Mahābhārata · Adhyāya 12.323
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.323.1
अव्यक्तस्थं परं यत्तत्पृष्टस्तेऽहं नराधिप ।
परं गुह्यमिमं प्रश्नं शृणुष्वावहितो नृप ॥ १२.३२३.१ ॥
Du hast mich nach jenem höchsten Prinzip gefragt, das im Unoffenbaren verweilt, o Herr der Menschen. Höre aufmerksam zu, o König, auf diese höchste und geheime Frage.
12.323.2
यथार्षेणेह विधिना चरताऽवमतेन ह ।
मयाऽऽदित्यादवाप्तानि यजूंषि मिथिलाधिप ॥ १२.३२३.२ ॥
So erlangte ich, der ich hier den Ritus der Seher übte, obwohl verachtet, die Yajus-Formeln von der Sonne, o Herr von Mithilā.
12.323.3
महता तपसा देवस्तपिष्णुः सेवितो मया ।
प्रीतेन चाहं विभुना सूर्येणोक्तस्तदाऽनघ ॥ १२.३२३.३ ॥
Mit großer Askese diente ich dem leuchtenden Gott; da sprach die allgegenwärtige Sonne, erfreut, zu mir, o Makelloser.
12.323.4
वरं वृणीष्व विप्रर्षे यदिष्टं ते सुदुर्लभम् ।
तं ते दास्यामि प्रीतात्मा मत्प्रसादो हि दुर्लभः ॥ १२.३२३.४ ॥
O brahmanischer Seher, wähle die Gabe, die du begehrst, sehr schwer zu erlangen; mit erfreutem Herzen werde ich sie dir geben, denn meine Gnade ist wahrlich sehr schwer zu erlangen.
12.323.5
ततः प्रणम्य शिरसा मयोक्तस्तपतांवरः ।
यजूंषि नोपयुक्तानि क्षिप्रमिच्छामि वेदितुम् ॥ १२.३२३.५ ॥
Dann verneigte ich mein Haupt und sprach zum Besten der Asketen: "Die Yajus-Formeln sind noch nicht in Gebrauch genommen; ich wünsche sie rasch zu erkennen."
12.323.6
ततो मां भगवानाह वितरिष्यामि ते द्विज ।
सरस्वतीह वाग्भूता शरीरं ते प्रवेक्ष्यति ॥ १२.३२३.६ ॥
Da sprach der Erhabene zu mir: "O Zweimalgeborener, ich werde es dir gewähren; hier wird Sarasvatī, zur Rede geworden, in deinen Leib eingehen."
12.323.7
ततो मामाह भगवानास्यं स्वं विवृतं कुरु ।
विवृतं च ततो मेऽऽस्यं प्रविष्टा च सरस्वती ॥ १२.३२३.७ ॥
Dann sprach der Erhabene zu mir: »Öffne deinen Mund.« Als sich mein Mund öffnete, trat Sarasvatī in ihn ein.
12.323.8
ततो विदह्यमानोऽहं प्रविष्टोऽम्भस्तदाऽनघ ।
अविज्ञानादमर्षाच्च भास्करस्य महात्मनः ॥ १२.३२३.८ ॥
Dann, brennend, trat ich in das Wasser, o Makelloser, aus Unwissenheit und aus Groll gegen die große Sonne.
12.323.9
ततो विदह्यमानं मामुवाच भगवान्रविः ।
मुहूर्तं सह्यतां दाहस्ततः शीतीभविष्यति ॥ १२.३२३.९ ॥
Da sprach der erhabene Ravi zu mir, während ich brannte: »Ertrage diese Glut einen Augenblick; dann wird sie kühl werden.«
12.323.10
शीतीभूतं च मां दृष्ट्वा भगवानाह भास्करः ।
प्रतिभास्यति ते वेदः सखिलः सोत्तरो द्विज ॥ १२.३२३.१० ॥
Als er sah, dass ich abgekühlt war, sprach der erhabene Bhāskara: »O Zweimalgeborener, der Veda mit seinen Ergänzungen und Anhängen wird dir aufleuchten.«
12.323.11
कृत्स्नं शतपथं चैव प्रणेष्यसि द्विजर्षभ ।
तस्यान्ते चापुनर्भावे बुद्धिस्तव भविष्यति ॥ १२.३२३.११ ॥
O Bester der Zweimalgeborenen, du wirst das gesamte Śatapatha Brāhmaṇa hervorbringen; und an seinem Ende wird dein Geist im Nicht-Wiederkehren ruhen.
12.323.12
प्राप्स्यसे च यदिष्टं तत्साङ्ख्ययोगेप्सितं पदम् ।
एतावदुक्त्वा भगवानस्तमेवाभ्यवर्तत ॥ १२.३२३.१२ ॥
Und du wirst erlangen, was du begehrst, den Zustand, den Sāṅkhya und Yoga suchen. Nachdem er so viel gesagt hatte, wandte sich der Erhabene zum westlichen Berg zurück.
12.323.13
ततोऽनुव्याहृतं श्रुत्वा गते देवे विभावसौ ।
गृहमागत्य संहृष्टोऽचिन्तयं वै सरस्वतीम् ॥ १२.३२३.१३ ॥
Als ich nun die Antwort gehört hatte und der Gott, die strahlende Sonne, fortgegangen war, kehrte ich hocherfreut nach Hause zurück und sann über Sarasvatī nach.
12.323.14
ततः प्रवृत्ताऽतिशुभा स्वरव्यञ्जनभूषिता ।
ओंकारमादितः कृत्वा मम देवी सरस्वती ॥ १२.३२३.१४ ॥
Da erhob sich meine Göttin Sarasvatī, geschmückt mit Vokalen und Konsonanten, das Oṃ an den Anfang setzend, überaus glückverheißend.
12.323.15
ततोऽहमर्ध्यं विधिवत्सरस्वत्यै न्यवेदयम् ।
परं यत्नमवाप्यैव निषण्णस्तत्परायणः ॥ १२.३२३.१५ ॥
Dann brachte ich Sarasvatī gemäß der Vorschrift das Arghya dar und setzte mich, mit höchster Anstrengung, ganz ihr hingegeben nieder.
