Mahābhārata · Adhyāya 12.306
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.306.1
साङ्ख्ये योगे च मे तात विशेषं वक्तुमर्हसि ।
तव धर्मज्ञ सर्वं हि विदितं कुरुसत्तम ॥ १२.३०६.१ ॥
Querido avô, deves explicar-me a diferença entre Sāṅkhya e Yoga. Conhecedor do dharma, o melhor dos Kurus, tudo isso te é conhecido.
12.306.2
साङ्ख्याः साङ्ख्यं प्रशंसन्ति योगा योगं द्विजातयः ।
वदन्ति कारणं श्रेष्ठं स्वपक्षोद्भावनाय वै ॥ १२.३०६.२ ॥
Os adeptos do Sāṅkhya louvam o Sāṅkhya, e os adeptos do Yoga louvam o Yoga; os duas vezes nascidos apresentam as melhores razões para estabelecer o seu próprio lado.
12.306.3
अनीश्वरः कथं मुच्येदित्येवं शत्रुसूदन ।
वदन्ति कारणश्रैष्ठ्यं योगाः सम्यङ्भनीषिणः ॥ १२.३०६.३ ॥
Destruidor de inimigos, como se libertaria quem não tem domínio de si? Sobre esta questão, os yogins verdadeiramente sábios afirmam a superioridade de sua causa.
12.306.4
वदन्ति कारणं चेदं साङ्ख्याः सम्यग्द्विजातयः ।
विज्ञायेह गतीः सर्वा विरक्तो विषयेषु यः ॥ १२.३०६.४ ॥
Os duas vezes nascidos do Sāṅkhya afirmam corretamente esta causa: aquele que, tendo compreendido aqui todos os caminhos, se desapega dos objetos dos sentidos.
12.306.5
ऊर्ध्वं च देहात्सुव्यक्तं विमुच्येदिति नान्यथा ।
एतदाहुर्महाप्राज्ञाः साङ्ख्यं वै मोक्षदर्शनम् ॥ १२.३०६.५ ॥
Elevando-se acima do corpo, alguém é claramente libertado, e não de outro modo; isto dizem os muito sábios. O Sāṅkhya é de fato a doutrina da libertação.
12.306.6
स्वपक्षे कारणं ग्राह्यं समर्थं वचनं हितम् ।
शिष्टानां हि मतं ग्राह्यं त्वद्विधैः शिष्टसंमतैः ॥ १२.३०६.६ ॥
Em sua própria posição deve-se aceitar o argumento que seja capaz e benéfico; a opinião dos sábios deve ser aceita, e sobretudo a aprovada por sábios como tu.
12.306.7
प्रत्यक्षहेतवो योगाः साङ्ख्याः शास्त्रविनिश्चयाः ।
उभे चैते मते तत्त्वे मम तात युधिष्ठिर ॥ १२.३०६.७ ॥
O yoga e o sāṅkhya, que têm a percepção direta como meio de conhecimento, e as conclusões estabelecidas das escrituras — querido filho Yudhiṣṭhira, ambos são, na minha opinião, princípios verdadeiros.
12.306.8
उभे चैते मते ज्ञाने नृपते शिष्टसंमते ।
अनुष्ठिते यथाशास्त्रं नयेतां परमां गतिम् ॥ १२.३०६.८ ॥
Ó rei, estes dois são ambos considerados conhecimento, aprovado pelos sábios; praticados segundo as escrituras, conduzem à meta suprema.
12.306.9
तुल्यं शौचं तयोरेकं दया भूतेषु चानघ ।
व्रतानां धारणं तुल्यं दर्शनं न समं तयोः।
तयोस्तु दर्शनं सम्यक्सूक्ष्माभावे प्रसज्यते ॥ १२.३०६.९ ॥
Ambos têm a mesma pureza e a mesma compaixão pelos seres, ó sem mácula; a observância dos votos também é igual. Mas a sua visão não é igual. A visão correta deles surge apenas quando falta a sutileza.
