উপনিষদ · Chāndogya 3.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 3.16.1
पुरुषो वाव यज्ञस्तस्य यानि चतुर्विꣳशतिवर्षाणि तत्प्रातःसवनं चतुर्विꣳशत्यक्षरा गायत्री गायत्रं प्रातःसवनं तदस्य वसवोऽन्वायत्ताः प्राणा वाव वसव एते हीदꣳसर्वं वासयन्ति ॥ ३.१६.१ ॥
পুরুষই নিশ্চয় যজ্ঞ। তার যে চব্বিশ বছর, তা প্রাতঃসবন; চব্বিশ অক্ষরের গায়ত্রী, গায়ত্র প্রাতঃসবন। তার উপর বসুরা নির্ভরশীল; প্রাণই নিশ্চয় বসু, কারণ এরাই এই সমস্তকে বাস করায়।
Chāndogya 3.16.2
तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत्स ब्रूयात्प्राणा वसव इदं मे प्रातःसवनं माध्यन्दिनꣳसवनमनुसन्तनुतेति माहं प्राणानां वसूनां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥ ३.१६.२ ॥
সেই বয়সে যদি কোনো কিছু তাকে পীড়ন করে, সে বলুক: 'হে প্রাণেরা, হে বসুরা, আমার এই প্রাতঃসবন ও মাধ্যন্দিন সবন বিস্তৃত হোক; প্রাণ ও বসুদের মধ্যে আমার যজ্ঞ যেন বিলুপ্ত না হয়।' তখন সে নিশ্চয়ই তা থেকে উদ্ধার পায় এবং রোগমুক্ত হয়।
Chāndogya 3.16.3
अथ यानि चतुश्चत्वारिꣳशद्वर्षाणि तन्माध्यंदिनꣳसवनं चतुश्चत्वारिꣳशदक्षरा त्रिष्टुप्त्रैष्टुभं माध्यन्दिनꣳसवनं तदस्य रुद्रा अन्वायत्ताः प्राणा वाव रुद्रा एते हीदꣳसर्वꣳरोदयन्ति ॥ ३.१६.३ ॥
এখন যে চুয়াল্লিশ বছর, তা মাধ্যন্দিন সবন; চুয়াল্লিশ অক্ষরের ত্রিষ্টুপ্, ত্রৈষ্টুভ মাধ্যন্দিন সবন। তার উপর রুদ্রেরা নির্ভরশীল; প্রাণই নিশ্চয় রুদ্র, কারণ এরাই এই সমস্তকে কাঁদায়।
Chāndogya 3.16.4
तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत्स ब्रूयात्प्राणा रुद्रा इदं मे माध्यन्दिनꣳसवनं तृतीयसवनमनुसन्तनुतेति माहं प्राणानाꣳरुद्राणां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥ ३.१६.४ ॥
এই বয়সে যদি তাঁর কোনো কষ্ট হয়, তবে তিনি বলুন: 'হে প্রাণগণ, হে রুদ্রগণ, আমার মাধ্যন্দিন সবন ও তৃতীয় সবনকে বিস্তৃত করুন; প্রাণ ও রুদ্রদের মধ্যে আমি যেন যজ্ঞ থেকে বিচ্ছিন্ন না হই।' তখনই সেখান থেকে উঠে তিনি রোগমুক্ত হন।
Chāndogya 3.16.5
अथ यान्यष्टाचत्वारिꣳशद्वर्षाणि तत्तृतीयसवनमष्टाचत्वारिꣳशदक्षरा जगती जागतं तृतीयसवनं तदस्यादित्या अन्वायत्ताः प्राणा वावादित्या एते हीदꣳसर्वमाददते ॥ ३.१६.५ ॥
এখন যে আটচল্লিশ বছর — সেটিই তৃতীয় সবন। আটচল্লিশ অক্ষরের জগতী ছন্দ জাগত তৃতীয় সবন। তার উপর আদিত্যগণ নির্ভরশীল; প্রাণই আদিত্য, কারণ এরাই এই সমস্তকে গ্রহণ করে।
Chāndogya 3.16.6
तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत्स ब्रूयात्प्राणा आदित्या इदं मे तृतीयसवनमायुरनुसंतनुतेति माहं प्राणानामादित्यानां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो हैव भवति ॥ ३.१६.६ ॥
এই বয়সে যদি তাঁর কোনো কষ্ট হয়, তবে তিনি বলুন: 'হে প্রাণগণ, হে আদিত্যগণ, আমার তৃতীয় সবন ও আয়ুকে বিস্তৃত করুন; প্রাণ ও আদিত্যদের মধ্যে আমি যেন যজ্ঞ থেকে বিচ্ছিন্ন না হই।' তখনই সেখান থেকে উঠে তিনি রোগমুক্ত হন।
Chāndogya 3.16.7
एतद्ध स्म वै तद्विद्वानाह महिदास ऐतरेयः स किं म एतदुपतपसि योऽहमनेन न प्रेष्यामीति स ह षोडशं वर्षशतमजीवत्प्र ह षोडशं वर्षशतं जीवति य एवं वेद ॥ ३.१६.७ ॥
এটাই জেনে মহিদাস ঐতরেয় বলেছিলেন: 'এর দ্বারা তুমি কেন আমাকে পীড়া দিচ্ছ? এর দ্বারা আমি বিতাড়িত হব না।' তিনি ষোলোশো বছর বেঁচেছিলেন; যিনি এভাবে জানেন, তিনি ষোলোশো বছর বাঁচেন।