Mahābhārata · Adhyāya 12.310
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.310.1
एवमप्रतिबुद्धत्वादबुद्धजनसेवनात् ।
सर्गकोटिसहस्राणि मरणान्तानि गच्छति ॥ १२.३१०.१ ॥
So geht das Wesen, weil es nicht erwacht ist und Unwissenden dient, durch Tausende Millionen von Schöpfungen, die im Tod enden.
12.310.2
धाम्ना धामसहस्राणि पतनान्तानि गच्छति ।
तिर्यग्योनौ मनुष्यत्वे देवलोके तथैव च ॥ १२.३१०.२ ॥
Durch die Wohnstätte geht er durch Tausende von Wohnstätten, die im Fall enden: in tierischen Schößen, im menschlichen Zustand und ebenso in der Welt der Götter.
12.310.3
चन्द्रमा इव भूतानां पुनस्तत्र सहस्रशः ।
लीयतेऽप्रतिबुद्धत्वादेवमेष ह्यबुद्धिमान् ॥ १२.३१०.३ ॥
Wie der Mond für die Wesen, so löst er sich dort wieder tausendfach auf; aus Nichterwachtsein löst sich dieser Unweise auf eben diese Weise auf.
12.310.4
कला पञ्चदशी योनिस्तद्धाम इति मन्यते ।
नित्यमेतं विजानीहि सोमं वै षौडशीं कलाम् ॥ १२.३१०.४ ॥
Der fünfzehnte Teil ist der Schoß; das gilt als die Wohnstätte. Erkenne dies immer: den sechzehnten Teil des Soma.
12.310.5
कलया जायते जन्तुः पुनः पुनरबुद्धिमान् ।
धाम तस्योपयुञ्जन्ति भूय एवोपजायते ॥ १२.३१०.५ ॥
Durch den Teil wird das Wesen immer wieder geboren, der Unweise. Sie genießen seine Wohnstätte, und er wird wiedergeboren.
12.310.6
षोडशी तु कला सूक्ष्मा स सोम उपधार्यताम् ।
न तूपयुज्यते देवैर्देवानुपयुनक्ति सा ॥ १२.३१०.६ ॥
Der sechzehnte Teil aber ist fein; erkenne ihn als Soma. Er wird von den Göttern nicht genossen; vielmehr lässt er die Götter genießen.
12.310.7
एतामक्षपयित्वा हि जायते नृपसत्तम ।
सा ह्यस्य प्रकृतिर्दृष्टा तत्क्षयान्मोक्ष उच्यते ॥ १२.३१०.७ ॥
O Bester der Könige, durch deren Vernichtung wird (das Wesen) geboren; sie gilt als seine Natur, und aus ihrer Vernichtung heißt es, entstehe die Befreiung.
12.310.8
तदेवं षोडशकलं देहमव्यक्तसंज्ञिकम् ।
ममायमिति मन्वानस्तत्रैव परिवर्तते ॥ १२.३१०.८ ॥
So ist dieser Körper mit sechzehn Teilen, der Unoffenbare genannt wird; wer denkt »dies ist mein«, dreht sich eben dort im Kreis.
12.310.9
पञ्चविंशस्तथैवात्मा तस्यैवाप्रतिबोधनात् ।
विमलश्च विशुद्धश्च शुद्धामलनिषेवणात् ॥ १२.३१०.९ ॥
Das fünfundzwanzigste ist das Selbst; weil es nicht erwacht, erscheint es gebunden; durch Dienst am Reinen und Makellosen wird es makellos und völlig rein.
12.310.10
अशुद्ध एव शुद्धात्मा तादृग्भवति पार्थिव ।
अबुद्धसेवनाच्चापि बुद्धोऽप्यबुद्धतां व्रजेत् ॥ १२.३१०.१० ॥
O König, selbst ein reines Selbst wird auf diese Weise unrein; durch Dienst an den Unerwachten kann selbst der Erwachte in Unerwachtheit geraten.
12.310.11
तथैवाप्रतिबुद्धोऽपि विज्ञेयो नृपसत्तम ।
प्रकृतेस्त्रिगुणायास्तु सेवनात्प्राकृतो भवेत् ॥ १२.३१०.११ ॥
Ebenso, o Bester der Könige, ist der Unerwachte zu erkennen; durch Dienst an der dreifädigen Natur wird man zum Naturhaften, der Prakṛti unterworfen.
