ऋग्वेद · सूक्त 10.123
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.123.1
अ॒यं वे॒नश्चो॑दय॒त्पृश्नि॑गर्भा॒ ज्योति॑र्जरायू॒ रज॑सो वि॒माने॑ ।
इ॒मम॒पां सं॑ग॒मे सूर्य॑स्य॒ शिशुं॒ न विप्रा॑ म॒तिभी॑ रिहन्ति ॥
प्रकाशातून जन्मलेला हा वेन, आकाशाच्या मोजलेल्या अवकाशात चित्रित गर्भ असलेल्या (किरणांना) प्रेरित करतो. सूर्याच्या जलांच्या संगमावर विप्र त्याला बालकासारखे आपल्या मतींनी कुरवाळतात.
10.123.2
स॒मु॒द्रादू॒र्मिमुदि॑यर्ति वे॒नो न॑भो॒जाः पृ॒ष्ठं ह॑र्य॒तस्य॑ दर्शि ।
ऋ॒तस्य॒ साना॒वधि॑ वि॒ष्टपि॒ भ्राट्स॑मा॒नं योनि॑म॒भ्य॑नूषत॒ व्राः ॥
समुद्रातून वेन लाट वर उचलतो; नभोजा उदयाला येतो. हर्यताची पाठ दिसते. ऋताच्या शिखरावर, उच्च लोकात चमकत, किरणांनी एकाच योनीची स्तुती केली.
10.123.3
स॒मा॒नं पू॒र्वीर॒भि वा॑वशा॒नास्तिष्ठ॑न्व॒त्सस्य॑ मा॒तरः॒ सनी॑ळाः ।
ऋ॒तस्य॒ साना॒वधि॑ चक्रमा॒णा रि॒हन्ति॒ मध्वो॑ अ॒मृत॑स्य॒ वाणीः॑ ॥
एकाच जागेकडे, पुरातन (गाई), हंबरत, वासराच्या माता, एकाच घरच्या, उभ्या आहेत. ऋताच्या शिखरावर फिरत त्या मध आणि अमृताच्या वाणी चाटतात.
10.123.4
जा॒नन्तो॑ रू॒पम॑कृपन्त॒ विप्रा॑ मृ॒गस्य॒ घोषं॑ महि॒षस्य॒ हि ग्मन् ।
ऋ॒तेन॒ यन्तो॒ अधि॒ सिन्धु॑मस्थुर्वि॒दद्ग॑न्ध॒र्वो अ॒मृता॑नि॒ नाम॑ ॥
रूप जाणणारे विप्र चळले — हरिणाचा आवाज, म्हशीची चाल. ऋताने चालत ते सिंधूवर उभे राहिले; गंधर्वाला अमर नावे सापडली.
10.123.5
अ॒प्स॒रा जा॒रमु॑पसिष्मिया॒णा योषा॑ बिभर्ति पर॒मे व्यो॑मन् ।
चर॑त्प्रि॒यस्य॒ योनि॑षु प्रि॒यः सन्त्सीद॑त्प॒क्षे हि॑र॒ण्यये॒ स वे॒नः ॥
अप्सरा आपल्या प्रियाजवळ राहून, परम व्योमात त्या स्त्रीला धारण करते. प्रियाच्या स्थानांत संचार करीत, प्रिय होऊन, सुवर्ण पंखावर बसते — तो वेन.
10.123.6
नाके॑ सुप॒र्णमुप॒ यत्पत॑न्तं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्षत त्वा ।
हिर॑ण्यपक्षं॒ वरु॑णस्य दू॒तं य॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒नं भु॑र॒ण्युम् ॥
नाकात (स्वर्गात) वर उडणाऱ्या सुपर्णाला, हृदयाने स्तुती करणाऱ्या विप्रांनी तुला पाहिले — सुवर्ण पंखाचा, वरुणाचा दूत, यमाच्या स्थानातील पक्षी, वाहक.
10.123.7
ऊ॒र्ध्वो ग॑न्ध॒र्वो अधि॒ नाके॑ अस्थाद्प्र॒त्यङ्चि॒त्रा बिभ्र॑द॒स्यायु॑धानि ।
वसा॑नो॒ अत्कं॑ सुर॒भिं दृ॒शे कं स्व॑र्ण नाम॑ जनत प्रि॒याणि॑ ॥
उंच गंधर्व उच्च स्वर्गात उभा राहिला, याची विचित्र शस्त्रे धारण करीत. सुगंधी वस्त्र परिधान करून, दिसण्यासाठी, सूर्यासारखी आपली प्रिय नावे त्यांनी निर्माण करावीत.
10.123.8
द्र॒प्सः स॑मु॒द्रम॒भि यज्जिगा॑ति॒ पश्य॒न्गृध्र॑स्य॒ चक्ष॑सा॒ विध॑र्मन् ।
भा॒नुः शु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॑ चका॒नस्तृ॒तीये॑ चक्रे॒ रज॑सि प्रि॒याणि॑ ॥
तो वेगवान द्रप्स समुद्राकडे जातो, गिधाडाच्या दृष्टीने विस्तीर्ण क्षेत्रात पाहत. तेजस्वी, उजळ ज्वालेने चमकत, तिसऱ्या लोकात त्याने आपल्या प्रिय वस्तू निर्माण केल्या.