മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.160
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.160.1
सत्यं धर्मं प्रशंसन्ति विप्रर्षिपितृदेवताः ।
सत्यमिच्छाम्यहं ज्ञातुं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१६०.१ ॥
സത്യമാണ് ധർമ്മം എന്ന് ബ്രാഹ്മണരും ഋഷിമാരും പിതൃക്കളും ദേവന്മാരും പ്രശംസിക്കുന്നു. പിതാമഹാ, ആ സത്യം അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ.
12.160.2
सत्यं किंलक्षणं राजन्कथं वा तदवाप्यते ।
सत्यं प्राप्य भवेत्किंच कथं चैव तदुच्यताम् ॥ १२.१६०.२ ॥
രാജാവേ, സത്യത്തിന്റെ ലക്ഷണം എന്താണ്? അത് എങ്ങനെ നേടപ്പെടുന്നു? സത്യം നേടിയാൽ എന്ത് സംഭവിക്കും? അത് എങ്ങനെ പറയണം?
12.160.3
चातुर्वर्ण्यस्य धर्माणां संकरो न प्रशस्यते ।
धर्मः साधारणः सत्यं सर्ववर्णेषु भारत ॥ १२.१६०.३ ॥
നാല് വർണ്ണങ്ങളുടെ ധർമ്മങ്ങൾ കലർത്തുന്നത് പ്രശംസനീയമല്ല. എന്നാൽ സത്യം എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളിലും പൊതുവായ ധർമ്മമാണ്, ഭാരതാ.
12.160.4
सत्यं सत्सु सदा धर्मः सत्यं धर्मः सनातनः ।
सत्यमेव नमस्येत सत्यं हि परमा गतिः ॥ १२.१६०.४ ॥
സത്പുരുഷന്മാരിൽ എപ്പോഴും സത്യമാണ് ധർമ്മം; സത്യം തന്നെ സനാതന ധർമ്മം. സത്യത്തെ മാത്രം വണങ്ങണം, കാരണം സത്യമാണ് പരമമായ ഗതി.
12.160.5
सत्यं धर्मस्तपोयोगः सत्यं ब्रह्म सनातनम् ।
सत्यं यज्ञः परः प्रोक्तः सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम् ॥ १२.१६०.५ ॥
സത്യമാണ് ധർമ്മം; സത്യമാണ് തപസ്സും യോഗവും; സത്യമാണ് സനാതന ബ്രഹ്മം. സത്യമാണ് ഉത്കൃഷ്ട യജ്ഞമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; എല്ലാം സത്യത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
12.160.6
रूपं यदिह सत्यस्य यथावदनुपूर्वशः ।
लक्षणं च प्रवक्ष्यामि सत्यस्येह पराक्रमम् ॥ १२.१६०.६ ॥
ഇവിടെ സത്യത്തിന്റെ രൂപം ക്രമപ്രകാരം യഥാവിധി ഞാൻ പറയും; ഇവിടെ സത്യത്തിന്റെ ലക്ഷണവും അതിന്റെ പരാക്രമവും ഞാൻ പറയാം.
12.160.7
प्राप्यते च यथा सत्यं तच्च वेत्तुमिहार्हसि ।
सत्यं त्रयोदशावधं सर्वलोकेषु भारत ॥ १२.१६०.७ ॥
സത്യം എങ്ങനെ പ്രാപിക്കപ്പെടുന്നുവോ അതും ഇവിടെ അറിയേണ്ടതാണ്. ഹേ ഭാരത, സത്യം എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പതിമൂന്നു വിധമാണ്.
12.160.8
सत्यं च समता चैव दमश्चैव न संशयः ।
अमात्सर्यं क्षमा चैव ह्रीस्तितिक्षाऽनसूयता ॥ १२.१६०.८ ॥
സത്യം, സമത, ദമം ഇവയും സംശയമില്ലാതെ (സത്യത്തിന്റെ രൂപങ്ങൾ). അസൂയയില്ലായ്മ, ക്ഷമ, ലജ്ജ, സഹനം, കുറ്റം കാണായ്ക എന്നിവയും.
12.160.9
त्यागो ध्यानमथार्यत्वं धृतिश्च सततं दया ।
अहिंसा चैव राजेन्द्र सत्याकारास्त्रयोदश ॥ १२.१६०.९ ॥
ത്യാഗം, ധ്യാനം, ആര്യത്വം, ധൈര്യം, എപ്പോഴും ദയ, അഹിംസ — ഹേ രാജേന്ദ്ര, ഇവ പതിമൂന്നു സത്യരൂപങ്ങളാണ്.
