Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

सामवेद · विभाग 1.57

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.57.554

अ꣣भि꣢ प्रि꣣या꣡णि꣢ पवते꣣ च꣡नो꣢हितो꣣ ना꣡मा꣢नि य꣣ह्वो꣢꣫ अधि꣣ ये꣢षु꣣ व꣡र्ध꣢ते ।
आ꣡ सूर्य꣢꣯स्य बृह꣣तो꣢ बृ꣣ह꣢꣫न्नधि꣣ र꣢थं꣣ वि꣡ष्व꣢ञ्चमरुहद्विचक्ष꣣णः꣢ ॥ ५५४ ॥

यह्व सोम आपल्या प्रिय स्थानांकडे वाहतो; आपल्या अनेक नामांसह तो वाढतो. महान सूर्याच्या विशाल, सर्व दिशांना जाणाऱ्या रथावर विवेकी सोम आरूढ होतो.

1.57.555

अ꣣चोद꣡सो꣢ नो धन्व꣣न्त्वि꣡न्द꣢वः꣣ प्र꣢ स्वा꣣ना꣡सो꣢ बृ꣣ह꣢द्दे꣣वे꣢षु꣣ ह꣡र꣢यः ।
वि꣡ चि꣢दश्ना꣣ना꣢ इ꣣ष꣢यो꣣ अ꣡रा꣢तयो꣣ऽर्यो꣡ नः꣢ सन्तु꣣ स꣡नि꣢षन्तु नो꣣ धि꣡यः꣢ ॥ ५५५ ॥

अडथळ्याविना सोमाचे थेंब आमच्यासाठी वाहोत; देवांमध्ये ते गर्जत, महान होत, तेजाने पुढे जावोत. आमचे शत्रू व अडथळे दूर होवोत; स्वामी आमचे होवोत; आमच्या प्रार्थना साध्य करून देवोत.

1.57.556

ए꣣ष꣢꣫ प्र कोशे꣣ म꣡धु꣢माꣳ अचिक्रद꣣दि꣡न्द्र꣢स्य꣣ व꣢ज्रो꣣ व꣡पु꣢षो꣣ व꣡पु꣢ष्टमः ।
अभ्यृ़꣢३ त꣡स्य꣢ सु꣣दु꣡घा꣢ घृत꣣श्चु꣡तो꣢ वा꣣श्रा꣡ अ꣢र्षन्ति꣣ प꣡य꣢सा च घे꣣न꣡वः꣢ ॥ ५५६ ॥

हा मधुर सोम पात्रात गर्जतो; तो इंद्राचे वज्र आहे, सर्व रूपांमध्ये सर्वात सुंदर रूप असलेला. ऋताच्या सहज दूध देणाऱ्या, तूप पाझरणाऱ्या धेनू आणि जलधारा दुधासह वाहतात.

1.57.557

प्रो꣡ अ꣢यासी꣣दि꣢न्दु꣣रि꣡न्द्र꣢स्य निष्कृ꣣त꣢ꣳ सखा꣣ स꣢ख्यु꣣र्न꣡ प्र मि꣢꣯नाति स꣣ङ्गि꣡र꣢म् ।
म꣡र्य꣢ इव युव꣣ति꣢भिः꣣ स꣡म꣢र्षति꣣ सो꣡मः꣢ क꣣ल꣡शे꣢ श꣣त꣡या꣢मना प꣣था꣡ ॥ ५५७ ॥

सोमबिंदू इंद्रासाठी शुद्ध होऊन पुढे गेला; युद्धात मित्र जसा आपल्या मित्राला फसवत नाही तसा तो फसवत नाही. प्रियकर जसा तरुणींना मिळतो, तसा सोम शंभर मार्गांच्या वाटेने कलशात एकत्र येऊन वाहतो.

1.57.558

ध꣣र्ता꣡ दि꣣वः꣡ प꣢वते꣣ कृ꣢त्व्यो꣣ र꣢सो꣣ द꣡क्षो꣢ दे꣣वा꣡ना꣢मनु꣣मा꣢द्यो꣣ नृ꣡भिः꣢ ।
ह꣡रिः꣢ सृजा꣣नो꣢꣫ अत्यो꣣ न꣡ सत्व꣢꣯भि꣣र्वृ꣢था꣣ पा꣡जा꣢ꣳसि कृणुषे न꣣दी꣢ष्वा ॥ ५५८ ॥

स्वर्गाला धारण करणारा, कर्मकुशल रस सोम पवित्र होऊन वाहतो; देवांचे बल, मनुष्यांनी आनंद घेण्यायोग्य. हिरवा सोम, बलवान घोडा आपल्या शक्तीने धावतो तसा, नद्यांमध्ये तू आपले बल सहज दाखवतोस.

1.57.559

वृ꣡षा꣢ मती꣣नां꣡ प꣢वते विचक्ष꣣णः꣢꣫ सोमो꣣ अ꣡ह्नां꣢ प्रतरी꣣तो꣡षसां꣢꣯ꣳ दि꣣वः꣢ ।
प्रा꣣णा꣡ सिन्धू꣢꣯नाꣳ क꣣ल꣡शा꣢ꣳ अचिक्रद꣣दि꣡न्द्र꣢स्य꣣ हा꣡र्द्या꣢वि꣣श꣡न्म꣢नी꣣षि꣡भिः꣣ ॥ ५५९ ॥

वर्षाव करणारा, विचक्षण सोम प्रार्थनांमधून वाहतो; दिवसांना आणि उषांना द्युलोकातून पैलतीरी नेणारा. नद्यांच्या प्राणांनी कलशांना निनादित केले; ज्ञानी जनांकडून इंद्राच्या हृदयात तो प्रवेश करतो.

