Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.36

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

12.36.1

श्रोतुमिच्छामि भगवन्विस्तरेण महामुने ।
राजधर्मान्द्विजश्रेष्ठ चातुर्वर्ण्यस्य चाखिलान् ॥ १२.३६.१ ॥

ഹേ ഭഗവാനേ, ഹേ മഹാമുനേ, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, രാജധർമ്മങ്ങളും ചാതുർവർണ്യത്തിന്റെ സമസ്ത ധർമ്മങ്ങളും വിസ്തരിച്ച് കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

12.36.2

आपत्सु च यथा नीतिः प्रणेतव्या द्विजोत्तम ।
धर्म्यमालम्ब्य पन्थानं विजयेयं कथं महीम् ॥ १२.३६.२ ॥

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, ആപത്തുകാലത്ത് ഏത് നീതിയാണ് പ്രഖ്യാപിക്കേണ്ടത്? ധർമ്മമാർഗ്ഗം സ്വീകരിച്ച് ഞാൻ ഭൂമിയെ എങ്ങനെ ജയിക്കും?

12.36.3

प्रायश्चित्तकथा ह्येषा भक्ष्याभक्ष्यसमन्विता ।
कौतूहलानुप्रवणा हर्षं जनयतीव मे ॥ १२.३६.३ ॥

ഭക്ഷ്യവും അഭക്ഷ്യവുമായ കാര്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ പ്രായശ്ചിത്തകഥ കൗതുകമുണർത്തി എനിക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നതുപോലെയുണ്ട്.

12.36.4

धर्मचर्या च राज्यं च नित्यमेव विरुध्यते ।
एवं मुह्यति मे चेतश्चिन्तयानस्य नित्यशः ॥ १२.३६.४ ॥

ധർമ്മാചരണവും രാജ്യഭരണവും എപ്പോഴും പരസ്പരവിരുദ്ധമാകുന്നു. ഇങ്ങനെ നിരന്തരം ചിന്തിക്കുമ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് മോഹിക്കുന്നു.

12.36.5

तमुवाच महाराज व्यासो वेदविदां वरः ।
नारदं समभिप्रेक्ष्य सर्वं जानन्पुरातनम् ॥ १२.३६.५ ॥

ഹേ മഹാരാജാവേ, വേദജ്ഞരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വ്യാസൻ പുരാതനകാര്യങ്ങളെല്ലാം അറിയുന്ന നാരദനെ നോക്കി അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു.

12.36.6

श्रोतुमिच्छसि चेद्धर्मं निखिलेन नराधिप ।
प्रेहि भीष्मं महाबाहो वृद्धं कुरुपितामहम् ॥ १२.३६.६ ॥

ഹേ നരാധിപാ, നീ ധർമ്മം പൂർണ്ണമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഹേ മഹാബാഹോ, വൃദ്ധനായ കുരുപിതാമഹൻ ഭീഷ്മരുടെ അടുത്തേക്ക് പോകൂ.

12.36.7

स ते धर्मरहस्येषु संशयान्मनसि स्थितान् ।
छेत्ता भागीरथीपुत्रः सर्वज्ञः सर्वधर्मवित् ॥ १२.३६.७ ॥

ധർമ്മരഹസ്യങ്ങളിൽ നിന്റെ മനസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്ന സംശയങ്ങൾ അകറ്റുന്നവൻ ഭാഗീരഥീപുത്രനാണ്; അവൻ സർവ്വജ്ഞനും സർവ്വധർമ്മജ്ഞനുമാണ്.

12.36.8

जनयामास यं देवी दिव्या त्रिपथगा नदी ।
साक्षाद्ददर्श यो देवान्सर्वानिन्द्रपुरोगमान् ॥ १२.३६.८ ॥

ദിവ്യയായ ത്രിപഥഗാ നദീദേവി ആരെ പ്രസവിച്ചുവോ, ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ സർവ്വദേവന്മാരെയും നേരിട്ട് കണ്ടവൻ.

