മഹാഭാരതം · അധ്യായം 10.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
ततस्ते सहिताः सर्वे प्रयाता दक्षिणामुखाः ।
उपास्तमयवेलायां शिबिराभ्याशमागताः ॥ १०.१.१ ॥
നാരായണനെയും നരോത്തമനായ നരനെയും നമസ്കരിച്ച്, ദേവി സരസ്വതിയെയും വ്യാസനെയും വണങ്ങി, പിന്നെ ജയം (ഇതിഹാസം) പാരായണം ചെയ്യണം.
10.1.2
विमुच्य वाहांस्त्वरिता भीताः समनुबोधनात् ।
गहनं देशमासाद्य प्रच्छन्ना न्यविशन्त ते ॥ १०.१.२ ॥
ഭയന്ന്, തിടുക്കത്തിൽ കുതിരകളെ അഴിച്ചുവിട്ട്, ഉണർത്തപ്പെട്ടതിനാൽ, ഇടതൂർന്ന സ്ഥലത്തെത്തി മറഞ്ഞ് പ്രവേശിച്ചു.
10.1.3
सेनानिवेशमभितो नातिदूरमवस्थिताः ।
निकृत्ता निशितैः शस्त्रैः समन्तात्क्षतविक्षताः।
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्य पाण्डवानन्वचिन्तयन् ॥ १०.१.३ ॥
സേനാപാളയത്തിന് ചുറ്റും, അധികം അകലെയല്ലാതെ നിന്ന്, മൂർച്ചയുള്ള ആയുധങ്ങളാൽ എല്ലായിടത്തും മുറിവേറ്റവരായി, ദീർഘവും ചൂടുള്ളതുമായ നെടുവീർപ്പിട്ട് പാണ്ഡവരെത്തന്നെ ചിന്തിച്ചു.
10.1.4
श्रुत्वा च निनदं घोरं पाण्डवानां जयैषिणाम् ।
अनुसारभयाद्भीताः प्राङ्मुखाः प्राद्रवन्पुनः ॥ १०.१.४ ॥
വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്ന പാണ്ഡവരുടെ ഭയങ്കരമായ ഗർജ്ജനം കേട്ട്, പിന്തുടരപ്പെടുമെന്ന ഭയത്താൽ ഭയന്ന്, വീണ്ടും കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ഓടി.
10.1.5
ते मुहूर्तात्ततो गत्वा श्रान्तवाहा पिपासिताः ।
नामृष्यन्त महेष्वासाः क्रोधामर्षवशङ्गताः ॥ १०.१.५ ॥
ഒരു നിമിഷത്തിനുശേഷം അവർ അവിടെനിന്ന് പോയി; തളർന്ന കുതിരകളോടും ദാഹത്തോടും കൂടി. പക്ഷേ മഹാവില്ലാളികൾ കോപത്തിനും അസഹ്യതയ്ക്കും വശരായി അതു പൊറുത്തില്ല.
10.1.6
राज्ञो वधेन सन्तप्ता मुहूर्तं समवस्थिताः ॥ १०.१.६ ॥
രാജാവിന്റെ വധത്താൽ സന്താപിതരായി, ഒരു നിമിഷം ഒരുമിച്ച് നിന്നു.
10.1.7
अश्रद्धेयमिदं कर्म कृतं मीमेन सञ्जय ।
यत्स नागायुतप्राणः पुत्रो मम निपातितः ॥ १०.१.७ ॥
സഞ്ജയാ, ഭീമൻ ഈ അവിശ്വസനീയമായ കർമ്മം ചെയ്തു. പതിനായിരം ആനകളുടെ ബലമുള്ള എന്റെ പുത്രൻ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
10.1.8
अवध्यः सर्वभूतानां वज्रसंहननो युवा ।
पाण्डवैः समरे पुत्रो निहतो मम निपातितः ॥ १०.१.८ ॥
സർവഭൂതങ്ങൾക്കും വധിക്കാനാകാത്തവനും വജ്രതുല്യമായ ശരീരമുള്ള യുവാവുമായ എന്റെ പുത്രൻ യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവരാൽ വധിക്കപ്പെട്ട് വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
10.1.9
न दिष्टमभ्यतिक्रान्तुं शक्यं गावल्गणे नरैः ।
यत्समेत्य रणे पार्थैः पुत्रो मम निपातितः ॥ १०.१.९ ॥
ഗാവൽഗണേ, വിധിക്കപ്പെട്ടതിനെ മനുഷ്യർക്ക് അതിക്രമിക്കാനാവില്ല. യുദ്ധത്തിൽ പൃഥാപുത്രരെ നേരിട്ട് എന്റെ പുത്രൻ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
10.1.10
अद्रिसारमयं नूनं हृदयं मम सञ्जय ।
हतं पुत्रशतं श्रुत्वा यन्न दीर्णं सहस्रधा ॥ १०.१.१० ॥
സഞ്ജയാ, തീർച്ചയായും എന്റെ ഹൃദയം പാറയുടെ സാരംകൊണ്ടുള്ളതാണ്. നൂറു പുത്രന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടു എന്നു കേട്ടിട്ടും അത് ആയിരം കഷണങ്ങളായി പിളർന്നില്ലല്ലോ.
