മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.306
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.306.1
साङ्ख्ये योगे च मे तात विशेषं वक्तुमर्हसि ।
तव धर्मज्ञ सर्वं हि विदितं कुरुसत्तम ॥ १२.३०६.१ ॥
അച്ഛാ, സാംഖ്യത്തിലും യോഗത്തിലുമുള്ള വ്യത്യാസം എനിക്കു പറഞ്ഞുതരണം. ധർമ്മജ്ഞാ, കുരുശ്രേഷ്ഠാ, എല്ലാം നിനക്കറിയാമല്ലോ.
12.306.2
साङ्ख्याः साङ्ख्यं प्रशंसन्ति योगा योगं द्विजातयः ।
वदन्ति कारणं श्रेष्ठं स्वपक्षोद्भावनाय वै ॥ १२.३०६.२ ॥
സാംഖ്യർ സാംഖ്യത്തെയും യോഗികൾ യോഗത്തെയും പ്രശംസിക്കുന്നു. ദ്വിജന്മാർ തങ്ങളുടെ പക്ഷം സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രേഷ്ഠമായ കാരണങ്ങൾ പറയുന്നു.
12.306.3
अनीश्वरः कथं मुच्येदित्येवं शत्रुसूदन ।
वदन्ति कारणश्रैष्ठ्यं योगाः सम्यङ्भनीषिणः ॥ १२.३०६.३ ॥
ശത്രുസൂദനാ, സ്വന്തം നിയന്ത്രണമില്ലാത്തവൻ എങ്ങനെ മോചിതനാകും? എന്ന ചോദ്യത്തിൽ സമ്യക് ബുദ്ധിമാന്മാരായ യോഗികൾ കാരണത്തിന്റെ ശ്രേഷ്ഠത പറയുന്നു.
12.306.4
वदन्ति कारणं चेदं साङ्ख्याः सम्यग्द्विजातयः ।
विज्ञायेह गतीः सर्वा विरक्तो विषयेषु यः ॥ १२.३०६.४ ॥
സാംഖ്യരായ ദ്വിജന്മാർ ഈ കാരണം ശരിയായി പറയുന്നു: ഇവിടെ എല്ലാ ഗതികളും അറിഞ്ഞ് വിഷയങ്ങളിൽ വിരക്തനായവൻ.
12.306.5
ऊर्ध्वं च देहात्सुव्यक्तं विमुच्येदिति नान्यथा ।
एतदाहुर्महाप्राज्ञाः साङ्ख्यं वै मोक्षदर्शनम् ॥ १२.३०६.५ ॥
ദേഹത്തിൽ നിന്ന് മുകളിലേക്ക് പോയി വ്യക്തമായി മോചിതനാകുന്നു, അല്ലാതെയല്ല എന്ന് മഹാപ്രാജ്ഞർ ഇതു പറയുന്നു. സാംഖ്യമാണ് മോക്ഷദർശനം.
12.306.6
स्वपक्षे कारणं ग्राह्यं समर्थं वचनं हितम् ।
शिष्टानां हि मतं ग्राह्यं त्वद्विधैः शिष्टसंमतैः ॥ १२.३०६.६ ॥
സ്വപക്ഷത്തിൽ സമർത്ഥവും ഹിതകരവുമായ വചനമാണ് കാരണമായി സ്വീകരിക്കേണ്ടത്. ശിഷ്ടരുടെ അഭിപ്രായം സ്വീകാര്യമാണ്; നിന്നെപ്പോലുള്ള ശിഷ്ടർ അംഗീകരിച്ച അഭിപ്രായം കൂടുതൽ സ്വീകാര്യമാണ്.
12.306.7
प्रत्यक्षहेतवो योगाः साङ्ख्याः शास्त्रविनिश्चयाः ।
उभे चैते मते तत्त्वे मम तात युधिष्ठिर ॥ १२.३०६.७ ॥
പ്രത്യക്ഷത്തെ ഹേതുവായി കാണുന്ന യോഗവും സാംഖ്യവും, ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ നിശ്ചിത തീർപ്പുകളും — പ്രിയ യുധിഷ്ഠിരാ, ഇവ രണ്ടും എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ സത്യതത്ത്വങ്ങളാണ്.
