മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.231
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.231.1
पुनेरव तु सं शक्रः अहसन्निदमब्रवीत् ।
निश्वसन्तं यथा गायं प्रत्याहाराय भारत ॥ १२.२३१.१ ॥
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, നെടുവീർപ്പിടുന്ന ഗായനോട് പ്രത്യാഹാരം ഉപദേശിക്കുന്നതുപോലെ, ഓ ഭാരതാ.
12.231.2
यथज्ञानसहस्रेण ज्ञातिभिः परिवारितः ।
लोकान्यतापयन्तर्वान्यास्यस्मानवितर्कयन् ॥ १२.२३१.२ ॥
ആയിരം അജ്ഞാനങ്ങളാൽ, ബന്ധുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് നീ ലോകങ്ങളെ വേദനിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, അല്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്.
12.231.3
दृष्ट्वा सुकृष्णां चेमागयस्थामात्मनो बले ।
ज्ञातिमित्रपरित्यक्तः शोचस्याहो न शोचसि ॥ १२.२३१.३ ॥
നിന്റെ ശക്തിയിൽ നിൽക്കുന്ന ഈ അത്യന്തം കറുത്ത അവസ്ഥ കണ്ട്, ബന്ധുമിത്രങ്ങളാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട നീ ദുഃഖിക്കുന്നു; അഹോ, ദുഃഖിക്കേണ്ടതിൽ നീ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല.
12.231.4
प्रीतिं प्राप्यातुलां पूर्वं लोकांश्चात्मवशे स्थितान् ।
विनिपातमिमं चाद्य शोचस्याहो न शोचसि ॥ १२.२३१.४ ॥
മുമ്പ് അതുല്യമായ സന്തോഷം നേടി, ലോകങ്ങളെ തന്റെ വശത്ത് നിലനിൽക്കുന്നതായി കണ്ടവൻ, ഇന്ന് ഈ പതനത്തിൽ നീ ദുഃഖിക്കുന്നു; അഹോ, ദുഃഖിക്കേണ്ടതിൽ നീ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല.
12.231.5
गर्वं हित्वा तथा मानं देवराज शृणुष्व मे ।
मया च त्वाऽनुसद्भावं पूर्वमाचरितं महत् ॥ १२.२३१.५ ॥
ദേവരാജാ, അഹങ്കാരവും അഭിമാനവും ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ; ഞാൻ മുമ്പ് നിന്നോട് വലിയ സൗഹൃദം കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്.
12.231.6
अवश्यकालपर्यायमात्मनः परिवर्तनम् ।
अविदँल्लोकमाहात्म्यं… ॥ १२.२३१.६ ॥
ഒഴിവാക്കാനാവാത്ത കാലക്രമവും സ്വന്തം പരിവർത്തനവും, ലോകങ്ങളുടെ മഹത്ത്വം അറിയാതെ…
12.231.7
अनित्यमुपलक्ष्येह कालपर्यायमात्मनः ।
तस्माच्छक्र न शोचामि सर्वं ह्येवेदमन्तवत् ॥ १२.२३१.७ ॥
ഇവിടെ തന്നിലെ കാലചക്രത്തെ അനിത്യമായി കണ്ടവനാണ് ഞാൻ; അതിനാൽ ഹേ ശക്രാ, ഞാൻ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല; ഇതെല്ലാം അവസാനമുള്ളതുതന്നെ.
12.231.8
अन्तवन्त इमे देहा भूतानां च सुराधिप ।
तेन शक्र न शोचामि नापराधादिदं मम ॥ १२.२३१.८ ॥
ഹേ ദേവാധിപാ, ഈ ശരീരങ്ങളും ഭൂതങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങളും അവസാനമുള്ളവയാണ്; അതിനാൽ ഹേ ശക്രാ, ഞാൻ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല; ഇത് എന്റെ തെറ്റുകൊണ്ടല്ല.
12.231.9
जीवितं च शरीरं च जात्या वै सह जायते ।
उभे सह विवर्धेते उभे सह विनश्यतः ॥ १२.२३१.९ ॥
ജീവനും ശരീരവും ജന്മത്തോടൊപ്പം തന്നെ ഉണ്ടാകുന്നു; ഇരുവരും ഒന്നിച്ചു വളരുന്നു; ഇരുവരും ഒന്നിച്ചു നശിക്കുന്നു.
