि, वीर पुत्रों और धन सहित, जो स्वयंभू तुम तक समिधा लेकर आया, उसे स्वीकार करो।

10.122.4

य॒ज्ञस्य॑ के॒तुं प्र॑थ॒मं पु॒रोहि॑तं ह॒विष्म॑न्त ईळते स॒प्त वा॒जिन॑म् ।
शृ॒ण्वन्त॑म॒ग्निं घृ॒तपृ॑ष्ठमु॒क्षणं॑ पृ॒णन्तं॑ दे॒वं पृ॑ण॒ते सु॒वीर्य॑म् ॥

यज्ञ के प्रथम ध्वज, पुरोहित, वाजी (बलवान) को हविष्मान लोग स्तुति करते हैं, सात (धाराएँ)। सुनने वाले, घृतपृष्ठ, वर्षक अग्नि देव को, जो पूर्ण करते हैं, उन्हें वे वीरता प्रदान करते हैं।

10.122.5

त्वं दू॒तः प्र॑थ॒मो वरे॑ण्यः॒ स हू॒यमा॑नो अ॒मृता॑य मत्स्व ।
त्वां म॑र्जयन्म॒रुतो॑ दा॒शुषो॑ गृ॒हे त्वां स्तोमे॑भि॒र्भृग॑वो॒ वि रु॑रुचुः ॥

तुम प्रथम, श्रेष्ठ दूत हो; तुम्हें बुलाए जाने पर तुम अमरत्व के लिए आनन्दित हो। मरुतों ने दाता के घर में तुम्हें आनन्दित किया; भृगुओं ने स्तोत्रों से तुम्हें प्रकाशित किया।

10.122.6

इषं॑ दु॒हन्त्सु॒दुघां॑ वि॒श्वधा॑यसं यज्ञ॒प्रिये॒ यज॑मानाय सुक्रतो ।
अग्ने॑ घृ॒तस्नु॒स्त्रिर्ऋ॒तानि॒ दीद्य॑द्व॒र्तिर्य॒ज्ञं प॑रि॒यन्त्सु॑क्रतूयसे ॥

हे सुमति अग्नि, यजमान के लिए भरपूर और सुदोही अन्न दुहते हुए, जो यज्ञ-प्रिय और सर्वपोषक है। हे घृतस्नु अग्नि, तीन बार ऋतों को प्रकाशित करते हुए, यज्ञ-वेदी पर प्रकाशित होते हुए, यज्ञ में विचरते हुए, तुम उत्तम संकल्पवान हो।

10.122.7

त्वामिद॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टिषु दू॒तं कृ॑ण्वा॒ना अ॑यजन्त॒ मानु॑षाः ।
त्वां दे॒वा म॑ह॒याय्या॑य वावृधु॒राज्य॑मग्ने निमृ॒जन्तो॑ अध्व॒रे ॥

हे अग्नि, इस उषा के प्रकाशित होने पर मनुष्यों ने तुम्हें दूत बनाकर पूजा; देवताओं ने महान यज्ञ के लिए तुम्हें बढ़ाया, जब वे यज्ञ में घी से तुम्हारा अभिषेक करते थे।

10.122.8

नि त्वा॒ वसि॑ष्ठा अह्वन्त वा॒जिनं॑ गृ॒णन्तो॑ अग्ने वि॒दथे॑षु वे॒धसः॑ ।
रा॒यस्पोषं॒ यज॑मानेषु धारय यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

हे अग्नि, वसिष्ठ ऋषि वंशज कवियों ने तुम्हें, बलवान को, स्तुति करते हुए आह्वान किया; यज्ञ-स्पर्धाओं में यजमानों को धन और पोषण दो; तुम सब सदा कल्याण से हमारी रक्षा करो।