Mahābhārata · Adhyāya 12.304
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.304.1
पुनरेव तु पप्रच्छ जनको मिथिलाधिपः ।
पराशरं महात्मानं धर्मे परमनिश्चयम् ॥ १२.३०४.१ ॥
Erneut fragte Janaka, Herr von Mithilā, den großmütigen Parāśara nach der höchsten Gewissheit im Dharma.
12.304.2
किं श्रेयः का गतिर्ब्रह्मन्किं कृतं न विनश्यति ।
क्व गतो न निवर्तेत तन्मे ब्रूहि महामते ॥ १२.३०४.२ ॥
O Brahmane, was ist das höchste Gut, was das Ziel, welche Tat vergeht nicht, und wohin gegangen kehrt man nicht zurück? O Großsinniger, sag es mir.
12.304.3
असङ्गः श्रेयसो मूलं ज्ञानं ज्ञानगतिः परा ।
चीर्णं तपो न प्रणश्येद्वापः क्षेत्रे न नश्यति ॥ १२.३०४.३ ॥
Nicht-Anhaftung ist die Wurzel des höchsten Gutes; Erkenntnis und das höchste Ziel der Erkenntnis. Askese, einmal geübt, vergeht nicht, wie der im Feld gesäte Same nicht vergeht.
12.304.4
छित्त्वाऽधर्ममयं पाशं यदा धर्मेऽभिरज्यते ।
दत्त्वाऽभयकृतं दानं तदा सिद्धिमवाप्नुते ॥ १२.३०४.४ ॥
Wenn man die aus Adharma geflochtene Schlinge zerschneidet, sich am Dharma erfreut und die Gabe gibt, die Furchtlosigkeit schenkt, dann erlangt man Vollkommenheit.
12.304.5
यो ददाति सहस्राणि गवामश्वशतानि च ।
अभयं सर्वभूतेभ्यः सदा तमभिवर्तते ॥ १२.३०४.५ ॥
Wer tausend Kühe und hundert Pferde schenkt, aber allen Wesen Furchtlosigkeit gewährt, zu dem gelangt sie stets.
12.304.6
वसन्विषयमध्येऽपि न वसत्येव बुद्धिमान् ।
संवसत्येव दुर्बुद्धिरसत्सु विषयेष्वपि ॥ १२.३०४.६ ॥
Der Weise wohnt, obwohl er inmitten der Sinnesobjekte weilt, in Wahrheit nicht darin; der Tor aber wohnt selbst unter unwirklichen Sinnesobjekten.
12.304.7
नाधर्मः श्लिष्यते प्राज्ञं पयः पुष्करपर्णवत् ।
अप्राज्ञमधिकं पापं श्लिष्यते जतुकाष्ठवत् ॥ १२.३०४.७ ॥
Das Unrecht haftet nicht am Weisen, wie Wasser nicht an einem Lotusblatt haftet; dem Unweisen aber haftet große Sünde an, wie Lack am Holz.
12.304.8
नाधर्मः कारणापेक्षी कर्तारमभिमुञ्चति ।
कर्ता खलु यथाकालं ततः समभिपद्यते ॥ १२.३०४.८ ॥
Das Unrecht, das auf seine Ursache angewiesen ist, verlässt den Täter nicht; der Täter selbst gelangt zur rechten Zeit dazu.
12.304.9
न भिद्यन्ते कृतात्मान आत्मप्रत्ययदर्शिनः ।
बुद्धिकर्मेन्द्रियाणां हि प्रमत्तो यो न बुध्यते।
शुभाशुभे प्रसक्तात्मा प्राप्नोति सुमहद्भयम् ॥ १२.३०४.९ ॥
Die Selbstbezwungenen, die durch Selbsterkenntnis sehen, werden nicht zerrissen. Wer nachlässig ist, die Sinne des Wissens und Handelns nicht begreift und mit dem Geist an Gutem und Bösem hängt, erlangt große Furcht.
12.304.10
वीतरागो जितक्रोधः सम्यग्भवति यः सदा ।
विषये वर्तमानोऽपि न स पापेन युज्यते ॥ १२.३०४.१० ॥
Wer frei von Begierde ist, den Zorn besiegt hat und stets vollkommen recht lebt, der wird auch dann nicht mit Sünde verbunden, wenn er unter den Sinnesobjekten weilt.