12.323.16
ततः शतपथं कृत्स्नं सरहस्यं ससंग्रहम् ।
चक्रे सपरिशेषं च हर्षेण परमेण ह ॥ १२.३२३.१६ ॥
Dann verfasste ich das gesamte Śatapatha Brāhmaṇa mit seinen geheimen Lehren, seiner Sammlung und seinem Rest, in höchster Freude.
12.323.17
कृत्वा चाध्ययनं तेषां शिष्याणां शतमुत्तमम् ।
विप्रियार्थं सशिष्यस्य मातुलस्य महात्मनः ॥ १२.३२३.१७ ॥
Und ich unterrichtete jene hundert vorzüglichen Schüler, zum Verdruss meines großherzigen Onkels mütterlicherseits und seiner Schüler.
12.323.18
ततः सशिष्येण मया सूर्येणेव गभस्तिभिः ।
व्यस्तो यज्ञो महाराज पितुस्तव महात्मनः ॥ १२.३२३.१८ ॥
Dann, o großer König, zerstörte ich mit meinen Schülern das Opfer deines großherzigen Vaters, wie die Sonne mit ihren Strahlen zerstreut.
12.323.19
मिषतो देवलस्यापि ततोऽर्धं हृतवान्वसु ।
स्ववेददक्षिणायार्थे विमर्दे मातुलेन ह ॥ १२.३२३.१९ ॥
Während Devala zusah, nahm er die Hälfte des Reichtums, um die Gebühr für sein eigenes Veda; im Streit tat dies mein Onkel mütterlicherseits.
12.323.20
सुमन्तुनाऽथ पैलेन तथा जैमिनिना च वै ।
पित्रा ते मुनिभिश्चैव ततोऽहमनुमानितः ॥ १२.३२३.२० ॥
Von Sumantu, von Paila und ebenso von Jaimini, von Ihrem Vater und den Weisen wurde ich dann mit Zustimmung geehrt.
12.323.21
दश पञ्च च प्राप्तानि यजूंष्यर्कान्मयाऽनघ ।
तथैव रोमहर्षेण पुराणमवधारितम् ॥ १२.३२३.२१ ॥
O Makelloser, von der Sonne erhielt ich die fünfzehn Yajus; ebenso wurde das Purāṇa von Romaharṣaṇa erfasst.
12.323.22
बीजमेतत्पुरस्कृत्य देवीं चैव सरस्वतीम् ।
सूर्यस्य चानुभावेन प्रवृत्तोऽहं नराधिप ॥ १२.३२३.२२ ॥
O Herr der Menschen, diesen Samen voranstellend, und die Göttin Sarasvatī, und durch die Kraft der Sonne brach ich auf.
12.323.23
कर्तुं शतपथं चेदमपूर्वं च कृतं मया ।
यथाभिलपितं मार्गं तथा तच्चोपपादितम् ॥ १२.३२३.२३ ॥
Dieses Śatapatha-Brāhmaṇa zu verfassen, und was beispiellos war, habe ich vollbracht; wie der gewünschte Weg, so wurde auch dies vollendet.
12.323.24
शिष्याणामखिलं कृत्स्नमनुज्ञातं ससंग्रहम् ।
सर्वे च शिष्याः शुचयो गताः परमहर्षिताः ॥ १२.३२३.२४ ॥
Den Schülern wurde das Ganze, vollständig, samt der Sammlung erlaubt; und alle reinen Schüler gingen, hocherfreut.
12.323.25
शाखाः पञ्चदशेमास्तु विद्या भास्करदर्शिता ।
प्रतिष्ठाप्य यथाकामं वेद्यं तदनुचितयम् ॥ १२.३२३.२५ ॥
Diese fünfzehn Zweige sind das von der Sonne gezeigte Wissen. Richte sie nach Belieben ein und sinne über das Wissenswerte nach.
12.323.26
किमत्र ब्रह्मण्यमृतं किंच वेद्यमनुत्तमम् ।
चिन्तयंस्तत्र चागत्य गन्धर्वो मामपृच्छत ॥ १२.३२३.२६ ॥
Was ist hier das Unsterbliche, das zum Brahman gehört, und was ist das höchste Wissenswerte? Darüber nachsinnend kam dort ein Gandharva und fragte mich.
12.323.27
विश्वावसुस्ततो राजन्वेदान्तज्ञानकोविदः ।
चतुर्विशांस्ततोऽपृच्छत्प्रश्नान्वेदस्य पार्थिव ॥ १२.३२३.२७ ॥
Dann, o König, stellte Viśvāvasu, bewandert im Wissen des Vedānta, vierundzwanzig Fragen zum Veda.
12.323.28
पञ्चविंशतिमं प्रश्नं पप्रच्छान्वीक्षिकीं तदा ।
तथैव पुरुषव्याघ्र मित्रं वरुणमेव च ॥ १२.३२३.२८ ॥
Dann stellte er die fünfundzwanzigste Frage, über die Untersuchung durch Vernunft. O Tiger unter den Menschen, ebenso fragte er nach Mitra und Varuṇa.
12.323.29
ज्ञानं ज्ञेयं तथा ज्ञोऽज्ञः कस्तपा अतपास्तथा ।
सूर्यातिसूर्य इति च विद्याविद्ये तथैव च ॥ १२.३२३.२९ ॥
Wissen und das Wissbare; der Wissende und der Nichtwissende; wer asketisch ist und wer nicht; ebenso die Sonne jenseits der Sonne; und Wissen und Unwissenheit, ebenso.
12.323.30
वेद्यावेद्यं तथा राजन्नचलं चलमेव च ।
अव्ययं चाक्षरं क्षेम्यमेतत्प्रश्नमनुत्तमम् ॥ १२.३२३.३० ॥
Das Wissbare und das Unwissbare, o König; das Unbewegte und das Bewegte; das Unvergängliche und das Unzerstörbare; das Heilbringende. Diese Frage ist die höchste.