12.231.10
न हीदृशमहंभावमवशः प्राप्य केवलम् ।
यदेवमभिजानामि का व्यथा मे विजानतः ॥ १२.२३१.१० ॥
ഇത്തരമൊരു അഹംഭാവം ലഭിച്ചാലും ഞാൻ നിസ്സഹായനല്ല; ഞാൻ ഇതിനെ ഇങ്ങനെ അറിയുന്നു; അറിയുന്നവനു എന്ത് ദുഃഖം?
12.231.11
भूतानां निधनं निष्ठा स्रोतसामिव सागरः ।
नैतत्सम्यग्विजानन्तो नरा मुह्यन्ति वज्रधृत् ॥ १२.२३१.११ ॥
ജീവികളുടെ മരണമാണ് അവയുടെ അന്തിമ ഗതി; നദികൾക്ക് സമുദ്രം എന്നപോലെ; ഇത് ശരിയായി അറിയാത്ത മനുഷ്യർ, ഹേ വജ്രധാരീ, മോഹത്തിൽ വീഴുന്നു.
12.231.12
ये त्वेवं नाभिजानन्ति रजोमोहपरायणाः ।
ते कृच्छ्रं प्राप्य सीदन्ति बुद्धिर्येषां प्रणश्यति ॥ १२.२३१.१२ ॥
എന്നാൽ രജോഗുണത്തിലും മോഹത്തിലും മുഴുകി ഇങ്ങനെ അറിയാത്തവർ ദുഃഖം പ്രാപിച്ച് മുങ്ങിപ്പോകുന്നു; അവരുടെ ബുദ്ധി നശിക്കുന്നു.
12.231.13
बुद्धिलाभात्तु पुरुषः सर्वं तुदति किल्विषम् ।
विपाप्मा लभते सत्वं सत्वस्थः संप्रसीदति ॥ १२.२३१.१३ ॥
ബുദ്ധിലാഭത്താൽ മനുഷ്യൻ എല്ലാ പാപത്തെയും നീക്കുന്നു. പാപരഹിതനായി അവൻ സത്ത്വത്തെ നേടുന്നു; സത്ത്വത്തിൽ സ്ഥിതനായി അവൻ പ്രസന്നനാകുന്നു.
12.231.14
ततस्तु ये निवर्तन्ते जायन्ते वा पुनः पुनः ।
कृपणाः परितप्यन्ते तैरर्थैरभिचोदिताः ॥ १२.२३१.१४ ॥
പിന്നെ, മടങ്ങിവരുന്നവരും വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നവരുമായ — ആ ലക്ഷ്യങ്ങളാൽ പ്രേരിതരായ ദീനർ — വേദനിക്കുന്നു.
12.231.15
अर्थसिद्धिमनर्थं च जीवितं मरणं तथा ।
सुखं दुःखं फलं चैव न द्वेष्मि न च कामये ॥ १२.२३१.१५ ॥
അർത്ഥസിദ്ധിയും അനർത്ഥവും, ജീവിതവും മരണവും, സുഖവും ദുഃഖവും, ഫലവും — ഇവയെ ഞാൻ വെറുക്കുന്നില്ല, ആഗ്രഹിക്കുന്നുമില്ല.
12.231.16
हतं हन्ति हतो ह्येव यो नरो हन्ति कंचन ।
उभौ तौ न विजानीतो यश्च हन्ति हतश्च यः ॥ १२.२३१.१६ ॥
ആരെയെങ്കിലും കൊല്ലുന്ന മനുഷ്യൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ മുമ്പേ മരിച്ചവനെയാണ് കൊല്ലുന്നത്; കൊല്ലപ്പെടുന്നവനും അങ്ങനെതന്നെ. കൊല്ലുന്നവനും കൊല്ലപ്പെടുന്നവനും ഇരുവരും ഇത് അറിയുന്നില്ല.
12.231.17
हत्वा जित्वा च मघवन्यः कश्चित्पुरुषायते ।
अकर्ता ह्येव भवति कर्ता ह्येव करोति तत् ॥ १२.२३१.१७ ॥
ഓ മഘവൻ! കൊന്നും ജയിച്ചും ആരെങ്കിലും താൻ ഒരു പുരുഷനെപ്പോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന് കരുതിയാലും, അവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ അകർത്താവ് മാത്രമാണ്; ചെയ്യുന്നത് ചെയ്യുന്നതു തന്നെ.