12.306.10
यदि तुल्यं व्रतं शौचं दया चात्र फलं तथा ।
न तुल्यं दर्शनं कस्मात्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.३०६.१० ॥
Se o voto, a pureza e a compaixão, e também o seu fruto, são aqui iguais, por que a visão não é igual? Diga-me isso, ó avô.
12.306.11
रागं मोहं तथा स्नेहं कामं क्रोधं च केवलम् ।
योगाच्छित्त्वा ततो दोषान्पञ्चैतान्प्राप्नुवन्ति ते ॥ १२.३०६.११ ॥
Tendo cortado totalmente, pelo yoga, estas cinco faltas — apego, delírio, igualmente afeição, desejo e ira — eles o alcançam.
12.306.12
यथा चानिमिषाः स्थूला जालं छित्त्वा पुनर्जलम् ।
प्राप्नुवन्ति तथा योगास्तत्पदं वीतकल्मषाः ॥ १२.३०६.१२ ॥
Assim como os grandes peixes, cortando a rede, recuperam a água, assim os yogis sem mácula alcançam aquele estado.
12.306.13
तथैव वागुरां छित्त्वा बलवन्तो यथा मृगाः ।
प्राप्नुयुर्विमलं मार्गं विमुक्ताः सर्वबन्धनैः ॥ १२.३०६.१३ ॥
Assim também, como os veados fortes que, cortando a rede e libertos de todos os laços, alcançam o caminho puro.
12.306.14
लोभजानि तथा राजन्बन्धनानि बलान्विताः ।
छित्त्वा योगात्परं मार्गं गच्छन्ति विमलं शिवम् ॥ १२.३०६.१४ ॥
Ó rei, do mesmo modo os fortes, cortando os laços nascidos da cobiça, seguem pelo yoga para o caminho supremo, puro e auspicioso.
12.306.15
अबलाश्च मृगा राजन्वागुरासु यथा परे ।
विनश्यन्ति न संदेहस्तद्वद्योगबलादृते ॥ १२.३०६.१५ ॥
Ó rei, como os veados fracos e outros perecem nas armadilhas, sem dúvida, assim também sem a força do yoga (os homens) perecem.
12.306.16
बलहीनाश्च कौन्तेय यथा जालं गता झषाः ।
अन्तं गच्छन्ति राजेन्द्र योगास्तद्वत्सुदुर्बलाः ॥ १२.३०६.१६ ॥
Ó filho de Kuntī, como os peixes fracos que entram na rede chegam ao seu fim, assim também os yogas muito fracos, ó senhor dos reis, chegam ao seu fim.
12.306.17
यथा च शकुनाः सूक्ष्मं प्राप्य जालमरिंदम ।
तत्र सक्ता विपद्यन्ते मुच्यन्ते च बलान्विताः ॥ १२.३०६.१७ ॥
Ó vencedor dos inimigos, como as aves que chegam a uma rede fina ficam presas ali e perecem, enquanto os fortes são libertados.
12.306.18
कर्मजैर्बन्धनैर्बद्धास्तद्वद्योगाः परंतप ।
अबला वै विनश्यन्ति मुच्यन्ते च बलान्विताः ॥ १२.३०६.१८ ॥
Ó atormentador dos inimigos, ligados pelos laços nascidos da ação, assim também são os yogas: os fracos certamente perecem, enquanto os fortes são libertados.
12.306.19
अल्पकश्च यथा राजन्वह्निः शाम्यति दुर्बलः ।
आक्रान्त इन्धनैः स्थूलैस्तद्वद्योगो बलः प्रभो ॥ १२.३०६.१९ ॥
Ó rei, assim como um fogo pequeno e fraco se apaga quando sufocado por lenha grossa, assim também o yoga de força fraca se extingue, ó senhor.
12.306.20
स एव च यदा राजन्वह्निर्जातबलः पुनः ।
समीरणयुतः क्षिप्रं दहेत्कृत्स्नां महीमपि ॥ १२.३०६.२० ॥
Ó rei, quando esse mesmo fogo, recuperada a força e unido ao vento, pode queimar rapidamente toda a terra.
