ऋग्वेद · सूक्त 2.5

2.5.1

होता॑जनिष्ट॒ चेत॑नः पि॒ता पि॒तृभ्य॑ ऊ॒तये॑ ।
प्र॒यक्ष॒ञ्जेन्यं॒ वसु॑ श॒केम॑ वा॒जिनो॒ यम॑म् ॥

होता अग्नी जन्मला, सावध, पितरांचा पिता, आमच्या रक्षणासाठी. यज्ञ करीत असता आम्ही तो जन्मजात धन मिळवू शकू, बलवान देवांच्या नियंत्रणाखाली.

आ यस्मि॑न्त्स॒प्त र॒श्मय॑स्त॒ता य॒ज्ञस्य॑ ने॒तरि॑ ।
म॒नु॒ष्वद्दैव्य॑मष्ट॒मं पोता॒ विश्वं॒ तदि॑न्वति ॥

ज्याच्यात सात किरणे पसरलेल्या आहेत, यज्ञाच्या मार्गदर्शकात. मनूप्रमाणे, दैवी आठवा, शुद्धकर्ता सर्वांना व्यापतो.

द॒ध॒न्वे वा॒ यदी॒मनु॒ वोच॒द्ब्रह्मा॑णि॒ वेरु॒ तत् ।
परि॒ विश्वा॑नि॒ काव्या॑ ने॒मिश्च॒क्रमि॑वाभवत् ॥

तो धावत येऊन त्याच्याकडे मंत्र म्हणतो तेव्हा, तो सर्व काव्यांभोवती चाकाच्या कडेसारखा होतो.

सा॒कं हि शुचि॑ना॒ शुचिः॑ प्रशा॒स्ता क्रतु॒नाज॑नि ।
वि॒द्वाँ अ॑स्य व्र॒ता ध्रु॒वा व॒या इ॒वानु॑ रोहते ॥

तेजस्वीसह तेजस्वी होऊन, प्रमुख गुरू म्हणून त्याच्या संकल्पाने तो जन्मला. त्याचे अढळ नियम जाणत तो पक्ष्यांप्रमाणे वर चढतो.

ता अ॑स्य॒ वर्ण॑मा॒युवो॒ नेष्टुः॑ सचन्त धे॒नवः॑ ।
कु॒वित्ति॒सृभ्य॒ आ वरं॒ स्वसा॑रो॒ या इ॒दं य॒युः ॥

त्याच्या तेजाला ते जीवनदायी गायी, नेत्याबरोबर सामील होतात. कदाचित तिघांकडून वर मिळवण्यासाठी, येथे आलेल्या बहिणी.

यदी॑ मा॒तुरुप॒ स्वसा॑ घृ॒तं भर॒न्त्यस्थि॑त ।
तासा॑मध्व॒र्युराग॑तौ॒ यवो॑ वृ॒ष्टीव॑ मोदते ॥

मातेची बहीण तूप वाहून जवळ उभी राहिली, की तिच्या आगमनाने अध्वर्यू आनंदतो, पावसाने यव आनंदतो तसा.

स्वः स्वाय॒ धाय॑से कृणु॒तामृ॒त्विगृ॒त्विज॑म् ।
स्तोमं॑ य॒ज्ञं चादरं॑ व॒नेमा॑ ररि॒मा व॒यम् ॥

आपल्या स्वतःच्या धारणेसाठी ऋत्विजाने ऋत्विजाची नियुक्ती करावी; स्तोत्र आणि यज्ञही तसेच. मग आपण ते उत्तम प्रकारे मिळवू, जे आपण दिले आहे.

यथा॑ वि॒द्वाँ अरं॒ कर॒द्विश्वे॑भ्यो यज॒तेभ्यः॑ ।
अ॒यम॑ग्ने॒ त्वे अपि॒ यं य॒ज्ञं च॑कृ॒मा व॒यम् ॥

ज्ञानी जसे सर्व पूजनीय देवतांसाठी उत्तम करतो, तसेच हे अग्ने, आपण केलेला हा यज्ञ तुझ्यातही आहे.