மகாபாரதம் · அத்தியாயம் 12.214
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.214.1
प्रवृत्तिलक्षणो धर्मो यथा समुपलभ्यते ।
तेषां विज्ञाननिष्ठानामन्यत्तत्वं न रोचते ॥ १२.२१४.१ ॥
செயலில் ஈடுபடுவதை அடையாளமாகக் கொண்ட தர்மம் எவ்வாறு காணப்படுகிறதோ அவ்வாறே உள்ளது; ஆனால் ஞானத்தில் நிலைபெற்றவர்களுக்கு வேறொரு உண்மை பிடிப்பதில்லை.
12.214.2
दुर्लभा वेदविद्वांसो वेदोक्तेषु व्यवस्थिताः ।
प्रयोजनं महत्त्वात्तु मार्गमिच्छन्ति संस्तुतम् ॥ १२.२१४.२ ॥
வேதங்களில் கூறப்பட்டதில் நிலைபெற்ற வேதவித்துக்கள் அரியவர்; அவர்கள் அதன் மகத்துவத்தால் புகழப்பட்ட பாதையை விரும்புகின்றனர்.
12.214.3
वेदस्य न विदुर्भावं ज्ञानमार्गप्रतिष्ठितम् ।
सद्भिराचरितत्वात्तु वृत्तमेतदगर्हितम्।
इयं सा बुद्धिरभ्येत्य यथा याति परां गतिम् ॥ १२.२१४.३ ॥
ஞான வழியில் நிலைபெற்ற வேதத்தின் உட்பொருளை அவர்கள் அறிவதில்லை; நல்லோரால் கடைப்பிடிக்கப்படுவதால் இந்த நடத்தை இகழத்தக்கதல்ல. இதுவே அந்த புத்தி; இதை அடைந்தால் மனிதன் மேலான கதியை அடைகிறான்.
12.214.4
शरीरवानुपादत्ते मोहात्सर्वान्परिग्रहान् ।
कामक्रोधादिभिर्भावैर्युक्तो राजसतामसैः ॥ १२.२१४.४ ॥
உடலுடன் கூடியவன் மோகத்தால் அனைத்துப் பற்றுகளையும் ஏற்கிறான்; காமம், கோபம் முதலிய ரஜஸ், தமஸ் குணங்களோடு இணைந்தவனாக.
12.214.5
नाशुद्धमाचरेत्तस्मादभीप्सन्देहयापनम् ।
कर्मणां विवरं कुर्वन्न लोकानाप्नुयाच्छुभान् ॥ १२.२१४.५ ॥
ஆகையால் உடல் பராமரிப்பை விரும்பினாலும் தூய்மையற்ற நடத்தையைச் செய்யக்கூடாது; கருமங்களில் இடைவெளி உண்டாக்குபவன் நற்கதிகளை அடையமாட்டான்.
12.214.6
लोहयुक्तं तथा हेम विपक्वं न विराजते ।
तथाऽपक्वकषायाख्यं विज्ञानं न प्रकाशते ॥ १२.२१४.६ ॥
இரும்புடன் கலந்த பொன், நன்கு சுத்திகரிக்கப்படாவிட்டால் ஒளிர்வதில்லை; அதுபோல, பக்குவமடையாத கசடு கொண்ட ஞானமும் விளங்குவதில்லை.
12.214.7
केचिदात्मगुणं प्राप्तास्ते मुक्ताश्चक्रबन्धनात् ।
इतरे दुःखसन्द्वन्द्वास्तथा दुःखपरायणाः ॥ १२.२१४.७ ॥
சிலர் ஆத்ம குணத்தைப் பெற்று சக்கரப் பிணைப்பிலிருந்து விடுபடுகின்றனர்; மற்றவர்கள் துன்ப இரட்டைகளில் சிக்கி, துன்பத்திலேயே நிலைத்திருக்கின்றனர்.
12.214.8
शुकाकर्मानुरूपं ते जायमानाः पुनः पुनः ।
क्रोधलोभमदाविष्टा मूढान्तः करणाः सदा ॥ १२.२१४.८ ॥
உன் செயல்களுக்கு ஏற்ப நீ மீண்டும் மீண்டும் பிறக்கிறாய்; கோபம், பேராசை, செருக்கால் ஆட்கொள்ளப்பட்டு, எப்போதும் மயங்கிய அகக் கருவிகளுடன்.