12.304.11
मर्यादायां वर्तमानोऽपि नावसीदति ।
पुष्टस्रोत इवासक्तः स्फीतो भवति संचयः ॥ १२.३०४.११ ॥
Wer innerhalb der rechten Grenzen verweilt, sinkt nicht; wie ein gut gespeister, ungebundener Strom schwillt sein Vorrat an und wächst.
12.304.12
यथा भानुगतं तेजो मणिः शुद्धः समाधिना ।
आदत्ते राजशार्दूल तथा योगः प्रवर्तते ॥ १२.३०४.१२ ॥
Wie ein reiner Edelstein durch Sammlung den im Sonnenlicht ruhenden Glanz aufnimmt, o Tiger unter den Königen, so entfaltet sich der Yoga.
12.304.13
यथा तिलानामिह पुण्यसंश्रया ।
त्पृथक्पृथग्याति गुणोऽतिसाम्यताम्।
तथा नराणां भुवि भावितात्मनां ।
यथाश्रयं सत्वगुणः प्रवर्तते ॥ १२.३०४.१३ ॥
So wie die Eigenschaften der Sesamkörner, die auf dem Guten ruhen, einzeln verschieden sind und doch zu vollkommener Gleichheit gelangen, so entsteht bei den Menschen auf Erden, deren Seele geläutert ist, die Eigenschaft der Güte gemäß ihrem Halt.
12.304.14
जहाति दारान्विविधाश्च संपदः ।
पदं च यानं विविधाश्च सत्क्रियाः।
त्रिविष्टपे जातमतिर्यदा नर ।
स्तदाऽस्य बुद्धिर्विषयेषु भिद्यते ॥ १२.३०४.१४ ॥
Wenn der Geist eines Menschen in den drei Welten erwacht, verlässt er Frauen, mannigfaltigen Reichtum, Stellung, Fahrzeuge und vielfältige gute Werke; dann wendet sich sein Verstand von den Sinnesobjekten ab.
12.304.15
प्रसक्तबुद्धिर्विषयेषु यो नरो ।
न बुध्यते ह्यात्महितं कथंचन।
स सर्वभावानुगतेन चेतसा ।
नृपाऽऽमिषेणेव झषो विकृष्यते ॥ १२.३०४.१५ ॥
Der Mensch, dessen Verstand an die Sinnesobjekte gebunden ist, erkennt sein eigenes Wohl niemals; mit einem Geist, der allen Zuständen des Seins folgt, o König, wird er fortgezogen, wie ein Fisch vom Köder gezogen wird.
12.304.16
संघातवन्मर्त्यलोकः परस्परमपाश्रितः ।
कदलीगर्भनिःसारो नौरिवाप्सु निमज्जति ॥ १२.३०४.१६ ॥
Diese sterbliche Welt, einem Gefüge gleich, ist aufeinander angewiesen; ohne Kern wie der Stamm einer Bananenstaude sinkt sie, wie ein Boot im Wasser versinkt.
12.304.17
न धर्मकालः पुरुषस्य निश्चितो ।
न चापि मृत्युः पुरुषं प्रतीक्षते।
सदा हि धर्मस्य क्रियैव शोभना ।
तदा नरो मृत्युमुखान्निवर्तते ॥ १२.३०४.१७ ॥
Dem Menschen ist keine feste Zeit für das Dharma bestimmt, und der Tod wartet nicht auf ihn; darum ist allein die Übung des Dharma stets geziemend, und nur dann kehrt der Mensch aus dem Rachen des Todes zurück.
12.304.18
यथाऽन्धः स्वगृहे युक्तो ह्यभ्यासादेव गच्छति ।
तथा युक्तेन मनसा प्राज्ञो गच्छति तां गतिम् ॥ १२.३०४.१८ ॥
Wie ein Blinder sich im eigenen Haus allein durch Übung bewegt, so erreicht der Weise mit gezügeltem Geist jenes Ziel.