12.306.8
उभे चैते मते ज्ञाने नृपते शिष्टसंमते ।
अनुष्ठिते यथाशास्त्रं नयेतां परमां गतिम् ॥ १२.३०६.८ ॥
രാജാവേ, ശിഷ്ടന്മാർ അംഗീകരിച്ച ഈ രണ്ടും ജ്ഞാനമാണ്; ശാസ്ത്രാനുസാരം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ഇവ പരമഗതിയിലേക്ക് നയിക്കും.
12.306.9
तुल्यं शौचं तयोरेकं दया भूतेषु चानघ ।
व्रतानां धारणं तुल्यं दर्शनं न समं तयोः।
तयोस्तु दर्शनं सम्यक्सूक्ष्माभावे प्रसज्यते ॥ १२.३०६.९ ॥
ഇരുവരിലും ശൗചം ഒന്നുതന്നെ; ജീവികളോടുള്ള ദയയും ഒന്നുതന്നെ, പാപരഹിതനേ; വ്രതധാരണവും സമം; എന്നാൽ അവരുടെ ദർശനം സമമല്ല. സൂക്ഷ്മത്തിന്റെ അഭാവത്തിലാണ് അവരുടെ ദർശനം ശരിയായി സംഭവിക്കുന്നത്.
12.306.10
यदि तुल्यं व्रतं शौचं दया चात्र फलं तथा ।
न तुल्यं दर्शनं कस्मात्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.३०६.१० ॥
വ്രതവും ശൗചവും ദയയും, അവയുടെ ഫലവും ഇവിടെ സമമെങ്കിൽ, ദർശനം എന്തുകൊണ്ട് സമമല്ല? പിതാമഹാ, അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ.
12.306.11
रागं मोहं तथा स्नेहं कामं क्रोधं च केवलम् ।
योगाच्छित्त्वा ततो दोषान्पञ्चैतान्प्राप्नुवन्ति ते ॥ १२.३०६.११ ॥
രാഗം, മോഹം, അതുപോലെ സ്നേഹം, കാമം, ക്രോധം — ഈ അഞ്ച് ദോഷങ്ങളെയും യോഗത്താൽ പൂർണ്ണമായി ഛേദിച്ച് അവർ അത് പ്രാപിക്കുന്നു.
12.306.12
यथा चानिमिषाः स्थूला जालं छित्त्वा पुनर्जलम् ।
प्राप्नुवन्ति तथा योगास्तत्पदं वीतकल्मषाः ॥ १२.३०६.१२ ॥
വലിയ മത്സ്യങ്ങൾ വല മുറിച്ച് വീണ്ടും വെള്ളം പ്രാപിക്കുന്നതുപോലെ, കളങ്കമറ്റ യോഗികൾ ആ പദം പ്രാപിക്കുന്നു.
12.306.13
तथैव वागुरां छित्त्वा बलवन्तो यथा मृगाः ।
प्राप्नुयुर्विमलं मार्गं विमुक्ताः सर्वबन्धनैः ॥ १२.३०६.१३ ॥
അതുപോലെ ശക്തരായ മാനുകൾ വലയറുത്ത് എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളിൽനിന്നും മുക്തരായി നിർമ്മലമായ വഴി പ്രാപിക്കുന്നു.
12.306.14
लोभजानि तथा राजन्बन्धनानि बलान्विताः ।
छित्त्वा योगात्परं मार्गं गच्छन्ति विमलं शिवम् ॥ १२.३०६.१४ ॥
രാജാവേ, അതുപോലെ ശക്തരായവർ ലോഭത്തിൽനിന്നുണ്ടായ ബന്ധനങ്ങൾ മുറിച്ച് യോഗത്താൽ പരമവും നിർമ്മലവും ശിവവുമായ വഴിയിൽ പോകുന്നു.
12.306.15
अबलाश्च मृगा राजन्वागुरासु यथा परे ।
विनश्यन्ति न संदेहस्तद्वद्योगबलादृते ॥ १२.३०६.१५ ॥
രാജാവേ, ദുർബലരായ മാനുകളും മറ്റുള്ളവയും വലയിൽ കുടുങ്ങി നശിക്കുന്നതുപോലെ, സംശയമില്ല, യോഗബലമില്ലാതെ അവരും അങ്ങനെതന്നെ നശിക്കുന്നു.