12.310.12
अक्षरक्षरयोरेषु द्वयोः संबन्ध उच्यते ।
स्त्रीपुंसोश्चापि भगवन्संबन्धस्तद्वदुच्यते ॥ १२.३१०.१२ ॥
Zwischen diesen beiden, dem Unvergänglichen und dem Vergänglichen, wird eine Verbindung genannt; o Ehrwürdiger, die Verbindung von Frau und Mann wird ebenso gesagt.
12.310.13
ऋते तु पुरुषं नेह स्त्री गर्भं धारयत्युत ।
ऋते स्त्रियं न पुरुषो रूपं निर्वर्तयेत्तथा ॥ १२.३१०.१३ ॥
Hier trägt eine Frau ohne einen Mann keinen Keim aus, und ein Mann kann ohne eine Frau ebenso keine Gestalt hervorbringen.
12.310.14
अन्योन्यस्याभिसंबन्धादन्योन्यगुणसंश्रयात् ।
रूपं निर्वर्तयत्येतदेवं सर्वासु योनिषु ॥ १२.३१०.१४ ॥
Durch die gegenseitige Verbindung und das Sich-Stützen auf die Eigenschaften des anderen entsteht diese Gestalt; so ist es in allen Gebärmüttern.
12.310.15
स्त्रीपुंसोरभिसंबन्धादन्योन्यगुणसंश्रयात् ।
ऋतौ निर्वर्त्यते रूपं तद्वक्ष्यामि निदर्शनम् ॥ १२.३१०.१५ ॥
Aus der Verbindung von Frau und Mann, wobei sich jeder auf die Eigenschaften des anderen stützt, entsteht zur fruchtbaren Zeit eine Gestalt; ich werde dafür ein Beispiel nennen.
12.310.16
ये गुणाः पुरुषस्येह ये च मातृगुणास्तथा ।
अस्थि स्नायु च मज्जानं जानीमः पैतृकान्द्विज ॥ १२.३१०.१६ ॥
O Zweimalgeborener, wir wissen: Die Eigenschaften des Mannes hier und ebenso die der Mutter, sowie Knochen, Sehne und Mark, sind väterlich.
12.310.17
त्वङ्भांसं शोणितं चेति मातृजान्यपि शुश्रुम ।
एवमेताद्द्विजश्रेष्ठ वेदे शास्त्रे च पठ्यते ॥ १२.३१०.१७ ॥
Wir haben auch gehört, dass Haut, Fleisch und Blut mütterlich sind. O Bester der Zweimalgeborenen, so wird es im Veda und in den Lehrbüchern gelesen.
12.310.18
प्रमाणं यच्च वेदोक्तं शास्त्रोक्तं यच्च पठ्यते ।
वेदशास्त्रप्रमाणानां प्रमाणं तत्सनातनम् ॥ १२.३१०.१८ ॥
Die Autorität, die im Veda gesagt ist, und das, was in den Lehrbüchern gesagt und rezitiert wird — diese Autorität ist ewig, die Autorität unter den Autoritäten von Veda und Lehrbuch.
12.310.19
अन्योन्यगुणसंरोधादन्योन्यगुणसंश्रयात् ।
एवमेवाभिसंबद्धौ नित्यं प्रकृतिपूरुषौ ॥ १२.३१०.१९ ॥
Durch die gegenseitige Hemmung der Eigenschaften und ihre gegenseitige Abhängigkeit sind Prakṛti und Puruṣa so auf ewig miteinander verbunden.
12.310.20
पश्यामि भगवंस्तस्मान्मोक्षधर्मो न विद्यते ।
अथवाऽनन्तरकृतं किंचिदेव निदर्शनम्।
तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन प्रत्यक्षो ह्यसि सर्वथा ॥ १२.३१०.२० ॥
Ehrwürdiger, ich sehe, dass es daher kein Dharma der Befreiung gibt. Oder erkläre mir wahrhaftig ein unmittelbar danach vollzogenes Beispiel, denn du bist in jeder Hinsicht offenkundig.