12.304.19
मरणं जन्मनि प्रोक्तं जन्म वै मरणाश्रितम् ।
अविद्वान्मोक्षधर्मेषु बद्धो भ्रमति चक्रवत् ॥ १२.३०४.१९ ॥
Der Tod wird im Geborenwerden verkündet, und die Geburt beruht auf dem Tod. Der Unwissende in den Lehren der Befreiung irrt gebunden umher wie ein Rad.
12.304.20
बुद्धिमार्गप्रयातस्य सुखं त्विह परत्र च ।
विस्तराः क्लेशसंयुक्ताः संक्षेपास्तु सुखावहाः।
परार्थं विस्तराः सर्वे त्यागमांत्महितं विदुः ॥ १२.३०४.२० ॥
Wer den Weg des Verstandes geht, findet Glück hier und im Jenseits. Die ausführlichen Lehren sind voller Mühsal, die knappen bringen Glück. Alle ausführlichen dienen dem Wohl anderer; Entsagung, so weiß man, ist das eigene Heil.
12.304.21
यथा मृणालानुगतमाशु मुञ्चति कर्दमम् ।
तथाऽऽत्मा पुरुषस्येह मनसा परिमुच्यते ॥ १२.३०४.२१ ॥
Wie einer, der sich an einen Lotosstängel klammert, rasch vom Schlamm befreit wird, so wird das Selbst des Menschen hier durch den Geist völlig befreit.
12.304.22
मनः प्रणयतेऽऽत्मानं स एनमभियुञ्जति ।
युक्तो यदा स भवति तदा तं पश्यते परम् ॥ १२.३०४.२२ ॥
Der Geist führt das Selbst; er verbindet es mit dem Yoga. Wenn er geeint geworden ist, dann schaut er jenes Höchste.
12.304.23
परार्थे वर्तमानस्तु स्वं कार्यं योऽभिमन्यते ।
इन्द्रियार्थेषु सक्तः स स्वकार्यात्परिहीयते ॥ १२.३०४.२३ ॥
Wer, obwohl er dem Wohl anderer dient, es als seine eigene Aufgabe betrachtet, aber an den Sinnesobjekten haftet, fällt von seiner eigenen Pflicht ab.
12.304.24
अधस्तिर्यग्गतिं चैव स्वर्गे चैव परां गतिम् ।
प्राप्नोति सुकृतैरात्मा प्राज्ञस्येहेतरस्य च ॥ १२.३०४.२४ ॥
Die Seele erlangt einen niederen oder tierischen Daseinsweg und im Himmel das höchste Ziel durch ihre guten Taten – hier für den Weisen und für den anderen.
12.304.25
मृन्मये भाजने पक्वे यथा वै नश्यति द्रवः ।
तथा शरीरं तपसा तप्तं विषयमश्नुते ॥ १२.३०४.२५ ॥
Wie die Flüssigkeit aus einem gebrannten Tongefäß verloren geht, so genießt der durch Askese erhitzte Körper die Sinnesobjekte.
12.304.26
विषयानश्नुते यस्तु न स भोक्ष्यत्यसंशयम् ।
यस्तु भोगांस्त्यजेदात्मा स वै भोक्तुं व्यवस्यति ॥ १२.३०४.२६ ॥
Wer sich den Sinnesobjekten hingibt, wird sie ohne Zweifel nicht genießen; doch die Seele, die die Genüsse aufgibt, ist diejenige, die sich zum Genießen entschließt.
12.304.27
नीहारेण हि संवीतः शिश्नोदरपरायणः ।
जात्यन्ध इव पन्थानमावृतात्मा न बुध्यते ॥ १२.३०४.२७ ॥
Von Nebel umhüllt, dem Geschlecht und dem Bauch ergeben, wie ein Blindgeborener, nimmt die verhüllte Seele den Pfad nicht wahr.
12.304.28
वणिग्यथा समुद्राद्वै यथार्थं लभते धनम् ।
तथा मर्त्यार्णवाज्जन्तोः कर्मविज्ञानतो गतिः ॥ १२.३०४.२८ ॥
Wie der Kaufmann den wahren Reichtum aus dem Meer gewinnt, so kommt der Weg eines Lebewesens aus dem Ozean des sterblichen Daseins durch die Erkenntnis des Handelns.