10.1.11
कथं हि वृद्धमिथुनं हतपुत्रं भविष्यति ।
न ह्यहं पाण्डुपुत्रस्य विषये वस्तुमुत्सहे ॥ १०.१.११ ॥
മക്കൾ വധിക്കപ്പെട്ട വൃദ്ധദമ്പതികൾ എങ്ങനെ ജീവിക്കും? പാണ്ഡുപുത്രന്റെ രാജ്യത്ത് വസിക്കാൻ ഞാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നില്ല.
10.1.12
कथं राज्ञः पिता भूत्वा स्वयं राजा च सञ्जय ।
प्रेष्यभूतः प्रवर्तेयं पाण्डवेयस्य शासनात् ॥ १०.१.१२ ॥
സഞ്ജയാ, ഞാൻ തന്നെ രാജാവും രാജാവിന്റെ പിതാവുമായിരുന്നവനാണ്. പാണ്ഡുപുത്രന്റെ ആജ്ഞയ്ക്കു കീഴിൽ ദാസനായി ഞാൻ എങ്ങനെ ജീവിക്കും?
10.1.13
प्रभुज्य पृथिवीं सर्वां स्थिता मूर्धनि सञ्जय ।
कथमद्य भविष्यामि श्रोतुं शक्ष्यामि सञ्जय। ॥ १०.१.१३ ॥
സഞ്ജയാ, സമസ്ത ഭൂമിയും അനുഭവിച്ച്, തലയിൽ രാജ്യഭാരം വഹിച്ച ഞാൻ ഇന്ന് എങ്ങനെയാകും? സഞ്ജയാ, ഇത് കേൾക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയുമോ?
10.1.14
येन पुत्रशतं पूर्णमेकेन निहतं मम ।
कृतं सत्यं वचस्तस्य विदुरस्य महात्मनः। ॥ १०.१.१४ ॥
ഒരാളാൽ എന്റെ നൂറ് പുത്രന്മാരും പൂർണ്ണമായി വധിക്കപ്പെട്ടു; ആ മഹാത്മാവായ വിദുരന്റെ വാക്ക് സത്യമായി.
10.1.15
अकुर्वता वचस्तस्य मम पुत्रेण सञ्जय ।
अधर्मेण हते तात पुत्रे दुर्योधने मम। ॥ १०.१.१५ ॥
സഞ്ജയാ, അവന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കാത്ത എന്റെ പുത്രൻ മൂലം; പ്രിയനേ, അധർമ്മത്താൽ വധിക്കപ്പെട്ട എന്റെ പുത്രൻ ദുര്യോധനൻ മൂലം.
10.1.16
कृतवर्मा कृपो द्रौणिः किमकुर्वत सञ्जय ॥ १०.१.१६ ॥
കൃതവർമ്മാവും കൃപനും ദ്രോണപുത്രൻ അശ്വത്ഥാമാവും എന്തു ചെയ്തു, സഞ്ജയാ?
10.1.17
गत्वा तु तावका राजन्नातिदूरं मनस्विनः ।
अपश्यन्त वनं घोरं नानाद्रुमलतावृतम् ॥ १०.१.१७ ॥
രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ മനസ്വികളായ യോദ്ധാക്കൾ അധികം ദൂരം പോകാതെ, നാനാവിധ വൃക്ഷങ്ങളും വള്ളികളും മൂടിയ ഭയങ്കരമായ വനം കണ്ടു.
10.1.18
ते मुहूर्तं तु विश्रम्य लब्धतोयैर्हयोत्तमैः ।
सूर्यास्तमयवेलायां कौरवेयस्य शासनात् ॥ १०.१.१८ ॥
അവർ അല്പനേരം വിശ്രമിച്ച്, വെള്ളം കുടിച്ച ഉത്തമ കുതിരകളോടെ, സൂര്യാസ്തമയവേളയിൽ കൗരവന്റെ കല്പനപ്രകാരം (മുന്നോട്ടു നീങ്ങി).
