മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.166
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.166.1
पितामह महाप्राज्ञ कुरूणां प्रीतिवर्धन ।
प्रश्नं कंचित्प्रवक्ष्यामि तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १२.१६६.१ ॥
ഓ പിതാമഹാ, മഹാപ്രാജ്ഞാ, കുരുക്കളുടെ പ്രീതി വർധിപ്പിക്കുന്നവനേ! ഞാൻ അങ്ങയോട് ഒരു ചോദ്യം ചോദിക്കട്ടെ; അത് എനിക്ക് വിശദീകരിച്ചുതരുന്നത് അങ്ങേക്ക് യോഗ്യമാണ്.
12.166.2
कीदृशा मानवाः सेव्याः कै प्रीति परमा भवेत् ।
आयत्यां च तदात्वे च के क्षमास्तान्वदस्व मे ॥ १२.१६६.२ ॥
ഏതുതരം മനുഷ്യരെ സേവിക്കണം, ഏതിനാൽ പരമമായ പ്രീതി ഉണ്ടാകും? ഭാവിയിലും ഇന്നും ആരൊക്കെ പ്രാപ്തരാണ്? അവരെ എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ.
12.166.3
न हि तत्र धनं स्फीतं न च संबन्धिबान्धवाः ।
तिष्ठन्ति यत्र सुहृदस्तिष्ठन्तीति मतिर्मम ॥ १२.१६६.३ ॥
അവിടെ സമൃദ്ധമായ ധനമില്ല, ബന്ധുക്കളും സ്വജനങ്ങളും നിൽക്കുന്നില്ല; എന്നാൽ നല്ല സുഹൃത്തുക്കൾ നിൽക്കുന്നു എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
12.166.4
दुर्लभो हि सुहृच्छ्रोता दुर्लभश्च हितः सुहृत् ।
एतद्धर्मभृतां श्रेष्ठ सर्वं व्याख्यातुमर्हसि ॥ १२.१६६.४ ॥
ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്ന സുഹൃത്തും ഹിതകരനായ സുഹൃത്തും അപൂർവമാണ്. ധർമം പുലർത്തുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഇതെല്ലാം വിശദീകരിച്ചുതരുന്നത് അങ്ങേക്ക് യോഗ്യമാണ്.
12.166.5
सन्धेयान्पुरुषान्राजन्नसन्धेयांश्च तत्त्वतः ।
वदतो मे निबोध त्वं निखिलेन युधिष्ठिर ॥ १२.१६६.५ ॥
രാജാവേ, വിശ്വസിക്കാവുന്നവരെയും വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയാത്തവരെയും ഞാൻ യഥാർഥത്തിൽ പറയാം; യുധിഷ്ഠിരാ, ഞാൻ പറയുന്നത് നീ പൂർണമായി ഗ്രഹിക്കുക.
12.166.6
लुब्धः क्रूरस्त्यक्तधर्मा निकृतिः शठ एव च ।
क्षुद्रः पापसमाचारः सर्वशङ्की तथाऽलसः ॥ १२.१६६.६ ॥
ലോഭിയും, ക്രൂരനും, ധർമം ഉപേക്ഷിച്ചവനും, വഞ്ചകനും, കപടനും, നീചനും, പാപാചാരിയും, എല്ലാവരെയും സംശയിക്കുന്നവനും, അലസനുമായവൻ — ഇവർ വിശ്വസിക്കാൻ യോഗ്യരല്ല.
12.166.7
दीर्घसूत्रोऽनृजुः क्रुष्टो गुरुदारप्रधर्पकः ।
व्यसने यः परित्यागी दुरात्मा निरपत्रपः ॥ १२.१६६.७ ॥
കാലതാമസം വരുത്തുന്നവനും, വക്രബുദ്ധിയും, കഠിനനും, ഗുരുപത്നിയെ അപമാനിക്കുന്നവനും, ആപത്തിൽ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനും, ദുഷ്ടമനസ്സുള്ളവനും, നാണമില്ലാത്തവനുമായവൻ—
12.166.8
सर्वतः पापदर्शी च नास्तिको वेदनिन्दकः ।
संप्रकीर्णेन्दियो लोके यः कालनिरतश्चरेत् ॥ १२.१६६.८ ॥
എല്ലായിടത്തും പാപം മാത്രം കാണുന്നവനും, നാസ്തികനും, വേദനിന്ദകനും, ചിതറിയ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുള്ളവനും, ലോകത്തിൽ കാലത്തിനനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്നവനുമായവൻ—
12.166.9
असभ्यो लोकविद्विष्टः समये चानवस्थितः ।
पिशुनोऽथाकृतप्रज्ञो मत्सरी पापनिश्चयः ॥ १२.१६६.९ ॥
അസഭ്യനും, ലോകം വെറുക്കുന്നവനും, വാക്കിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാത്തവനും, പിശുനനും, ബുദ്ധിയില്ലാത്തവനും, അസൂയയുള്ളവനും, പാപം മാത്രം തീരുമാനിക്കുന്നവനുമായവൻ—