12.323.31
अथोक्तश्च महाराज राजा गन्धर्वसत्तमः ।
पृष्टवानानुपूर्व्येण प्रश्नमर्थवदुत्तमम् ॥ १२.३२३.३१ ॥
Da fragte der König, der Beste der Gandharvas, nachdem er angesprochen worden war, der Reihe nach die sinnvolle und höchste Frage, o großer König.
12.323.32
मुहूर्तमुष्यतां तावद्यावदेनं विचिन्तये ।
बाढमित्येव कृत्वा स तूर्ष्णीं गन्धर्व आस्थितः ॥ १२.३२३.३२ ॥
»Lass mich einen Augenblick bleiben, bis ich darüber nachgedacht habe.« Mit den Worten »Gut so« verharrte der Gandharva schweigend.
12.323.33
ततोऽनुचिन्तयमहं भूयो देवीं सरस्वतीम् ।
मनसा स च मे प्रश्नो दध्नो धृतमिवोद्धृतः ॥ १२.३२३.३३ ॥
Dann besann ich mich im Geiste erneut auf die Göttin Sarasvatī, und meine Frage wurde herausgeholt wie Butterschmalz aus dem Quark.
12.323.34
तत्रोपनिषदं चैव परिशेषं च पार्थिव ।
मथ्नामि मनसा तात दृष्ट्वा चान्वीक्षिकीं पराम् ॥ १२.३२३.३४ ॥
Dort, o König, durchforsche ich mit dem Geist die Upanishad und das Übrige, mein Lieber, da ich die höchste Untersuchung durch Vernunft erblickt habe.
12.323.35
चतुर्थी राजशार्दूल विद्यैषा सांपरायिकी ।
उदीरिता मया तुभ्यं पञ्चविंशाऽधितिष्ठता ॥ १२.३२३.३५ ॥
O Tiger unter den Königen, dies ist das vierte Wissen, das das Jenseits betrifft; ich habe es dir verkündet, indem ich auf dem fünfundzwanzigsten Prinzip stand.
12.323.36
अथोक्तस्तु मया राजन्राजा विश्वावसुस्तदा ।
श्रूयतां यद्भवानस्मान्प्रश्नं संपृष्टवानिह ॥ १२.३२३.३६ ॥
Da der König Viśvāvasu, nachdem er angesprochen worden war, o König, sprach: »Höre die Frage, die du uns hier gestellt hast.«
12.323.37
विश्वाविश्वेति यदिदं गन्धर्वेन्द्रानुपृच्छसि ।
विश्वाव्यक्तं परं विद्याद्भूतभव्यभयंकरम् ॥ १२.३२३.३७ ॥
Du fragst, Herr der Gandharvas, nach dem »Alles« und dem »Nicht-Alles«. Man soll wissen, dass das Alles-Unmanifeste das Höchste ist, furchterregend für die Wesen der Vergangenheit und Zukunft.
12.323.38
त्रिगुणं गुणकर्तृत्वाद्विश्वान्यो निष्कलस्तथा ।
विश्वाविश्वेति मिथुनमेवमेवानुदृश्यते ॥ १२.३२३.३८ ॥
Da er dreifach an Eigenschaften ist und Urheber der Eigenschaften, ist er vom Alles verschieden und ebenso teillos; so erscheinen das Alles und das Nicht-Alles als ein Paar.
12.323.39
अव्यक्तं प्रकृतिः प्राहुः पुरुषेति च निर्गुणम् ।
तथैव मित्रं पुरुषं वरुणं प्रकृतिं तथा ॥ १२.३२३.३९ ॥
Das Unmanifeste nennt man Prakṛti, und auch Puruṣa, das eigenschaftslos ist; ebenso ist Mitra als Puruṣa zu nehmen und Varuṇa als Prakṛti.
12.323.40
ज्ञानं तु प्रकृतिं प्राहुर्ज्ञेयं पुरुषमेव च ।
अज्ञमव्यक्तमित्युक्तं ज्ञस्तु निष्कल उच्यते ॥ १२.३२३.४० ॥
Das Wissen nennt man Prakṛti, und das Erkennbare ist eben der Puruṣa; das Unwissende heißt das Unmanifeste, der Erkennende aber heißt teillos.
12.323.41
कस्तपा अतपाः प्रोक्तः कोसौ पुरुष उच्यते ।
तपास्तु प्रकृतिं प्राहुरतपा निष्कलः स्मृतः ॥ १२.३२३.४१ ॥
Wer heißt der Asket, und wer heißt der Nicht-Asket? Wer wird Puruṣa genannt? Die Askese nennt man Prakṛti, und der Nicht-Asket gilt als teillos.
12.323.42
सूर्यमव्यक्तमित्युक्तमतिसूर्यस्तु निष्कलः ।
अविद्या प्रोक्तमव्यक्तं विद्या पुरुष उच्यते ॥ १२.३२३.४२ ॥
Die Sonne heißt das Unmanifeste, doch das Jenseits der Sonne ist teillos; die Unwissenheit heißt das Unmanifeste, und das Wissen wird Puruṣa genannt.
12.323.43
तथैवावेद्यमव्यक्तं वेद्यः पुरुष उच्यते ।
चलाचलमिति प्रोक्तं त्वया तदपि मे शृणु ॥ १२.३२३.४३ ॥
Ebenso ist das Unoffenbare unerkennbar, und der Puruṣa heißt das Erkennbare. Höre auch von mir, was du das Bewegliche und das Unbewegliche nanntest.
12.323.44
चलां तु प्रकृतिं प्राहुः कारणं क्षेपसर्गयोः ।
अक्षेपसर्गयोः कर्ता निश्चलः पुरुषः स्मृतः ॥ १२.३२३.४४ ॥
Die bewegliche Natur nennt man die Ursache des Ausstoßens und der Schöpfung; der Urheber des Nicht-Ausstoßens und Nicht-Schaffens gilt als der unbewegliche Puruṣa.
12.323.45
अज्ञावुभौ ध्रुवौ चैव अक्षयौ चाप्युभावपि ॥ १२.३२३.४५ ॥
Beide sind ungeboren, fest und unvergänglich; beide wahrlich.