10.1.19
नानामृगगणैर्जुष्टं नानापक्षिभिराकुलम् ।
नानाद्रुमलताच्छन्नं नानाव्यालनिषेवितम् ॥ १०.१.१९ ॥
ആ വനം പലതരം മാൻകൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു, പലതരം പക്ഷികളാൽ മുഖരിതമായിരുന്നു, പലതരം മരങ്ങളും വള്ളികളും മൂടിയിരുന്നു, പലതരം ക്രൂരമൃഗങ്ങൾ വസിച്ചിരുന്നു.
10.1.20
नानातोयसमाकीर्णैस्तटाकैरुपशोभितम् ।
पद्मिनीशतसञ्छन्नं नीलोत्पलसमायुतम् ॥ १०.१.२० ॥
ആ വനം പലതരം ജലം നിറഞ്ഞ കുളങ്ങളാൽ ശോഭിച്ചിരുന്നു, നൂറുകണക്കിന് താമരക്കുളങ്ങളാൽ മൂടിയിരുന്നു, നീലത്താമരകളോടു കൂടിയിരുന്നു.
10.1.21
प्रविश्य तद्वनं घोरं वीक्षमाणाः समन्ततः ।
शाखासहस्रसञ्छन्नं न्यग्रोधं ददृशुस्ततः ॥ १०.१.२१ ॥
ആ ഭയങ്കരമായ വനത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ചുറ്റും നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, ആയിരം ശാഖകളാൽ മൂടിയ ഒരു പേരാൽമരം അവർ കണ്ടു.
10.1.22
उपेत्य तु तदा राजन्न्यग्रोधं ते महारथाः ।
ददृशुर्द्विपदां श्रेष्ठाः श्रेष्ठं तं वै वनस्पतिम् ॥ १०.१.२२ ॥
രാജാവേ! അപ്പോൾ ആ മഹാരഥന്മാർ ആ പേരാൽമരത്തിനടുത്തെത്തി, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായവർ വൃക്ഷങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ ആ വൃക്ഷം കണ്ടു.
10.1.23
तेऽवतीर्य रथेभ्यश्च विप्रमुच्य च वाजिनः ।
उपस्पृश्य यथान्यायं सन्ध्यामन्वासत प्रभो ॥ १०.१.२३ ॥
അവർ തേരുകളിൽ നിന്നിറങ്ങി, കുതിരകളെ അഴിച്ചുവിട്ട്, വിധിപ്രകാരം ആചമനം ചെയ്ത്, പ്രഭോ, സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്തു.
10.1.24
ततोऽस्तं पर्वतश्रेष्ठमनुप्राप्ते दिवाकरे ।
सर्वस्य जगतो धात्री शर्वरी प्रत्यपद्यत ॥ १०.१.२४ ॥
അപ്പോൾ സൂര്യൻ പർവതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ അസ്താചലത്തിനടുത്തെത്തി അസ്തമിച്ചപ്പോൾ, ലോകത്തെയെല്ലാം പോറ്റുന്ന രാത്രി വന്നെത്തി.
10.1.25
ग्रहनक्षत्रताराभिः प्रकीर्णाभिरलङ्कृतम् ।
नभोंऽशुकमिवाभाति प्रेक्षणीयं समन्ततः ॥ १०.१.२५ ॥
ഗ്രഹങ്ങളാലും നക്ഷത്രങ്ങളാലും താരകങ്ങളാലും ചിതറിക്കിടന്ന് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആകാശം ചുറ്റും കാണാൻ മനോഹരമായ വസ്ത്രംപോലെ തോന്നി.
10.1.26
इच्छया ते प्रवल्गन्ति ये सत्वा रात्रिचारिणः ।
दिवाचराश्च ये सत्वास्ते निद्रावशमागताः ॥ १०.१.२६ ॥
രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ജീവികൾ ഇഷ്ടംപോലെ പാഞ്ഞുനടന്നു; പകൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ജീവികൾ ഉറക്കത്തിന്റെ വശത്തായി.