12.166.10
दुःशीलोऽथाकृतात्मा च नृशंसः कितवस्तथा ।
मित्रैरपकृतिर्नित्यमटतेऽर्थं धनेप्सया ॥ १२.१६६.१० ॥
ദുഃശീലനും, ആത്മനിയന്ത്രണമില്ലാത്തവനും, ക്രൂരനും, ചൂതാടിയും ആയവൻ; സുഹൃത്തുകളോട് എപ്പോഴും ദ്രോഹം ചെയ്ത് ധനാഗ്രഹത്താൽ അലയുന്നവൻ—
12.166.11
ददतश्च यथाशक्ति यो न तुष्यति मन्दधीः ।
अधैर्यमपि यो युङ्क्ते सदा मित्रं नराधमः ॥ १२.१६६.११ ॥
തന്റെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് നൽകുന്നവനിൽപ്പോലും തൃപ്തിപ്പെടാത്തവൻ മന്ദബുദ്ധിയാണ്; എപ്പോഴും സുഹൃത്തിനോട് ക്ഷമയില്ലാതെ പെരുമാറുന്നവൻ അധമമനുഷ്യനാണ്—
12.166.12
अस्थानक्रोधनो यश्च अकस्माच्च विरज्यते ।
सुहृदश्चैव कल्याणानाशु त्यजति किल्बिपी ॥ १२.१६६.१२ ॥
കാരണമില്ലാതെ കോപിക്കുന്നവനും, പെട്ടെന്ന് വിരക്തി കാണിക്കുന്നവനുമായ ആ പാപി നല്ല സുഹൃത്തുക്കളെപ്പോലും വേഗം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു—
12.166.13
अल्पेऽप्यपकृते मूढे न संस्मरनि यत्कृतम् ।
कार्यसेवी च मित्रेषु मित्रद्वेषी नराधिप। ॥ १२.१६६.१३ ॥
ഹേ നരാധിപാ, ചെറിയ അപകാരത്തിനുപോലും മൂഢന്മാർ തങ്ങൾക്കു ചെയ്ത ഉപകാരം ഓർക്കുന്നില്ല; അവർ മിത്രങ്ങളിൽ സ്വകാര്യകാര്യത്തിനായി മാത്രം സേവിക്കുന്നവരും മിത്രദ്വേഷികളുമാണ്.
12.166.14
शत्रुर्मित्रमुखो यश्च जिह्नप्रेक्षी विलोचनः ।
न तुष्यति च कल्याणे यम्त्यजेत्तादृशं नरम् ॥ १२.१६६.१४ ॥
മിത്രത്തിന്റെ മുഖം ധരിച്ച ശത്രുവും, കോണിച്ച നോട്ടമുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനും, നന്മയിൽ സന്തോഷിക്കാത്തവനുമായ അത്തരം മനുഷ്യനെ ഉപേക്ഷിക്കണം.
12.166.15
पानपो द्वेषणः क्रोधी निर्घृणः परुपस्तथा ।
परोपतापी मित्रध्रुक् तथा प्राणिवधे रतः ॥ १२.१६६.१५ ॥
മദ്യപനും, ദ്വേഷിയും, ക്രോധിയും, നിർദയനും, പരുഷനും, മറ്റുള്ളവരെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവനും, മിത്രദ്രോഹിയും, ജീവഹിംസയിൽ രമിക്കുന്നവനും —
12.166.16
कृतघ्नश्चाधमो लोके न सन्धेयः कथंचन ।
मित्रद्वेषी ह्यसंधेयः सन्धेयानपि मे शृणु ॥ १२.१६६.१६ ॥
കൃതഘ്നനും അധമനും ലോകത്തിൽ യാതൊരു വിധത്തിലും സന്ധിചെയ്യരുത്; മിത്രദ്വേഷിയുമായും സന്ധി ചെയ്യരുത്. സന്ധി ചെയ്യാവുന്നവരെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ കേൾക്കുക.
12.166.17
कुलीना वाक्यसंपन्ना ज्ञानविज्ञानकोविदाः ।
रूपवन्तो गुणोपेतास्तथाऽलुब्धा जितश्रमाः ॥ १२.१६६.१७ ॥
കുലീനന്മാർ, വാക്കിൽ സമർഥർ, ജ്ഞാനവിജ്ഞാനങ്ങളിൽ പ്രവീണർ, സുന്ദരന്മാർ, ഗുണസമ്പന്നർ, ലോഭമില്ലാത്തവർ, ക്ഷീണത്തെ ജയിച്ചവർ —
12.166.18
सन्मित्राश्च कृतज्ञाश्च सर्वज्ञा लोभवर्जिताः ।
माधुर्यगुणसंपन्नाः सत्यसन्धा जितेन्द्रियाः ॥ १२.१६६.१८ ॥
നല്ല മിത്രങ്ങൾ, കൃതജ്ഞന്മാർ, സർവജ്ഞന്മാർ, ലോഭമില്ലാത്തവർ, മാധുര്യഗുണസമ്പന്നർ, സത്യസന്ധർ, ഇന്ദ്രിയജയികൾ —
12.166.19
व्यायामशीलाः सततं भृत्यपुत्राः कुलोद्वहाः ।
दोषैः प्रमुक्ताः प्रथितास्ते ग्राह्याः पार्थिवैर्नराः ॥ १२.१६६.१९ ॥
എപ്പോഴും പ്രയത്നശീലരും ഭൃത്യരും പുത്രന്മാരെപ്പോലെയുള്ളവരും കുലഭാരം വഹിക്കുന്നവരും ദോഷരഹിതരും പ്രസിദ്ധരുമായ മനുഷ്യരെ രാജാക്കന്മാർ സ്വീകരിക്കണം.