12.310.21
मोक्षकामा वयं चापि काङ्क्षामो यदनामयम् ।
अदेहमजरं नित्यमतीन्द्रियमनीश्वरम् ॥ १२.३१०.२१ ॥
Auch wir streben nach Befreiung und verlangen nach dem, was frei von Krankheit, körperlos, alterslos, ewig, jenseits der Sinne und ohne Herrn ist.
12.310.22
यदेतदुक्तं भवता देवशास्त्रनिदर्शनम् ।
एवमेतद्यथा चैतन्न गृह्णाति तथा भवान् ॥ १२.३१०.२२ ॥
Das Beispiel aus den göttlichen Schriften, das du genannt hast, ist eben so; doch du erfasst es nicht so, wie es wirklich ist.
12.310.23
धार्यते हि त्वया ग्रन्थ उभयोर्वेदशास्त्रयोः ।
न च ग्रन्थस्य तत्त्वज्ञो यथावत्त्वं नरेश्वरः ॥ १२.३१०.२३ ॥
Du hältst zwar die Texte sowohl des Veda als auch der Lehrschriften fest; doch, o Herr der Menschen, du bist nicht derjenige, der das Wesen des Textes wahrhaft so kennt, wie es ist.
12.310.24
यो हि वेदे च शास्त्रे च ग्रन्थधारणतत्परः ।
न च ग्रन्थार्थतत्त्वज्ञस्तस्य तद्वारणं वृथा ॥ १२.३१०.२४ ॥
Wer im Veda und in den Lehrschriften nur darauf bedacht ist, den Text zu bewahren, und das Wesen des Sinnes des Textes nicht kennt, dessen Bewahren ist vergeblich.
12.310.25
मारं स वहते तस्य ग्रन्थस्यार्थं न वेत्ति यः ।
यस्तु ग्रन्थार्थतत्त्वज्ञो नास्य ग्रन्थगुणो वृथा ॥ १२.३१०.२५ ॥
Wer den Sinn des Textes nicht kennt, trägt nur seine Last; wer aber das wahre Wesen seines Sinnes kennt, für den ist der Verdienst des Textes nicht vergeblich.
12.310.26
ग्रन्थस्यार्थस्य पृष्टः संस्तादृशो वक्तुमर्हति ।
यथातत्त्वाभिगमनादर्थं तस्य स विन्दति ॥ १२.३१०.२६ ॥
Wer nach dem Text und seinem Sinn gefragt wird, ist nur ein solcher würdig zu sprechen; durch das Erreichen der wahren Wirklichkeit erlangt er seinen Sinn.
12.310.27
वस्तु संसत्सु कथयेद्ग्रन्थार्थस्थूलबुद्धिमान् ।
स कथं मन्दविज्ञानो ग्रन्थं वक्ष्यति निर्णयात् ॥ १२.३१०.२७ ॥
Wenn ein Mann mit grober Einsicht vor Versammlungen über eine Sache des Textsinns spricht, wie wird der Mann mit stumpfer Unterscheidung den Text mit Gewissheit erklären?
12.310.28
निर्णयं चापि छिद्रात्मा न तं वक्ष्यति तत्त्वतः ।
सोपहास्यात्मतामेति यस्माच्चावाप्तवानपि ॥ १२.३१०.२८ ॥
Wer eine fehlerhafte Natur hat, wird auch eine feste Entscheidung nicht wahrhaft verkünden; selbst wenn er sie erlangt hat, gerät er in den Zustand, verspottet zu werden.
12.310.29
तस्मात्त्वं शृणु राजेन्द्र यथैतदनुदृश्यते ।
याथातथ्येन साङ्ख्येषु योगेषउ च महात्मसु ॥ १२.३१०.२९ ॥
Darum, o Herr der Könige, höre, wie dies wahrhaft gesehen wird bei den Sāṅkhya, den Yogins und den großen Seelen.
12.310.30
यदेव योगाः पश्यन्ति साङ्ख्यैस्तदवगम्यते ।
एकं साङ्ख्यं च योगं च यः पश्यति स बुद्धिमान् ॥ १२.३१०.३० ॥
Was die Yogins sehen, wird auch durch die Sāṅkhya verstanden; wer Sāṅkhya und Yoga als eins sieht, ist weise.