12.304.29
अहोरात्रमये लोके जरारूपेण संचरन् ।
मृत्युर्ग्रसति भूतानि पवनं पन्नगो यथा ॥ १२.३०४.२९ ॥
In dieser Welt aus Tag und Nacht, umherwandelnd in Gestalt des Alters, ergreift der Tod die Wesen, wie die Schlange den Wind verschlingt.
12.304.30
स्वयं कृतानि कर्माणि जातो जन्तुः प्रपद्यते ।
नाकृतं लभते कश्चित्किंचिदत्र प्रियाप्रियम् ॥ १२.३०४.३० ॥
Das geborene Wesen trifft die Früchte der Taten, die es selbst vollbracht hat. Hier erlangt niemand etwas, angenehm oder unangenehm, was er nicht getan hat.
12.304.31
सयानं यान्तमासीनं प्रवृत्तं विषयेषु च ।
शुभाशुभानि कर्माणि प्रपद्यन्ते नरं सदा ॥ १२.३०४.३१ ॥
Den Menschen, der geht, sich bewegt, sitzt oder sich den Sinnesobjekten hingibt, überkommen stets gute und schlechte Taten.
12.304.32
न ह्यन्यत्तीरमासाद्य पुनस्तर्तुं व्यवस्यति ।
दुर्लभो दृश्यते ह्यस्य विनिपातो महार्णवे ॥ १२.३०४.३२ ॥
Wer ein anderes Ufer erreicht hat, entschließt sich nicht, wieder hinüberzufahren; im großen Ozean wird sein Untergang selten gesehen.
12.304.33
यथा भावावसन्ना हि नौर्महाम्भसि तन्तुना ।
यथा मनोभियोगाद्वै शरीरं प्रचिकीर्षति ॥ १२.३०४.३३ ॥
Wie ein Boot im großen Wasser, von seinem Zustand niedergedrückt und an einen Faden gebunden, sinkt, so wird der Körper durch das Streben des Geistes in Bewegung gesetzt.
12.304.34
यथा समुद्रमभितः संश्रिताः सरितोऽपराः ।
तथाऽन्याप्रकृतिर्योगादभिसंश्रियते सदा ॥ १२.३०४.३४ ॥
Wie andere Flüsse von allen Seiten dem Ozean zuströmen, so sucht die andere Natur durch die Verbindung stets bei ihm Zuflucht.
12.304.35
स्नेहपाशैर्बहुविधैरासक्तमनसो नराः ।
प्रकृतिस्था विषीदन्ति जले सैकतवेश्मवत् ॥ १२.३०४.३५ ॥
Menschen, deren Geist durch vielerlei Schlingen der Zuneigung gebunden ist und die in der Natur verharren, verzagen und sinken, wie ein Sandhaus im Wasser.
12.304.36
शरीरगृहसंस्थस्य शौचतीर्थस्य देहिनः ।
बुद्धिमार्गप्रयातस्य सुखं त्विह परत्र च ॥ १२.३०४.३६ ॥
Dem verkörperten Wesen, das im Haus des Leibes wohnt, dessen heilige Stätte die Reinheit ist und das den Pfad des Verstandes geht, wird Glück hier und dort zuteil.
12.304.37
विस्तराः क्लेशसंयुक्ताः संक्षेपास्तु सुखावहाः ।
परार्थं विस्तराः सर्वे त्यागमात्महितं विदुः ॥ १२.३०४.३७ ॥
Ausbreitungen sind mit Leid verbunden, Verdichtungen aber bringen Glück. Alle Ausbreitungen dienen dem Wohl anderer; die Weisen wissen, dass Entsagung das eigene Wohl ist.
12.304.38
संकल्पजो मित्रवर्गो ज्ञातयः कारणात्मकाः ।
भार्या पुत्रश्च दासश्च स्वमर्थमनुयुञ्जते ॥ १२.३०४.३८ ॥
Freunde und Verwandte, aus Begehren geboren, sind von Ursachen bestimmt. Gattin, Sohn und Diener verfolgen ebenfalls ihren eigenen Vorteil.