12.231.18
को हि लोकस्य कुरुते विनाशप्रभवावुभौ ।
कृतं हि तत्कृतेनैव कर्ता तस्यापि चापरः ॥ १२.२३१.१८ ॥
ലോകത്തിന്റെ നാശവും ഉത്പത്തിയും ഇവ രണ്ടും ആരാണ് ചെയ്യുന്നത്? ചെയ്യപ്പെട്ടത് ചെയ്യലിനാൽ തന്നെ ഉണ്ടാകുന്നു; അതിന്റെ കർത്താവിനും മറ്റൊരാൾ കർത്താവായിരിക്കും.
12.231.19
पृथिवी ज्योतिराकाशमापो वायुश्च पञ्चमः ।
एतद्योनीनि भूतानि तत्र का परिदेवना ॥ १२.२३१.१९ ॥
ഭൂമി, ജ്യോതിസ്സ്, ആകാശം, ജലം, അഞ്ചാമതായി വായു — ഇവയാണ് ഭൂതങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം; അതിൽ വിലാപമെന്തിന്?
12.231.20
महाविद्योऽल्पविद्यश्च बलवान्दुर्बलश्च यः ।
दर्शनीयो विरूपश्च सुभगो दुर्भगश्च यः ॥ १२.२३१.२० ॥
മഹാവിദ്യനും അല്പവിദ്യനും, ബലവാനും ദുർബലനും, സുന്ദരനായി കാണുന്നവനും വികൃതനും, ഭാഗ്യവാനും ദുർഭാഗ്യവാനും—
12.231.21
सर्वं कालः समादत्ते गम्भीरः स्वेन तेजसा ।
तस्मिन्कालवशं प्राप्ते का व्यथा मे विजानतः ॥ १२.२३१.२१ ॥
കാലം ഗംഭീരമാണ്; സ്വന്തം തേജസ്സുകൊണ്ട് എല്ലാം കവർന്നെടുക്കുന്നു. കാലവശത്തിലാകുമ്പോൾ ഇത് അറിയുന്ന എനിക്ക് എന്ത് വ്യസനം?
12.231.22
दग्धमेवानुदहते हतमेवानुहन्यते ।
नश्यते नष्टमेवाग्रे लब्धव्यं लभते नरः ॥ १२.२३१.२२ ॥
ദഹിച്ചതിനെത്തന്നെ വീണ്ടും ദഹിപ്പിക്കുന്നു; കൊല്ലപ്പെട്ടതിനെത്തന്നെ വീണ്ടും കൊല്ലുന്നു; നശിച്ചതുതന്നെ ആദ്യം നശിക്കുന്നു; ലഭിക്കേണ്ടത് മനുഷ്യൻ നേടുന്നു.
12.231.23
नास्य द्वीपः कुतः पारो नावारः संप्रदृश्यते ।
नान्तमस्य प्रपश्यामि विधेर्दिव्यस्य चिन्तयन् ॥ १२.२३१.२३ ॥
ഇതിന് ദ്വീപില്ല, മറുകരയില്ല, ഇക്കരയും കാണുന്നില്ല; ഈ ദിവ്യവിധാതാവിന്റെ അവസാനം ഞാൻ കാണുന്നില്ല, ഇതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്.
12.231.24
यदि मे पश्यतः कालो भूतानि न विनाशयेत् ।
स्यान्मे हर्षश्च दर्पश्च क्रोधश्चैव शचीपते ॥ १२.२३१.२४ ॥
എന്റെ കണ്മുന്നിൽ കാലം ഭൂതങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാതിരുന്നെങ്കിൽ, ഹേ ശചീപതി, എനിക്ക് സന്തോഷവും അഹങ്കാരവും കോപവും ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു.
12.231.25
तुषभक्षं तु मां ज्ञात्वा प्रविविक्तजने गृहे ।
बिभ्रतं गार्दभं रूपमागत्य परिगर्हसे ॥ १२.२३१.२५ ॥
തവിട് തിന്നുന്നവനെന്ന് എന്നെ അറിഞ്ഞ്, ഏകാന്തമായ വീട്ടിൽ കഴുതയുടെ രൂപം ധരിച്ച് വന്ന് നീ എന്നെ നിന്ദിക്കുന്നു.
12.231.26
इच्छन्नहं विकुर्यां हि रूपाणि बहृधाऽऽत्मनः ।
विभीषणानि यानीक्ष्य पलायेथास्त्वमेव मे ॥ १२.२३१.२६ ॥
ഞാൻ ഇച്ഛിച്ചാൽ എന്റെ പല ഭയങ്കര രൂപങ്ങളും മാറ്റാം; അവ കണ്ട് നീ തന്നെ എന്നിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോകും.