12.310.31
त्वङ्भांसं रुघिरं मेदः पित्तं मज्जा च स्नायु च ।
एतदैन्द्रियकं तात तद्भवानिदमाह माम् ॥ १२.३१०.३१ ॥
Haut, Fleisch, Blut, Fett, Galle, Mark und Sehne: diese gehören zu den Sinnen, mein Lieber; darum sprichst du zu mir so.
12.310.32
द्रव्याद्द्रव्यस्य निर्वृत्तिरिन्द्रियादिन्द्रियं तथा ।
देहाद्देहमवाप्नोति बीजाद्वीजं तथैव च ॥ १२.३१०.३२ ॥
Aus Stoff entsteht Stoff, aus Sinnesorgan Sinnesorgan; ebenso gelangt ein Körper aus einem Körper, und ein Same aus einem Samen.
12.310.33
निरिन्द्रियस्याबीजस्य निर्द्रव्यस्याप्यदेहिनः ।
कथं गुणा भविष्यन्ति निर्गुणत्वान्महात्मनः ॥ १२.३१०.३३ ॥
Wie sollten Eigenschaften im großen Wesen entstehen, das ohne Sinnesorgane, ohne Same, ohne Stoff und ohne Körper ist, da es eigenschaftslos ist?
12.310.34
गुणा गुणेषु जायन्ते तत्रैव निविशन्ति च ।
एवं गुणाः प्रकृतितो जायन्ते निविशन्ति च ॥ १२.३१०.३४ ॥
Eigenschaften entstehen unter Eigenschaften und gehen in sie ein; so entstehen die Eigenschaften aus der Natur und gehen in sie ein.
12.310.35
त्वङ्भांसं रुधिरं मेदः पित्तं मज्जाऽस्थि स्नायु च ।
अष्टौ तान्यथ शुक्रेण जानीहि प्राकृतानि वै ॥ १२.३१०.३५ ॥
Wisse, dass diese acht — Haut, Fleisch, Blut, Fett, Galle, Mark, Knochen und Sehne — zusammen mit dem Samen zur Natur gehören.
12.310.36
पुमांश्चैवापुमांश्चैव त्रैलिङ्ग्यं प्राकृतं स्मृतम् ।
न वा पुमान्पुमांश्चैव स लिङ्गीत्यभिधीयते ॥ १२.३१०.३६ ॥
Männlich und nicht-männlich: diese dreifache Geschlechtlichkeit wird als natürlich erklärt; wer weder männlich noch männlich ist, heißt liṅgī, der Geschlechtsträger.
12.310.37
अलिङ्गात्प्रकृतिर्लिङ्गैरुपालभ्यति सात्मजैः ।
यथा पुष्पफलैर्नित्यमृतवो मूर्तयस्तथा ॥ १२.३१०.३७ ॥
Aus dem Ungezeichneten wird die Natur mit ihren Nachkommen durch die Zeichen erkannt, so wie die Jahreszeiten stets an ihren Gestalten durch Blüten und Früchte erkannt werden.
12.310.38
एवमप्यनुमानेन ह्यलिङ्गमुपलभ्यते ।
पञ्चविंशतिमस्तात लिङ्गेषु नियतात्मकः ॥ १२.३१०.३८ ॥
So wird auch durch Schlussfolgerung das Ungezeichnete erkannt; lieber Sohn, das fünfundzwanzigste, von festem Wesen, ist unter den Zeichen.
12.310.39
अनादिनिधनोऽनन्तः सर्वदर्शी निरामयः ।
केवलं त्वभिमानित्वादगुणेष्वगुणा उच्यते ॥ १२.३१०.३९ ॥
Ohne Anfang und Ende, unendlich, allsehend und ungetrübt; doch nur durch Eigendünkel werden dem Eigenschaftslosen Eigenschaften zugeschrieben.
12.310.40
गुणा गुणवतः सन्ति निर्गुणस्य कुतो गुणाः ।
तस्मादेवं विजानन्ति ये जना गुणदर्शिनः ॥ १२.३१०.४० ॥
Eigenschaften bestehen im Eigenschaftsbesitzer; wie könnten im Eigenschaftslosen Eigenschaften sein? Deshalb verstehen es so jene Menschen, die nur die Eigenschaften sehen.