12.323.46
अजौ नित्यावुभौ प्राहुरध्यात्मगतिनिश्चयाः ।
अक्षयत्वात्प्रजनने अजमत्राहुरव्ययम्।
अक्षयं पुरुषं प्राहुः क्षयो ह्यस्य न विद्यते ॥ १२.३२३.४६ ॥
Jene, die des Weges des Inneren gewiss sind, sagen, beide seien ungeboren und ewig. Wegen der Unvergänglichkeit nennt man in der Zeugung den Ungeborenen unvergänglich; den unvergänglichen Puruṣa nennt man so, denn bei ihm gibt es keinen Verfall.
12.323.47
गुणक्षयत्वात्प्रकृतिः कर्तृत्वादक्षयं बुधाः ।
एषा तेऽन्वीक्षिकी विद्या चतुर्थी सांपरायिकी ॥ १२.३२३.४७ ॥
Weil die Guṇas vergehen, ist die Natur vergänglich; wegen des Handelns nennen sie die Weisen unvergänglich. Dies ist für dich das Wissen der Untersuchung, das vierte, das die Zeit nach dem Tod betrifft.
12.323.48
विद्योपेतं धनं कृत्वा कर्मणा नित्यकर्मणि ।
एकान्तदर्शना वेदाः सर्वे विश्वावसो स्मृताः ॥ १२.३२३.४८ ॥
Wenn man den mit Wissen verbundenen Reichtum schafft, durch Handeln im beständigen Ritus; alle Veden, die eine einzige letzte Schau haben, o Viśvāvasu, werden erinnert.
12.323.49
जायन्ते च म्रियन्ते च यस्मिन्नेते यतश्च्युताः ।
वेदार्थं ये न जानीते वेद्यं गन्धर्वसत्तम ॥ १२.३२३.४९ ॥
Worin diese geboren werden und sterben und woraus sie gefallen sind; wer den Sinn der Veden nicht kennt und das, was zu erkennen ist, o Bester der Gandharvas.
12.323.50
साङ्गोपाङ्गानपि यदि पञ्च वेदानधीयते ।
वेदवेद्यं न जानीते वेदभारवहो हि सः ॥ १२.३२३.५० ॥
Auch wenn man die fünf Veden samt ihren Gliedern und Unterteilen studiert, aber das durch den Veda Erkennbare nicht erkennt, ist man nur ein Träger der Last der Veden.
12.323.51
यो घृतार्थी खराक्षीरं मथेद्गन्धर्वसत्तम ।
विष्ठां तत्रानुपश्येत न मण्डं न च वै घृतम् ॥ १२.३२३.५१ ॥
Wer Butterschmalz begehrt und die Milch einer Eselin quirlt, o Bester der Gandharvas, findet darin nur Kot, weder Rahm noch Butterschmalz.
12.323.52
तथा वेद्यमवेद्यं च वेदविद्यो न विन्दति ।
स केवलं मूढमतिर्वेदभारवहः स्मृतः ॥ १२.३२३.५२ ॥
Ebenso erlangt der Veda-Gelehrte weder das, was zu erkennen ist, noch das, was nicht zu erkennen ist; er heißt nur ein Träger der Last der Veden, verwirrten Geistes.
12.323.53
द्रष्टव्यौ नित्यमेवैतौ तत्परेणान्तरात्मना ।
यथाऽस्य जन्मनिधने न भवेतां पुनः पुनः ॥ १२.३२३.५३ ॥
Diese beiden soll man stets mit dem auf jenes gerichteten inneren Selbst schauen, damit Geburt und Tod dieses Wesens nicht immer wieder geschehen.
12.323.54
अजस्रं जन्मनिधनं चिन्तयित्वा त्रयीमिमाम् ।
परित्यज्य क्षयमिह अक्षयं धर्ममास्थितः ॥ १२.३२३.५४ ॥
Nachdem man unablässig über Geburt und Tod nachgedacht hat, die dreifache Veda-Lehre und das Vergängliche hier aufgegeben hat, soll man beim unvergänglichen Dharma Zuflucht nehmen.
12.323.55
यदाऽनुपश्यतेऽत्यन्तमहन्यहनि काश्यप ।
तदा स केवलीभूतः षड्विंशमनुपश्यति ॥ १२.३२३.५५ ॥
O Kāśyapa, wenn man diese höchste Wirklichkeit Tag für Tag erkennt, dann sieht er, allein in sich geworden, das sechsundzwanzigste.
12.323.56
अन्यश्च शाश्वतो व्यक्तस्तथाऽन्यः पञ्चविंशकः ।
तत्स्थं समनुपश्यन्ति तमेकमिति साधवः ॥ १२.३२३.५६ ॥
Eines ist ewig, ein anderes offenbar, und ein weiteres ist das fünfundzwanzigste. Darin verweilend, erkennen die Weisen es als Eines.
12.323.57
तेनैतं नाभिनन्दन्ति पञ्चविंशकमच्युतम् ।
जन्ममृत्युभयाद्योगाः सांख्याश्च परमैषिणः ॥ १२.३२३.५७ ॥
Deshalb, aus Furcht vor Geburt und Tod, erfreuen sich die Yogins und Sāṃkhyas, die das Höchste suchen, nicht an jenem unvergänglichen fünfundzwanzigsten.
12.323.58
पञ्चविंशं यदेतत्ते प्रोक्तं ब्राह्मणसत्तम ।
तदहं न तथा वेद्मि तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.३२३.५८ ॥
Bester der Brāhmaṇas, dieses fünfundzwanzigste, das du verkündet hast, kenne ich nicht so; du allein bist fähig, es zu erklären.
12.323.59
जैगीषव्यस्यासितस्य देवलस्य मया श्रुतम् ।
पराशरस्य विप्रर्षेर्वार्षगण्यस्य धीमतः ॥ १२.३२३.५९ ॥
Ich habe (die Lehre) von Jaigīṣavya, Asita, Devala, dem Brahmarṣi Parāśara und dem weisen Vārṣagaṇya gehört.