12.231.27
कालः सर्वं समादत्ते कालः सर्वं प्रयच्छति ।
कालेन विहितं सर्वं मा कृथाः शक्र पौरुषम् ॥ १२.२३१.२७ ॥
കാലം തന്നെ എല്ലാം എടുത്തുകൊള്ളുന്നു; കാലം തന്നെ എല്ലാം നൽകുന്നു. കാലം നിശ്ചയിച്ചതെല്ലാം സംഭവിക്കുന്നു; ഹേ ശക്ര, നിന്റെ പൗരുഷം കാണിക്കരുത്.
12.231.28
पुरा सर्वं प्रव्यथितं मयि क्रुद्धे पुरंदर ।
विद्रवन्ति त्वया सार्धं सर्व एव दिबौकसः ॥ १२.२३१.२८ ॥
മുമ്പ്, ഹേ പുരന്ദരാ, ഞാൻ കോപിച്ചപ്പോൾ എല്ലാം വ്യാകുലപ്പെട്ടു; നിന്നോടൊപ്പം സ്വർഗവാസികളെല്ലാം ഓടിപ്പോയി.
12.231.29
अवैमि त्वस्य लोकस्य कर्मं शक्र सनातनम् ।
त्वमप्येवमवेक्षस्व माऽऽत्मना विस्मगं गमः ॥ १२.२३१.२९ ॥
ഹേ ശക്ര, ഈ ലോകത്തിന്റെ സനാതനമായ കർമം ഞാൻ അറിയുന്നു; നീയും ഇപ്രകാരം ചിന്തിക്കുക, നിന്നെത്തന്നെ മറക്കരുത്.
12.231.30
प्रभवश्च प्रभावश्च नात्मसंस्थः कदाचन ।
कौमारमेव ते चित्तं तथैवाद्य यथा पुरा।
समवेक्षस्व मघवन्बुद्धिं विन्दस्व नैष्ठिकीम् ॥ १२.२३१.३० ॥
ഉത്ഭവവും പ്രഭാവവും ഒരിക്കലും ആത്മാവിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നില്ല; നിന്റെ മനസ്സ് ഇന്നും മുമ്പത്തെപ്പോലെ ബാലിശമാണ്. ഹേ മഘവൻ, നന്നായി ചിന്തിച്ച് സ്ഥിരബുദ്ധി നേടുക.
12.231.31
देवा मनुष्याः पितरो गन्धर्वोरगराक्षसाः ।
आसन्सर्वे मम वशे तत्सर्वं वेत्थ वासव ॥ १२.२३१.३१ ॥
ദേവന്മാർ, മനുഷ്യർ, പിതൃക്കൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, ഉരഗങ്ങൾ, രാക്ഷസന്മാർ — ഇവരെല്ലാം എന്റെ വശത്തിലായിരുന്നു; അത് നീ അറിയുന്നു, വാസവാ.
12.231.32
नमस्तस्यै दिशेऽप्यस्तु यस्यां वैरोचनो बलिः ।
इति मामभ्यपद्यन्त बुद्धिमात्सर्यमोहिताः ॥ १२.२३१.३२ ॥
വിരോചനപുത്രനായ ബലി ഏത് ദിക്കിലേക്ക് പോയോ ആ ദിക്കിനും നമസ്കാരം; ബുദ്ധിയും മാത്സര്യവും മോഹിപ്പിച്ച അവർ ഇങ്ങനെ എന്നെ ആക്രമിച്ചു.
12.231.33
नाहं तदनुशोचामि नात्मभ्रंशं शचीपते ।
एवं मे निश्चिता बुद्धिः शास्तुस्तिष्ठाम्यहं वशे ॥ १२.२३१.३३ ॥
ശചീപതേ, അതിനായി ഞാൻ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല; എന്റെ ആത്മനാശത്തിനായും ദുഃഖിക്കുന്നില്ല. ശാസ്താവിന്റെ (നിയന്താവിന്റെ) വശത്ത് ഞാൻ നിൽക്കുമെന്ന് എന്റെ ബുദ്ധി നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.231.34
दृश्यते हि कुले जातो दर्शनीयः प्रतापवान् ।
दुःखं जीवन्सहामात्यो भवितव्यं हि तत्तथा ॥ १२.२३१.३४ ॥
നല്ല കുലത്തിൽ ജനിച്ച, സുന്ദരനും പ്രതാപവാനുമായവനും മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ദുഃഖത്തിൽ ജീവിക്കുന്നത് കാണുന്നു; അത് അങ്ങനെ സംഭവിക്കേണ്ടതാണ്.
