Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਸਾਮਵੇਦ · ਭਾਗ 1.57

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.57.554

अ꣣भि꣢ प्रि꣣या꣡णि꣢ पवते꣣ च꣡नो꣢हितो꣣ ना꣡मा꣢नि य꣣ह्वो꣢꣫ अधि꣣ ये꣢षु꣣ व꣡र्ध꣢ते ।
आ꣡ सूर्य꣢꣯स्य बृह꣣तो꣢ बृ꣣ह꣢꣫न्नधि꣣ र꣢थं꣣ वि꣡ष्व꣢ञ्चमरुहद्विचक्ष꣣णः꣢ ॥ ५५४ ॥

ਯਹ੍ਵ ਸੋਮ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਥਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਅਨੇਕ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੋਮ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।

1.57.555

अ꣣चोद꣡सो꣢ नो धन्व꣣न्त्वि꣡न्द꣢वः꣣ प्र꣢ स्वा꣣ना꣡सो꣢ बृ꣣ह꣢द्दे꣣वे꣢षु꣣ ह꣡र꣢यः ।
वि꣡ चि꣢दश्ना꣣ना꣢ इ꣣ष꣢यो꣣ अ꣡रा꣢तयो꣣ऽर्यो꣡ नः꣢ सन्तु꣣ स꣡नि꣢षन्तु नो꣣ धि꣡यः꣢ ॥ ५५५ ॥

ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਸੋਮ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਹਿਣ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੂੰਜਦੀਆਂ, ਮਹਾਨ ਬਣਦੀਆਂ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ। ਸਾਡੇ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੂਰ ਹੋਣ; ਸੁਆਮੀ ਸਾਡਾ ਹੋਵੇ; ਸਾਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦੇਵੇ।

1.57.556

ए꣣ष꣢꣫ प्र कोशे꣣ म꣡धु꣢माꣳ अचिक्रद꣣दि꣡न्द्र꣢स्य꣣ व꣢ज्रो꣣ व꣡पु꣢षो꣣ व꣡पु꣢ष्टमः ।
अभ्यृ़꣢३ त꣡स्य꣢ सु꣣दु꣡घा꣢ घृत꣣श्चु꣡तो꣢ वा꣣श्रा꣡ अ꣢र्षन्ति꣣ प꣡य꣢सा च घे꣣न꣡वः꣢ ॥ ५५६ ॥

ਇਹ ਮਧੁਰ ਸੋਮ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਗਰਜਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਇੰਦਰ ਦਾ ਵਜ੍ਰ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ। ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਘਿਓ ਟਪਕਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਜਲਧਾਰਾਵਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

1.57.557

प्रो꣡ अ꣢यासी꣣दि꣢न्दु꣣रि꣡न्द्र꣢स्य निष्कृ꣣त꣢ꣳ सखा꣣ स꣢ख्यु꣣र्न꣡ प्र मि꣢꣯नाति स꣣ङ्गि꣡र꣢म् ।
म꣡र्य꣢ इव युव꣣ति꣢भिः꣣ स꣡म꣢र्षति꣣ सो꣡मः꣢ क꣣ल꣡शे꣢ श꣣त꣡या꣢मना प꣣था꣡ ॥ ५५७ ॥

ਸੋਮ ਦੀ ਬੂੰਦ ਇੰਦਰ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਗਈ; ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਤਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸੋਮ ਸੌ ਰਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਧ ਰਾਹੀਂ ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ।

1.57.558

ध꣣र्ता꣡ दि꣣वः꣡ प꣢वते꣣ कृ꣢त्व्यो꣣ र꣢सो꣣ द꣡क्षो꣢ दे꣣वा꣡ना꣢मनु꣣मा꣢द्यो꣣ नृ꣡भिः꣢ ।
ह꣡रिः꣢ सृजा꣣नो꣢꣫ अत्यो꣣ न꣡ सत्व꣢꣯भि꣣र्वृ꣢था꣣ पा꣡जा꣢ꣳसि कृणुषे न꣣दी꣢ष्वा ॥ ५५८ ॥

ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕਰਮ-ਕੁਸ਼ਲ ਰਸ ਸੋਮ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਬਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਨੰਦ ਲੈਣ ਯੋਗ। ਹਰਿਆ ਸੋਮ, ਬਲਵਾਨ ਘੋੜਾ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਬਲ ਸਹਿਜੇ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।

1.57.559

वृ꣡षा꣢ मती꣣नां꣡ प꣢वते विचक्ष꣣णः꣢꣫ सोमो꣣ अ꣡ह्नां꣢ प्रतरी꣣तो꣡षसां꣢꣯ꣳ दि꣣वः꣢ ।
प्रा꣣णा꣡ सिन्धू꣢꣯नाꣳ क꣣ल꣡शा꣢ꣳ अचिक्रद꣣दि꣡न्द्र꣢स्य꣣ हा꣡र्द्या꣢वि꣣श꣡न्म꣢नी꣣षि꣡भिः꣣ ॥ ५५९ ॥

ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵਿਚੱਖਣ ਸੋਮ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਦਿਨਾਂ ਅਤੇ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿਓਲੋਕ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ। ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੇ ਕਲਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਇਆ; ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