12.214.9
यथा… संछाया नास्ति नित्यतया परा ।
गुणानेव तथा चिन्त्या सन्त्येति च विदुर्बुधाः ॥ १२.२१४.९ ॥
நிழல் நிலைத்த உயர்ந்த பொருள் அல்லாததுபோல, குணங்களையும் அவ்வாறே எண்ண வேண்டும்; அறிஞர்கள் இவ்வாறு அறிவர்.
12.214.10
यश्चाधर्मं चरेल्लोभात्कामक्रोधावनुप्लुवन् ।
धर्म्यं पन्थानमुत्क्रम्य सानुबन्धो विनश्यति ॥ १२.२१४.१० ॥
பேராசையால் அதர்மத்தைச் செய்பவன், காமமும் கோபமும் அடித்துச் செல்ல, தர்ம வழியைக் கடந்து, தன் விளைவுகளுடன் அழிகிறான்.
12.214.11
अचलं ज्ञानमप्राप्य चलचित्तश्चलानियात् ।
शब्दादीन्विषयांस्तस्मान्न संरागादुपप्लवेत्।
क्रोधो हर्षो विषादश्च जायन्ते हि परस्परात् ॥ १२.२१४.११ ॥
அசையாத ஞானத்தை அடையாத, சித்தம் அலைபாயும் ஒருவன் அலையும் புலன்களை அடக்க வேண்டும்; ஆகையால் ஒலி முதலிய புலன்களின் தீவிர ஆசையால் மூழ்கடிக்கப்படக் கூடாது. கோபம், மகிழ்ச்சி, துயரம் ஒன்றிலிருந்து மற்றொன்று பிறக்கின்றன.
12.214.12
गुणाः कार्याः क्रोधहर्षौ सुखदुःखे प्रियाप्रिये ।
द्वन्द्वान्यथैवमादीनि विजयेच्चैव सर्ववित् ॥ १२.२१४.१२ ॥
குணங்கள் செயல்களாக உள்ளன; கோபம்-மகிழ்ச்சி, இன்பம்-துன்பம், விருப்பு-வெறுப்பு, இவை போன்ற பிற இரட்டைகளை, எல்லாம் அறிந்தவன் வெல்ல வேண்டும்.
12.214.13
पञ्चभूतात्मके देहे सत्त्वराजसताभसे ।
कमभिष्टुवते चायं कं वा क्रोशति किं वदन् ॥ १२.२१४.१३ ॥
ஐந்து பூதங்களால் ஆன இந்த உடலில், சத்துவ, இராஜஸ, தாமஸ குணங்களுடன் இருப்பவன், யாரைப் புகழ்கிறான், அல்லது யாரை நிந்திக்கிறான், என்ன சொல்கிறான்?
12.214.14
स्पर्शरूपरसाद्येषु सङ्गं गच्छन्ति बालिशाः ।
नावगच्छन्ति विज्ञानादात्मानं पार्थिवं गुणम् ॥ १२.२१४.१४ ॥
தொடுதல், உருவம், சுவை முதலியவற்றில் அறிவிலிகள் பற்றுக்கொள்கின்றனர்; அறிவினால் பூமிக்குரிய குணங்களைக் கடந்த ஆன்மாவை அவர்கள் அறிவதில்லை.
12.214.15
मृन्मयं शरणं यद्वन्मृदैव परिलिप्यते ।
पार्थिवोऽयं तथा देहो मृद्विकारान्न नश्यति ॥ १२.२१४.१५ ॥
களிமண்ணால் ஆன தங்குமிடம் களிமண்ணாலேயே பூசப்படுவது போல, இந்த மண்ணாலான உடல் மண்ணின் மாற்றங்களால் அழிவதில்லை.
12.214.16
मधु तैलं पयः सर्पिर्मांसानि लवणं गुडः ।
धान्यानि फलमूलानि मृद्विकाराः सहाम्भसा ॥ १२.२१४.१६ ॥
தேன், எண்ணெய், பால், நெய், இறைச்சி, உப்பு, வெல்லம், தானியங்கள், பழங்கள், கிழங்குகள் — இவை நீருடன் கூடிய மண்ணின் மாற்றங்கள்.
12.214.17
यद्वत्कान्तारमातिष्ठन्नौत्सुक्यं समनुव्रजेत् ।
ग्राम्यमाहारमादद्यादस्वाद्वपि हि यापनम् ॥ १२.२१४.१७ ॥
காட்டில் நுழைபவன் ஆவலுடன் ஊர் உணவைத் தேடாமல், சுவையற்றதாயினும் வாழ்வதற்காகவே உணவை ஏற்கிறான்.