10.1.27
रात्रिञ्चराणां सत्वानां निनादोऽभूत्सुदारुणः ।
क्रव्यादाश्च प्रमुदिता घोरा प्राप्ता च शर्वरी ॥ १०.१.२७ ॥
രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ജീവികളുടെ അതിഭയങ്കരമായ നിലവിളി ഉയർന്നു; മാംസഭോജികൾ സന്തോഷിച്ചു; ഭയങ്കരമായ രാത്രി എത്തിച്ചേർന്നു.
10.1.28
तस्मिन्रात्रिमुखे घोरे दुःखशोकसमन्विताः ।
कृतवर्मा कृपो द्रौणिरुपोपविविशुः समम् ॥ १०.१.२८ ॥
ആ ഭയങ്കരമായ രാത്രിയുടെ ആരംഭത്തിൽ ദുഃഖവും ശോകവും നിറഞ്ഞ കൃതവർമ്മാവും കൃപനും ദ്രോണപുത്രനും ഒന്നിച്ച് അടുത്ത് ഇരുന്നു.
10.1.29
उपोपविष्टाः शोचन्तो न्यग्रोधस्य समीपतः ।
तमेवार्थमतिक्रान्तं कुरुपाण्डवयोः क्षयम् ॥ १०.१.२९ ॥
ആലിന്റെ സമീപം ഇരുന്ന് അവർ ദുഃഖിച്ചു; കൗരവ-പാണ്ഡവരുടെ നാശമെന്ന കഴിഞ്ഞുപോയ അതേ കാര്യംതന്നെ അവർ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
10.1.30
निद्रया च परीताङ्गा निषेदुर्धरणीतले ।
श्रमेण सुदृढं युक्ता विक्षता विविधैः शरैः ॥ १०.१.३० ॥
ഉറക്കത്താൽ അംഗങ്ങൾ മൂടപ്പെട്ടവരായി അവർ ഭൂതലത്തിൽ ഇരുന്നു, കിടന്നു; ക്ഷീണത്താൽ നന്നായി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടവരും പലതരം അമ്പുകളാൽ മുറിവേറ്റവരുമായിരുന്നു.
10.1.31
ततो निद्रावशं प्राप्तौ कृपभोजौ महाबालौ ।
सुखोचितावदुःखार्हौ निषण्णौ धरणीतले ॥ १०.१.३१ ॥
പിന്നീട് ഉറക്കത്തിന്റെ വശത്തിലായ മഹാബലന്മാരായ കൃപനും ഭോജനും, സുഖത്തിന് ശീലിച്ചവരും ദുഃഖത്തിന് അർഹരല്ലാത്തവരുമായവർ, ഭൂമിയിൽ ഇരുന്നു.
10.1.32
तौ तु सुप्तौ महाराज तस्मिन्देशे महारथौ ।
महार्हशयनोपेतौ भूमावेव ह्यनाथवत् ॥ १०.१.३२ ॥
മഹാരാജാവേ, ആ രണ്ടു മഹാരഥന്മാരും ആ സ്ഥലത്ത് ഉറങ്ങി. വിലയേറിയ ശയ്യകൾക്ക് അർഹരായിരുന്നിട്ടും അനാഥരെപ്പോലെ നിലത്തുതന്നെ കിടന്നു.
10.1.33
क्रोधामर्षवशं प्राप्तो द्रोणपुत्रस्तु भारत ।
न वै स्म स जगामाथ निद्रां सर्प इव श्वसन् ॥ १०.१.३३ ॥
ഭാരതാ, കോപത്തിനും അസഹിഷ്ണുതയ്ക്കും വശനായ ദ്രോണപുത്രൻ ഉറങ്ങിയില്ല; പാമ്പിനെപ്പോലെ ചീറ്റിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
10.1.34
न लेभे स तु निद्रां वै दह्यमानोऽतिमन्युना ।
वीक्षाञ्चक्रे महाबाहुस्तद्वनं घोरदर्शनम् ॥ १०.१.३४ ॥
അമിതമായ കോപത്താൽ എരിഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന ആ മഹാബാഹു ഉറക്കം കിട്ടിയില്ല; ഭയങ്കരമായി കാണപ്പെടുന്ന ആ വനത്തെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
10.1.35
वीक्षमाणो वनोद्देशं नानासत्वैर्निषेवितम् ।
अपश्यत महाबाहुर्न्यग्रोधं वायसावृतम् ॥ १०.१.३५ ॥
പലതരം ജീവികൾ വസിക്കുന്ന വനപ്രദേശം നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്ന ആ മഹാബാഹു കാക്കകൾ മൂടിയ ഒരു ആൽമരം കണ്ടു.
