ઉપનિષદો · Bṛhadāraṇyaka 1.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 1.6.1
(त्र्यन्नब्राह्मणं वा अविद्याविषयसंसारतत्त्वप्रदर्शकं ब्राह्मणं वा उपसंहारब्राह्मणम्)
त्रयं वा इदं नाम रूपं कर्म ।
तेषां नाम्नां वागित्येतदेषामुक्थम् ।
अतो हि सर्वाणि नामान्युत्तिष्ठन्ति ।
एतदेषां साम ।
एतद्धि सर्वैर्नामभिः समम् ।
एतदेषां ब्रह्म ।
एतद्धि सर्वाणि नामानि बिभर्ति ॥ १.६.१ ॥
આ ત્રણનો — નામ, રૂપ, કર્મ — બ્રાહ્મણ છે; અથવા અવિદ્યાના વિષયરૂપ સંસારતત્ત્વ દર્શાવતો બ્રાહ્મણ; અથવા ઉપસંહાર-બ્રાહ્મણ. આ ત્રણ જ નામ, રૂપ અને કર્મ છે. તેમાં વાણી જ નામોનું ઉક્થ છે. તેથી બધાં નામો ઊઠે છે. આ જ તેમનું સામ છે, કારણ કે તે બધાં નામો સાથે સમાન છે. આ જ તેમનું બ્રહ્મ છે, કારણ કે તે બધાં નામોને ધારણ કરે છે.
Bṛhadāraṇyaka 1.6.2
अथ रूपाणां चक्षुरित्येतदेषामुक्थम् ।
अतो हि सर्वाणि रूपाण्युत्तिष्ठन्ति ।
एतदेषां साम ।
एतद्धि सर्वै रूपैः समम् ।
एतदेषां ब्रह्म ।
एतद्धि सर्वाणि रूपाणि बिभर्ति ॥ १.६.२ ॥
હવે રૂપોનું ઉક્થ ચક્ષુ છે. તેથી બધાં રૂપો ઊઠે છે. આ જ તેમનું સામ છે, કારણ કે તે બધાં રૂપો સાથે સમાન છે. આ જ તેમનું બ્રહ્મ છે, કારણ કે તે બધાં રૂપોને ધારણ કરે છે.
Bṛhadāraṇyaka 1.6.3
अथ कर्मणामात्मेत्येतदेषामुक्थम् ।
अतो हि सर्वाणि कर्माण्युत्तिष्ठन्ति ।
एतदेषां साम ।
एतद्धि सर्वैः कर्मभिः समम् ।
एतदेषां ब्रह्म ।
एतद्धि सर्वाणि कर्माणि बिभर्ति ।
तदेतत्त्रयं सदेकमयमात्मा ।
आत्मो एकः सन्नेतत्त्रयम् ।
तदेतदमृतं सत्येन छन्नम् ।
प्राणो वा अमृतम् ।
नामरूपे सत्यम् ।
ताभ्यामयं प्राणश्छन्नः ॥ १.६.३ ॥
હવે કર્મોનું ઉક્થ આત્મા છે. તેથી બધાં કર્મો ઊઠે છે. આ જ તેમનું સામ છે, કારણ કે તે બધાં કર્મો સાથે સમાન છે. આ જ તેમનું બ્રહ્મ છે, કારણ કે તે બધાં કર્મોને ધારણ કરે છે. આ ત્રણે એક સત્ છે: આ આત્મા જ છે. એક થઈને આત્મા જ આ ત્રણ છે. તે આ અમૃત છે, સત્યથી ઢંકાયેલું. પ્રાણ જ અમૃત છે. નામ અને રૂપ સત્ય છે. આ બંને વડે આ પ્રાણ ઢંકાયેલો છે.