Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

ઉપનિષદો · Chāndogya 3.16

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

Chāndogya 3.16.1

पुरुषो वाव यज्ञस्तस्य यानि चतुर्विꣳशतिवर्षाणि तत्प्रातःसवनं चतुर्विꣳशत्यक्षरा गायत्री गायत्रं प्रातःसवनं तदस्य वसवोऽन्वायत्ताः प्राणा वाव वसव एते हीदꣳसर्वं वासयन्ति ॥ ३.१६.१ ॥

પુરુષ જ ખરેખર યજ્ઞ છે. તેના જે ચોવીસ વર્ષ છે તે પ્રાતઃસવન; ચોવીસ અક્ષરોવાળી ગાયત્રી, ગાયત્ર પ્રાતઃસવન. તેને વસુઓ આધીન છે; પ્રાણો જ ખરેખર વસુઓ છે, કારણ કે આ જ આ સર્વને વસાવે છે.

Chāndogya 3.16.2

तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत्स ब्रूयात्प्राणा वसव इदं मे प्रातःसवनं माध्यन्दिनꣳसवनमनुसन्तनुतेति माहं प्राणानां वसूनां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥ ३.१६.२ ॥

તે ઉંમરે જો કંઈ તેને પીડે, તો તેણે કહેવું: 'હે પ્રાણો, વસુઓ, મારું આ પ્રાતઃસવન અને માધ્યંદિન સવન વિસ્તરે; પ્રાણો અને વસુઓની વચ્ચે મારો યજ્ઞ લોપ ન પામે.' ત્યારે તે ખરેખર તેમાંથી ઊગરી જાય છે અને રોગમુક્ત થાય છે.

Chāndogya 3.16.3

अथ यानि चतुश्चत्वारिꣳशद्वर्षाणि तन्माध्यंदिनꣳसवनं चतुश्चत्वारिꣳशदक्षरा त्रिष्टुप्त्रैष्टुभं माध्यन्दिनꣳसवनं तदस्य रुद्रा अन्वायत्ताः प्राणा वाव रुद्रा एते हीदꣳसर्वꣳरोदयन्ति ॥ ३.१६.३ ॥

હવે જે ચુમ્માળીસ વર્ષ છે તે માધ્યંદિન સવન; ચુમ્માળીસ અક્ષરોવાળી ત્રિષ્ટુપ્, ત્રૈષ્ટુભ માધ્યંદિન સવન. તેને રુદ્રો આધીન છે; પ્રાણો જ ખરેખર રુદ્રો છે, કારણ કે આ જ આ સર્વને રડાવે છે.

Chāndogya 3.16.4

तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत्स ब्रूयात्प्राणा रुद्रा इदं मे माध्यन्दिनꣳसवनं तृतीयसवनमनुसन्तनुतेति माहं प्राणानाꣳरुद्राणां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥ ३.१६.४ ॥

આ ઉંમરે તેને કોઈ પીડા થાય તો તેણે કહેવું: 'હે પ્રાણો, હે રુદ્રો, મારા માધ્યંદિન સવન અને તૃતીય સવનને વિસ્તારો; પ્રાણો અને રુદ્રોની વચ્ચે હું યજ્ઞથી વંચિત ન થાઉં.' ત્યાંથી જ ઊઠીને તે રોગમુક્ત થાય છે.

Chāndogya 3.16.5

अथ यान्यष्टाचत्वारिꣳशद्वर्षाणि तत्तृतीयसवनमष्टाचत्वारिꣳशदक्षरा जगती जागतं तृतीयसवनं तदस्यादित्या अन्वायत्ताः प्राणा वावादित्या एते हीदꣳसर्वमाददते ॥ ३.१६.५ ॥

હવે જે અડતાલીસ વર્ષ છે — તે જ તૃતીય સવન છે. અડતાલીસ અક્ષરોનો જગતી છંદ એ જાગત તૃતીય સવન છે. તેના પર આદિત્યો આધારિત છે; પ્રાણો જ આદિત્યો છે, કારણ કે તેઓ જ આ સર્વને ગ્રહણ કરે છે.

Chāndogya 3.16.6

तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत्स ब्रूयात्प्राणा आदित्या इदं मे तृतीयसवनमायुरनुसंतनुतेति माहं प्राणानामादित्यानां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो हैव भवति ॥ ३.१६.६ ॥

આ ઉંમરે તેને કોઈ પીડા થાય તો તેણે કહેવું: 'હે પ્રાણો, હે આદિત્યો, મારા તૃતીય સવન અને આયુષ્યને વિસ્તારો; પ્રાણો અને આદિત્યોની વચ્ચે હું યજ્ઞથી વંચિત ન થાઉં.' ત્યાંથી જ ઊઠીને તે રોગમુક્ત થાય છે.

Chāndogya 3.16.7

एतद्ध स्म वै तद्विद्वानाह महिदास ऐतरेयः स किं म एतदुपतपसि योऽहमनेन न प्रेष्यामीति स ह षोडशं वर्षशतमजीवत्प्र ह षोडशं वर्षशतं जीवति य एवं वेद ॥ ३.१६.७ ॥

આ જાણીને મહિદાસ ઐતરેયે કહ્યું: 'આનાથી તું મને શા માટે પીડે છે? આનાથી હું મોકલાઈ જઈશ નહીં.' તે સોળસો વર્ષ જીવ્યો; આ રીતે જાણનાર સોળસો વર્ષ જીવે છે.