10.1.36
तत्र काकसहस्राणि तां निशां पर्यणामयन् ।
सुखं स्वपन्तः कौरव्य पृथक्पृथगुपाश्रयाः ॥ १०.१.३६ ॥
അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് കാക്കകൾ ആ രാത്രി കഴിച്ചുകൂട്ടുകയായിരുന്നു; കൗരവ്യാ, അവ ഓരോന്നും വെവ്വേറെ കൂടുകളിൽ സുഖമായി ഉറങ്ങുകയായിരുന്നു.
10.1.37
सुप्तेषु तेषु काकेषु विस्रब्धेषु समन्ततः ।
सोऽपश्यत्सहसा यान्तमुलूकं घोरदर्शनम् ॥ १०.१.३७ ॥
ആ കാക്കകൾ ഉറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, ചുറ്റും നിർഭയരായിരിക്കെ, അവൻ പെട്ടെന്ന് ഭയാനകമായ രൂപമുള്ള മൂങ്ങ വരുന്നത് കണ്ടു.
10.1.38
महास्वनं महाकायं हर्यक्षं बभ्रुपिङ्गलम् ।
सुतीक्ष्णघोणानखरं सुपर्णमिव वेगितम् ॥ १०.१.३८ ॥
വലിയ ശബ്ദവും വലിയ ശരീരവും തവിട്ട്-മഞ്ഞ കണ്ണുകളും മൂർച്ചയുള്ള കൊക്കും നഖങ്ങളുമുള്ളതായി, ഗരുഡനെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ വന്ന അത്.
10.1.39
सोऽथ शब्दं मृदुं कृत्वा लीयमान इवाण्डजः ।
न्यग्रोधस्य ततः साखां पातयामास भारत ॥ १०.१.३९ ॥
അപ്പോൾ അവൻ മൃദുവായ ശബ്ദമുണ്ടാക്കി, ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന പക്ഷിയെപ്പോലെ, ഹേ ഭാരതാ, പേരാലിന്റെ ഒരു ശാഖ വീഴ്ത്തി.
10.1.40
सन्निपत्य तु शाखायां न्यग्रोधस्य विहङ्गमः ।
सुप्ताञ्जघान विस्रब्धान्वायसान्वायसान्तकः ॥ १०.१.४० ॥
പേരാലിന്റെ ശാഖയിൽ പാഞ്ഞിറങ്ങിയ ആ പക്ഷി, കാക്കകളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനായി, നിർഭയരായി ഉറങ്ങുന്ന കാക്കകളെ കൊന്നു.
10.1.41
केषाञ्चिदच्छिनत्पक्षाञ्शिरांसि च चकर्त ह ।
चरणांश्चैव केषाञ्चिद्बभञ्ज चरणायुधः ॥ १०.१.४१ ॥
ചിലരുടെ ചിറകുകൾ അരിഞ്ഞു; ചിലരുടെ തലകളും വെട്ടി; ചിലരുടെ കാലുകൾ ഒടിച്ചു — കാലുകളെ ആയുധമാക്കിയ അവൻ.
10.1.42
क्षणेनाघ्नत्स बलवान्येऽस्य दृष्टिपथे स्थिताः ॥ १०.१.४२ ॥
ബലവാനായ അവൻ തന്റെ ദൃഷ്ടിപഥത്തിൽ നിന്നവരെയെല്ലാം ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് കൊന്നു.
10.1.43
तेषां शरीरावयवैः शरीरैश्च विशाम्पते ।
न्यग्रोधमण्डलं सर्वं सञ्छन्नं पर्वतोपमम् ॥ १०.१.४३ ॥
ഓ രാജാവേ, അവരുടെ ശരീരാവയവങ്ങളാലും ശരീരങ്ങളാലും ആ പേരാൽ വൃക്ഷവലയം മുഴുവൻ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു; അത് ഒരു പർവതം പോലെയായിരുന്നു.
10.1.44
तांस्तु हत्वा ततः काकान्कौशिको मुदितोऽभवत् ।
प्रतिकृत्य यथाकामं शत्रूणां शत्रुसूदनः ॥ १०.१.४४ ॥
ആ കാക്കകളെ കൊന്നശേഷം കൗശികൻ (മൂങ്ങ) സന്തോഷിച്ചു; ശത്രുസംഹാരകൻ ഇഷ്ടം പോലെ ശത്രുക്കളോട് പ്രതികാരം ചെയ്തു.