12.306.21
तद्वज्जातबलो योगी दीप्ततेजा महाबलः ।
अन्तकाल इवादित्यः कृत्स्नं संशोषयेज्जगत् ॥ १२.३०६.२१ ॥
Do mesmo modo, o iogue que ganhou força, de brilho ardente e grande poder, pode secar todo o mundo como o sol no tempo do fim.
12.306.22
दुर्बलश्च यथा राजन्स्रोतसा हियते नरः ।
बलहीनस्तथा योगो विषयैर्ह्रियतेऽवशः ॥ १२.३०६.२२ ॥
Ó rei, assim como um homem fraco é arrastado pela correnteza, assim também o yoga sem força é arrastado, impotente, pelos objetos dos sentidos.
12.306.23
तदेव च महास्रोतो विष्टम्भयति वारणः ।
तद्वद्योगबलं लब्ध्वा व्यूहते विषयान्बहून् ॥ १२.३०६.२३ ॥
Assim como um elefante detém aquela grande correnteza, também o iogue, tendo obtido o poder do yoga, contém muitos objetos dos sentidos.
12.306.24
विशन्ति चावशाः पार्थ योगाद्योगबलान्विताः ।
प्रजापतीनृषीन्देवान्महाभूतानि चेश्वराः ॥ १२.३०६.२४ ॥
Ó filho de Pṛthā, os impotentes, dotados do poder do yoga, que pelo yoga se tornam senhores, entram nos senhores das criaturas, nos sábios, nos deuses e nos grandes elementos.
12.306.25
न यमो नान्तकः क्रुद्धो न नृत्युर्भीमविक्रमः ।
ईशते नृपते सर्वे योगस्यामिततेजसः ॥ १२.३०६.२५ ॥
Ó rei, nem Yama, nem o irado Antaka, nem a Morte de terrível valor: todos estão sob o poder do yogin de esplendor sem limites.
12.306.26
आत्मनां च सहस्राणि बहूनि भरतर्षभ ।
योगः कुर्याद्बलं प्राप्य तैश्च सर्वैर्महीं चरेत् ॥ १२.३०६.२६ ॥
Ó touro dos Bharatas, tendo obtido força, o yogin pode criar muitos milhares de eus e com todos eles percorrer a terra.
12.306.27
प्राप्नुयाद्विषयान्कश्चित्पुनश्चोग्रं तपश्चरेत् ।
संक्षिपेच्च पुनस्तात सूर्यस्तेतोगुणानिव ॥ १२.३०६.२७ ॥
Alguém pode obter objetos dos sentidos e, de novo, praticar austeridade feroz; e, querido, assim como o sol recolhe seus raios, ele pode recolhê-los outra vez.
12.306.28
बलस्थस्य हि योगस्य बन्धनेशस्य पार्थिव ।
विमोक्षे प्रभविष्णुत्वमुपपन्नमसंशयम् ॥ १२.३०६.२८ ॥
Ó rei, para o yoga assentado no poder e para o senhor do vínculo, a capacidade de prevalecer na libertação é sem dúvida adequada.
12.306.29
बलानि योगप्राप्तानि मयैतानि विशांपते ।
निदर्शनार्थं सूक्ष्माणि वक्ष्यामि च पुनस्तव ॥ १२.३०६.२९ ॥
Ó senhor dos homens, falei-te destes poderes alcançados pelo yoga; e, para ilustrar, dir-te-ei de novo coisas mais sutis.
12.306.30
आत्मनश्च समाधाने धारणां प्रति वा विभो ।
निदर्शनानि सूक्ष्माणि शृणु मे भरतर्षभ ॥ १२.३०६.३० ॥
Ó poderoso, ouve de mim os exemplos sutis sobre a concentração do eu e a retenção dela, ó touro dos Bharatas.
12.306.31
अप्रमत्तो यथा धन्वी लक्ष्यं हन्ति समाहितः ।
युक्तः सम्यक्तथा योगी मोक्षं प्राप्नोत्यसशयम् ॥ १२.३०६.३१ ॥
Como um arqueiro atento e concentrado atinge o alvo, assim o iogue devidamente disciplinado alcança, sem dúvida, a libertação.
