മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.73.1
यः परेषां नरो नित्यमतिवादांस्तितिक्षते ।
देवयानि विजानीहि तेन सर्वमिदं जितम् ॥ १.७३.१ ॥
മറ്റുള്ളവരുടെ കഠിനവാക്കുകൾ എപ്പോഴും സഹിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ — ദേവയാനീ, അറിയുക; അവനാൽ ഇതെല്ലാം ജയിക്കപ്പെട്ടു.
1.73.2
यः समुत्पतितं क्रोधं निगृह्णाति इयं यथा ।
स यन्तेत्युच्यते सद्भिर्न यो रश्मिषु लम्बते ॥ १.७३.२ ॥
ഉയർന്നുവന്ന കോപത്തെ ഇങ്ങനെ അടക്കുന്നവൻ — അവനെയാണ് സജ്ജനങ്ങൾ 'സാരഥി' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്; കടിഞ്ഞാണിൽ തൂങ്ങുന്നവനല്ല.
1.73.3
यः समुत्पतितं क्रोधमक्रोधेन निरस्यति ।
देवयानि विजानीहि तेन सर्वमिदं जितम् ॥ १.७३.३ ॥
ഉയർന്നുവന്ന കോപത്തെ കോപമില്ലായ്മയാൽ നീക്കുന്നവൻ — ദേവയാനീ, അറിയുക; അവനാൽ ഇതെല്ലാം ജയിക്കപ്പെട്ടു.
1.73.4
यः समुत्पतितं क्रोधं क्षमयेह निरस्यति ।
यथोरगस्त्वचं जीर्णां स वै पुरुष उच्यते ॥ १.७३.४ ॥
ഇവിടെ ഉയർന്ന കോപത്തെ ക്ഷമയാൽ നീക്കുന്നവൻ — പാമ്പ് പഴയ തൊലി ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ — അവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ 'പുരുഷൻ' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
1.73.5
यः संधारयते मन्युं योऽतिवादांस्तितिक्षते ।
यश्च तप्तो न तपति दृढं सोऽर्थस्य भाजनम् ॥ १.७३.५ ॥
മന്യുവിനെ പിടിച്ചുനിർത്തുന്നവൻ, കഠിനവാക്കുകൾ സഹിക്കുന്നവൻ, വേദനിച്ചാലും മറ്റുള്ളവരെ വേദനിപ്പിക്കാത്തവൻ — അവൻ ഉറപ്പായും അർത്ഥത്തിന് (സമ്പത്തിന്, നന്മയ്ക്ക്) പാത്രമാകുന്നു.
1.73.6
यो यजेदपरिश्रान्तो मासिमासि शतं समाः ।
न क्रुद्ध्येद्यश्च सर्वस्य तयोरक्रोधनोऽधिकः ॥ १.७३.६ ॥
ക്ഷീണമില്ലാതെ മാസംതോറും നൂറു വർഷം യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവൻ, ആരോടും കോപിക്കാത്തവൻ — ഈ രണ്ടുപേരിൽ കോപമില്ലാത്തവനാണ് ശ്രേഷ്ഠൻ.
1.73.7
तस्मादक्रोधनः श्रेष्ठः कामक्रोधौ विगर्हितौ ।
क्रुद्धस्य निष्फलान्येव दानयज्ञतपांसि च ॥ १.७३.७ ॥
അതിനാൽ കോപമില്ലാത്തവനാണ് ശ്രേഷ്ഠൻ; കാമവും കോപവും നിന്ദ്യങ്ങളാണ്. കോപിക്കുന്നവന്റെ ദാനവും യജ്ഞവും തപസ്സും നിഷ്ഫലമാകുന്നു.
1.73.8
तस्मादक्रोधने यज्ञतपोदानफलं महत् ।
भवेदसंशयं भद्रे नेतरस्मिन्कदाचन ॥ १.७३.८ ॥
അതിനാൽ കോപമില്ലാത്തവന് യജ്ഞ, തപ, ദാനങ്ങളുടെ ഫലം മഹത്തരമാകുന്നു; ഹേ ഭദ്രേ, ഇതിൽ സംശയമില്ല; മറ്റവനിൽ ഒരിക്കലും അത് ഉണ്ടാകില്ല.
1.73.9
न यतिर्न तपस्वी च न यज्वा न च धर्मभाक् ।
क्रोधस्य यो वशं गच्छेत्तस्य लोकद्वयं न च ॥ १.७३.९ ॥
കോപത്തിന് വശപ്പെടുന്നവൻ യതിയല്ല, തപസ്വിയല്ല, യജ്വാവല്ല, ധർമ്മഭാഗിയുമല്ല; അവന് ഇഹലോകവും പരലോകവുമില്ല.