12.231.35
दौष्कुलेयस्तथा मूढो दुर्जातः शक्र दृश्यते ।
सुखं जीवन्सहामात्यो भवितव्यं हि तत्तथा ॥ १२.२३१.३५ ॥
ശക്രാ, താഴ്ന്ന കുലത്തിൽ ജനിച്ച, മൂഢനും ദുർജാതനുമായവനും മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം സുഖത്തിൽ ജീവിക്കുന്നത് കാണുന്നു; അതും അങ്ങനെതന്നെ സംഭവിക്കേണ്ടതാണ്.
12.231.36
कल्याणी रूपसंपन्ना दुर्भगा शक्र दृश्यते ।
अलक्षणा विरूपा च सुभगा दृश्यते परा ॥ १२.२३१.३६ ॥
ശക്രാ, സൗന്ദര്യസമ്പന്നയായ, നന്മയുള്ള സ്ത്രീയും ദൗർഭാഗ്യവതിയായി കാണപ്പെടുന്നു; ലക്ഷണമില്ലാത്ത, വികൃതമായ സ്ത്രീ അത്യന്തം സൗഭാഗ്യവതിയായി കാണപ്പെടുന്നു.
12.231.37
नैतदस्मत्कृतं शक्र नैतच्छक्र त्वया कृतम् ।
यत्तमेवं गतो वज्रिन्यच्चाप्येवं गता वयम् ॥ १२.२३१.३७ ॥
ഇത് നമ്മാൽ ചെയ്തതല്ല, ശക്രാ; ഇത് നിന്നാലും ചെയ്തതല്ല. വജ്രിൻ, അവൻ ഇങ്ങനെയായതും നാമും ഇങ്ങനെയായതും.
12.231.38
न कर्म तव नान्येषां कुतो मम शतक्रतो ।
ऋद्धिर्वाऽप्यथवा नर्द्धिः पर्यायकृतमेव तत् ॥ १२.२३१.३८ ॥
ഇത് നിന്റെ കർമ്മമല്ല, മറ്റുള്ളവരുടേതുമല്ല; പിന്നെ എന്റേത് എങ്ങനെ, ശതക്രതോ? ഋദ്ധി ഉണ്ടാകട്ടെ ഇല്ലാതിരിക്കട്ടെ, അത് മാറിമാറി വരുന്നതു തന്നെ.
12.231.39
पश्यामि त्वां विराजन्तं देवराजमवस्थितम् ।
श्रीमन्तं द्युतिमन्तं च गर्जमानं ममोपरि ॥ १२.२३१.३९ ॥
ഞാൻ നിന്നെ കാണുന്നു — ദേവരാജനായി പ്രകാശിച്ചു നിൽക്കുന്നവനും, ശ്രീമാനും, തേജസ്വിയും, എന്റെ മേൽ ഗർജ്ജിക്കുന്നവനുമായ നിന്നെ.
12.231.40
एवं नैव न चेत्कालो मामाक्रम्य स्थितो भवेत् ।
पातयेयमहं त्वाऽद्य सवज्रमपि मुष्टिना ॥ १२.२३१.४० ॥
കാലം എന്നെ ആക്രമിച്ചു നിൽക്കാതിരുന്നെങ്കിൽ, ഇന്നുതന്നെ വജ്രസഹിതം നിന്നെ എന്റെ മുഷ്ടികൊണ്ട് വീഴ്ത്തുമായിരുന്നു.
12.231.41
न तु विक्रमकालोऽयं शान्तिकालोऽयमागतः ।
कालः स्थापयते सर्वं कालः पचति वै तथा ॥ १२.२३१.४१ ॥
എന്നാൽ ഇത് വിക്രമത്തിന്റെ കാലമല്ല; ശാന്തിയുടെ കാലം വന്നിരിക്കുന്നു. കാലമാണ് എല്ലാം സ്ഥാപിക്കുന്നത്; കാലമാണ് എല്ലാം പാകപ്പെടുത്തുന്നത്.