12.306.32
स्नेहपूर्णे यथा पात्रे मन आधाय निश्चलम् ।
पुरुषो युक्त आरोहेत्सोपानं युक्तमानसः ॥ १२.३०६.३२ ॥
Como um homem de mente disciplinada que, fixando a mente firmemente num vaso cheio de óleo, sobe uma escada.
12.306.33
युक्तस्तथाऽयमात्मानं योगः षार्थिव निश्चलम् ।
करोत्यमलमात्मानं भास्करोपमदर्शनम् ॥ १२.३०६.३३ ॥
Assim também, ó rei, este yogi disciplinado torna o seu eu firme e faz o eu sem mácula brilhar como o sol.
12.306.34
यथा च नावं कौन्तेय कर्णधारः समाहितः ।
महार्णवगतां शीघ्रं नयेत्पार्थिव पत्तनम् ॥ १२.३०६.३४ ॥
E como um timoneiro atento conduz depressa ao porto, ó rei, o barco que se aventurou no grande oceano, ó filho de Kuntī.
12.306.35
तद्वदात्मसमाधानं युक्त्वा योगेन तत्ववित् ।
दुर्गमं स्थानमाप्नोति हित्वा देहमिमं नृप ॥ १२.३०६.३५ ॥
Da mesma forma, o conhecedor da verdade, unido ao yoga e sereno em seu eu, abandona este corpo, ó rei, e alcança um estado inacessível.
12.306.36
सारथिश्च यथा युक्त्वा सदश्वान्सुसमाहितः ।
देशमिष्टं नयत्याशु धन्विनं पुरुषर्षभ ॥ १२.३०६.३६ ॥
E como um auriga que, tendo atrelado bons cavalos e estando muito atento, leva depressa o arqueiro à terra desejada, ó touro entre os homens.
12.306.37
तथैव नृपते योगी धारणासु समाहितः ।
प्राप्नोत्याशु परं स्थानं लक्षं मुक्त इवाशुगः ॥ १२.३०६.३७ ॥
Da mesma forma, ó rei, o iogue, recolhido nas práticas de concentração, alcança rapidamente o estado supremo, como uma flecha veloz lançada ao seu alvo.
12.306.38
आवेश्यात्मनि चात्मानं योगी तिष्ठति योचलः ।
पापं हन्ति पुनीतानां पदमाप्नोति सोऽजरम् ॥ १२.३०६.३८ ॥
Tendo absorvido o eu no eu, o iogue inabalável permanece; destrói o pecado e alcança o estado imperecível dos purificados.
12.306.39
नाभ्यां कण्ठे च शीर्षे च हृदि वक्षसि पार्श्वयोः ।
दर्शने श्रवणे चापि घ्राणे चामितविक्रम ॥ १२.३०६.३९ ॥
No umbigo, na garganta e na cabeça, no coração, no peito, em ambos os flancos; na visão, na audição e também no olfato, ó tu de valor incomensurável.
12.306.40
स्थानेष्वेतेषु यो योगी महाव्रतसमाहितः ।
आत्मना सूक्ष्ममात्मानं युङ्क्ते सम्यग्विशांपते ॥ १२.३०६.४० ॥
O iogue que, recolhido no grande voto, nestes lugares une corretamente o eu sutil ao eu por meio do próprio eu, ó senhor dos povos.
12.306.41
स शीघ्रमचलप्रख्यं कर्म दग्ध्या शुभाशुभम् ।
उत्तमं योगमास्थाय यदीच्छति विमुच्यते ॥ १२.३०६.४१ ॥
Ele, rapidamente, como a montanha imóvel, tendo queimado as ações boas e más e recorrido ao yoga supremo, é libertado se assim o desejar.
12.306.42
आहारान्कीदृशान्कृत्वा कानि जित्वा च भारत ।
योगी बलमवाप्नोति तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.३०६.४२ ॥
Ó descendente de Bharata, que tipos de alimento deve o iogue tomar e que deve ele vencer para obter força? Tu és quem deve dizê-lo.