1.73.10
पुत्रो भृत्यः सुहृद्भ्राता भार्या धर्मश्च सत्यता ।
तस्यैतान्यपयास्यन्ति क्रोधशीलस्य निश्चितम् ॥ १.७३.१० ॥
മകൻ, ഭൃത്യൻ, സുഹൃത്ത്, സഹോദരൻ, ഭാര്യ, ധർമ്മം, സത്യം — കോപശീലനെ ഇവയെല്ലാം തീർച്ചയായും വിട്ടുപോകും.
1.73.11
यत्कुमाराः कुमार्यश्च वैरं कुर्युरचेतसः ।
न तत्प्राज्ञोऽनुकुर्वीत न विदुस्ते बलाबलम् ॥ १.७३.११ ॥
കുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും വിവേകമില്ലാതെ വൈരം വെച്ചാൽ, ജ്ഞാനി അത് അനുകരിക്കരുത്; അവർ തങ്ങളുടെ ബലാബലം അറിയുന്നില്ല.
1.73.12
वेदाहं तात बालाऽपि धर्माणां यदिहान्तरम् ।
अक्रोधे चातिवादे च वेद चापि बलाबलम् ॥ १.७३.१२ ॥
അച്ഛാ, ഞാൻ ബാലികയാണെങ്കിലും ഇവിടെ ധർമ്മങ്ങളുടെ അന്തരം ഞാൻ അറിയുന്നു; കോപമില്ലായ്മയിലും അപമാനം സഹിക്കുന്നതിലും ഉള്ള ബലാബലവും ഞാൻ അറിയുന്നു.
1.73.13
स्ववृत्तिमननुष्ठाय धर्ममुत्सृज्य तत्त्वतः ।
शिष्यस्याशिष्यवृत्तेस्तु न क्षन्तव्यं बुभूषता ॥ १.७३.१३ ॥
സ്വന്തം വൃത്തി അനുഷ്ഠിക്കാതെയും യഥാർത്ഥ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ചും ശിഷ്യോചിതമല്ലാത്ത നടപ്പുള്ള ശിഷ്യനെ, ശ്രേയസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ക്ഷമിക്കരുത്.
1.73.14
प्रेष्यः शिष्यः स्ववृत्तिं हि विसृज्य विफलं गतः ।
तस्मात्संकीर्णवृत्तेषु वासो मम न रोचते ॥ १.७३.१४ ॥
സ്വന്തം വൃത്തി ഉപേക്ഷിച്ച് വ്യർത്ഥമായി പോയ ദാസനോ ശിഷ്യനോ പോലെ, കലർന്ന നടപ്പുകാരുടെ ഇടയിൽ വസിക്കുന്നത് എനിക്കിഷ്ടമല്ല.
1.73.15
पुमांसो ये हि निन्दन्ति वृत्तेनाभिजनेन च ।
न तेषु निवसेत्प्राज्ञः श्रेयोऽर्थी पापबुद्धिषु ॥ १.७३.१५ ॥
നടപ്പുകൊണ്ടും കുലംകൊണ്ടും നിന്ദിക്കുന്ന പുരുഷന്മാരുടെ ഇടയിൽ, ശ്രേയസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്ന ബുദ്ധിമാൻ പാപബുദ്ധികളുടെ ഇടയിൽ വസിക്കരുത്.
1.73.16
ये त्वेनमभिजानन्ति वृत्तेनाभिजनेन वा ।
तेषु साधुषु वस्तव्यं स वासः श्रेष्ठ उच्यते ॥ १.७३.१६ ॥
നടപ്പുകൊണ്ടോ കുലംകൊണ്ടോ ഇവനെ നന്നായി അറിയുന്നവർ ആരോ, ആ സജ്ജനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ വസിക്കണം; ആ വാസമാണ് ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.
1.73.17
सुयन्त्रितपरा नित्यं विहीनाश्च धनैर्वराः ।
दुर्वृत्ताः पापकर्माणश्चण्डाला धनिनोपि च ॥ १.७३.१७ ॥
എപ്പോഴും നന്നായി നിയന്ത്രിതരും സമ്പത്തില്ലാത്ത ശ്രേഷ്ഠരുമുണ്ട്; ദുർനടപ്പും പാപകർമ്മവുമുള്ളവർ ധനികരായാലും ചണ്ഡാലരാണ്.
1.73.18
नैव जात्या हि चण्डालाः स्वकर्मविहितैर्विना ।
धनाभिजनविद्यासु सक्ताश्चण्डालधर्मिणः ॥ १.७३.१८ ॥
ജന്മം കൊണ്ടു മാത്രം ആരും ചണ്ഡാലനാകുന്നില്ല; സ്വകർമ്മത്താൽ വിധിക്കപ്പെട്ട നടപ്പില്ലാതെയും അല്ല; സമ്പത്ത്, കുലം, വിദ്യ എന്നിവയിൽ ആസക്തരായവർ ചണ്ഡാലധർമ്മമുള്ളവരാണ്.