1.57.560

त्रि꣡र꣢स्मै स꣣प्त꣢ धे꣣न꣡वो꣢ दुदुह्रिरे स꣣त्या꣢मा꣣शि꣡रं꣢ पर꣣मे꣡ व्यो꣢मनि ।
च꣣त्वा꣢र्य꣣न्या꣡ भुव꣢꣯नानि नि꣣र्णि꣢जे꣣ चा꣡रू꣢णि चक्रे꣣ य꣢दृ꣣तै꣡रव꣢꣯र्धत ॥ ५६० ॥

त्याच्यासाठी सात धेनू तीन वेळा दूध काढतात; परम आकाशात खरे मिश्र पेय. इतर चार लोक शुद्धीसाठी सुंदर वस्तू निर्माण करतात, जेव्हा तो ऋताने वाढतो.

1.57.561

इ꣡न्द्रा꣢य सोम꣣ सु꣡षु꣢तः꣣ प꣡रि꣢ स्र꣣वा꣡पामी꣢꣯वा भवतु꣣ र꣡क्ष꣢सा स꣣ह꣢ ।
मा꣢ ते꣣ र꣡स꣢स्य मत्सत द्वया꣣वि꣢नो꣣ द्र꣡वि꣢णस्वन्त इ꣣ह꣢ स꣣न्त्वि꣡न्द꣢वः ॥ ५६१ ॥

हे सोमा, इंद्रासाठी नीट पिळून सर्वत्र वाहा; रोग राक्षसासह दूर होवो. तुझ्या रसाने द्विमुखी लोक आनंदित न होवोत; येथे धनसमृद्ध थेंब असोत.

1.57.562

अ꣡सा꣢वि꣣ सो꣡मो꣢ अरु꣢षो꣣ वृषा꣣ ह꣢री꣣ रा꣡जे꣢व द꣣स्मो꣢ अ꣣भि꣡ गा अ꣢꣯भि क्रदत् ।
पु꣣नानो꣢꣫ वार꣣म꣡त्ये꣢ष्य꣣व्य꣡य꣢ꣳ श्ये꣣नो꣡ न योनिं꣢꣯ घृ꣣त꣡व꣢न्त꣣मा꣡स꣢दत् ॥ ५६२ ॥

सोम पिळला गेला, तांबडा, वर्षाव करणारा; दोन पिंगट घोड्यांचा, राजासारखा अद्भुत, गाईंकडे गर्जणारा. गाळणी शुद्ध करीत तू अक्षय मार्गाने जातोस; बाजाप्रमाणे घृतपूर्ण स्थानी बसलास.

1.57.563

प्र꣢ दे꣣व꣢꣫मच्छा꣣ म꣡धु꣢मन्त꣣ इ꣢न्द꣣वो꣡ऽसि꣢ष्यदन्त꣣ गा꣢व꣣ आ꣢꣫ न धे꣣न꣡वः꣢ ।
ब꣣र्हिष꣡दो꣢ वच꣣ना꣡व꣢न्त꣣ ऊ꣡ध꣢भिः परि꣣स्रु꣡त꣢मु꣣स्रि꣡या꣢ नि꣣र्णि꣡जं꣢ धिरे ॥ ५६३ ॥

मधुर थेंब देवाकडे वाहिले, दूध देणाऱ्या गाईंप्रमाणे; दर्भावर बसलेले, वाणीने युक्त, आपल्या कासेसह. वाहणाऱ्या गाईंचे शुद्धीवस्त्र त्यांनी धरून ठेवले.

1.57.564

अ꣣ञ्ज꣢ते꣣꣬ व्य꣢꣯ञ्जते꣣ स꣡म꣢ञ्जते꣣ क्र꣡तु꣢ꣳ रिहन्ति꣣ म꣢ध्वा꣣꣬ भ्य꣢꣯ञ्जते ।
सि꣡न्धो꣢रुऽ च्छ्वा꣣से꣢ प꣣त꣡य꣢न्तमु꣣क्ष꣡ण꣢ꣳ हिरण्यपा꣣वाः꣢ प꣣शु꣢म꣣प्सु꣡ गृ꣢भ्णते ॥ ५६४ ॥

ते त्याला अभिषेक करतात, सजवतात, पूर्णपणे लेपतात; मधुरदाते त्याच्या संकल्पाचा आस्वाद घेतात, त्याला अभ्यंजित करतात. सिंधूच्या उसळत्या लाटेत उडणाऱ्या वृषभाला, सोन्याने शुद्ध करणारे पाण्यातील पशू-सोमाला ग्रहण करतात.

1.57.565

प꣣वि꣡त्रं꣢ ते꣣ वि꣡त꣢तं ब्रह्मणस्पते प्र꣣भु꣡र्गात्रा꣢꣯णि꣣ प꣡र्ये꣢षि वि꣣श्व꣡तः꣢ ।
अ꣡त꣢प्ततनू꣣र्न꣢꣫ तदा꣣मो꣡ अ꣢श्नुते शृ꣣ता꣢स꣣ इ꣡द्वह꣢꣯न्तः꣣ सं꣡ तदा꣢꣯शत ॥ ५६५ ॥

हे ब्रह्मणस्पती, तुझी पवित्र गाळणी पसरलेली आहे; हे प्रभो, सर्वत्र तू आहुतीच्या अवयवांमध्ये फिरतोस. ज्याचे शरीर तापलेले नाही तो कच्चा ते मिळवत नाही; परिपक्व होऊन जे ते वाहतात तेच पूर्णपणे प्राप्त करतात.