12.306.16
बलहीनाश्च कौन्तेय यथा जालं गता झषाः ।
अन्तं गच्छन्ति राजेन्द्र योगास्तद्वत्सुदुर्बलाः ॥ १२.३०६.१६ ॥
കൗന്തേയാ, ബലഹീനമായ മീനുകൾ വലയിൽ പെട്ട് അന്തം പ്രാപിക്കുന്നതുപോലെ, രാജേന്ദ്രാ, അതിദുർബലമായ യോഗങ്ങളും അങ്ങനെതന്നെ അന്തം പ്രാപിക്കുന്നു.
12.306.17
यथा च शकुनाः सूक्ष्मं प्राप्य जालमरिंदम ।
तत्र सक्ता विपद्यन्ते मुच्यन्ते च बलान्विताः ॥ १२.३०६.१७ ॥
അരിന്ദമാ, പക്ഷികൾ സൂക്ഷ്മമായ വലയിൽ പെട്ട് അവിടെ കുടുങ്ങി നശിക്കുന്നു; ശക്തരായവ മോചിതരാകുന്നു.
12.306.18
कर्मजैर्बन्धनैर्बद्धास्तद्वद्योगाः परंतप ।
अबला वै विनश्यन्ति मुच्यन्ते च बलान्विताः ॥ १२.३०६.१८ ॥
പരന്തപാ, കർമ്മജങ്ങളായ ബന്ധനങ്ങളാൽ ബന്ധിതമായ യോഗങ്ങളും അങ്ങനെതന്നെ; ദുർബലർ നശിക്കുന്നു, ശക്തർ മോചിതരാകുന്നു.
12.306.19
अल्पकश्च यथा राजन्वह्निः शाम्यति दुर्बलः ।
आक्रान्त इन्धनैः स्थूलैस्तद्वद्योगो बलः प्रभो ॥ १२.३०६.१९ ॥
ഹേ രാജാവേ, ചെറുതും ദുർബലവുമായ അഗ്നി വലിയ വിറകുകളാൽ മൂടപ്പെട്ടാൽ കെട്ടുപോകുന്നതുപോലെ, ഹേ പ്രഭോ, അതുപോലെതന്നെ ദുർബലമായ യോഗവും ശമിച്ചുപോകുന്നു.
12.306.20
स एव च यदा राजन्वह्निर्जातबलः पुनः ।
समीरणयुतः क्षिप्रं दहेत्कृत्स्नां महीमपि ॥ १२.३०६.२० ॥
ഹേ രാജാവേ, ആ അഗ്നി വീണ്ടും ശക്തി നേടി കാറ്റുമായി ചേരുമ്പോൾ, വേഗത്തിൽ ഭൂമി മുഴുവനും ദഹിപ്പിക്കാം.
12.306.21
तद्वज्जातबलो योगी दीप्ततेजा महाबलः ।
अन्तकाल इवादित्यः कृत्स्नं संशोषयेज्जगत् ॥ १२.३०६.२१ ॥
അതുപോലെ ശക്തി നേടിയ യോഗി, ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സും മഹാബലവുമുള്ളവൻ, അന്ത്യകാലത്തെ സൂര്യനെപ്പോലെ ലോകം മുഴുവൻ വറ്റിച്ചുകളയാം.
12.306.22
दुर्बलश्च यथा राजन्स्रोतसा हियते नरः ।
बलहीनस्तथा योगो विषयैर्ह्रियतेऽवशः ॥ १२.३०६.२२ ॥
ഹേ രാജാവേ, ദുർബലനായ മനുഷ്യൻ ഒഴുക്കിൽ പെട്ടു ഒഴുകിപ്പോകുന്നതുപോലെ, ബലഹീനനായ യോഗി വിഷയങ്ങളാൽ നിസ്സഹായനായി വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു.
12.306.23
तदेव च महास्रोतो विष्टम्भयति वारणः ।
तद्वद्योगबलं लब्ध्वा व्यूहते विषयान्बहून् ॥ १२.३०६.२३ ॥
ആ വലിയ പ്രവാഹത്തെ ഒരു ആന തടയുന്നതുപോലെ, അതുപോലെ യോഗബലം നേടി (യോഗി) പല വിഷയങ്ങളെയും തടഞ്ഞു നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
12.306.24
विशन्ति चावशाः पार्थ योगाद्योगबलान्विताः ।
प्रजापतीनृषीन्देवान्महाभूतानि चेश्वराः ॥ १२.३०६.२४ ॥
ഹേ പാർത്ഥാ, യോഗബലത്തോടെ യോഗത്താൽ ഈശ്വരന്മാരായവർ, പ്രജാപതികളിലും ഋഷികളിലും ദേവന്മാരിലും മഹാഭൂതങ്ങളിലും പ്രവേശിക്കുന്നു.