12.323.60
भिक्षोः पञ्चशिखस्यास्य कपिलस्य शुकस्य च ।
गौतमस्याष्टिंषेणस्य गर्गस्य च महात्मनः ॥ १२.३२३.६० ॥
Auch (die Lehren) des Bettelmönchs Pañcaśikha, dieses Kapila, Śuka, Gautama, Aṣṭiṣeṇa und des großherzigen Garga.
12.323.61
नारदस्यासुरेश्चैव पुलस्त्यस्य च धीमतः ।
सनत्कुमारस्य ततः शुक्रस्य च महात्मनः ॥ १२.३२३.६१ ॥
Ich habe die Worte Nāradas und Asuras, des weisen Pulastya, dann Sanatkumāras und des großherzigen Śukra gehört.
12.323.62
कश्यपस्य पितुश्चैव पूर्वमेव मया श्रुतम् ।
तदनन्तरं च रुद्रस्य विश्वरूपस्य धीमतः ॥ १२.३२३.६२ ॥
Die Worte meines Vaters Kaśyapa habe ich schon früher gehört, danach die des weisen Rudra Viśvarūpa.
12.323.63
दैवतेभ्यः पितृभ्यश्च दैतेयेभ्यस्ततस्ततः ।
प्राप्तमेतन्मया कृत्स्नं वेद्यं नित्यं वदन्त्युत ॥ १२.३२३.६३ ॥
Von den Göttern, den Ahnen und den Daityas, und danach wieder von anderen, habe ich all dieses Wissen erlangt, das man stets zu kennen sagt.
12.323.64
तस्मात्तद्वै भवद्बुद्ध्या श्रोतुमिच्छामि ब्राह्मण ।
भवान्प्रबर्हः शास्त्राणां प्रगल्भश्चातिबुद्धिमान् ॥ १२.३२३.६४ ॥
Daher, o Brahmane, möchte ich es aus deiner Weisheit hören; du bist der Erste unter den Lehrbüchern, geschickt und sehr weise.
12.323.65
न तवाविदितं किंचिद्भवाञ्श्रुतिनिधिः स्मृतः ।
कथ्यसे देवलोके च पितृलोके च ब्राह्मण ॥ १२.३२३.६५ ॥
Dir ist nichts unbekannt; du giltst als Schatzkammer der Offenbarung. O Brahmane, man spricht von dir in der Welt der Götter und in der Welt der Ahnen.
12.323.66
ब्रह्मलोकगताश्चैव कथयन्ति महर्षयः ।
पतिश्च तपतां शश्वदादित्यस्तव भाषिता ॥ १२.३२३.६६ ॥
Auch die großen Weisen, die in die Welt Brahmās gegangen sind, sprechen von dir, und Āditya, der Herr derer, die stets glühen, wird von dir erwähnt.
12.323.67
साङ्ख्यज्ञानं त्वया ब्रह्मन्नवाप्तं कृत्स्नमेव च ।
तथैव योगशास्त्रं च याज्ञवल्क्य विशेषतः ॥ १२.३२३.६७ ॥
O Brahmane, du hast das ganze Wissen des Sāṅkhya erlangt, ebenso die Lehre des Yoga, besonders, o Yājñavalkya.
12.323.68
निःसंदिग्धं प्रबुद्धस्त्वं बुध्यमानश्चराचरम् ।
श्रोतुमिच्छामि तज्ज्ञानं घृतं मण्डमयं यथा ॥ १२.३२३.६८ ॥
Du bist zweifellos erwacht und erkennst das Bewegliche und das Unbewegliche. Ich möchte jenes Wissen hören, wie Butterschmalz aus Rahm gewonnen wird.
12.323.69
कृत्स्नधारिणमेव त्वां मन्ये गन्धर्वसत्तम ।
जिज्ञासमे च मां राजंस्तन्निबोध यथाश्रुतम् ॥ १२.३२३.६९ ॥
O Bester der Gandharvas, ich halte dich für den, der das Ganze trägt. O König, auch ich möchte fragen; verstehe es, wie du es gehört hast.
12.323.70
बुध्यमानो हि प्रकृतिं बुध्यते पञ्चविंशकः ।
न तु बुध्यति गन्धर्वप्रकृतिः पञ्चविंशकम् ॥ १२.३२३.७० ॥
Wer wahrnimmt, erkennt die Natur, und der Fünfundzwanzigste nimmt wahr. Die Natur der Gandharvas aber nimmt den Fünfundzwanzigsten nicht wahr.
12.323.71
अनेन प्रतिबोधेन प्रधानं प्रवदन्ति तत् ।
साङ्ख्ययोगार्थतत्त्वज्ञा यथ्नाश्रुतिनिदर्शनात् ॥ १२.३२३.७१ ॥
Durch dieses Erwachen nennen die Kenner der Wahrheiten von Sāṅkhya und Yoga jenes Pradhāna, wie es die gehörte Lehre zeigt.
12.323.72
पश्यंस्तथैव चापश्यन्पश्यत्यन्यः सदाऽनघ ।
षड्विंशं पञ्चविंशं च चतुर्विशं च पश्यति ॥ १२.३२३.७२ ॥
Wer sieht und wer nicht sieht; ebenso sieht ein anderer immer, o Sündenloser. Er sieht den Sechsundzwanzigsten, den Fünfundzwanzigsten und auch den Vierundzwanzigsten.
12.323.73
न तु पश्यति पश्यंस्तु यश्चैनमनुपश्यति ।
पञ्चविंशोऽभिमन्येत नान्योऽस्ति परतो मम ॥ १२.३२३.७३ ॥
Wer den Sehenden sieht, sieht in Wahrheit nicht. Wer ihn wahrnimmt, hält sich für den Fünfundzwanzigsten; jenseits von mir gibt es keinen anderen.
12.323.74
न चतुर्विशको ग्राह्यो मनुजैर्ज्ञानदर्शिभिः ।
मत्स्यो वोदकमन्वेति प्रवर्तेत प्रवर्तनात् ॥ १२.३२३.७४ ॥
Menschen, die mit Erkenntnis sehen, nehmen den Vierundzwanzigsten nicht an. Wie der Fisch dem Wasser folgt, so geht man von Tätigkeit zu Tätigkeit.