1.73.19
अकारणाश्च द्वेष्यन्ति परिवादं वदन्ति ते ।
साधोस्तत्र न वासोस्ति पापिभिः पापतां व्रजेत् ॥ १.७३.१९ ॥
കാരണമില്ലാതെ അവർ വെറുക്കുന്നു, നിന്ദിക്കുന്നു. സാധുവിന് അവിടെ വാസമില്ല; പാപികളോടൊപ്പം വസിക്കുന്നവൻ പാപം പ്രാപിക്കും.
1.73.20
सुकृते दुष्कृते वापि यत्र सज्जति यो नरः ।
ध्रुवं रतिर्भवेत्तस्य तस्माद्द्वेषं न रोचयेत् ॥ १.७३.२० ॥
നല്ല കർമ്മത്തിലോ ചീത്ത കർമ്മത്തിലോ ഏതു മനുഷ്യൻ ആസക്തനാകുന്നുവോ, അതിൽ തന്നെ അവന് നിശ്ചയമായും പ്രീതി ഉണ്ടാകും. അതിനാൽ ദ്വേഷത്തെ ഇഷ്ടപ്പെടരുത്.
1.73.21
वाग्दुरुक्तं महाघोरं दुहितुर्वृषपर्वणः ।
मम मथ्नाति हृदयमग्निकाम इवारणिम् ॥ १.७३.२१ ॥
വൃഷപർവ്വാവിന്റെ മകളുടെ കഠിനവും അതിഘോരവുമായ വാക്കുകൾ, അഗ്നി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ അരണി കടയുന്നതുപോലെ എന്റെ ഹൃദയത്തെ കടയുന്നു.
1.73.22
न ह्यतो दुष्करतरं मन्ये लोकेष्वपि त्रिषु ।
यः सपत्नश्रियं दीप्तां हीनश्रीः पर्युपासते ॥ १.७३.२२ ॥
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇതിനെക്കാൾ കഠിനമായ ഒന്നില്ലെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു: ശ്രീ നഷ്ടപ്പെട്ടവൻ ശത്രുവിന്റെ തിളങ്ങുന്ന ഐശ്വര്യത്തെ സേവിക്കുന്നത്.
1.73.23
मरणं शोभनं तस्य इति विद्वज्जना विदुः ।
अवमानमवाप्नोति शनैर्नीचसमागमात् ॥ १.७३.२३ ॥
അവന് മരണമാണ് നല്ലതെന്ന് വിദ്വാന്മാർ അറിയുന്നു; നീചരുമായുള്ള സഹവാസത്താൽ ക്രമേണ അപമാനമേ ലഭിക്കൂ.
1.73.24
अतिवादा वक्त्रतो निःसरन्ति ।
यैराहतः शोचति रात्र्यहानि।
परस्य वै मर्मसु ते पतन्ति ।
तस्माद्धीरो नैव मुच्येत्परेषु ॥ १.७३.२४ ॥
കഠിനമായ വാക്കുകൾ വായിൽനിന്ന് പുറപ്പെടുന്നു; അവയാൽ മുറിവേറ്റവൻ രാത്രിയും പകലും ദുഃഖിക്കുന്നു. അവ മറ്റുള്ളവരുടെ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളിൽ പതിക്കുന്നു; അതിനാൽ ധീരൻ ഒരിക്കലും മറ്റുള്ളവരിൽനിന്ന് (അത്തരം പ്രഹരങ്ങളിൽനിന്ന്) മോചിതനാകുന്നില്ല.
1.73.25
निरोहेदायुधैश्छिन्नं संरोहेद्दग्धमाग्निना ।
वाक्क्षतं च न संरोहेदाशरीरं शरीरिणाम् ॥ १.७३.२५ ॥
ആയുധങ്ങളാൽ മുറിഞ്ഞ മുറിവ് ഉണങ്ങാം, തീയാൽ പൊള്ളിയതും ഉണങ്ങാം; എന്നാൽ വാക്കിനാലുള്ള മുറിവ് ഉണങ്ങുന്നില്ല, അത് ദേഹികളുടെ ശരീരത്തിലെത്തുന്നില്ല.
1.73.26
संरोहित शरैर्विद्धं नवं परशुना हतम् ।
वाचा दुरुक्तं बीभत्सं न संरोहेत वाक्क्षतम् ॥ १.७३.२६ ॥
അമ്പുകളാൽ തുളഞ്ഞ മുറിവും, മഴുവാൽ പുതുതായി അടിച്ച മുറിവും ഉണങ്ങാം; എന്നാൽ വാക്കിനാൽ പറഞ്ഞ പരുഷവും നിന്ദ്യവുമായ വാക്ക് ഉണ്ടാക്കിയ മുറിവ് ഉണങ്ങുന്നില്ല.