12.306.43
कणानां भक्षणे युक्तः पिण्याकस्य च भारत ।
स्नेहानां वर्जने युक्तो योगी बलमवाप्नुयात् ॥ १२.३०६.४३ ॥
Ó Bhārata, o yogue que se dedica a comer cascas de grão e torta de óleo, e a abster-se de gorduras, obtém força.
12.306.44
भुञ्जानो यावकं रूक्षं दीर्घकालमरिंदम् ।
एकाहारो विशुद्धात्मा योगी बलमवाप्नुयात् ॥ १२.३०६.४४ ॥
Ó domador de inimigos, o yogue que por muito tempo come mingau de cevada seco e faz uma só refeição, de alma pura, obtém força.
12.306.45
पक्षान्मासानृतूंश्चैतान्संवत्सरानहस्तथा ।
अपः पीत्वा पयोमिश्रा योगी बलमवाप्नुयात् ॥ १२.३०६.४५ ॥
Jejuando assim por quinzenas, meses, estações e anos, bebendo apenas água misturada com leite, o yogue obtém força.
12.306.46
अखण्डमपि वा मांसं सततं मनुजेश्वर ।
उपोष्य सम्यक्शुद्धात्मा योगी बलमवाप्नुयात् ॥ १२.३०६.४६ ॥
Ó senhor dos homens, o yogue que constantemente come até carne inteira, e jejua, tornando-se plenamente puro de alma, obtém força.
12.306.47
कामं जित्वा तथा क्रोधं शीतोष्णे वर्षमेव च ।
भयं शोकं तथा श्वासं पौरुषान्विषयांस्तथा ॥ १२.३०६.४७ ॥
Tendo vencido o desejo, assim como a ira, o frio e o calor, a chuva, o medo, a dor, o sopro, o esforço viril e também os objetos dos sentidos.
12.306.48
अरतिं दुर्जयां चैव घोरां तृष्णां च पार्थिव ।
स्पर्शं निद्रां तथा तन्द्रीं दुर्जयां नृपसत्तम ॥ १२.३०६.४८ ॥
Ó rei, a aversão, difícil de vencer, e a terrível sede, e igualmente o tato, o sono e a sonolência, difíceis de vencer, ó melhor dos reis.
12.306.49
दीपयन्ति महात्मानः सूक्ष्ममात्मानमात्मना ।
वीतरागा महाप्रज्ञा ध्यानाध्ययनसंपदा ॥ १२.३०६.४९ ॥
As grandes almas, livres do desejo e de grande sabedoria, iluminam seu eu sutil por meio de si mesmas, com a riqueza da meditação e do estudo.
12.306.50
दुर्गस्त्वेप मतः पन्था ब्राह्मणानां विपश्चिताम् ।
न कश्चिद्व्रजति ह्यस्मिन्क्षेमेण भरतर्षभ ॥ १२.३०६.५० ॥
Este caminho é considerado difícil até para os brâmanes sábios; ó touro dos Bharatas, ninguém o percorre em segurança.
12.306.51
यथा कश्चिद्वनं घोरं बहुसर्पसरीसृपम् ।
श्वभ्रवत्तोयहीनं च दुर्गमं बहुकण्टकम् ॥ १२.३०६.५१ ॥
Como alguém que entra numa floresta terrível, cheia de muitas serpentes e répteis, semelhante a um fosso, sem água, difícil de atravessar e cheia de espinhos.
12.306.52
अभक्षमटवीप्रायं दावदग्धमहीरुहम् ।
पन्थानं तस्कराकीर्णं क्षेमेणाभिपतेद्युवा ॥ १२.३०६.५२ ॥
Um jovem deve avançar em segurança por um caminho sem alimento, em grande parte selvagem, onde grandes árvores foram queimadas por um incêndio florestal, e infestado de ladrões.
12.306.53
योगमार्गं तथाऽऽसाद्य यः कश्चिद्व्रजते द्विजः ।
क्षेमेणोपरमेन्मार्गाद्बहुदोषो हि स स्मृतः ॥ १२.३०६.५३ ॥
Se um dvija, ao alcançar o caminho do yoga, nele avança e dele se afasta em segurança, é considerado muito culpado.