10.1.45
तद्दृष्ट्वा तादृशं कर्म कौशिकेन कृतं निशि ।
तद्भावे कृतसङ्कल्पो द्रौणिरेकोऽन्वचिन्तयत् ॥ १०.१.४५ ॥
രാത്രിയിൽ കൗശികൻ (മൂങ്ങ) ചെയ്ത ആ പ്രവൃത്തി കണ്ട്, അതേ ഭാവത്തിൽ സങ്കൽപ്പം ഉറപ്പിച്ച ദ്രോണപുത്രൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ചിന്തിച്ചു.
10.1.46
उपदेशः कृतोऽनेन पक्षिणा मम संयुगे ।
शत्रूणां क्षपणं युक्तं प्राप्तः कालश्च मे मतः ॥ १०.१.४६ ॥
ഈ പക്ഷി യുദ്ധത്തിൽ എനിക്ക് ഉപദേശം നൽകിയിരിക്കുന്നു; ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നത് ഉചിതമാണ്, എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ എനിക്ക് സമയമായി.
10.1.47
नाद्य शक्यं मया हन्तुं पाण्डवा जितकाशिनः ।
बलवन्तः कृतोत्साहा लब्धलक्षाः प्रहारिणः ॥ १०.१.४७ ॥
ഇന്ന് എനിക്ക് പാണ്ഡവരെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ല; അവർ വിജയികളെന്ന് കരുതുന്നവരും ശക്തരും ഉത്സാഹമുള്ളവരും ലക്ഷ്യം നേടിയവരും പ്രഹരിക്കുന്നവരുമാണ്.
10.1.48
राज्ञः सकाशे तेषां च प्रतिज्ञातो वधो मया ।
पतङ्गाग्निसमां वृत्तिमास्यायात्मविनाशिनीम् ॥ १०.१.४८ ॥
രാജാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ വെച്ച് ഞാൻ അവരുടെ വധം പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തിരിക്കുന്നു; ശലഭം തീയിൽ വീഴുന്നതുപോലെ ആത്മനാശകരമായ നടപടി സ്വീകരിച്ച്.
10.1.49
न्यायतो युध्यमानस्य प्राणत्यागो न संशयः ।
छद्मना तु भवेत्सिद्विः शत्रूणां च क्षयो महान् ॥ १०.१.४९ ॥
ന്യായമായി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവന് പ്രാണത്യാഗം തീർച്ചയാണ്. എന്നാൽ വഞ്ചനയാൽ വിജയം ലഭിച്ച് ശത്രുക്കൾക്ക് മഹാനാശം സംഭവിച്ചേക്കാം.
10.1.50
तत्र सशयितादर्थाद्योऽर्थो निःसंशयो भवेत् ।
तं जना बहुमन्यन्ते येऽर्थशास्त्रविशारदाः ॥ १०.१.५० ॥
അവിടെ സംശയകരമായ ലക്ഷ്യത്തേക്കാൾ നിശ്ചിതമായ ഫലത്തെ അർത്ഥശാസ്ത്ര വിദഗ്ധർ വളരെ വിലമതിക്കുന്നു.
10.1.51
यच्चाप्यत्र भवेत्कार्यं गर्हितं लोकनिन्दितम् ।
कर्तव्यं तन्मनुष्येण क्षत्रधर्मेण वर्तता ॥ १०.१.५१ ॥
ഇവിടെ നിന്ദ്യവും ലോകനിന്ദിതവുമായ കർമ്മമുണ്ടെങ്കിലും, ക്ഷാത്രധർമ്മം പാലിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ അത് ചെയ്യണം.
10.1.52
निन्दितानि च कर्माणि कुत्सितानि पदेपदे ।
सोपधानि कृतान्येव पाण्डवैरकृतात्मभिः ॥ १०.१.५२ ॥
ഓരോ ചുവടിലും നിന്ദ്യവും അധമവുമായ കർമ്മങ്ങൾ, മനസ്സടക്കാത്ത പാണ്ഡവർ വഞ്ചനയോടെ ചെയ്തു.
10.1.53
अस्मिन्नर्थे पुरा गीताः श्रूयन्ते धर्मवित्तमैः ।
श्लोका न्यायमवेक्षद्भिस्तत्त्वार्थास्तत्त्वदर्शिभिः ॥ १०.१.५३ ॥
ഈ വിഷയത്തിൽ പണ്ട് ധർമ്മജ്ഞരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ പാടിയ ശ്ലോകങ്ങൾ കേൾക്കപ്പെടുന്നു; നീതി നോക്കിയ തത്ത്വദർശികൾ അവ പറഞ്ഞു.