12.231.42
मां चेदभ्यागतः कालो दानवेश्वरमूर्जितम् ।
गर्जन्तं प्रतपन्तं च कमन्यं नागमिष्यति ॥ १२.२३१.४२ ॥
കാലം എന്നെ വന്നണഞ്ഞെങ്കിൽ — ദാനവേശ്വരനും, ബലവാനും, ഗർജ്ജിച്ചും പ്രതാപിച്ചും നിൽക്കുന്ന എന്നെ — പിന്നെ മറ്റാരാണ് വരിക?
12.231.43
द्वादशानां तु भवतामादित्यानां महात्मनाम् ।
तेजांस्येकेन सर्वेषां देवराज धृतानि मे ॥ १२.२३१.४३ ॥
ദേവരാജാവേ, പന്ത്രണ്ട് മഹാത്മാക്കളായ ആദിത്യന്മാരുടെ എല്ലാ തേജസ്സുകളും ഞാൻ ഒരുവൻ മാത്രമാണ് ധരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
12.231.44
अहमेवोद्वहाम्यापो विसृजामि च वासव ।
तपामि चैव त्रैलोक्यं विद्योताम्यहमेव च ॥ १२.२३१.४४ ॥
വാസവാ, ജലം ഉയർത്തുന്നതും വിടുന്നതും ഞാൻ തന്നെ; മൂന്നു ലോകങ്ങളെ ചൂടാക്കുന്നതും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതും ഞാൻ തന്നെ.
12.231.45
संरक्षामि विलुम्पामि ददाम्यहमथाददे ।
संयच्छामि नियच्छामि लोकेषु प्रभुरीश्वरः ॥ १२.२३१.४५ ॥
ഞാൻ സംരക്ഷിക്കുന്നു, നശിപ്പിക്കുന്നു; ഞാൻ നൽകുന്നു, സ്വീകരിക്കുന്നു; ഞാൻ അടക്കുന്നു, നിയന്ത്രിക്കുന്നു — ലോകങ്ങളിൽ ഞാനാണ് പ്രഭുവും ഈശ്വരനും.
12.231.46
तदद्य विनिवृत्तं मे प्रभुत्वममराधिप ।
कालसैन्यावगाढस्य सर्वं न प्रतिभाति मे ॥ १२.२३१.४६ ॥
അതിനാൽ, അമരാധിപാ, ഇന്ന് എന്റെ പ്രഭുത്വം അവസാനിച്ചിരിക്കുന്നു; കാലസൈന്യത്തിൽ മുങ്ങിയ എനിക്ക് എല്ലാം വ്യക്തമായി തോന്നുന്നില്ല.
12.231.47
नाहं कर्ता न चैव त्वं नान्यः कर्ता शचीपते ।
पर्यायेण हि भुज्यन्ते लोकाः शक्र यदृच्छया ॥ १२.२३१.४७ ॥
ഞാനും കർത്താവല്ല, നീയും അല്ല, മറ്റാരും കർത്താവല്ല, ശചീപതേ; ശക്രാ, ലോകങ്ങൾ മാറിമാറി, യദൃച്ഛയാ അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നു.
12.231.48
मासमासार्धवेश्मानमहोरात्राभिसंवृतम् ।
ऋतुद्वारं वायुमुखमायुर्वेदविदो जनाः ॥ १२.२३१.४८ ॥
മാസങ്ങളും പക്ഷങ്ങളും ഉള്ള ഭവനം, പകലും രാത്രിയും ചുറ്റപ്പെട്ടത്, ഋതുക്കളുടെ വാതിൽ, വായു മുഖമായുള്ളത് — ആയുസ്സിനെ വേദജ്ഞർ ഇപ്രകാരം അറിയുന്നു.
12.231.49
आहुः सर्वमिदं चिन्त्यं जनाः केचिन्मनीषया ।
अनित्यपञ्चवर्षाणि षष्ठो दृश्यति देहिनाम् ॥ १२.२३१.४९ ॥
ചിലർ തങ്ങളുടെ ബുദ്ധിയാൽ ഇതെല്ലാം ചിന്തിക്കേണ്ടതാണെന്ന് പറയുന്നു; ദേഹികളിൽ അനിത്യമായ അഞ്ചു വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ആറാമത്തേത് കാണപ്പെടുന്നു.
