ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Chāndogya 3.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 3.16.1
पुरुषो वाव यज्ञस्तस्य यानि चतुर्विꣳशतिवर्षाणि तत्प्रातःसवनं चतुर्विꣳशत्यक्षरा गायत्री गायत्रं प्रातःसवनं तदस्य वसवोऽन्वायत्ताः प्राणा वाव वसव एते हीदꣳसर्वं वासयन्ति ॥ ३.१६.१ ॥
ਪੁਰਖ ਹੀ ਯੱਗ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਜੋ ਚੌਵੀ ਸਾਲ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਤਃਸਵਨ ਹੈ; ਚੌਵੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਇਤਰੀ, ਗਾਇਤਰ ਪ੍ਰਾਤਃਸਵਨ। ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਸੁ ਹਨ; ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਵਸੁ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਇਸ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਵਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
Chāndogya 3.16.2
तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत्स ब्रूयात्प्राणा वसव इदं मे प्रातःसवनं माध्यन्दिनꣳसवनमनुसन्तनुतेति माहं प्राणानां वसूनां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥ ३.१६.२ ॥
ਉਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਉਸਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਖੇ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਾਣੋ, ਵਸੁਓ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਪ੍ਰਾਤਃਸਵਨ ਅਤੇ ਮਾਧਯੰਦਿਨ ਸਵਨ ਜਾਰੀ ਰਹੇ; ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਵਸੁਆਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਯੱਗ ਲੋਪ ਨਾ ਹੋਵੇ।' ਤਦ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Chāndogya 3.16.3
अथ यानि चतुश्चत्वारिꣳशद्वर्षाणि तन्माध्यंदिनꣳसवनं चतुश्चत्वारिꣳशदक्षरा त्रिष्टुप्त्रैष्टुभं माध्यन्दिनꣳसवनं तदस्य रुद्रा अन्वायत्ताः प्राणा वाव रुद्रा एते हीदꣳसर्वꣳरोदयन्ति ॥ ३.१६.३ ॥
ਹੁਣ ਜੋ ਚੁਤਾਲੀ ਸਾਲ ਹਨ, ਉਹ ਮਾਧਯੰਦਿਨ ਸਵਨ ਹੈ; ਚੁਤਾਲੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਪ, ਤ੍ਰੈਸ਼ਟੁਭ ਮਾਧਯੰਦਿਨ ਸਵਨ। ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰੁਦਰ ਹਨ; ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਰੁਦਰ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਇਸ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਰੁਆਉਂਦੇ ਹਨ।
Chāndogya 3.16.4
तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत्स ब्रूयात्प्राणा रुद्रा इदं मे माध्यन्दिनꣳसवनं तृतीयसवनमनुसन्तनुतेति माहं प्राणानाꣳरुद्राणां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥ ३.१६.४ ॥
ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੇ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਕਸ਼ਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਹੇ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਾਣੋ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰੋ, ਮੇਰੇ ਮਾਧਿਅੰਦਿਨ ਸਵਨ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਸਵਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਓ; ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਮੈਂ ਯੱਗ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਨਾ ਜਾਵਾਂ।' ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉੱਥੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਉਹ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Chāndogya 3.16.5
अथ यान्यष्टाचत्वारिꣳशद्वर्षाणि तत्तृतीयसवनमष्टाचत्वारिꣳशदक्षरा जगती जागतं तृतीयसवनं तदस्यादित्या अन्वायत्ताः प्राणा वावादित्या एते हीदꣳसर्वमाददते ॥ ३.१६.५ ॥
ਹੁਣ ਜੋ ਅਠਤਾਲੀ ਸਾਲ ਹਨ — ਉਹੀ ਤੀਜਾ ਸਵਨ ਹੈ। ਅਠਤਾਲੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਜਗਤੀ ਛੰਦ ਜਾਗਤ ਤੀਜਾ ਸਵਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਆਦਿੱਤ ਹਨ; ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਆਦਿੱਤ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਇਸ ਸਭ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Chāndogya 3.16.6
तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत्स ब्रूयात्प्राणा आदित्या इदं मे तृतीयसवनमायुरनुसंतनुतेति माहं प्राणानामादित्यानां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो हैव भवति ॥ ३.१६.६ ॥
ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੇ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਕਸ਼ਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਹੇ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਾਣੋ, ਹੇ ਆਦਿੱਤਾਂ, ਮੇਰੇ ਤੀਜੇ ਸਵਨ ਅਤੇ ਆਯੂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਓ; ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਆਦਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਮੈਂ ਯੱਗ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਨਾ ਜਾਵਾਂ।' ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉੱਥੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਉਹ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Chāndogya 3.16.7
एतद्ध स्म वै तद्विद्वानाह महिदास ऐतरेयः स किं म एतदुपतपसि योऽहमनेन न प्रेष्यामीति स ह षोडशं वर्षशतमजीवत्प्र ह षोडशं वर्षशतं जीवति य एवं वेद ॥ ३.१६.७ ॥
ਇਹੀ ਜਾਣ ਕੇ ਮਹਿਦਾਸ ਐਤਰੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ? ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਭੇਜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।' ਉਹ ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਵਿਆ; ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਵਦਾ ਹੈ।