উপনিষদ · Bṛhadāraṇyaka 1.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 1.6.1
(त्र्यन्नब्राह्मणं वा अविद्याविषयसंसारतत्त्वप्रदर्शकं ब्राह्मणं वा उपसंहारब्राह्मणम्)
त्रयं वा इदं नाम रूपं कर्म ।
तेषां नाम्नां वागित्येतदेषामुक्थम् ।
अतो हि सर्वाणि नामान्युत्तिष्ठन्ति ।
एतदेषां साम ।
एतद्धि सर्वैर्नामभिः समम् ।
एतदेषां ब्रह्म ।
एतद्धि सर्वाणि नामानि बिभर्ति ॥ १.६.१ ॥
এটি তিনটির — নাম, রূপ, কর্ম — ব্রাহ্মণ; অথবা অবিদ্যার বিষয় সংসারতত্ত্ব প্রদর্শনকারী ব্রাহ্মণ; অথবা উপসংহার-ব্রাহ্মণ। এই তিনটিই নাম, রূপ ও কর্ম। এদের মধ্যে বাক্ই নামের উক্থ। সেজন্য সকল নাম উদিত হয়। এটিই এদের সাম, কারণ এটি সকল নামের সমান। এটিই এদের ব্রহ্ম, কারণ এটি সকল নাম ধারণ করে।
Bṛhadāraṇyaka 1.6.2
अथ रूपाणां चक्षुरित्येतदेषामुक्थम् ।
अतो हि सर्वाणि रूपाण्युत्तिष्ठन्ति ।
एतदेषां साम ।
एतद्धि सर्वै रूपैः समम् ।
एतदेषां ब्रह्म ।
एतद्धि सर्वाणि रूपाणि बिभर्ति ॥ १.६.२ ॥
এখন রূপসমূহের উক্থ হল চক্ষু। সেজন্য সকল রূপ উদিত হয়। এটিই এদের সাম, কারণ এটি সকল রূপের সমান। এটিই এদের ব্রহ্ম, কারণ এটি সকল রূপ ধারণ করে।
Bṛhadāraṇyaka 1.6.3
अथ कर्मणामात्मेत्येतदेषामुक्थम् ।
अतो हि सर्वाणि कर्माण्युत्तिष्ठन्ति ।
एतदेषां साम ।
एतद्धि सर्वैः कर्मभिः समम् ।
एतदेषां ब्रह्म ।
एतद्धि सर्वाणि कर्माणि बिभर्ति ।
तदेतत्त्रयं सदेकमयमात्मा ।
आत्मो एकः सन्नेतत्त्रयम् ।
तदेतदमृतं सत्येन छन्नम् ।
प्राणो वा अमृतम् ।
नामरूपे सत्यम् ।
ताभ्यामयं प्राणश्छन्नः ॥ १.६.३ ॥
এখন কর্মসমূহের উক্থ আত্মা। সেজন্য সকল কর্ম উদিত হয়। এটিই এদের সাম, কারণ এটি সকল কর্মের সমান। এটিই এদের ব্রহ্ম, কারণ এটি সকল কর্ম ধারণ করে। এই তিনটি একই সৎ: এটিই আত্মা। এক হয়েও আত্মাই এই তিন। সেই এই অমৃত, সত্যে আচ্ছন্ন। প্রাণই অমৃত। নাম ও রূপ সত্য। এই দুইয়ের দ্বারা এই প্রাণ আচ্ছন্ন।