10.1.54
परिश्रान्ते विदीर्णे वा भुञ्जाने वाऽपि शत्रुभिः ।
प्रस्थाने वा प्रवेशे वा प्रहर्तव्यं रिपोर्बलम् ॥ १०.१.५४ ॥
ക്ഷീണിച്ചപ്പോഴും ചിതറിയപ്പോഴും ശത്രുക്കൾ പീഡിപ്പിക്കുമ്പോഴും, പുറപ്പെടുമ്പോഴോ പ്രവേശിക്കുമ്പോഴോ ശത്രുസൈന്യത്തെ പ്രഹരിക്കണം.
10.1.55
निद्रार्तमर्धरात्रे च तथा नष्टप्रणायकम् ।
भिन्नयोधं बलं यच्च द्विधा युक्तं च यद्भवेत् ॥ १०.१.५५ ॥
ഉറക്കംകൊണ്ടു വലഞ്ഞതും, അർധരാത്രിയിലുള്ളതും, നായകനെ നഷ്ടപ്പെട്ടതും, യോദ്ധാക്കൾ ചിതറിയതും, അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടായി പിരിഞ്ഞതുമായ സൈന്യം.
10.1.56
इत्येवं निश्चयं चक्रे सुप्तानां निशि मारणे ।
पाण्डूनां सह पाञ्चालैर्द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ॥ १०.१.५६ ॥
ഇങ്ങനെ ദ്രോണപുത്രനായ പ്രതാപശാലി, രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങുന്ന പാണ്ഡവരെയും പാഞ്ചാലരെയും കൊല്ലാൻ തീരുമാനിച്ചു.
10.1.57
स क्रूरां मतिमास्थाय विनिश्चित्य मुहुर्मुहुः ।
सुप्तौ प्राबोधयत्तौ तु मातुलं भोजमेव च ॥ १०.१.५७ ॥
ക്രൂരമായ ചിന്ത സ്വീകരിച്ച്, ആവർത്തിച്ച് ഉറപ്പിച്ച്, ഉറങ്ങിക്കിടന്ന ആ രണ്ടുപേരെ — തന്റെ മാതുലനെയും ഭോജനെയും — അവൻ ഉണർത്തി.
10.1.58
तौ प्रबुद्धौ महात्मानौ कृपभोजौ महाबालौ ।
नोत्तरं प्रतिपद्येतां तत्र युक्तं हिया वृतौ ॥ १०.१.५८ ॥
ഉണർന്ന ആ മഹാത്മാക്കളായ കൃപനും ഭോജനും — ഇരുവരും മഹാബലശാലികൾ — അവിടെ മറുപടി പറഞ്ഞില്ല; അവർ ലജ്ജയാൽ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു.
10.1.59
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा तावुभौ वाक्यमब्रवीत् ॥ १०.१.५९ ॥
അവൻ ഒരു നിമിഷം ചിന്തിച്ചശേഷം ആ ഇരുവരോടും ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
10.1.60
हतो दुर्योधनो राजा एकवीरो मबाहलः ।
यस्यार्थे वैरमस्माभिरासक्तं पाण्डवैः सह ॥ १०.१.६० ॥
രാജാവായ ദുര്യോധനൻ വധിക്കപ്പെട്ടു — ഏകവീരനായ, … (ബാഹു); അവനുവേണ്ടിയാണ് നാം പാണ്ഡവരോട് വൈരം പുലർത്തിയത്.
10.1.61
एकाकी बहुभिः क्षुद्रैराहवे शुद्धविक्रमः ।
पातितो भीमसेनेन एकादशचमूपतिः ॥ १०.१.६१ ॥
ഒറ്റയ്ക്ക്, അനേകം ക്ഷുദ്രരാൽ യുദ്ധത്തിൽ, ശുദ്ധ വിക്രമമുള്ളവൻ, പതിനൊന്ന് സേനകളുടെ നായകൻ ഭീമസേനനാൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
10.1.62
वृकोदरेण क्षुद्रेण सुनृशंसमिदं कृतम् ।
मूर्धाभिषिक्तस्य शिरः पादेन परिमृद्गता ॥ १०.१.६२ ॥
ക്ഷുദ്രനായ വൃകോദരൻ അത്യന്തം ക്രൂരമായി ഇത് ചെയ്തു — മുടിചൂടിയ രാജാവിന്റെ തല കാലാൽ ചവിട്ടിമെതിക്കപ്പെട്ടു.