12.310.41
यदा त्वेष गुणनिव प्रकृतावनुमन्यते ।
तदा स गुणवानेव परमं नानुपश्यति ॥ १२.३१०.४१ ॥
Wenn dieser in der Natur als eigenschaftsbegabt gilt, dann sieht er, eigenschaftsbegabt geworden, das Höchste nicht.
12.310.42
यत्तं बुद्धेः परं प्राहुः साङ्ख्ययोगाश्च सर्वशः ।
बुध्यमानं महाप्राज्ञमबुद्धपरिवर्जनात् ॥ १२.३१०.४२ ॥
Das, was die Sāṅkhya- und Yoga-Schulen als jenseits des Intellekts bezeichnen, wird vollständig erkannt, wenn der große Weise, die Unwissenheit ablegend, selbst erwacht.
12.310.43
अप्रबुद्धमथाव्यक्तं गुणं प्राहुरनीश्वरम् ।
निर्गुणं चेश्वरं नित्यमधिष्ठातारमेव च ॥ १२.३१०.४३ ॥
Das Unerweckte und Unoffenbare nennt man Eigenschaft, die keinen Herrn hat; doch das Eigenschaftslose, der Herr, das Ewige und der Aufseher ist eben dasselbe.
12.310.44
प्रकृतेश्च गुणानां च पञ्चविंशतिकं बुधाः ।
साङ्ख्ययोगे च कुशला बुध्यन्ते परमैषिणः ॥ १२.३१०.४४ ॥
Die Weisen kennen die fünfundzwanzig von Natur und Eigenschaften; die in Sāṅkhya und Yoga Geübten, die das Höchste suchen, erfassen sie.
12.310.45
यदा प्रबुद्धास्त्वव्यक्तमवस्थाजन्मभीरवः ।
बुध्यमानं प्रबुद्धेन गमयन्ति समन्ततः ॥ १२.३१०.४५ ॥
Wenn die Erwachten, Zustände und Geburt fürchtend, zum Unoffenbaren erwachen, dann wird das vom Erwachten Erfasste nach allen Seiten zum Ziel geführt.
12.310.46
एतन्निदर्शनं सम्यगसम्यक्चार्थदर्शनम् ।
बुध्यमानाप्रबुद्धाना पृथग्पृथगरिंदम् ॥ १२.३१०.४६ ॥
Dies ist ein Beispiel: das rechte und falsche Sehen des Sinnes, der Verstehenden und der Unerweckten, getrennt, o Bezwinger der Feinde.
12.310.47
परस्परेणैतदुक्तं क्षराक्षरनिदर्शनम् ।
एकत्वमक्षरं प्राहुर्नानात्वं क्षरमुच्यते ॥ १२.३१०.४७ ॥
Dies wurde einander gesagt, das Beispiel des Vergänglichen und Unvergänglichen: Die Einheit nennt man das Unvergängliche, die Vielheit heißt das Vergängliche.
12.310.48
पञ्चविंशतिनिष्ठोऽयं यदा सम्यक्प्रचक्षते ।
एकत्वं दर्शनं चास्य नानात्वं चाप्यदर्शनम् ॥ १२.३१०.४८ ॥
Wenn dies, in den Fünfundzwanzig gegründet, richtig dargelegt wird, so ist das Sehen seiner Einheit und das Nichtsehen seiner Vielheit.
12.310.49
तत्त्वनिस्तत्त्वयोरेतत्पृथग्नेव निदर्शनम् ।
पञ्चविंशतितत्वं तु तत्त्वमाहुर्मनीषिणः ॥ १२.३१०.४९ ॥
Dies ist das gesonderte Beispiel für Prinzip und Nicht-Prinzip; die Weisen nennen die fünfundzwanzig Prinzipien das Prinzip.
12.310.50
निस्तत्त्वं पञ्चविंशस्य परमाहुर्निदर्शनम् ।
वर्गस्य वर्गमाचारं तत्त्वं तत्त्वात्सनातनम् ॥ १२.३१०.५० ॥
Das Nicht-Prinzip der fünfundzwanzig nennt man das höchste Beispiel; das Verhalten einer Klasse ist die Klasse; aus dem Prinzip kommt das ewige Prinzip.