12.214.18
तद्वत्संसारकान्तारमातिष्ठञ्श्रमतत्परः ।
यात्रार्थमद्यादाहारं व्याधितो भेषजं यथा ॥ १२.२१४.१८ ॥
அதுபோலவே, உலகப் பெருங்காட்டில் நுழைந்து முயற்சியில் ஈடுபட்டவன், வாழ்வதற்காகவே உணவை உண்ண வேண்டும்; நோயாளி மருந்தை உண்பது போல.
12.214.19
भक्षणे श्वापदैर्मार्गादिति चारं करोति चेत् ।
एवं संसारमार्गेण यात्रार्थं विषयाणि च ॥ १२.२१४.१९ ॥
உணவு உண்ணும் போது காட்டு விலங்குகளால் வழியிலிருந்து விலகி அலைபவன் போல, அவ்வாறே உலக வழியில் வாழ்க்கைப் பயணத்திற்காக புலன் பொருட்களை அனுபவிக்க வேண்டும்.
12.214.20
न गच्छेद्भोगविज्ञानादुन्मार्गे पद्यते तदा ।
तस्माददुःखतो मार्गमास्थितस्तमनुस्मरेत् ॥ १२.२१४.२० ॥
இன்பத்தை அறிவதால் செல்லக்கூடாது; இல்லையெனில் தவறான வழியில் விழுவான். ஆகவே துன்பமில்லாத வழியை ஏற்று அதையே நினைக்க வேண்டும்.
12.214.21
नानापर्णफला वृक्षा बहवः सन्ति तत्र हि ।
भोक्तारो मुनयश्चैव तस्मात्परतरं वनम् ॥ १२.२१४.२१ ॥
அங்கே பல்வேறு இலைகளும் கனிகளும் கொண்ட பல மரங்கள் உள்ளன; அங்கே உண்பவர்களான முனிவர்களும் உள்ளனர்; ஆகவே அந்த காடு மிக உயர்ந்தது.
12.214.22
अनुमानैस्तथाशास्त्रैर्यशसा विक्रमेण च ।
सत्यशौचार्जवत्यागैर्वर्चसा विक्रमेण च।
क्षान्त्या धृत्या च बुद्ध्या च मनसा तपसैव च ॥ १२.२१४.२२ ॥
அனுமானத்தாலும், சாஸ்திரங்களாலும், புகழாலும், வீரத்தாலும்; உண்மை, தூய்மை, நேர்மை, துறவு ஆகியவற்றாலும்; ஒளியாலும் வீரத்தாலும்; பொறுமை, உறுதி, அறிவு, மனம், தவம் ஆகியவற்றாலும் மட்டுமே.
12.214.23
भावान्सर्वान्यथावृत्तान्संवसेत यथाक्रमम् ।
शान्तिमिच्छन्नदीनात्मा संयच्छेदिन्द्रियाणि च ॥ १२.२१४.२३ ॥
எல்லா நிலைகளையும், அவை நிகழும்படியே, முறையாக ஏற்று வாழ வேண்டும்; அமைதியை விரும்பி, தளராத மனதுடன் புலன்களை அடக்க வேண்டும்.
12.214.24
सत्त्वेन रजसा चैव तमसा चैव मोहिताः ।
चक्रवत्परिवर्तन्ते ह्यज्ञानाज्जन्तवो भृशम् ॥ १२.२१४.२४ ॥
சத்துவம், ரஜஸ், தமஸ் ஆகியவற்றால் மயங்கிய உயிரினங்கள், அறியாமையால், சக்கரம் போல் மிகவும் சுழன்று திரிகின்றன.
12.214.25
तस्मात्सम्यक्परीक्षेत दोषानज्ञानसंभवान् ।
अज्ञानप्रभवं नित्यमहंकारं परित्यजेत् ॥ १२.२१४.२५ ॥
ஆகவே அறியாமையிலிருந்து பிறக்கும் குற்றங்களை நன்கு ஆராய வேண்டும்; அறியாமையிலிருந்து தோன்றும் அகங்காரத்தை எப்போதும் விட்டுவிட வேண்டும்।
12.214.26
महाभूतानीन्द्रियाणि गुणाः सत्त्वं रजस्तमः ।
देहमूलं विजानीहि नैतानि भगवानतः ॥ १२.२१४.२६ ॥
பெரும் பூதங்கள், புலன்கள், குணங்கள் — சத்துவம், ரஜஸ், தமஸ் — இவற்றை உடலின் மூலம் என்று அறிக; ஐயனே, இவை (ஆத்மா) அல்ல.