12.323.75
यथैव बुध्यते मत्स्यस्तथैषोऽप्यनुबुध्यते ।
स स्नेहात्सहवासाच्च साभिमानाच्च नित्यशः ॥ १२.३२३.७५ ॥
So wie der Fisch wahrnimmt, so nimmt auch dieser wahr; aus Zuneigung, aus dem Zusammenleben und aus Eigendünkel tut er es stets.
12.323.76
स निमज्जति कालस्य यदैकत्वं न बुध्यते ।
उन्मज्जति हि कालस्य समत्वेनाभिसंवृतः ॥ १२.३२३.७६ ॥
Wenn er die Einheit nicht erkennt, versinkt er in der Zeit; von der Gleichheit der Zeit umhüllt, taucht er wieder auf.
12.323.77
यदा तु मन्यतेऽन्योऽहमन्य एष इति द्वजिः ।
तदा स केवलीभूतः षड्विंशमनुपश्यति ॥ १२.३२३.७७ ॥
Wenn der Zweimalgeborene denkt: 'Ich bin ein anderer, dieser ist ein anderer', dann erkennt er, einsam geworden, den Sechsundzwanzigsten.
12.323.78
अन्यश्च राजन्परमस्तथाऽन्यः पञ्चविंशकः ।
तत्स्थत्वादनुपश्यन्ति एक एवेति साधवः ॥ १२.३२३.७८ ॥
O König, das Höchste ist ein anderes, und auch der Fünfundzwanzigste ist ein anderer; weil sie darin verweilen, sehen die Guten, dass es nur eines gibt.
12.323.79
तेनैतन्नाभिनन्दन्ति पञ्चविंशकमच्युतम् ।
जन्ममृत्युभयाद्भीता योगाः साङ्ख्याश्च काश्यप।
षड्विंशमनुपश्यन्तः शुचयस्तत्परायणाः ॥ १२.३२३.७९ ॥
Deshalb freuen sich die Yogins und Sāṅkhyas, von der Furcht vor Geburt und Tod erschreckt, nicht am unvergänglichen Fünfundzwanzigsten. O Kāśyapa, die Reinen, darauf ausgerichtet, schauen das Sechsundzwanzigste.
12.323.80
यदा स केवलीभूतः षड्विंशमनुपश्यति ।
तदा स सर्वविद्विद्वान्न पुनर्जन्म विन्दति ॥ १२.३२३.८० ॥
Wenn er allein geworden (losgelöst) das Sechsundzwanzigste schaut, dann erlangt jener allwissende Weise keine Wiedergeburt mehr.
12.323.81
एवमप्रतिबुद्धश्च बुध्यमानश्च तेऽनघ ।
बुद्धिश्चोक्ता यथातत्त्वं मया श्रुतिनिदर्शनात् ॥ १२.३२३.८१ ॥
So bist du, o Makelloser, noch nicht erwacht, doch du erwachst; und das Verständnis wurde dir, wie es wahrhaft ist, von mir durch die Lehre der Śruti dargelegt.
12.323.82
पश्यापश्यं यो न पश्येत्क्षेम्यं तत्वं च काश्यप ।
केवलाकेवलं चान्यत्पञ्चविंशं परं च यत् ॥ १२.३२३.८२ ॥
O Kāśyapa, wer das Sehen und Nicht-Sehen, das sichere Prinzip, das Isolierte und Nicht-Isolierte, und das Fünfundzwanzigste und das Höchste, das darüber ist, nicht sieht.
12.323.83
तथ्यं शुभं चैतदुक्तं त्वया विभो ।
सम्यक्क्षेम्यं दैवताद्यं यथावत्।
स्वस्त्यक्षयं भवतश्चास्तु नित्यं ।
बुद्ध्या सदा बुद्धियुक्तं नमस्ये ॥ १२.३२३.८३ ॥
O Herr, du hast diese wahre und glückverheißende Sache recht und wie sie ist dargelegt, das Sichere und das Erste unter den Göttern. Dein Wohlergehen möge ewig unvergänglich sein. Mit meinem Verstand verneige ich mich stets vor dir, dem Verständigen.
12.323.84
एवमुक्त्वा संप्रयातो दिवं स ।
विभ्राजन्वै श्रीमता दर्शनेन।
दृष्टश्च तुष्ट्या परयाऽभिनन्द्य ।
प्रदक्षिणं मम कृत्वा महात्मा ॥ १२.३२३.८४ ॥
So sprach er und entschwand zum Himmel, strahlend in seiner glanzvollen Erscheinung. Mit höchster Zufriedenheit wurde er gesehen und begrüßt, und er umschritt mich ehrerbietig.
12.323.85
ब्रह्मादीनां खेचराणां क्षितौ च ।
ये चाधस्तात्संवसन्ते नरेन्द्र।
तत्रैव तद्दर्शनं दर्शयन्वै ।
सम्यक्क्षेम्यं ये पथं संश्रिता वै ॥ १२.३२३.८५ ॥
O Herr der Menschen, Brahmā und die anderen, die Himmelsbewohner, jene auf der Erde und die, die unten wohnen, zeigen eben dort jene Schau. Wer den vollkommen sicheren Pfad beschritten hat, erlangt sie gewiss.
12.323.86
साङ्ख्याः सर्वे साङ्ख्यधर्मे रताश्च ।
तद्वद्योगा योगधर्मे रताश्च।
ये चाप्यन्ये मोक्षकामा मनुष्या ।
स्तेषामेतद्दर्शनं ज्ञानदृष्टम् ॥ १२.३२३.८६ ॥
Alle Sāṅkhyas, dem Sāṅkhya-Lehrgebäude ergeben, ebenso die Yogins, der Yoga-Disziplin ergeben, und die anderen Menschen, die nach Befreiung verlangen — für sie wird diese Schau durch Erkenntnis erblickt.