12.160.10
सत्यं नामाव्ययं नित्यमविकारि तथैव च ।
सर्वधर्माविरुद्धं च योगेनैतदवाप्यते ॥ १२.१६०.१० ॥
സത്യം നാമത്താൽ അവ്യയവും നിത്യവും അവികാരിയും ആണ്; എല്ലാ ധർമ്മങ്ങൾക്കും വിരുദ്ധമല്ല. യോഗത്താൽ ഇത് പ്രാപിക്കപ്പെടുന്നു.
12.160.11
आत्मनीष्टे तथाऽनिष्टे रिपौ च समता तथा ।
इच्छाद्वेषं क्षयं प्राप्य कामक्रोधक्षयं तथा ॥ १२.१६०.११ ॥
തന്നിൽ, ഇഷ്ടത്തിലും അനിഷ്ടത്തിലും, ശത്രുവിലും സമത; ഇച്ഛയും ദ്വേഷവും ക്ഷയിച്ച്, കാമക്രോധങ്ങളും ക്ഷയിച്ച് പ്രാപിക്കപ്പെടുന്നത്.
12.160.12
दमी नान्यस्पृहा नित्यं गाम्भीर्यं धैर्यमेव च ।
अशाठ्यं क्रोधदमनं ज्ञानेनैतदवाप्यते ॥ १२.१६०.१२ ॥
ദമമുള്ളവൻ, എപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരെ ആഗ്രഹിക്കാത്തവൻ; ഗാംഭീര്യവും ധൈര്യവും; കപടമില്ലായ്മയും കോപം അടക്കലും — ഇവ ജ്ഞാനത്താൽ പ്രാപിക്കപ്പെടുന്നു.
12.160.13
अमात्सर्यं बुधाः प्राहुर्दाने धर्मे च संयमः ।
अवस्थितेन नित्यं च सत्येनामत्सरी भवेत् ॥ १२.१६०.१३ ॥
ദാനത്തിലും ധർമ്മത്തിലും അസൂയയില്ലായ്മയും സംയമവും വേണമെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. സ്ഥിരചിത്തനായവൻ സത്യത്താൽ എപ്പോഴും അസൂയയില്ലാത്തവനാകണം.
12.160.14
अक्षमायाः क्षमायाश्च प्रियाणीहाप्रियाणि च ।
क्षमते स तः साधुस्ततः प्राप्नोति सत्यताम् ॥ १२.१६०.१४ ॥
ഇവിടെ ക്ഷമയും അക്ഷമയും, പ്രിയവും അപ്രിയവും സഹിക്കുന്നവനാണ് സാധു; അതിനാൽ അവൻ സത്യത്വം നേടുന്നു.
12.160.15
कल्याणं रुते बाढं धीमान्न ग्लायते क्वचित् ।
प्रशान्तवाङ्भना नित्यं ह्रीस्तु धर्मादवाप्यते ॥ १२.१६०.१५ ॥
ബുദ്ധിമാൻ മംഗളകരമായ വാക്കുകൾ തീർച്ചയായും പറയുന്നു; ഒരിക്കലും ക്ഷീണിക്കുന്നില്ല. വാക്കും മനസ്സും ശാന്തമായവന് ധർമ്മത്താൽ ലജ്ജ ലഭിക്കുന്നു.
12.160.16
धर्मार्थहेतोः क्षमते तितिक्षा धर्म उत्तमः ।
लोकसंग्रहणार्थं वै सा तु धैर्येण लभ्यते ॥ १२.१६०.१६ ॥
ധർമ്മത്തിനും അർത്ഥത്തിനും വേണ്ടി ഒരാൾ ക്ഷമിക്കുന്നു. തിതിക്ഷ (സഹനം) ഉത്തമധർമ്മമാണ്; ലോകസംഗ്രഹത്തിനായി അത് ധൈര്യത്താൽ ലഭിക്കുന്നു.
12.160.17
अनसूया तु गाम्भीर्यं दानेनैतदवाप्यते ।
त्यक्तस्नेहस्य यस्त्यागो विषयाणां तथैव च।
रागद्वेषप्रहीणस्य त्यागो भवति नान्यथा ॥ १२.१६०.१७ ॥
അനസൂയയും (കുറ്റം കാണായ്മ) ഗാംഭീര്യവും ദാനത്താൽ ലഭിക്കുന്നു. സ്നേഹം ഉപേക്ഷിച്ചവന്റെ വിഷയത്യാഗവും അങ്ങനെതന്നെ; രാഗദ്വേഷങ്ങൾ നീങ്ങിയവന്റെ ത്യാഗം മറ്റൊന്നല്ല.
12.160.18
ध्यानं च शाठ्यमित्युक्तं मौनेनैतदवाप्यते ।
आर्यता नाम भूतानां यः करोति प्रयत्नतः।
शुभं कर्म निराकारो वीतरागस्तथैव च ॥ १२.१६०.१८ ॥
ധ്യാനവും ശാഠ്യവും (കപടം) എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ഇത് മൗനത്താൽ ലഭിക്കുന്നു. ജീവികളോടുള്ള ആര്യത എന്നത് പരിശ്രമത്തോടെ ശുഭകർമ്മം ചെയ്യുന്നവനാണ്; നിരാകാരനും വീതരാഗനും അങ്ങനെതന്നെ.