12.306.54
सुस्थेयं क्षुरधारासु निशितासु महीपते ।
धारणासु तु योगस्य दुःस्थेयमकृतात्मभिः ॥ १२.३०६.५४ ॥
Ó senhor da terra, pode-se manter-se firme com facilidade sobre os gumes afiados de uma navalha; mas nas práticas de concentração do yoga é difícil manter-se firme para os que não têm o eu disciplinado.
12.306.55
विपन्ना धारणास्तात नयन्ति न शुभां गतिम् ।
नेतृहीना यथा नावः पुरुषानर्णवे नृप ॥ १२.३०६.५५ ॥
Querido filho, as concentrações perdidas não conduzem a um destino auspicioso, assim como barcos sem timoneiro não levam os homens através do oceano, ó rei.
12.306.56
यस्तु तिष्ठति कौन्तेय धारणासु यथाविधि ।
मरणं जन्म दुःखं च सुखं च स विमुञ्चति ॥ १२.३०६.५६ ॥
Mas aquele que permanece firme nas concentrações, filho de Kuntī, segundo a regra, desprende-se da morte e do nascimento, da dor e da felicidade.
12.306.57
नानाशास्त्रेषु निष्पन्नं योगेष्विदमुदाहृतम् ।
परं योगस्य यत्कृत्यं निश्चितं तद्द्विजातिषु ॥ १२.३०६.५७ ॥
Estabelecido em diversos tratados, isto foi declarado sobre os yogas: o dever supremo do yoga está determinado para os dvijas.
12.306.58
परं हि तद्ब्रह्ममयं महात्म ।
न्ब्रह्माणमीशं वरदं च विष्णुम्।
भवं च धर्मं च ष़डाननं च ।
षट्ब्रह्मपुत्रांश्च महान्भावान् ॥ १२.३०६.५८ ॥
Esse supremo é feito de Brahman: o grande Brahmā, o Senhor, Viṣṇu concedente de dádivas, Bhava e Dharma, o de seis faces, os seis filhos de Brahmā e os grandes estados.
12.306.59
तमश्च कष्टं सुमहद्रजश्च ।
सत्वं विशुद्धं प्रकृतिं परां च।
सिद्धिं च देवीं वरुणस्य पत्नीं ।
तेजश्च कृत्स्नं सुमहच्च धैर्यम् ॥ १२.३०६.५९ ॥
A escuridão e a paixão dura e muito grande, a bondade pura, a natureza primordial suprema, a realização, a deusa consorte de Varuṇa, todo o esplendor e a firmeza muito grande.
12.306.60
ताराधिपं खे विमलं सतारं ।
विश्वांश्च देवानुरगान्पितृंश्च।
शैलांश्च कृत्स्नानुदधींश्च घोरा ।
न्नदीश्च सर्वाः सवनान्घनांश्च ॥ १२.३०६.६० ॥
No céu, o senhor das estrelas, imaculado, junto com as estrelas; todos os deuses, serpentes e ancestrais, as montanhas inteiras, os terríveis oceanos, todos os rios, as libações sacrificiais e as nuvens.
12.306.61
नागान्नगान्यक्षगणान्दिशश्च ।
गन्धर्वसंघान्पुरुषान्स्त्रियश्च।
परात्परं प्राप्य महान्महात्मा ।
विशेत योगी नचिराद्विमुक्तः ॥ १२.३०६.६१ ॥
Ele vê os nāgas, as montanhas, as hostes dos yakṣas, as direções, as tropas dos gandharvas, homens e mulheres; tendo alcançado o supremo a partir do supremo, o yogue magnânimo, logo libertado, nele entra.
12.306.62
कथा च येयं नृपते प्रसक्ता ।
देवे महावीर्यतमौ शुभेयम्।
योगी स सर्वानभिभूय मर्त्या ।
न्नारायणात्मा कुरुते महात्मा ॥ १२.३०६.६२ ॥
Ó rei, este relato está ligado ao deus, o mais poderoso dos dois, e é auspicioso. Esse yogue magnânimo, tendo vencido todos os mortais, faz do seu eu o próprio Nārāyaṇa.