ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Bṛhadāraṇyaka 1.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 1.6.1
(त्र्यन्नब्राह्मणं वा अविद्याविषयसंसारतत्त्वप्रदर्शकं ब्राह्मणं वा उपसंहारब्राह्मणम्)
त्रयं वा इदं नाम रूपं कर्म ।
तेषां नाम्नां वागित्येतदेषामुक्थम् ।
अतो हि सर्वाणि नामान्युत्तिष्ठन्ति ।
एतदेषां साम ।
एतद्धि सर्वैर्नामभिः समम् ।
एतदेषां ब्रह्म ।
एतद्धि सर्वाणि नामानि बिभर्ति ॥ १.६.१ ॥
ਇਹ ਤਿੰਨਾਂ — ਨਾਮ, ਰੂਪ, ਕਰਮ — ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ; ਜਾਂ ਅਵਿਦਿਆ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਸੰਸਾਰ-ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਜਾਂ ਉਪਸੰਹਾਰ-ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਨਾਮ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਕਰਮ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਕ੍ਹ ਹੀ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਉਕਥ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਮ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 1.6.2
अथ रूपाणां चक्षुरित्येतदेषामुक्थम् ।
अतो हि सर्वाणि रूपाण्युत्तिष्ठन्ति ।
एतदेषां साम ।
एतद्धि सर्वै रूपैः समम् ।
एतदेषां ब्रह्म ।
एतद्धि सर्वाणि रूपाणि बिभर्ति ॥ १.६.२ ॥
ਹੁਣ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਉਕਥ ਅੱਖ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਮ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
Bṛhadāraṇyaka 1.6.3
अथ कर्मणामात्मेत्येतदेषामुक्थम् ।
अतो हि सर्वाणि कर्माण्युत्तिष्ठन्ति ।
एतदेषां साम ।
एतद्धि सर्वैः कर्मभिः समम् ।
एतदेषां ब्रह्म ।
एतद्धि सर्वाणि कर्माणि बिभर्ति ।
तदेतत्त्रयं सदेकमयमात्मा ।
आत्मो एकः सन्नेतत्त्रयम् ।
तदेतदमृतं सत्येन छन्नम् ।
प्राणो वा अमृतम् ।
नामरूपे सत्यम् ।
ताभ्यामयं प्राणश्छन्नः ॥ १.६.३ ॥
ਹੁਣ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਉਕਥ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਮ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਇੱਕ ਸਤ੍ ਹਨ: ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਆਤਮਾ ਹੀ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਸਤ੍ਯ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਨਾਮ ਅਤੇ ਰੂਪ ਸਤ੍ਯ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਪ੍ਰਾਣ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।