ऋग्वेद · सूक्त 9.38

9.38.1

ए॒ष उ॒ स्य वृषा॒ रथोऽव्यो॒ वारे॑भिरर्षति ।
गच्छ॒न्वाजं॑ सह॒स्रिण॑म् ॥

हा वृषभ-रथ, मेंढ्याच्या लोकरीने गाळलेल्या धारांतून वाहतो; सहस्रपट बळाकडे जात आहे.

ए॒तं त्रि॒तस्य॒ योष॑णो॒ हरिं॑ हिन्व॒न्त्यद्रि॑भिः ।
इन्दु॒मिन्द्रा॑य पी॒तये॑ ॥

त्रिताच्या या (सोमाला) तरुणी दगडांनी पिळतात — इंद्रासाठी, थेंबाला, पिण्यासाठी.

ए॒तं त्यं ह॒रितो॒ दश॑ मर्मृ॒ज्यन्ते॑ अप॒स्युवः॑ ।
याभि॒र्मदा॑य॒ शुम्भ॑ते ॥

या त्या (सोमाला) दहा हरित (धारा) शुद्ध करतात, कार्यतत्पर — ज्यांच्याद्वारे तो मदासाठी स्वतःला सजवतो.

ए॒ष स्य मानु॑षी॒~ष्वा श्ये॒नो न वि॒क्षु सी॑दति ।
गच्छ॑ञ्जा॒रो न यो॒षित॑म् ॥

हा तो (सोम) माणसांमध्ये, ससाण्याप्रमाणे वस्त्यांत बसतो; प्रियकर स्त्रीकडे जातो तसा जात.

ए॒ष स्य मद्यो॒ रसोऽव॑ चष्टे दि॒वः शिशुः॑ ।
य इन्दु॒र्वार॒मावि॑शत् ॥

हा तो मदकारक रस खाली पाहतो — स्वर्गातून बालकासारखा; तो थेंब पात्रात शिरला.

ए॒ष स्य पी॒तये॑ सु॒तो हरि॑रर्षति धर्ण॒सिः ।
क्रन्द॒न्योनि॑म॒भि प्रि॒यम् ॥

हा तो (सोम), पिण्यासाठी पिळलेला, हरि, वाहतो — धारक, गर्जत, आपल्या प्रिय उगमाकडे.