12.323.87
ज्ञानान्मोक्षो जायते राजसिंह ।
नास्त्यज्ञानादेवमाहुर्नरेन्द्र।
तस्माज्ज्ञानं तत्त्वतोऽन्तेषितव्यं ।
येनात्मानं मोक्षयेज्जन्ममृत्योः ॥ १२.३२३.८७ ॥
O Löwe unter den Königen, die Befreiung entspringt aus der Erkenntnis; aus Unwissenheit gibt es sie nicht, so sagt man. Darum, o Herr der Menschen, soll man die Erkenntnis in Wahrheit suchen, durch die man sich selbst von Geburt und Tod befreit.
12.323.88
प्राप्य ज्ञानं ब्राह्मणात्क्षत्रियाद्वा ।
वैश्याच्छ्रद्रादपि नीचादभीक्ष्णम्।
श्रद्धातव्यं श्रद्दधानेन नित्यं ।
न श्रद्धिनं जन्ममृत्यू विशेताम् ॥ १२.३२३.८८ ॥
Wer Wissen von einem Brahmanen, einem Kṣatriya, einem Vaiśya, einem Śūdra oder auch von einem niedrigen Menschen erlangt, soll stets Vertrauen haben. Geburt und Tod dringen nicht in den Gläubigen ein.
12.323.89
सर्वं विश्वं ब्रह्म चैतत्समस्तम् ॥ १२.३२३.८९ ॥
Dieses ganze Weltall ist wahrlich Brahman, in seiner Gesamtheit.
12.323.90
ब्रह्मास्यतो ब्राह्मणाः संप्रसूता ।
बाहुभ्यां वै क्षत्रियाः संप्रसूताः।
नाभ्यां वैश्याः पादतश्चापि शूद्राः ।
सर्वे वर्णा नान्यथा वेदितव्याः ॥ १२.३२३.९० ॥
Aus Brahmās Mund entstanden die Brahmanen, aus seinen Armen die Kṣatriya, aus seinem Nabel die Vaiśya und aus seinen Füßen auch die Śūdra. Alle Stände sind genau so zu verstehen und nicht anders.
12.323.91
अज्ञानतः कर्मयोनिं भजन्ते ।
तांतां राजंस्ते यथा यान्त्यभावम्।
तथा वर्णा ज्ञानहीनाः पतन्ते ।
घोरादज्ञानात्प्राकृतं योनिजालम् ॥ १२.३२३.९१ ॥
Durch Unwissenheit gelangen die Wesen in je eine Gebärmutter der Tat; o König, wie sie in den Untergang gehen, so fallen die an Wissen leeren Stände. Aus schrecklicher Unwissenheit entsteht das natürliche Geflecht der Mutterschöße.
12.323.92
तस्माज्ज्ञानं सर्वतो मार्गितव्यं ।
सर्वत्रस्थं चैतदुक्तं मया ते।
तत्स्थो ब्रह्मा तस्थिवांश्चापरो य ।
स्तस्मै नित्यं मोक्षमाहुर्नरेन्द्र ॥ १२.३२३.९२ ॥
Darum ist das Wissen von allen Seiten zu suchen. Ich habe dir gesagt, dass es überall gegenwärtig ist. Wer darin verweilt, ist Brahman; und für einen anderen, der darin fest steht, o Herr der Menschen, wird die Befreiung stets verkündet.
12.323.93
यत्ते पृष्टं तन्मया चोपदिष्टं ।
याथातथ्यं तद्विशोको भजस्व।
राजन्गच्छस्वैतदर्थस्य पारं ।
सम्यक्प्रोक्तं स्वस्ति ते त्वस्तु नित्यम् ॥ १२.३२३.९३ ॥
Was du gefragt hast, habe ich dich gelehrt. Erkenne es, wie es wahrhaft ist, und sei frei von Kummer. O König, gelange ans andere Ufer dieser Sache. Es wurde gut dargelegt; möge dir immer Wohlergehen sein.
12.323.94
स एवमनुशिष्टस्तु याज्ञवल्क्येन धीमता ।
प्रीतिमानभवद्राजा मिथिलाधिपतिस्तदा ॥ १२.३२३.९४ ॥
So von dem weisen Yājñavalkya belehrt, war der König, Herr von Mithilā, da erfreut.
12.323.95
गते मुनिवरे तस्मिन्कृते चापि प्रदक्षिणम् ।
दैवरातिर्नरपतिरासीनस्तत्र मोक्षवित् ॥ १२.३२३.९५ ॥
Als jener beste der Weisen gegangen war und ihm auch die Umkreisung dargebracht worden war, blieb König Daivarāti, der Kenner der Befreiung, dort sitzen.
12.323.96
गोकोटिं स्पर्शयामास हिरण्यस्य तथैव च ।
रत्नाञ्जलिमथैकैकं ब्राह्मणेभ्यो ददौ तदा ॥ १२.३२३.९६ ॥
Er ließ zehn Millionen Kühe und Gold in gleicher Weise verschenken und gab dann jedem Brahmanen eine Handvoll Juwelen.
12.323.97
वेदहराज्यं च तदा प्रतिष्ठाप्य सुतस्य वै ।
यतिधर्ममुपास्यंश्चाप्यवसन्मिथिलाधिपः ॥ १२.३२३.९७ ॥
Dann, nachdem er seinen Sohn auf das Reich des Veda-Trägers eingesetzt hatte, lebte der Herr von Mithilā dort und übte die Pflicht eines Asketen aus.
12.323.98
साङ्ख्यज्ञानमधीयानो योगशास्त्रं च कृत्स्नशः ।
धर्माधर्मं च राजेन्द्र प्राकृतं परिगर्हयन् ॥ १२.३२३.९८ ॥
Die Erkenntnis des Sāṅkhya und die Lehre des Yoga vollständig studierend, o Herr der Könige, und die weltliche Unterscheidung von Dharma und Adharma tadelnd.
12.323.99
अनन्त इति कृत्वा स नित्यं केवलमेव च ।
धर्माधर्मौ पुण्यपापे सत्यासत्ये तथैव च ॥ १२.३२३.९९ ॥
Ihn für unendlich haltend, sah er stets nur das Reine; ebenso sah er Dharma und Adharma, Verdienst und Sünde, Wahrheit und Unwahrheit.