12.304.39
न माता न पिता किंचित्कस्यचित्प्रतिपद्यते ।
दानपथ्यौदनो जन्तु स्वकर्मफलमश्नुते ॥ १२.३०४.३९ ॥
Weder Mutter noch Vater übernehmen etwas für einen anderen. Das Lebewesen, dessen heilsame Speise die Gabe ist, genießt die Frucht seiner eigenen Taten.
12.304.40
माता पुत्रः पिता भ्राता भार्या मित्रजनस्तथा ।
अष्टापदपदस्थाने लाक्षामुद्रेव लक्ष्यते ॥ १२.३०४.४० ॥
Mutter, Sohn, Vater, Bruder, Gattin und Freunde erscheinen ebenso – an der Stelle eines Achtfußabdrucks wie ein Lacksiegel.
12.304.41
सर्वाणि कर्माणि पुराकृतानि ।
शुभाशुभान्यात्मनो यान्ति जन्तोः।
उपस्थितं कर्मफलं विदित्वा ।
बुद्धिं तथा चोदयतेऽन्तरात्मा ॥ १२.३०४.४१ ॥
Alle früheren Taten, gute wie schlechte, gehören dem Selbst und gehen mit dem Lebewesen. Die Frucht der aufgetretenen Handlung erkennend, treibt das innere Selbst den Verstand entsprechend an.
12.304.42
व्यवसायं समाश्रित्य सहायान्योऽधिगच्छति ।
न तस्य कश्चिदारम्भः कदाचिदवसीदति ॥ १२.३०४.४२ ॥
Wer sich auf entschlossene Anstrengung stützt und Helfer gewinnt, dessen Unternehmungen geraten niemals ins Stocken.
12.304.43
अद्वैधमनसं युक्तं शूरं धीरं विपश्चितम् ।
न श्रीः संत्यजते नित्यमादित्यमिव रश्मयः ॥ १२.३०४.४३ ॥
Das Glück verlässt niemals den Mann von ungeteiltem Sinn, beherrscht, tapfer, standhaft und weise, so wie die Strahlen niemals die Sonne verlassen.
12.304.44
आस्तिक्यव्यवसायाभ्यामुपायान्वितया धिया ।
य आरभत्यनिन्द्यात्मा न सोऽर्थात्परिसीदति ॥ १२.३०४.४४ ॥
Wer mit Glauben und entschlossener Tatkraft, mit einem Verstand, der Mittel kennt, und mit makellosem Herzen beginnt, der sinkt nicht von seinem Ziel ab.
12.304.45
सर्वःस्वानि शुभाशुभानि नियतं कर्माणि जन्तुःस्वयं ।
गर्भात्संप्रतिपद्यते तदुभयं यत्तेन पूर्वं कृतम्।
मृत्युश्चापरिहारवान्समगतिः कालेन विच्छेदिना ।
दारोश्चूर्णमिवाश्मसारविहितं कर्मान्तिकं प्रापयेत् ॥ १२.३०४.४५ ॥
Jedes Lebewesen erlangt schon im Mutterleib die guten und bösen Taten, die es früher getan hat, fest bestimmt. Der Tod ist unvermeidlich; die Zeit, die alles gleichermaßen schneidet, führt das Ende der Taten herbei, wie ein eisernes Werkzeug Holz zu Staub zerreibt.
12.304.46
स्वरूपतामात्मकृतं च विस्तरं ।
कुलान्वयं द्रव्यसमृद्धिसंचयम्।
नरो हि सर्वो भलते यथाकृतं ।
शुभाशुभेनात्मकृतेन कर्मणा ॥ १२.३०४.४६ ॥
Der Mensch erlangt seine Gestalt, seinen Umfang, seine Familienlinie und seine Anhäufung reichen Wohlstands entsprechend dem, was er getan hat. Jeder Mensch empfängt durch seine eigenen guten und bösen Taten, so wie er gehandelt hat.
12.304.47
इत्युक्तो जनको राजन्याथातथ्यं मनीषिणा ।
श्रुत्वा धर्मविदां श्रेष्ठः परां मुदमवाप ह ॥ १२.३०४.४७ ॥
So von dem Weisen in der wahren Wirklichkeit unterwiesen, o König, erfuhr Janaka, der Beste unter den Kennern des Dharma, dies und gelangte zu höchster Freude.