12.231.50
अस्याः पञ्चैव चिन्तायाः पर्येष्यामि च पञ्चधा ।
ततस्तानि न पश्यामि काले तमपि वृत्रहन् ॥ १२.२३१.५० ॥
ഈ അഞ്ചു വിധ ചിന്തയെ ഞാൻ അഞ്ചു വഴികളിൽ പരിശോധിക്കും; എന്നാൽ വൃത്രഹന്താവേ, കാലത്ത് അവയെയും അതിനെയും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
12.231.51
गम्भीरं गहनं ब्रह्म महत्तोयार्णवं यथा ।
अनादिनिधनं चाहुरक्षरं क्षरमेव च ॥ १२.२३१.५१ ॥
ബ്രഹ്മം ഗംഭീരവും ഗഹനവുമാണ്, വലിയ ജലസമുദ്രം പോലെ; ആദിയും അന്തവുമില്ലാത്തതും അക്ഷരവും ക്ഷരവും ആണെന്ന് പറയുന്നു.
12.231.52
सत्त्वेषु लिङ्गमाविश्य निर्लिङ्गमपि तत्स्वयम् ।
मन्यन्ते ध्रुवमेवैनं ये जनास्तत्त्वदर्शिनः ॥ १२.२३१.५२ ॥
ജീവികളിൽ ലിംഗരൂപത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാലും അത് തന്നെ ലിംഗരഹിതമാണ്; തത്ത്വദർശികളായ മനുഷ്യർ ഇതിനെ ധ്രുവമെന്നു കരുതുന്നു.
12.231.53
यमिन्द्रियाणि सर्वाणि नानुपश्यन्ति पञ्चधा ।
तं कालमिति जानीहि यस्य सर्वमिदं वशे ॥ १२.२३१.५३ ॥
ഏതിനെ എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും അഞ്ചു വിധത്തിലും കാണുന്നില്ലയോ, അതിനെ കാലമെന്നറിയുക; ഇതെല്ലാം ഏതിന്റെ വശത്താണോ അതുതന്നെ.
12.231.54
भूतानां तु विषर्यासं कुरुते भगवानिति ।
न ह्येतावद्भवेद्ग्राम्यं न यस्मात्प्रभवेत्पुनः ॥ १२.२३१.५४ ॥
ഭഗവാൻ തന്നെയാണ് ജീവികളിൽ വിപര്യയം (മാറ്റം) വരുത്തുന്നത്; അത് മാത്രം ലൗകികമല്ല, കാരണം അതിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ഉത്പത്തി ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
12.231.55
गतिं हि सर्वभूतानामगत्वा क्व गमिष्यति ।
यो धावता न हातव्यस्तिष्ठन्नपि न हीयते ॥ १२.२३१.५५ ॥
സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ആ ഗതി പ്രാപിക്കാതെ അവൻ എവിടേക്കാണ് പോകുക? ഓടുന്നവനും അതിനെ ഉപേക്ഷിക്കാനാവില്ല; നിൽക്കുന്നവനിൽനിന്ന് അത് നഷ്ടപ്പെടുന്നുമില്ല.
12.231.56
तमिन्द्रियाणि सर्वाणि नानुपश्यन्ति पञ्चधा ।
आहुश्चैनं केचिदग्निं केचिदाहुः प्रजापतिम् ॥ १२.२३१.५६ ॥
എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും അവനെ അഞ്ചു വിധത്തിൽ കാണാനാവില്ല. ചിലർ ഇവനെ അഗ്നി എന്നും ചിലർ പ്രജാപതി എന്നും പറയുന്നു.
12.231.57
ऋतून्मासार्धमासांश्च दिवसांश्च क्षणांस्तथा ।
पूर्वाह्णमपराह्णं च मध्याह्नमपि चापरे ॥ १२.२३१.५७ ॥
ഋതുക്കളും മാസങ്ങളും പക്ഷങ്ങളും ദിവസങ്ങളും ക്ഷണങ്ങളും, പൂർവാഹ്നവും അപരാഹ്നവും മധ്യാഹ്നവും അവനാണ്; മറ്റുള്ളവരും അങ്ങനെ പറയുന്നു.
12.231.58
मुहूर्तमपि चैवाहुरेकं सन्तमनेकधा ।
तं कालमिति जानीहि यस्य सर्वमिदं वशे ॥ १२.२३१.५८ ॥
മുഹൂർത്തവും അവൻ തന്നെയെന്ന് അവർ പറയുന്നു. ഏകനായിരിക്കെ അവൻ പലവിധത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നു. ഇതെല്ലാം ആരുടെ അധീനത്തിലാണോ, അവനെ കാലം എന്ന് അറിയുക.