12.323.100
जन्ममृत्यू च राजेन्द्र प्राकृतं तदचिन्तयत् ।
ब्रह्माव्यक्तस्य कर्मेदमिति नित्यं नराधिप ॥ १२.३२३.१०० ॥
O König der Könige, Geburt und Tod hielt er für natürlich; stets dachte er, o Herr der Menschen, dies sei das Werk des unoffenbarten Brahman.
12.323.101
पश्यन्ति योगाः साङ्ख्याश्च स्वशास्त्रकृतलक्षणाः ।
इष्टानिष्टविमुक्तं हि तस्थौ ब्रह्म परात्परम् ॥ १२.३२३.१०१ ॥
Yogins und Sāṅkhyas sehen es an den in ihren eigenen Lehrbüchern gelehrten Merkmalen; das Brahman, frei von Erwünschtem und Unerwünschtem, steht als das Höchste des Höchsten.
12.323.102
नित्यं तदाहुर्विद्वांसः शुचि तस्माच्छुचिर्भव ।
दीयते यच्च लभते दत्तं यच्चानुमन्यते ॥ १२.३२३.१०२ ॥
Die Weisen nennen das ewig und rein; darum sei rein. Was gegeben wird, was empfangen wird, was gespendet wurde und was gebilligt wird, all das ist es.
12.323.103
अव्यक्तेनेति तच्चिन्त्यमन्यथा मा विचन्तय ।
ददाति च नरश्रेष्ठ प्रतिगृह्णाति यच्च ह।
ददात्यव्यक्त इत्येतत्प्रतिगृह्णाति यच्च वै ॥ १२.३२३.१०३ ॥
Man soll es als »durch das Unoffenbare« denken; denke nicht anders. O bester der Menschen, es gibt und empfängt; »das Unoffenbare gibt« und das »Empfangende« ist genau dies.
12.323.104
आत्मा ह्येवात्मनो ह्येकः कोऽन्यस्तस्मात्परो भवेत् ।
एवं मन्यस्व सततमन्यथा मा विचिन्तय ॥ १२.३२३.१०४ ॥
Das Selbst allein ist das eine Selbst des Selbst; welches andere könnte darüber hinaus höher sein? So halte es stets, und denke nicht anders.
12.323.105
यस्याव्यक्तं न विदितं सगुणं निर्गुणं पुनः ।
तेन तीर्थानि यज्ञाश्च सेवितव्या विपश्चिता ॥ १२.३२३.१०५ ॥
Wer das Unoffenbare, mit und ohne Eigenschaften, nicht kennt, soll Pilgerstätten und Opfer aufsuchen, wie es der Weise tun muss.
12.323.106
न स्वाध्यायैस्तपोभिर्वा यज्ञैर्वा कुरुनन्दन ।
लभतेऽव्यक्तिकं स्थानं ज्ञात्वाऽव्यक्तं महीयते ॥ १२.३२३.१०६ ॥
O Freude der Kurus, weder durch Veda-Studium, noch durch Askese, noch durch Opfer erlangt man den unoffenbaren Zustand; wer das Unoffenbare erkannt hat, wird geehrt.
12.323.107
तथैव महतः स्थानमाहंकारिकमेव च ।
अहंकारात्परं चापि स्थानानि समवाप्नुयात् ॥ १२.३२३.१०७ ॥
Ebenso gibt es die Stätte des Großen und die des Ichbewusstseins; und jenseits des Ich kann man noch höhere Zustände erlangen.
12.323.108
ये त्वव्यक्तात्परं नित्यं जानते शास्त्रतत्पराः ।
जन्ममृत्युविमुक्तं च विमुक्तं सदसच्च यत् ॥ १२.३२३.१०८ ॥
Die den Schriften ergeben sind, kennen das Ewige jenseits des Unoffenbaren, das von Geburt und Tod Befreite und das von Sein und Nichtsein Befreite.
12.323.109
एतन्मयाऽऽप्तं जनकात्पुरस्ता ।
त्तेनापि चाप्तं नृप याज्ञवल्क्यात्।
ज्ञातं विशिष्टं न तथा हि यज्ञा ।
ज्ञानेन दुर्गं तरते न यज्ञैः ॥ १२.३२३.१०९ ॥
Dies erlangte ich früher von Janaka, und er selbst erlangte es von Yājñavalkya, o König. Es ist als das Vortreffliche bekannt; Opfer sind nicht so. Durch Erkenntnis überquert man den schwierigen Pfad, nicht durch Opfer.
12.323.110
दुर्गं जन्म निधनं चापि राज ।
न्न भौतिकं ज्ञानविदो वदन्ति।
यज्ञैस्तपोभिर्नियमैर्व्रतैश्च ।
दिवं समासाद्य पतन्ति भूमौ ॥ १२.३२३.११० ॥
O König, der schwierige Pfad von Geburt und Tod… (Lücke im Text)…; die Wissenden nennen es nicht materiell. Nachdem sie den Himmel durch Opfer, Askese, Gelübde und Regeln erreicht haben, fallen die Menschen zur Erde.
12.323.111
तस्मादुपासस्व परं महच्छुचि ।
शिवं विमोक्षं विमलं पवित्रम्।
क्षेत्रं ज्ञात्वा पार्थिव ज्ञानयज्ञ ।
मुपास्य वै तत्त्वमृषिर्भविष्यसि ॥ १२.३२३.१११ ॥
Verehre daher jenes höchste, große, reine, heilbringende, befreiende, makellose und reinigende Wesen. O König, wenn du das Feld erkannt und es durch das Opfer der Erkenntnis verehrt hast, wirst du die Wahrheit erlangen und ein Seher werden.
12.323.112
युदुपनिषदमुपाकरोत्तथाऽसौ ।
जनकनृपस्य पुरा हि याज्ञवल्क्यः।
यदुपगणितशाश्वताव्ययं त ।
च्छुभममृतत्वमशोकमर्च्छति ॥ १२.३२३.११२ ॥
Jene Upaniṣad, die Yājñavalkya einst dem König Janaka darlegte: Wer das erreicht, was als ewig und unvergänglich gilt, gelangt zu jenem glückverheißenden, unsterblichen und sorgenfreien Zustand.