12.214.27
उपायतः प्रवक्ष्यामि तं च मृत्युं दुरासदम् ।
त्रैलोक्यं सेश्वरं सर्वमहंकारे प्रतिष्ठितम् ॥ १२.२१४.२७ ॥
வழிமுறையாக அந்த வெல்ல முடியாத மரணத்தையும் விளக்குவேன்; ஈசுவரனுடன் கூடிய மூவுலகம் முழுவதும் அகங்காரத்தில் நிலைபெற்றுள்ளது.
12.214.28
यथेह नियतः कालो दर्शयत्यार्तवान्गुणान् ।
तद्वद्भतेष्वहंकारं विद्याद्भूतप्रवर्तकम् ॥ १२.२१४.२८ ॥
இங்கு குறிக்கப்பட்ட காலம் பருவங்களின் குணங்களைக் காட்டுவது போல, உயிர்களில் அகங்காரமே உயிர்களை இயக்குவது என்று அறிய வேண்டும்.
12.214.29
संमोहकं तमो विद्यात्कृष्णमज्ञानसंभवम् ।
प्रकृतेर्गुणसंजातो महानहंक्रिया ततः ॥ १२.२१४.२९ ॥
தமஸ் மயக்கத்தை உண்டாக்குவது, இருண்டது, அறியாமையிலிருந்து பிறப்பது என்று அறிக. பிரகிருதியின் குணங்களிலிருந்து மகத் தோன்றும்; அதிலிருந்து அகங்காரச் செயல்.
12.214.30
अहंकारात्पुनः पश्चाद्भूतग्राममुदाहृतम् ।
अव्यक्तस्य गुणेभ्यस्तु तद्गुणांश्च निबोध तान् ॥ १२.२१४.३० ॥
அகங்காரத்திலிருந்து பின்னர் பூதக் கூட்டம் தோன்றுவதாகக் கூறப்படுகிறது; அவ்யக்தத்தின் குணங்களிலிருந்து தோன்றுபவற்றின் குணங்களையும் அறிந்து கொள்.
12.214.31
प्रीतिदुःखनिबद्धांश्च समस्तांस्त्रीनथो गुणान् ।
सत्त्वस्य रजसश्चैव तमसश्च निबोध तान् ॥ १२.२१४.३१ ॥
இன்பம் துன்பத்தால் பிணைக்கப்பட்ட அந்த மூன்று குணங்களையும் — சத்துவம், ரஜஸ், தமஸ் — இப்போது அறிந்துகொள்.
12.214.32
प्रसादो हर्षजा प्रीतिरसंदेहो धृतिः स्मृतिः ।
एतान्सत्त्वगुणान्विद्यादिमान्राजसतामसान् ॥ १२.२१४.३२ ॥
தெளிவு, மகிழ்ச்சியிலிருந்து பிறந்த இன்பம், ஐயமற்ற உறுதி, மன உறுதி, நினைவு — இவற்றை சத்துவ குணங்கள் என்று அறிக; இவை ரஜஸ், தமஸ் குணங்களினின்று வேறுபட்டவை.
12.214.33
असन्तोषोऽक्षमाऽधैर्यमतृप्तिर्विषयादिषु ।
राजसाश्च गुणा ह्येते तत्परं तामसाञ्शृणु ॥ १२.२१४.३३ ॥
அதிருப்தி, பொறுமையின்மை, உறுதியின்மை, புலன் பொருட்களிடம் நிறைவின்மை — இவையே ரஜஸ் குணங்கள். இனி அதற்கு அப்பாற்பட்ட தமஸ் குணங்களைக் கேள்.
12.214.34
मोहस्तन्द्री तथा दुःखं निद्राऽऽलस्यं प्रमादता ।
विषादी दीर्घसूत्रश्च तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १२.२१४.३४ ॥
மயக்கம், சோம்பல், துயரம், தூக்கம், மந்தம், அலட்சியம், மனச்சோர்வு, தாமதம் — இவையே தமஸ் குணம் என்று சொல்லப்படுகிறது.