12.306.25
न यमो नान्तकः क्रुद्धो न नृत्युर्भीमविक्रमः ।
ईशते नृपते सर्वे योगस्यामिततेजसः ॥ १२.३०६.२५ ॥
ഹേ രാജാവേ, യമനോ, കോപിച്ച അന്തകനോ, ഭീമവിക്രമനായ മൃത്യുവോ അല്ല; അമിത തേജസ്സുള്ള യോഗിയുടെ അധീനത്തിലാണ് ഇവരെല്ലാം.
12.306.26
आत्मनां च सहस्राणि बहूनि भरतर्षभ ।
योगः कुर्याद्बलं प्राप्य तैश्च सर्वैर्महीं चरेत् ॥ १२.३०६.२६ ॥
ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, യോഗി ശക്തി നേടി തന്റെ പല ആയിരം ആത്മരൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാം; അവരെല്ലാവരുമായി അവൻ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കാം.
12.306.27
प्राप्नुयाद्विषयान्कश्चित्पुनश्चोग्रं तपश्चरेत् ।
संक्षिपेच्च पुनस्तात सूर्यस्तेतोगुणानिव ॥ १२.३०६.२७ ॥
ഒരാൾക്ക് വിഷയങ്ങൾ നേടാം, വീണ്ടും കഠിനമായ തപസ്സും ചെയ്യാം; പ്രിയനേ, സൂര്യൻ തന്റെ രശ്മികളെ ഒതുക്കുന്നതുപോലെ അവൻ അവയെ വീണ്ടും സംക്ഷേപിക്കാം.
12.306.28
बलस्थस्य हि योगस्य बन्धनेशस्य पार्थिव ।
विमोक्षे प्रभविष्णुत्वमुपपन्नमसंशयम् ॥ १२.३०६.२८ ॥
ഹേ രാജാവേ, ശക്തിയിൽ സ്ഥിതനായ യോഗത്തിനും ബന്ധനത്തിന്റെ നാഥനും മോചനത്തിൽ പ്രഭാവം ചെലുത്താനുള്ള കഴിവ് സംശയമില്ലാതെ യുക്തമാണ്.
12.306.29
बलानि योगप्राप्तानि मयैतानि विशांपते ।
निदर्शनार्थं सूक्ष्माणि वक्ष्यामि च पुनस्तव ॥ १२.३०६.२९ ॥
ഹേ പ്രജാപാലകാ, യോഗത്താൽ നേടാവുന്ന ഈ ശക്തികൾ ഞാൻ പറഞ്ഞു; ദൃഷ്ടാന്തത്തിനായി സൂക്ഷ്മമായവ നിനക്ക് വീണ്ടും പറയാം.
12.306.30
आत्मनश्च समाधाने धारणां प्रति वा विभो ।
निदर्शनानि सूक्ष्माणि शृणु मे भरतर्षभ ॥ १२.३०६.३० ॥
ഹേ വിഭോ, ആത്മസമാധാനത്തിലും ധാരണയിലും ഉള്ള സൂക്ഷ്മമായ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങൾ, ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, എന്നിൽനിന്ന് കേൾക്കൂ.
12.306.31
अप्रमत्तो यथा धन्वी लक्ष्यं हन्ति समाहितः ।
युक्तः सम्यक्तथा योगी मोक्षं प्राप्नोत्यसशयम् ॥ १२.३०६.३१ ॥
ജാഗ്രതയും ഏകാഗ്രതയുമുള്ള വില്ലാളി ലക്ഷ്യത്തെ തറയ്ക്കുന്നതുപോലെ, യോഗത്തിൽ ശരിയായി ഉറച്ച യോഗി സംശയമില്ലാതെ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു.
12.306.32
स्नेहपूर्णे यथा पात्रे मन आधाय निश्चलम् ।
पुरुषो युक्त आरोहेत्सोपानं युक्तमानसः ॥ १२.३०६.३२ ॥
എണ്ണ നിറച്ച പാത്രത്തിൽ മനസ്സ് നിശ്ചലമായി ഉറപ്പിച്ച്, ഏകാഗ്രമനസ്കനായ പുരുഷൻ പടികൾ കയറുന്നതുപോലെ.