12.36.9

बृहस्पतिपुरोगांस्तु देवर्षीनसकृत्प्रभुः ।
तोषयित्वोपचारेण राजनीतिमधीतवान् ॥ १२.३६.९ ॥

ബൃഹസ്പതിയെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ ദേവർഷിമാരെ പലവട്ടം സേവനത്താൽ പ്രസാദിപ്പിച്ച് ആ പ്രഭു രാജനീതി പഠിച്ചു.

12.36.10

उशना वेद यच्छास्त्रं देवासुरगुरुर्द्विजः ।
स च धर्मं सवैयाख्यं प्राप्तवान्कुरुसत्तमः ॥ १२.३६.१० ॥

ദേവാസുരഗുരുവായ ദ്വിജനായ ഉശന അറിയുന്ന ശാസ്ത്രവും അതിന്റെ പ്രത്യേക നാമമുള്ള ധർമ്മവും ആ കുരുശ്രേഷ്ഠൻ നേടി.

12.36.11

भार्गवाच्च्यवनाच्चापि वेदानङ्गोपबृंहितान् ।
प्रतिपेदे महाबुद्धिर्वसिष्ठाच्चरितव्रतः ॥ १२.३६.११ ॥

ഭൃഗുവംശജനായ ച്യവനനിൽ നിന്നും വസിഷ്ഠനിൽ നിന്നും അംഗങ്ങളാൽ പുഷ്ടമായ വേദങ്ങൾ ആ മഹാബുദ്ധിയും വ്രതനിഷ്ഠനുമായവൻ നേടി.

12.36.12

पितामहसुतं ज्येष्ठं कुमारं दीप्ततेजसम् ।
अध्यात्मगतितत्त्वज्ञमुपाशिक्षत यः पुरा ॥ १२.३६.१२ ॥

പിതാമഹന്റെ ജ്യേഷ്ഠപുത്രനും ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സുള്ള കുമാരനും അധ്യാത്മഗതിയുടെ തത്ത്വം അറിയുന്നവനുമായവനിൽ നിന്ന് പണ്ട് ആരാണോ ശിക്ഷണം നേടിയത്.

12.36.13

मार्कण्डेयमुखात्कृत्स्नं यतिधर्ममवाप्तवान् ।
रामादस्त्राणि शक्राच्च प्राप्तवान्पुरुपर्षभः ॥ १२.३६.१३ ॥

അദ്ദേഹം മാർക്കണ്ഡേയന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് യതിധർമ്മം പൂർണ്ണമായി നേടിയിരുന്നു; രാമനിൽ നിന്നും ഇന്ദ്രനിൽ നിന്നും അസ്ത്രങ്ങളും നേടിയിരുന്നു; അദ്ദേഹം പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു.

12.36.14

मृत्युरात्मेच्छया यस्य जातस्य मनुजेष्वपि ।
तथाऽनपत्यस्य सतः पुण्यलोकादिविश्रुताः ॥ १२.३६.१४ ॥

മനുഷ്യരിൽ ജനിച്ചിട്ടും അവന്റെ മരണം അവന്റെ സ്വന്തം ഇച്ഛയാൽ ആയിരുന്നു; അതുപോലെ സന്താനമില്ലാതിരുന്നിട്ടും അവൻ പുണ്യലോകാദികൾക്കായി പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു.

12.36.15

यस्य ब्रह्मर्षयः पुण्या नित्यमासन्स भसादः ।
यस्य नाविदितं किंचिज्ज्ञानं ज्ञेयेषु दृश्यते ॥ १२.३६.१५ ॥

പുണ്യരായ ബ്രഹ്മർഷിമാർ എപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തുണ്ടായിരുന്നു, പവിത്രശേഷം ഭക്ഷിക്കുന്നവരും; അറിയേണ്ടവയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് അറിയാത്തതായി ഒന്നും കാണപ്പെട്ടില്ല.

