उपनिषदे · Chāndogya 3.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 3.16.1
पुरुषो वाव यज्ञस्तस्य यानि चतुर्विꣳशतिवर्षाणि तत्प्रातःसवनं चतुर्विꣳशत्यक्षरा गायत्री गायत्रं प्रातःसवनं तदस्य वसवोऽन्वायत्ताः प्राणा वाव वसव एते हीदꣳसर्वं वासयन्ति ॥ ३.१६.१ ॥
पुरुषच खरोखर यज्ञ आहे. त्याची जी चोवीस वर्षे आहेत ते प्रातःसवन; चोवीस अक्षरांची गायत्री, गायत्र प्रातःसवन. त्याच्यावर वसू अवलंबून आहेत; प्राणच खरोखर वसू आहेत, कारण हेच हे सर्व वास्तव्यास ठेवतात.
Chāndogya 3.16.2
तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत्स ब्रूयात्प्राणा वसव इदं मे प्रातःसवनं माध्यन्दिनꣳसवनमनुसन्तनुतेति माहं प्राणानां वसूनां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥ ३.१६.२ ॥
त्या वयात त्याला काही त्रास दिला तर त्याने म्हणावे: 'हे प्राणांनो, वसूंनो, माझे हे प्रातःसवन आणि माध्यंदिन सवन विस्तारित राहो; प्राण आणि वसू यांच्या मध्ये माझा यज्ञ लोप पावू नये.' मग तो खरोखर त्यातून बरा होतो आणि रोगमुक्त होतो.
Chāndogya 3.16.3
अथ यानि चतुश्चत्वारिꣳशद्वर्षाणि तन्माध्यंदिनꣳसवनं चतुश्चत्वारिꣳशदक्षरा त्रिष्टुप्त्रैष्टुभं माध्यन्दिनꣳसवनं तदस्य रुद्रा अन्वायत्ताः प्राणा वाव रुद्रा एते हीदꣳसर्वꣳरोदयन्ति ॥ ३.१६.३ ॥
आता जी चव्वेचाळीस वर्षे आहेत ते माध्यंदिन सवन; चव्वेचाळीस अक्षरांची त्रिष्टुप्, त्रैष्टुभ माध्यंदिन सवन. त्याच्यावर रुद्र अवलंबून आहेत; प्राणच खरोखर रुद्र आहेत, कारण हेच हे सर्व रडवतात.
Chāndogya 3.16.4
तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत्स ब्रूयात्प्राणा रुद्रा इदं मे माध्यन्दिनꣳसवनं तृतीयसवनमनुसन्तनुतेति माहं प्राणानाꣳरुद्राणां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो ह भवति ॥ ३.१६.४ ॥
या वयात त्याला काही त्रास झाला तर त्याने म्हणावे: 'हे प्राणांनो, हे रुद्रांनो, माझे माध्यंदिन सवन आणि तृतीय सवन पुढे चालवा; प्राण आणि रुद्र यांच्यामध्ये मी यज्ञापासून दूर पडू नये.' त्याच क्षणी तेथून उठून तो रोगमुक्त होतो.
Chāndogya 3.16.5
अथ यान्यष्टाचत्वारिꣳशद्वर्षाणि तत्तृतीयसवनमष्टाचत्वारिꣳशदक्षरा जगती जागतं तृतीयसवनं तदस्यादित्या अन्वायत्ताः प्राणा वावादित्या एते हीदꣳसर्वमाददते ॥ ३.१६.५ ॥
आता जी अठ्ठेचाळीस वर्षे आहेत — तेच तृतीय सवन. अठ्ठेचाळीस अक्षरांचा जगती छंद हे जागत तृतीय सवन. त्याच्या आधारावर आदित्य आहेत; प्राणच आदित्य आहेत, कारण हेच हे सर्व घेतात.
Chāndogya 3.16.6
तं चेदेतस्मिन्वयसि किञ्चिदुपतपेत्स ब्रूयात्प्राणा आदित्या इदं मे तृतीयसवनमायुरनुसंतनुतेति माहं प्राणानामादित्यानां मध्ये यज्ञो विलोप्सीयेत्युद्धैव तत एत्यगदो हैव भवति ॥ ३.१६.६ ॥
या वयात त्याला काही त्रास झाला तर त्याने म्हणावे: 'हे प्राणांनो, हे आदित्यांनो, माझे तृतीय सवन आणि आयुष्य पुढे चालवा; प्राण आणि आदित्य यांच्यामध्ये मी यज्ञापासून दूर पडू नये.' त्याच क्षणी तेथून उठून तो रोगमुक्त होतो.
Chāndogya 3.16.7
एतद्ध स्म वै तद्विद्वानाह महिदास ऐतरेयः स किं म एतदुपतपसि योऽहमनेन न प्रेष्यामीति स ह षोडशं वर्षशतमजीवत्प्र ह षोडशं वर्षशतं जीवति य एवं वेद ॥ ३.१६.७ ॥
हे जाणूनच महिदास ऐतरेय म्हणाला: 'याने तू मला का त्रास देत आहेस? याने मी पाठवला जाणार नाही.' तो सोळाशे वर्षे जगला; असे जाणणारा सोळाशे वर्षे जगतो.