12.306.33
युक्तस्तथाऽयमात्मानं योगः षार्थिव निश्चलम् ।
करोत्यमलमात्मानं भास्करोपमदर्शनम् ॥ १२.३०६.३३ ॥
അതുപോലെ ഈ യോഗി, രാജാവേ, തന്റെ ആത്മാവിനെ നിശ്ചലമാക്കി, സൂര്യതേജസ്സുള്ള നിർമ്മലമായ ആത്മാവാക്കി മാറ്റുന്നു.
12.306.34
यथा च नावं कौन्तेय कर्णधारः समाहितः ।
महार्णवगतां शीघ्रं नयेत्पार्थिव पत्तनम् ॥ १२.३०६.३४ ॥
കൗന്തേയാ, ഏകാഗ്രനായ കപ്പിത്താൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ ഉള്ള വള്ളത്തെ, രാജാവേ, വേഗത്തിൽ തുറമുഖത്തേക്ക് എത്തിക്കുന്നതുപോലെ.
12.306.35
तद्वदात्मसमाधानं युक्त्वा योगेन तत्ववित् ।
दुर्गमं स्थानमाप्नोति हित्वा देहमिमं नृप ॥ १२.३०६.३५ ॥
അതുപോലെ തത്ത്വജ്ഞൻ യോഗത്തോട് ചേർന്ന് ആത്മസമാധാനം നേടുന്നു; രാജാവേ, ഈ ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ച് ദുർഗമമായ സ്ഥാനം പ്രാപിക്കുന്നു.
12.306.36
सारथिश्च यथा युक्त्वा सदश्वान्सुसमाहितः ।
देशमिष्टं नयत्याशु धन्विनं पुरुषर्षभ ॥ १२.३०६.३६ ॥
സാരഥി നല്ല കുതിരകളെ പൂട്ടി അതീവ ശ്രദ്ധയോടെ, പുരുഷർഷഭാ, വില്ലാളിയെ ഇഷ്ടദേശത്തേക്ക് വേഗം കൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ.
12.306.37
तथैव नृपते योगी धारणासु समाहितः ।
प्राप्नोत्याशु परं स्थानं लक्षं मुक्त इवाशुगः ॥ १२.३०६.३७ ॥
അതുപോലെതന്നെ, രാജാവേ, ധാരണകളിൽ സമാഹിതനായ യോഗി വേഗം പരമസ്ഥാനം പ്രാപിക്കുന്നു; വിട്ടയക്കപ്പെട്ട വേഗമേറിയ അമ്പ് ലക്ഷ്യത്തിലെത്തുന്നതുപോലെ.
12.306.38
आवेश्यात्मनि चात्मानं योगी तिष्ठति योचलः ।
पापं हन्ति पुनीतानां पदमाप्नोति सोऽजरम् ॥ १२.३०६.३८ ॥
ആത്മാവിൽ ആത്മാവിനെ പ്രവേശിപ്പിച്ച് ഇളകാത്ത യോഗി സ്ഥിരനായി നിൽക്കുന്നു; അവൻ പാപത്തെ നശിപ്പിച്ച് ശുദ്ധരുടെ ജരയില്ലാത്ത പദം പ്രാപിക്കുന്നു.
12.306.39
नाभ्यां कण्ठे च शीर्षे च हृदि वक्षसि पार्श्वयोः ।
दर्शने श्रवणे चापि घ्राणे चामितविक्रम ॥ १२.३०६.३९ ॥
പൊക്കിളിലും കഴുത്തിലും തലയിലും ഹൃദയത്തിലും മാറിലും ഇരുവശങ്ങളിലും; കാഴ്ചയിലും കേൾവിയിലും മൂക്കിലും കൂടി, ഹേ അമിതവിക്രമാ.
12.306.40
स्थानेष्वेतेषु यो योगी महाव्रतसमाहितः ।
आत्मना सूक्ष्ममात्मानं युङ्क्ते सम्यग्विशांपते ॥ १२.३०६.४० ॥
ഈ സ്ഥാനങ്ങളിൽ മഹാവ്രതത്തിൽ സമാഹിതനായ യോഗി, തന്നാൽത്തന്നെ സൂക്ഷ്മമായ ആത്മാവിനെ ശരിയായി യോജിപ്പിക്കുന്നു, ഹേ ജനാധിപാ.