12.36.16

स ते वक्ष्यति धर्मज्ञः सूक्ष्मधर्मार्थतत्त्ववित् ।
तमभ्येहि पुरा प्राणान्स विमुञ्चति धर्मवित् ॥ १२.३६.१६ ॥

അദ്ദേഹം ധർമ്മജ്ഞനും സൂക്ഷ്മധർമ്മാർത്ഥതത്ത്വം അറിയുന്നവനുമാണ്; അദ്ദേഹം നിനക്കു പറഞ്ഞുതരും. പ്രാണൻ വെടിയുന്നതിനു മുമ്പ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തേക്കു ചെല്ലുക; ആ ധർമ്മജ്ഞൻ പ്രാണൻ വെടിയാൻ പോകുന്നു.

12.36.17

एवमुक्तस्तु कौन्तेयो दीर्घप्रज्ञो महामतिः ।
उवाच वदतां श्रेष्ठं व्यासं सत्यवतीसुतम् ॥ १२.३६.१७ ॥

ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, ദീർഘപ്രജ്ഞനും മഹാമതിയുമായ കൗന്തേയൻ, വക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സത്യവതിയുടെ പുത്രൻ വ്യാസനോടു പറഞ്ഞു.

12.36.18

वैशसं सुमहत्कृत्वा ज्ञातीनां रोमहर्षणम् ।
आगस्कृत्सर्वलोकस्य पृथिवीनाशकारकः ॥ १२.३६.१८ ॥

ബന്ധുക്കളുടെ അതിഭയങ്കരവും രോമാഞ്ചജനകവുമായ സംഹാരം ചെയ്ത്, സർവ്വലോകത്തിനും അപരാധിയായി, ഭൂമിയുടെ നാശത്തിന് കാരണക്കാരനായി ഞാൻ.

12.36.19

घातयित्वा तमेवाजौ छलेनाजिह्नयोधिनम् ।
उपसंप्रष्टुमर्हामि तमहं केन हेतुना ॥ १२.३६.१९ ॥

യുദ്ധത്തിൽ വഞ്ചനയാൽ ആ നേരായ യോദ്ധാവിനെ കൊല്ലിച്ച ഞാൻ, ഏത് കാരണത്താൽ അവന്റെ അടുത്ത് ചെന്ന് ചോദിക്കാൻ അർഹനാണ്?

12.36.20

ततस्तं नृपतिश्रेष्ठं चातुर्वर्ण्यहितेप्सया ।
पुनरेव महाबाहुर्यदुश्रेष्ठोऽब्रवीद्वचः ॥ १२.३६.२० ॥

അപ്പോൾ നാല് വർണ്ണങ്ങളുടെയും ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച്, യദുശ്രേഷ്ഠനായ മഹാബാഹു ആ നൃപശ്രേഷ്ഠനോട് വീണ്ടും ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

12.36.21

नेदानीमतिनिर्बन्धं शोके त्वं कर्तुमर्हसि ।
यदाह भगवान्व्यासस्तत्कुरुष्व नृपोत्तम ॥ १२.३६.२१ ॥

ഇപ്പോൾ ദുഃഖത്തിൽ അമിതമായ ദുർവാശി നിനക്ക് യോജിച്ചതല്ല. ഭഗവാൻ വ്യാസൻ പറഞ്ഞതുതന്നെ ചെയ്യുക, ഹേ നൃപോത്തമാ.

12.36.22

ब्राह्मणास्त्वां महाबाहो भ्रातरश्च महौजसः ।
पर्जन्यमिव घर्मान्ते नाथमाना उपासते ॥ १२.३६.२२ ॥

ഹേ മഹാബാഹോ, വേനലിന്റെ അവസാനത്തിൽ മഴമേഘത്തെ തേടുന്നതുപോലെ, ബ്രാഹ്മണരും മഹാതേജസ്വികളായ നിന്റെ സഹോദരന്മാരും രക്ഷകനായി നിന്നെ ആശ്രയിച്ച് സേവിക്കുന്നു.

12.36.23

हतशिष्टाश्च राजानः कृत्स्नं चैव समागतम् ।
चातुर्वर्ण्यं महाराज राष्ट्रं ते कुरुजाङ्गलम् ॥ १२.३६.२३ ॥

ഹേ മഹാരാജാവേ, മരിക്കാതെ ശേഷിച്ച രാജാക്കന്മാരും, ഒന്നിച്ചുകൂടിയ നാല് വർണ്ണങ്ങളും, നിന്റെ കുരുജാംഗല രാഷ്ട്രവും.