1.57.560

त्रि꣡र꣢स्मै स꣣प्त꣢ धे꣣न꣡वो꣢ दुदुह्रिरे स꣣त्या꣢मा꣣शि꣡रं꣢ पर꣣मे꣡ व्यो꣢मनि ।
च꣣त्वा꣢र्य꣣न्या꣡ भुव꣢꣯नानि नि꣣र्णि꣢जे꣣ चा꣡रू꣢णि चक्रे꣣ य꣢दृ꣣तै꣡रव꣢꣯र्धत ॥ ५६० ॥

ਉਸ ਲਈ ਸੱਤ ਗਾਂਵਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਦੁੱਧ ਦੋਂਹਦੀਆਂ ਹਨ; ਪਰਮ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾ ਮਿਸ਼ਰਤ ਪੇਯ। ਬਾਕੀ ਚਾਰ ਲੋਕ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤਾਂ ਰਚਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਿਤ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।

1.57.561

इ꣡न्द्रा꣢य सोम꣣ सु꣡षु꣢तः꣣ प꣡रि꣢ स्र꣣वा꣡पामी꣢꣯वा भवतु꣣ र꣡क्ष꣢सा स꣣ह꣢ ।
मा꣢ ते꣣ र꣡स꣢स्य मत्सत द्वया꣣वि꣢नो꣣ द्र꣡वि꣢णस्वन्त इ꣣ह꣢ स꣣न्त्वि꣡न्द꣢वः ॥ ५६१ ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਹਿ; ਰੋਗ ਰਾਖਸ਼ ਸਮੇਤ ਦੂਰ ਹੋਵੇ। ਤੇਰੇ ਰਸ ਨਾਲ ਦੋਗਲੇ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲੇ ਖੁਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ; ਇੱਥੇ ਧਨਵਾਨ ਬੂੰਦਾਂ ਹੋਣ।

1.57.562

अ꣡सा꣢वि꣣ सो꣡मो꣢ अरु꣢षो꣣ वृषा꣣ ह꣢री꣣ रा꣡जे꣢व द꣣स्मो꣢ अ꣣भि꣡ गा अ꣢꣯भि क्रदत् ।
पु꣣नानो꣢꣫ वार꣣म꣡त्ये꣢ष्य꣣व्य꣡य꣢ꣳ श्ये꣣नो꣡ न योनिं꣢꣯ घृ꣣त꣡व꣢न्त꣣मा꣡स꣢दत् ॥ ५६२ ॥

ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਲਾਲ, ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਦੋ ਪੀਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਅਦਭੁਤ, ਗਾਂਵਾਂ ਵੱਲ ਗਰਜਦਾ। ਛਾਨਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਤੂੰ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਰਾਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਘਿਓ ਭਰੇ ਥਾਂ ਬੈਠਾ।

1.57.563

प्र꣢ दे꣣व꣢꣫मच्छा꣣ म꣡धु꣢मन्त꣣ इ꣢न्द꣣वो꣡ऽसि꣢ष्यदन्त꣣ गा꣢व꣣ आ꣢꣫ न धे꣣न꣡वः꣢ ।
ब꣣र्हिष꣡दो꣢ वच꣣ना꣡व꣢न्त꣣ ऊ꣡ध꣢भिः परि꣣स्रु꣡त꣢मु꣣स्रि꣡या꣢ नि꣣र्णि꣡जं꣢ धिरे ॥ ५६३ ॥

ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਦੇਵ ਵੱਲ ਵਹਿ ਤੁਰੀਆਂ, ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ; ਕੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਵਾਣੀ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਥਣਾਂ ਸਮੇਤ। ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧੀ-ਕਪੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫੜ ਲਿਆ।

1.57.564

अ꣣ञ्ज꣢ते꣣꣬ व्य꣢꣯ञ्जते꣣ स꣡म꣢ञ्जते꣣ क्र꣡तु꣢ꣳ रिहन्ति꣣ म꣢ध्वा꣣꣬ भ्य꣢꣯ञ्जते ।
सि꣡न्धो꣢रुऽ च्छ्वा꣣से꣢ प꣣त꣡य꣢न्तमु꣣क्ष꣡ण꣢ꣳ हिरण्यपा꣣वाः꣢ प꣣शु꣢म꣣प्सु꣡ गृ꣢भ्णते ॥ ५६४ ॥

ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੇਪਦੇ ਹਨ; ਮਧੁਰਦਾਤੇ ਉਸਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਸਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਅਭ੍ਯੰਜਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਿੰਧੂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਬਲਦ ਨੂੰ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ-ਸੋਮ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।

1.57.565

प꣣वि꣡त्रं꣢ ते꣣ वि꣡त꣢तं ब्रह्मणस्पते प्र꣣भु꣡र्गात्रा꣢꣯णि꣣ प꣡र्ये꣢षि वि꣣श्व꣡तः꣢ ।
अ꣡त꣢प्ततनू꣣र्न꣢꣫ तदा꣣मो꣡ अ꣢श्नुते शृ꣣ता꣢स꣣ इ꣡द्वह꣢꣯न्तः꣣ सं꣡ तदा꣢꣯शत ॥ ५६५ ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ, ਤੇਰੀ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਛਾਨਣੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੂੰ ਅਹੁਤੀ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈਂ। ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਤਪਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕੱਚਾ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।