12.306.41
स शीघ्रमचलप्रख्यं कर्म दग्ध्या शुभाशुभम् ।
उत्तमं योगमास्थाय यदीच्छति विमुच्यते ॥ १२.३०६.४१ ॥
അവൻ വേഗം, ഇളകാത്ത പർവതംപോലെ, ശുഭാശുഭകർമങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച്, ഉത്തമയോഗത്തെ ആശ്രയിച്ച് ആഗ്രഹിച്ചാൽ വിമുക്തനാകുന്നു.
12.306.42
आहारान्कीदृशान्कृत्वा कानि जित्वा च भारत ।
योगी बलमवाप्नोति तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.३०६.४२ ॥
ഹേ ഭാരതാ, ഏതുതരം ആഹാരങ്ങൾ കഴിച്ച്, ഏതിനെ ജയിച്ച് യോഗി ബലം നേടുന്നു, അത് അങ്ങ് പറയുവാൻ യോഗ്യനാണ്.
12.306.43
कणानां भक्षणे युक्तः पिण्याकस्य च भारत ।
स्नेहानां वर्जने युक्तो योगी बलमवाप्नुयात् ॥ १२.३०६.४३ ॥
ഹേ ഭാരതാ, കണങ്ങളും പിണ്യാകവും ഭക്ഷിക്കുന്നതിൽ മുഴുകിയവനും, സ്നേഹങ്ങളെ (എണ്ണ, നെയ്യ് മുതലായവ) വർജിക്കുന്നതിൽ മുഴുകിയവനുമായ യോഗി ബലം നേടുന്നു.
12.306.44
भुञ्जानो यावकं रूक्षं दीर्घकालमरिंदम् ।
एकाहारो विशुद्धात्मा योगी बलमवाप्नुयात् ॥ १२.३०६.४४ ॥
ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവനേ, ദീർഘകാലം ഉണങ്ങിയ യാവകം (ബാർലി കഞ്ഞി) ഭക്ഷിച്ച്, ഒരു നേരം മാത്രം ആഹാരം കഴിക്കുന്ന ശുദ്ധമനസ്സുള്ള യോഗി ബലം നേടുന്നു.
12.306.45
पक्षान्मासानृतूंश्चैतान्संवत्सरानहस्तथा ।
अपः पीत्वा पयोमिश्रा योगी बलमवाप्नुयात् ॥ १२.३०६.४५ ॥
പക്ഷങ്ങൾ, മാസങ്ങൾ, ഋതുക്കൾ, സംവത്സരങ്ങൾ എന്നിവയോളം അതുപോലെ ഉപവസിച്ച്, പാൽ ചേർത്ത വെള്ളം മാത്രം കുടിക്കുന്ന യോഗി ബലം നേടുന്നു.
12.306.46
अखण्डमपि वा मांसं सततं मनुजेश्वर ।
उपोष्य सम्यक्शुद्धात्मा योगी बलमवाप्नुयात् ॥ १२.३०६.४६ ॥
ഹേ മനുജേശ്വരാ, അഖണ്ഡമായ മാംസം പോലും എപ്പോഴും ഭക്ഷിച്ച്, ഉപവസിച്ച്, സമ്യക്കായി ശുദ്ധമനസ്സുള്ള യോഗി ബലം നേടുന്നു.
12.306.47
कामं जित्वा तथा क्रोधं शीतोष्णे वर्षमेव च ।
भयं शोकं तथा श्वासं पौरुषान्विषयांस्तथा ॥ १२.३०६.४७ ॥
കാമത്തെ ജയിച്ച്, അതുപോലെ ക്രോധത്തെയും, ശീതോഷ്ണങ്ങളെയും, മഴയെയും, ഭയത്തെയും, ശോകത്തെയും, ശ്വാസത്തെയും, പൗരുഷത്തെയും, വിഷയങ്ങളെയും ജയിച്ച്.
12.306.48
अरतिं दुर्जयां चैव घोरां तृष्णां च पार्थिव ।
स्पर्शं निद्रां तथा तन्द्रीं दुर्जयां नृपसत्तम ॥ १२.३०६.४८ ॥
ഹേ പാർത്ഥിവാ, ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള അരതിയെയും ഭയങ്കരമായ തൃഷ്ണയെയും, അതുപോലെ സ്പർശം, നിദ്ര, തന്ദ്രി എന്നിവയെയും, ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവയെ, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ.