12.160.19
धृतिर्नाम सुखे दुःखे यया नाप्नोति विक्रियाम् ।
तां भजेत सदा प्राज्ञो य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १२.१६०.१९ ॥
ധൃതി എന്നറിയപ്പെടുന്നത് അതിലൂടെ സുഖത്തിലും ദുഃഖത്തിലും മനുഷ്യൻ വികാരത്തിന് വിധേയനാകുന്നില്ല. സ്വന്തം ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ജ്ഞാനി എപ്പോഴും അതിനെ സേവിക്കണം.
12.160.20
सर्वथा क्षमिणा भाव्यं तथा सत्यपरेण च ।
वीतहर्षभयक्रोधो धृतिमाप्नोति पण्डितः ॥ १२.१६०.२० ॥
ക്ഷമയുള്ളവൻ എല്ലാ വിധത്തിലും ആയിരിക്കണം; സത്യത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവനുമാകണം. സന്തോഷം, ഭയം, ക്രോധം എന്നിവ വിട്ട പണ്ഡിതൻ ധൃതി നേടുന്നു.
12.160.21
अद्रोहः सर्वभूतेषु कर्मणा मनसा गिरा ।
अनुग्रहश्च दानं च सतां धर्मः सनातनः ॥ १२.१६०.२१ ॥
എല്ലാ ജീവികളോടും പ്രവൃത്തികൊണ്ടും മനസ്സുകൊണ്ടും വാക്കുകൊണ്ടും ദ്രോഹം ചെയ്യാതിരിക്കുക, കരുണ, ദാനം — ഇവയാണ് സജ്ജനങ്ങളുടെ സനാതന ധർമ്മം.
12.160.22
एते त्रयोदशाकाराः पृथक्सत्यैकलक्षणाः ।
भजन्ते सत्यमेवेह बृंहयन्ते च भारत ॥ १२.१६०.२२ ॥
ഈ പതിമൂന്ന് രൂപങ്ങളും വെവ്വേറെയാണെങ്കിലും സത്യം എന്ന ഒരേ ലക്ഷണമുള്ളവയാണ്. ഭാരതാ, ഇവിടെ ഇവ സത്യത്തെത്തന്നെ സേവിക്കുകയും അതിനെ വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
12.160.23
नान्तः शक्यो गुणानां च वक्तुं सत्यस्य पार्थिव ।
अतः सत्यं प्रशंसन्ति विप्राः सपितृदेवताः ॥ १२.१६०.२३ ॥
രാജാവേ, സത്യത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾക്ക് അവസാനം പറയാൻ കഴിയില്ല. അതിനാൽ ബ്രാഹ്മണർ പിതൃക്കളോടും ദേവതകളോടും ചേർന്ന് സത്യത്തെ പ്രശംസിക്കുന്നു.
12.160.24
नास्ति सत्यात्परो धर्मो नानृतात्पातकं परम् ।
स्थितिर्हि सत्यं धर्मस्य तस्मात्सत्यं न लोपयेत् ॥ १२.१६०.२४ ॥
സത്യത്തേക്കാൾ വലിയ ധർമ്മമില്ല; അസത്യത്തേക്കാൾ വലിയ പാതകവുമില്ല. സത്യമാണ് ധർമ്മത്തിന്റെ ഉറപ്പ്; അതിനാൽ സത്യത്തെ ലംഘിക്കരുത്.
12.160.25
उपैति सत्याद्दानं हि तथा यज्ञाः सदक्षिणाः ।
त्रेताग्निहोत्रं वेदाश्च ये चान्ये धर्मनिश्चयाः ॥ १२.१६०.२५ ॥
സത്യത്താൽ ദാനം ഫലം നൽകുന്നു; അതുപോലെ ദക്ഷിണയോടുകൂടിയ യജ്ഞങ്ങളും; ത്രേതാഗ്നിഹോത്രവും വേദങ്ങളും മറ്റ് ധർമനിശ്ചയങ്ങളും (സത്യത്താൽ ഫലപ്രദമാകുന്നു).
12.160.26
अश्वमेधसहस्त्रं च सत्यं च तुलया धृतम् ।
अश्वमेधसहस्राद्धि सत्यमेव विशिष्यते ॥ १२.१६०.२६ ॥
ആയിരം അശ്വമേധങ്ങളും സത്യവും ഒരു തുലാസിൽ തൂക്കിയാൽ, ആയിരം അശ്വമേധങ്ങളെക്കാളും സത്യമേ ശ്രേഷ്ഠമാകുന്നു.