10.1.63
विनर्दन्ति च पाञ्चालाः क्ष्वेलन्ति च हसन्ति च ।
धमन्ति शङ्खाञ्शतशो हृष्टा घ्नन्ति च दुन्दुभीन् ॥ १०.१.६३ ॥
പാഞ്ചാലന്മാർ ആഹ്ലാദത്തോടെ ഗർജ്ജിക്കുന്നു, ആർത്തുവിളിക്കുന്നു, ചിരിക്കുന്നു, നൂറുകണക്കിന് ശംഖുകൾ ഊതുന്നു, ദുന്ദുഭികൾ മുഴക്കുന്നു.
10.1.64
वादित्रघोषस्तुमुलो विमिश्रः शङ्खनिःस्वनैः ।
अनिलेनेरितो घोरो दिशः पूरयतीव ह ॥ १०.१.६४ ॥
വാദ്യങ്ങളുടെ കോലാഹലം, ശംഖനാദങ്ങളുമായി കലർന്ന്, കാറ്റിനാൽ പ്രേരിതമായി ഭയങ്കരമായി ദിക്കുകളെ നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
10.1.65
अश्वानां हेषमाणानां गजानां चैव बृंहताम् ।
सिंहनादश्च शूराणां श्रूयते सुमहानयम् ॥ १०.१.६५ ॥
ചിനയ്ക്കുന്ന കുതിരകളുടെയും ബൃംഹിക്കുന്ന ആനകളുടെയും ശൂരന്മാരുടെ സിംഹനാദവും — ഈ അത്യന്തം മഹത്തായ ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു.
10.1.66
दिशं प्राचीं समाश्रित्य हृष्टानां गच्छतां भृशम् ।
रथनेमिस्वनाश्चैव श्रूयन्ते रोमहर्षणाः ॥ १०.१.६६ ॥
കിഴക്കൻ ദിക്കിനെ ലക്ഷ്യമാക്കി സന്തോഷത്തോടെ വളരെ വേഗം പോകുന്നവരുടെ രഥച്ചക്രങ്ങളുടെ രോമാഞ്ചജനകമായ ശബ്ദങ്ങൾ കേൾക്കുന്നു.
10.1.67
पाण्डवैर्धार्तराष्ट्राणां यदिदं कदनं कृतम् ।
वयमेव त्रयः शिष्टा अस्मिन्महति वैशसे ॥ १०.१.६७ ॥
പാണ്ഡവർ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരോട് ചെയ്ത ഈ മഹാസംഹാരത്തിൽ ഞങ്ങൾ മൂവർ മാത്രമേ ശേഷിച്ചിട്ടുള്ളൂ.
10.1.68
केचिन्नागशतप्राणाः केचित्सर्वास्त्रकोविदाः ।
निहताः पाण्डवैर्यस्मिन्मन्ये कालस्य पर्ययम् ॥ १०.१.६८ ॥
ചിലർ നൂറ് ആനകളുടെ ബലമുള്ളവർ, ചിലർ എല്ലാ അസ്ത്രങ്ങളിലും വിദഗ്ധർ; ആ യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവർ അവരെ വധിച്ചു. ഇത് കാലത്തിന്റെ വിപര്യയമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
10.1.69
एवमेतेन भाव्यं हि नूनं कार्येण तत्त्वतः ।
यथा ह्यस्येदृशी निष्ठा कृते यत्नेऽपि दुष्करे ॥ १०.१.६९ ॥
തീർച്ചയായും ഇങ്ങനെ തന്നെ സംഭവിക്കേണ്ടതായിരുന്നു, കാരണം യഥാർത്ഥത്തിൽ കർമ്മഫലത്താലാണ് ഇങ്ങനെയൊരു ഫലം ഉണ്ടായത്; കഠിനപ്രയത്നം ചെയ്തിട്ടും ഫലം ഇതുതന്നെയായി.
10.1.70
भवतोस्तु यदि प्रज्ञा न मोहादपचीयते ।
व्यसनेऽस्मिन्महत्यर्थे यन्नः श्रेयस्तदुच्यताम् ॥ १०.१.७० ॥
നിങ്ങളുടെ ഇരുവരുടെയും ബുദ്ധി മോഹത്താൽ ക്ഷയിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ, ഈ മഹാവിപത്തിൽ ഞങ്ങൾക്ക് എന്താണ് ശ്രേയസ്കരം എന്നത് പറയട്ടെ.