12.36.24

प्रियार्थमपि चैतेषां ब्राह्मणानां महात्मनाम् ।
नियोगादस्य च गुरोर्व्यासस्यामिततेजसः ॥ १२.३६.२४ ॥

ഈ മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണരുടെ പ്രീതിക്കായും, അളവറ്റ തേജസ്സുള്ള ഗുരുവായ വ്യാസന്റെ നിയോഗത്താലും.

12.36.25

सुहृदामस्मदादीनां द्रौपद्यांश्च परंतप ।
कुरु प्रियममित्रघ्न लोकस्य च हितं कुरु ॥ १२.३६.२५ ॥

ശത്രുതാപകാ, സുഹൃത്തുക്കൾക്കും ഞങ്ങളെപ്പോലുള്ളവർക്കും ദ്രൗപദിക്കും പ്രിയം ചെയ്യുക; ശത്രുഘ്നാ, ലോകത്തിനും ഹിതം ചെയ്യുക.

12.36.26

एवमुक्तः स कृष्णेन राजा राजीवलोचनः ।
हितार्थं सर्वलोकस्य समुत्तस्थौ महामनाः ॥ १२.३६.२६ ॥

കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ താമരക്കണ്ണനായ ആ രാജാവ്, സർവലോകത്തിന്റെ ഹിതത്തിനായി മഹാമനസ്കനായി എഴുന്നേറ്റു.

12.36.27

सोऽनुनीतो नरव्याघ्र विष्टरश्रवसा स्वयम् ।
द्वैपायनेन च तथा देवस्थानेन जिष्णुना ॥ १२.३६.२७ ॥

നരവ്യാഘ്രാ, അവനെ വിഷ്ടരശ്രവസ്സ് (വ്യാസൻ) തന്നെയും, ദ്വൈപായനനും, ദേവസ്ഥാനനും, ജിഷ്ണു (അർജ്ജുനൻ) യും അപ്രകാരം സമാധാനിപ്പിച്ചു.

12.36.28

एतैश्चान्यैश्च बहुभिरनुनीतो युधिष्ठिरः ।
व्यजहान्मानसं दुःखं संतापं च महायशाः ॥ १२.३६.२८ ॥

ഇവരാലും മറ്റനേകരാലും സമാധാനിപ്പിക്കപ്പെട്ട മഹായശസ്വിയായ യുധിഷ്ഠിരൻ മനോദുഃഖവും സന്താപവും ഉപേക്ഷിച്ചു.

12.36.29

श्रुतवाक्यः श्रुतनिधिः श्रुतश्राव्यविशारदः ।
व्यवस्य मनसा शान्तिमगच्छत्पाण्डुनन्दनः ॥ १२.३६.२९ ॥

വാക്യങ്ങൾ കേട്ടവനും വിദ്യയുടെ നിധിയും കേൾക്കേണ്ടവയിൽ വിദഗ്ധനുമായ പാണ്ഡുനന്ദനൻ മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ച് ശാന്തി പ്രാപിച്ചു.

12.36.30

स तैः परिवृतो राजा नक्षत्रैरिव चन्द्रमाः ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य स्वपुरं प्रविवेश ह ॥ १२.३६.३० ॥

അവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ആ രാജാവ്, നക്ഷത്രങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ചന്ദ്രനെപ്പോലെ, ധൃതരാഷ്ട്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തി സ്വന്തം നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

12.36.31

प्रविविक्षुः स धर्मज्ञः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अर्चयामास देवांश्च ब्राह्मणांश्च सहस्रशः ॥ १२.३६.३१ ॥

പ്രവേശിക്കാനൊരുങ്ങിയ ധർമ്മജ്ഞനായ കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണരെയും ആയിരക്കണക്കിന് പൂജിച്ചു.