12.231.59
बहूनीन्द्रसहस्राणि समतीतानि वासव ।
बलवीर्योपपन्नानि यथैव त्वं शचीपते ॥ १२.२३१.५९ ॥
വാസവാ, ശചീപതേ! നിന്നെപ്പോലെ തന്നെ ബലവും വീര്യവുമുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് ഇന്ദ്രന്മാർ കടന്നുപോയിരിക്കുന്നു.
12.231.60
त्वामप्यतिबलं शक्र देवराजं बलोत्कटम् ।
प्राप्ते काले महावीर्यः कालः संशमयिष्यति ॥ १२.२३१.६० ॥
ശക്രാ! അത്യന്തം ബലവാനും ദേവരാജാവും ബലോന്മത്തനുമായ നിന്നെയും, കാലം വരുമ്പോൾ മഹാവീര്യമുള്ള കാലം അടക്കും.
12.231.61
य इदं सर्वमादत्ते तस्माच्छक्र स्थिरो भव ।
मया त्वया च पूर्वैश्च न स शक्योऽतिवर्तितुम् ॥ १२.२३१.६१ ॥
ഇതെല്ലാം എടുത്തുകൊള്ളുന്നവൻ അവനാണ്. അതുകൊണ്ട് ശക്രാ, സ്ഥിരനായിരിക്കുക. എന്നാലും നിന്നാലും പൂർവ്വികരാലും അവനെ മറികടക്കാനാവില്ല.
12.231.62
यामेतां प्राप्य जानीषे राज्यश्रियमनुत्तमाम् ।
स्थिता मयीति तन्मिथ्या नैषा ह्येकत्र तिष्ठति ॥ १२.२३१.६२ ॥
ഈ അത്യുത്തമമായ രാജ്യലക്ഷ്മിയെ നേടി, അവൾ എന്നിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുവെന്ന് നീ കരുതുന്നു — അത് വ്യാജമാണ്. അവൾ ഒരിടത്ത് നിലനിൽക്കുന്നില്ല.
12.231.63
स्थिता हीन्द्रसहस्रेषु त्वद्विशिष्टतमेष्वियम् ।
मां च लोला परित्यज्य त्वामगाद्विबुधाधिप ॥ १२.२३१.६३ ॥
അവൾ ആയിരം ഇന്ദ്രന്മാരിലും, നിന്നെപ്പോലുള്ള ഉത്തമന്മാരിലും സ്ഥിതിചെയ്തു. ആ ചഞ്ചല എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ച് ദേവാധിപാ, നിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
12.231.64
मैवं शक्र पुनः कार्षीः शान्तो भवितुमर्हसि ।
त्वामप्येवंविधं ज्ञात्वा क्षिप्रमन्यं गमिष्यति।
कालेन चोदिता शक्र मा ते गर्वः शतक्रतो ॥ १२.२३१.६४ ॥
ശക്രാ, ഇങ്ങനെ വീണ്ടും ചെയ്യരുത്. നീ ശാന്തനാകണം. നിന്നെയും ഇങ്ങനെയുള്ളവനെന്നറിഞ്ഞ് അവൾ വേഗം മറ്റൊരാളിലേക്ക് പോകും. കാലത്താൽ പ്രേരിതനായി, ശക്രാ, ശതക്രതോ, നിനക്ക് അഹങ്കാരം വേണ്ട.
12.231.65
क्षमस्व कालयोगं तमागतं विद्धि देवप ।
निर्लज्जश्चैव कस्मात्त्वं देवराज विकत्थसे ॥ १२.२३१.६५ ॥
വന്നെത്തിയ കാലയോഗത്തെ ക്ഷമിക്കുക; അത് അറിയുക, ദേവപാലകാ. ദേവരാജാ, നിർലജ്ജനായി നീ എന്തിന് പുകഴ്ത്തിപ്പറയുന്നു?
12.231.66
सर्वासुराणामधिपः सर्वदेवभयंकरः ।
जितवान्ब्रह्मणो लोकं को विद्यादागतं गतिम् ॥ १२.२३१.६६ ॥
സർവാസുരന്മാരുടെയും അധിപനും, സർവദേവന്മാർക്കും ഭയങ്കരനും, ബ്രഹ്മലോകം ജയിച്ചവനുമായവന്റെ വന്നെത്തിയ ഗതി ആർക്കറിയാം?