12.166.20
यथाशक्ति समाचाराः संप्रतुष्यन्ति हि प्रभो ।
नास्थाने क्रोधवन्तश्च न चाकस्माद्विरागिणः ॥ १२.१६६.२० ॥
പ്രഭോ, തങ്ങളുടെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് സദാചാരത്തോടെ നടക്കുന്നവർ സംതൃപ്തരാകുന്നു; അനുചിതമായ സ്ഥലത്ത് കോപിക്കാത്തവരും പെട്ടെന്ന് വിരക്തരാകാത്തവരും അവരാണ്.
12.166.21
विरक्ताश्च न दुष्यन्ति मनसाऽप्यर्थकोविदाः ।
आत्मानं पीडयित्वाऽपि सुहृत्कार्यपरायणाः।
विरज्यन्ति न मित्रेभ्यो वासो रक्तमिवाविकम् ॥ १२.१६६.२१ ॥
അർത്ഥജ്ഞാനികൾ വിരക്തരായാലും മനസ്സുകൊണ്ട് ദുഷിക്കുന്നില്ല; സ്വയം പീഡിപ്പിച്ചാലും സുഹൃത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു; ചായമിട്ട കമ്പിളിവസ്ത്രം പോലെ മിത്രങ്ങളിൽനിന്ന് വിരക്തരാകുന്നില്ല.
12.166.22
दोषांश्च लोभमोहादीनर्थेषु युवतीपु च ।
न दर्शयन्ति सुहृदो विश्वस्ता बन्धुवत्सलाः ॥ १२.१६६.२२ ॥
വിശ്വസ്തരും ബന്ധുക്കളെപ്പോലെ സ്നേഹമുള്ളവരുമായ സുഹൃത്തുക്കൾ, ധനകാര്യത്തിലും യുവതികളിലും ലോഭം, മോഹം തുടങ്ങിയ ദോഷങ്ങൾ കാണിക്കുന്നില്ല.
12.166.23
लोष्टकाञ्चनतुल्यार्थाः सुहृत्सु दृढबुद्धयः ।
ये चरन्त्यनभीमाना निसृष्टार्थविभूषणाः।
संगृह्णन्तः परिजनं स्वाम्यर्थपरमाः सदा ॥ १२.१६६.२३ ॥
മൺകട്ടയും സ്വർണവും ഒരുപോലെ കാണുന്നവർ, സുഹൃത്തുക്കൾക്കിടയിൽ ഉറച്ച ബുദ്ധിയുള്ളവർ, അഹങ്കാരമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ, ധനം തന്നെ അലങ്കാരമായി ദാനം ചെയ്യുന്നവർ, പരിജനങ്ങളെ ചേർത്തുപിടിക്കുന്നവർ, എപ്പോഴും യജമാനന്റെ നന്മയിൽ മുഴുകിയവർ.
12.166.24
ईदृशैः पुरुषश्रेष्ठैर्यः सन्धिं कुरुते नृपः ।
तस्य विस्तीर्यते राज्यं ज्योत्स्ना ग्रहपतेरिव ॥ १२.१६६.२४ ॥
ഇത്തരം ശ്രേഷ്ഠപുരുഷന്മാരുമായി ഏതൊരു രാജാവ് സന്ധി ചെയ്യുന്നുവോ, അവന്റെ രാജ്യം ഗ്രഹപതിയുടെ (ചന്ദ്രന്റെ) നിലാവുപോലെ വ്യാപിക്കുന്നു.
12.166.25
सत्ववन्तो जितक्रोधा बलवन्तो रणे सदा ।
जन्मशीलगुणोपेताः सन्धेयाः पुरुषोत्तमाः। ॥ १२.१६६.२५ ॥
സത്ത്വവാന്മാരും ക്രോധം ജയിച്ചവരും യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും ബലവാന്മാരും ഉത്തമജന്മവും ശീലവും ഗുണവുമുള്ള പുരുഷോത്തമന്മാരുമായി സന്ധി ചെയ്യണം.
12.166.26
ये च दोपसमायुक्ता नराः प्रोक्ता मयाऽन ।
तेषामप्यधमा राजन्कृतघ्ना मित्रघातकाः।
त्यक्तव्यास्तु दुराचाराः सर्वेषामिति निश्चयः। ॥ १२.१६६.२६ ॥
ഇവിടെ ഞാൻ ദോഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ മനുഷ്യരെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു; രാജാവേ, അവരിലും കൃതഘ്നരും മിത്രഘാതകരും അധമരാണ്. ദുരാചാരികളെ എല്ലാവരും ഉപേക്ഷിക്കണം എന്നതാണ് നിശ്ചയം.