12.214.35
कामक्रोधौ प्रमादश्च लोभमोहौ भयं क्लमः ।
विषादशोकावरतिर्मानदर्पावनार्यता ॥ १२.२१४.३५ ॥
காமம், கோபம், அலட்சியம், பேராசை, மயக்கம், பயம், சோர்வு, மனச்சோர்வு, துயரம், வெறுப்பு, பெருமை, ஆணவம், இழிந்த நடத்தை.
12.214.36
दोषाणामेवमादीनां परीक्ष्य गुरुलाघवम् ।
विमृशेदात्मसंस्थानमेकैकमनुसंततम् ॥ १२.२१४.३६ ॥
இவை போன்ற குற்றங்களின் கனத்தையும் இலேசையும் ஆராய்ந்து, ஒவ்வொன்றையும் தன் ஆன்ம நிலையைக் கொண்டு இடைவிடாமல் சிந்திக்க வேண்டும்.
12.214.37
यस्मिन्प्रतिष्ठितं चेदं यस्मिन्सज्ज्ञाननिर्गतिः ।
सर्वभूताधिकं नित्यमहंकारं विलोकयेत् ॥ १२.२१४.३७ ॥
எதில் இவ்வுலகம் நிலைபெற்றுள்ளதோ, எதிலிருந்து மெய்யறிவு வெளிப்படுகிறதோ, அந்த அனைத்து உயிர்களையும் விட மேலான நித்திய அகங்காரத்தைக் காண வேண்டும்.
12.214.38
विलोकमानः स तदा स्वबुद्ध्या सूक्ष्मया पुनः ।
तदेव भाति तद्रूपमात्मना यत्सुनिर्मलम् ॥ १२.२१४.३८ ॥
அப்போது அவன் தன் நுண்ணிய அறிவால் மீண்டும் பார்க்கும்போது, ஆன்மாவினால் மிகவும் தூய்மையாக இருக்கும் அதே வடிவம் விளங்கித் தோன்றுகிறது.
12.214.39
के दोषा मनसा त्यक्ताः के बुद्ध्या शिथिलीकृताः ।
के पुनः पुनरायान्ति के मोहादचला इव ॥ १२.२१४.३९ ॥
எந்தக் குற்றங்கள் மனத்தால் கைவிடப்பட்டன, எவை அறிவினால் தளர்த்தப்பட்டன, எவை மீண்டும் மீண்டும் வருகின்றன, மயக்கத்தால் அசைக்க முடியாதவை போல்?
12.214.40
केषां बलाबलं बुद्ध्या हेतुभिर्विमृशेद्बुधः ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व यथा विद्यामहं विभो।
मह्यं शुश्रूषवे विद्वन्वक्ष्येतद्बुद्धिनिश्चितम् ॥ १२.२१४.४० ॥
அறிஞன் காரணங்களால் அறிவினால் எவற்றின் வலிமையையும் பலவீனத்தையும் ஆராய வேண்டும்? ஓ வல்லவனே, இவை அனைத்தையும் எனக்குச் சொல்லுங்கள், நான் அறியும்படி. ஓ கற்றவரே, கேட்க விரும்பும் எனக்கு அறிவால் உறுதி செய்யப்பட்டதை நான் சொல்வேன்.
12.214.41
शान्तत्वादपरान्ताच्च आरम्भादपि चैकतः ।
प्रोक्तो ह्यत्र यथा हेतुरेवमाहुर्मनीषिणः ॥ १२.२१४.४१ ॥
அமைதியாலும், முடிவாலும், தொடக்கத்தாலும், ஒரு பக்கத்தாலும், இங்கு காரணம் எவ்வாறு கூறப்பட்டதோ அவ்வாறே ஞானிகள் சொல்கின்றனர்.
12.214.42
दोषैर्मूलादवच्छिन्नैर्विशुद्धात्मा विमुच्यते ।
विनाशयति संभूतमयस्मयमयो यथा।
तथा कृतात्मा सहजैर्दोषैर्नश्यति राजसैः ॥ १२.२१४.४२ ॥
வேரிலிருந்து துண்டிக்கப்பட்ட குற்றங்களால் தூய ஆன்மா விடுபடுகிறது; இரும்பால் செய்யப்பட்ட இரும்பை இரும்பு அழிப்பது போல, அடக்கப்பட்ட ஆன்மா இயல்பான ராஜச குற்றங்களால் அழிகிறது.