12.306.49
दीपयन्ति महात्मानः सूक्ष्ममात्मानमात्मना ।
वीतरागा महाप्रज्ञा ध्यानाध्ययनसंपदा ॥ १२.३०६.४९ ॥
ആസക്തിയില്ലാത്ത മഹാപ്രജ്ഞരായ മഹാത്മാക്കൾ ധ്യാനത്തിന്റെയും പഠനത്തിന്റെയും സമ്പത്തിനാൽ തങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മമായ ആത്മാവിനെ തങ്ങളാൽത്തന്നെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
12.306.50
दुर्गस्त्वेप मतः पन्था ब्राह्मणानां विपश्चिताम् ।
न कश्चिद्व्रजति ह्यस्मिन्क्षेमेण भरतर्षभ ॥ १२.३०६.५० ॥
ഇത് പണ്ഡിതരായ ബ്രാഹ്മണർക്കും ദുർഗമമായ വഴിയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇതിലൂടെ ആരും സുരക്ഷിതമായി നടക്കുന്നില്ല.
12.306.51
यथा कश्चिद्वनं घोरं बहुसर्पसरीसृपम् ।
श्वभ्रवत्तोयहीनं च दुर्गमं बहुकण्टकम् ॥ १२.३०६.५१ ॥
ധാരാളം പാമ്പുകളും ഇഴജന്തുക്കളും നിറഞ്ഞ, കുഴികളുള്ള, വെള്ളമില്ലാത്ത, ദുർഗമമായ, ധാരാളം മുള്ളുകളുള്ള ഭയങ്കരമായ വനത്തിൽ ഒരാൾ പ്രവേശിക്കുന്നതുപോലെ.
12.306.52
अभक्षमटवीप्रायं दावदग्धमहीरुहम् ।
पन्थानं तस्कराकीर्णं क्षेमेणाभिपतेद्युवा ॥ १२.३०६.५२ ॥
ഭക്ഷണമില്ലാത്ത, മിക്കവാറും കാടായ, കാട്ടുതീയാൽ വലിയ മരങ്ങൾ കരിഞ്ഞ, കള്ളന്മാർ നിറഞ്ഞ വഴിയിൽ ഒരു യുവാവ് സുരക്ഷിതമായി സഞ്ചരിക്കട്ടെ.
12.306.53
योगमार्गं तथाऽऽसाद्य यः कश्चिद्व्रजते द्विजः ।
क्षेमेणोपरमेन्मार्गाद्बहुदोषो हि स स्मृतः ॥ १२.३०६.५३ ॥
യോഗമാർഗത്തിൽ എത്തി ഏതൊരു ദ്വിജൻ സഞ്ചരിക്കുന്നുവോ, അവൻ സുരക്ഷിതമായി ആ വഴിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയാൽ, അവൻ വലിയ ദോഷമുള്ളവനായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
12.306.54
सुस्थेयं क्षुरधारासु निशितासु महीपते ।
धारणासु तु योगस्य दुःस्थेयमकृतात्मभिः ॥ १२.३०६.५४ ॥
ഹേ മഹീപതേ, മൂർച്ചയുള്ള ക്ഷുരധാരയിൽ സുഖമായി നിൽക്കാം; എന്നാൽ യോഗധാരണകളിൽ ആത്മനിയന്ത്രണമില്ലാത്തവർക്ക് ഉറച്ചുനിൽക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.
12.306.55
विपन्ना धारणास्तात नयन्ति न शुभां गतिम् ।
नेतृहीना यथा नावः पुरुषानर्णवे नृप ॥ १२.३०६.५५ ॥
പ്രിയനേ, നശിച്ച ധാരണകൾ ശുഭമായ ഗതിയിലേക്ക് നയിക്കില്ല; നാവികനില്ലാത്ത തോണികൾ കടലിൽ മനുഷ്യരെ കരയ്ക്കെത്തിക്കാത്തതുപോലെ. ഹേ രാജൻ.
