Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

उपनिषदे · Aitareya 1.1

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

Aitareya 1.1.1

आत्मा वा इदमेक एवाग्र आसीन्नान्यत्किञ्चचन । स ईक्षत लोकान्नु सृजा इति ॥ १.१.१ ॥

सुरुवातीला हे केवळ आत्मा एकच होते; दुसरे काहीही नव्हते. त्याने विचार केला: "आता मी लोकांची निर्मिती करावी."

Aitareya 1.1.2

स इमाँल्लोकानसृजत । अम्भो मरीचीर्मापोऽदोऽम्भः परेण दिवं द्यौः प्रतिष्ठाऽन्तरिक्षं मरीचयः । पृथिवी मरो या अधस्तात्त आपः ॥ १.१.२ ॥

त्याने हे लोक निर्माण केले: अंभः (वरील जल), मरीचि (प्रकाशकिरण), मरा आणि अंभः — स्वर्गापलीकडे जे आहे ते द्यौ; त्याचा आधार अंतरिक्ष; मरीची म्हणजे अंतरिक्ष; पृथ्वी मरा; आणि खाली जे आहे ते आपः.

Aitareya 1.1.3

स ईक्षतेमे नु लोका लोकपालान्नु सृजा इति ॥ सोऽद्भ्य एव पुरुषं समुद्धृत्यामूर्छयत् ॥ १.१.३ ॥

त्याने विचार केला: "आता या लोकांसाठी लोकपाल निर्माण करावेत." मग त्याने पाण्यातूनच एका पुरुषाला बाहेर काढून त्याला आकार दिला.

Aitareya 1.1.4

तमभ्यतपत्तस्याभितप्तस्य मुखं निरभिद्यत यथाऽण्डं मुखाद्वाग्वाचोऽग्निर्नासिके निरभिद्येतं नासिकाभ्यां प्राणः । प्राणाद्वायुरक्षिणी निरभिद्येतमक्षिभ्यां चक्षुश्चक्षुष आदित्यः कर्णौ निरभिद्येतां कर्णाभ्यां श्रोत्रं श्रोत्रद्दिशस्त्वङ्निरभिद्यत त्वचो लोमानि लोमभ्य ओषधिवनस्पतयो हृदयं निरभिद्यत हृदयान्मनो मनसश्चन्द्रमा नाभिर्निरभिद्यत नाभ्या अपानोऽपानान्मृत्युः शिश्नं निरभिद्यत शिश्नाद्रेतो रेतस आपः ॥ १.१.४ ॥

त्याने त्याला तापवले. तापलेल्याचे मुख अंड्यासारखे फुटले; मुखातून वाक्, वाकेतून अग्नी. दोन नाकपुड्या फुटल्या; नाकातून प्राण, प्राणातून वायू. दोन डोळे फुटले; डोळ्यांतून चक्षू, चक्षूतून आदित्य. दोन कान फुटले; कानांतून श्रोत्र, श्रोत्रातून दिशा. त्वचा फुटली; त्वचेतून केस, केसांतून औषधी व वनस्पती. हृदय फुटले; हृदयातून मन, मनातून चंद्र. नाभी फुटली; नाभीतून अपान, अपानातून मृत्यू. शिश्न फुटले; शिश्नातून रेतस्, रेतसातून आपः.