12.214.43
सहजैरविशुद्धात्मा दोषैर्नश्यति तामसैः ।
राजसं तामसं चैव शुद्धात्मा कालसंभवम् ॥ १२.२१४.४३ ॥
தூய்மையற்ற ஆன்மா இயல்பான தாமசத் தோஷங்களால் அழிகிறது. ராஜசமும் தாமசமும், காலத்தில் தோன்றும் (தோஷங்களும் அவ்வாறே); தூய ஆன்மா (அவற்றிலிருந்து விடுபடுகிறது).
12.214.44
शमयेत्सत्त्वमास्थाय बुद्ध्या केवलया द्विजः ।
त्यजेच्च मनसा चेतः शुद्धात्मा बुद्धिमास्थितः ॥ १२.२१४.४४ ॥
இருபிறப்பாளன் சத்துவத்தை ஏற்று, தூய அறிவினால் (சித்தத்தை) அமைதிப்படுத்த வேண்டும்; மனத்தால் சித்தத்தைத் துறக்க வேண்டும்; தூய ஆன்மா அறிவில் நிலைபெற்று (இவ்வாறு செய்ய வேண்டும்).
12.214.45
तत्सर्वं देहिनां बीजं सत्त्वमात्मवतः समम् ।
तस्मादात्मवता वर्ज्यं रजश्च तम एव च ॥ १२.२१४.४५ ॥
அது அனைத்தும் உடலுடையோரின் வித்து; தன்னடக்கமுடையவனுக்கு சத்துவம் சமமாகும். ஆகவே தன்னடக்கமுடையவன் ராஜசத்தையும் தாமசத்தையும் விலக்க வேண்டும்.
12.214.46
रजस्तमोभ्यां निर्मुक्तं सत्त्वं निर्मलतामियात् ।
आहारान्वर्जयेन्नित्यं राजसांस्तामसानपि ॥ १२.२१४.४६ ॥
ராஜசம் தாமசம் ஆகியவற்றிலிருந்து விடுபட்ட சத்துவம் தூய்மையை அடைகிறது. ராஜசமும் தாமசமுமான உணவுகளை எப்போதும் விலக்க வேண்டும்.
12.214.47
ते ब्रह्म पुनरायान्ति न मोहादचला इव ।
अथवा मन्त्रवद्ब्रूयुर्मांसादीनां यजुष्कृतम् ॥ १२.२१४.४७ ॥
அவர்கள் மீண்டும் பிரம்மத்தை அடைகிறார்கள்; மோகத்தால் அல்ல, மலை போல் அசைவற்று. அல்லது மந்திரம் போல், இறைச்சி முதலியவை யஜுஸினால் செய்யப்பட்டவை என்று அவர்கள் சொல்லட்டும்.
12.214.48
स वै हेतुरनादाने शुद्धधर्मानुपालने ।
रजसा कामयुक्तानि कार्याण्यपि समाप्नुते ॥ १२.२१४.४८ ॥
அதுவே ஏற்காமையிலும், தூய தர்மத்தைக் காப்பதிலும் காரணமாகும். ராஜசத்தால் ஆசையுடன் கூடிய செயல்களையும் (மனிதன்) அடைகிறான்.
12.214.49
अर्थयुक्तानि चात्यर्थं कामान्सर्वांश्च सेवते ।
तमसा लोभयुक्तानि क्रोधजानि च सेवते।
हिंसाविहाराभिरतस्तन्द्रीनिद्रासमन्वितः ॥ १२.२१४.४९ ॥
அர்த்தத்துடன் தொடர்புடைய விஷயங்களையும் அனைத்து ஆசைகளையும் மிகுதியாக அவன் நாடுகிறான்; தமஸால் லோபத்துடனும் கோபத்திலிருந்து பிறந்தவற்றுடனும் கூடியவற்றை அவன் பின்பற்றுகிறான்; வன்முறையிலும் கேளிக்கையிலும் மகிழ்ந்து, சோம்பலும் உறக்கமும் நிறைந்தவனாக இருக்கிறான்.
12.214.50
सत्वस्थः सात्विकान्भावाञ्शुद्धान्पश्यति संश्रितः ।
स देही विमलः श्रीमाञ्श्रद्धाविद्यासमन्वितः ॥ १२.२१४.५० ॥
சத்துவத்தில் நிலைபெற்று, தூய்மையான சாத்துவிக நிலைகளை அவன் சார்ந்து காண்கிறான்; அவன் களங்கமற்ற, ஒளிமிக்க, சிரத்தையும் வித்தையும் நிறைந்த தேகதாரி ஆவான்.