12.306.56
यस्तु तिष्ठति कौन्तेय धारणासु यथाविधि ।
मरणं जन्म दुःखं च सुखं च स विमुञ्चति ॥ १२.३०६.५६ ॥
കൗന്തേയ, വിധിപ്രകാരം ധാരണകളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവൻ മരണവും ജനനവും ദുഃഖവും സുഖവും എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
12.306.57
नानाशास्त्रेषु निष्पन्नं योगेष्विदमुदाहृतम् ।
परं योगस्य यत्कृत्यं निश्चितं तद्द्विजातिषु ॥ १२.३०६.५७ ॥
വിവിധ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത് യോഗങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. യോഗത്തിന്റെ പരമമായ കർത്തവ്യം ദ്വിജന്മാർക്ക് നിശ്ചിതമാണ്.
12.306.58
परं हि तद्ब्रह्ममयं महात्म ।
न्ब्रह्माणमीशं वरदं च विष्णुम्।
भवं च धर्मं च ष़डाननं च ।
षट्ब्रह्मपुत्रांश्च महान्भावान् ॥ १२.३०६.५८ ॥
അത് പരമബ്രഹ്മമയമാണ്: മഹാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവ്, ഈശൻ, വരദനായ വിഷ്ണു, ഭവൻ, ധർമ്മം, ഷണ്മുഖൻ, ആറു ബ്രഹ്മപുത്രർ, മഹത്തായ ഭാവങ്ങൾ.
12.306.59
तमश्च कष्टं सुमहद्रजश्च ।
सत्वं विशुद्धं प्रकृतिं परां च।
सिद्धिं च देवीं वरुणस्य पत्नीं ।
तेजश्च कृत्स्नं सुमहच्च धैर्यम् ॥ १२.३०६.५९ ॥
തമസ്സ്, കഠിനമായ മഹത്തായ രജസ്സ്, വിശുദ്ധമായ സത്ത്വം, പരമ പ്രകൃതി, സിദ്ധി, വരുണന്റെ പത്നിയായ ദേവി, സമസ്ത തേജസ്സ്, മഹത്തായ ധൈര്യം.
12.306.60
ताराधिपं खे विमलं सतारं ।
विश्वांश्च देवानुरगान्पितृंश्च।
शैलांश्च कृत्स्नानुदधींश्च घोरा ।
न्नदीश्च सर्वाः सवनान्घनांश्च ॥ १२.३०६.६० ॥
ആകാശത്ത് നിർമ്മലനായി, നക്ഷത്രങ്ങളോടൊപ്പമുള്ള താരാധിപനെ (ചന്ദ്രനെ), സകല ദേവന്മാരെയും, നാഗന്മാരെയും, പിതൃക്കളെയും, സമ്പൂർണ്ണ പർവതങ്ങളെയും, ഭയങ്കര സമുദ്രങ്ങളെയും, എല്ലാ നദികളെയും, യജ്ഞാഹുതികളെയും, മേഘങ്ങളെയും (അവൻ കാണുന്നു).
12.306.61
नागान्नगान्यक्षगणान्दिशश्च ।
गन्धर्वसंघान्पुरुषान्स्त्रियश्च।
परात्परं प्राप्य महान्महात्मा ।
विशेत योगी नचिराद्विमुक्तः ॥ १२.३०६.६१ ॥
നാഗന്മാരെയും, പർവതങ്ങളെയും, യക്ഷഗണങ്ങളെയും, ദിക്കുകളെയും, ഗന്ധർവസംഘങ്ങളെയും, പുരുഷന്മാരെയും, സ്ത്രീകളെയും (അവൻ കാണുന്നു); പരത്തിൽ നിന്ന് പരത്തെ പ്രാപിച്ച്, മഹാത്മാവായ യോഗി വേഗം വിമുക്തനായി (അതിൽ) പ്രവേശിക്കുന്നു.
12.306.62
कथा च येयं नृपते प्रसक्ता ।
देवे महावीर्यतमौ शुभेयम्।
योगी स सर्वानभिभूय मर्त्या ।
न्नारायणात्मा कुरुते महात्मा ॥ १२.३०६.६२ ॥
രാജാവേ, ഈ കഥ ദേവനോട് (നാരായണനോട്) ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്; രണ്ട് മഹാവീരന്മാരുടെ ശുഭകഥയാണിത്. ആ മഹാത്മാവായ യോഗി സകല മർത്യരെയും ജയിച്ച്, നാരായണാത്മാവായിത്തീരുന്നു.