12.36.32

ततो नवं रथं शुभ्रं कम्बलाजिनसंवृतम् ।
युक्तं षोडशभिस्त्वश्चैः पाण्डुरैः शुभलक्षणैः ॥ १२.३६.३२ ॥

പിന്നീട് കമ്പളവും തോലുകളും പുതച്ച പുതിയതും വെളുത്തതുമായ ഒരു രഥം കൊണ്ടുവന്നു; ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള പതിനാറ് വെള്ളക്കുതിരകൾ അതിൽ പൂട്ടിയിരുന്നു.

12.36.33

मन्त्रैरभ्यर्चितं पण्यैः स्तूयमानश्च बन्दिभिः ।
आरुरोह यथा देवः सोमोऽम्रतमयं यथम् ॥ १२.३६.३३ ॥

മന്ത്രങ്ങളാൽ പൂജിതനായി, ബന്ദികളാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട്, ദേവനായ സോമൻ അമൃതമയരഥത്തിൽ കയറുന്നതുപോലെ അദ്ദേഹം അതിൽ കയറി.

12.36.34

जग्राह रश्मीन्कौन्तेयो भीमो भीमपराक्रमः ।
अर्जुनः पाण्डुरं छत्रं धारयामास भानुमत् ॥ १२.३६.३४ ॥

ഭീകരപരാക്രമിയായ കുന്തീപുത്രൻ ഭീമൻ കടിഞ്ഞാൺ പിടിച്ചു; അർജ്ജുനൻ തിളങ്ങുന്ന വെൺകുട ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു.

12.36.35

ध्रियमाणं च तच्छत्रं पाण्डुरं राजमूर्धनि ।
शुशुभे तारकाराजः सिताभ्र इव चाम्बरे ॥ १२.३६.३५ ॥

രാജാവിന്റെ ശിരസ്സിനു മുകളിൽ പിടിച്ച ആ വെൺകുട, ആകാശത്തിലെ വെൺമേഘത്തിനിടയിൽ നക്ഷത്രരാജാവ് ശോഭിക്കുന്നതുപോലെ ശോഭിച്ചു.

12.36.36

चामरव्यजने त्वस्य वीरौ जगृहतुस्तदा ।
चन्द्ररश्मिप्रये शुभ्रे माद्रीपुत्रावलंकृते ॥ १२.३६.३६ ॥

അപ്പോൾ രണ്ടു വീരന്മാർ അദ്ദേഹത്തിന് ചാമരവും വീശുകയും പിടിക്കുകയും ചെയ്തു; ചന്ദ്രരശ്മികൾക്ക് പ്രിയരായ, ശോഭയുള്ള, അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മാദ്രിയുടെ പുത്രന്മാർ.

12.36.37

ते पञ्च रथमास्थाय भ्रातरः समलंकृताः ।
भूतानीव समस्तानि राजन्ददृशिरे तदा ॥ १२.३६.३७ ॥

അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആ അഞ്ചു സഹോദരന്മാരും രഥത്തിൽ കയറി; ഹേ രാജാവേ, അപ്പോൾ അവർ സകല ജീവികളെപ്പോലെ കാണപ്പെട്ടു.

12.36.38

आस्थाय तु रथं शुभ्रं युक्तमश्वैर्मनोजवैः ।
अन्वयात्पृष्ठतो राजन्युयुत्सुः पाण्डवाग्रजम् ॥ १२.३६.३८ ॥

മനോവേഗമുള്ള കുതിരകൾ പൂട്ടിയ ശുഭ്രരഥത്തിൽ കയറി, ഹേ രാജാവേ, യുയുത്സു പാണ്ഡവജ്യേഷ്ഠനെ പിന്നിൽനിന്ന് അനുഗമിച്ചു.

12.36.39

रथं हेममयं शुभ्रं शैव्यसुग्रीवयाजितम् ।
सह सात्यकिना कृष्णः समास्थायान्वयात्कुरून् ॥ १२.३६.३९ ॥

ശൈവ്യനും സുഗ്രീവനും പൂട്ടിയ സ്വർണ്ണശുഭ്രരഥത്തിൽ കയറി, സാത്യകിയോടൊപ്പം കൃഷ്ണൻ കുരുക്കളെ അനുഗമിച്ചു.

12.36.40

नरयानेन तु ज्येष्ठः पिता पार्थस्य भारत ।
अग्रतो धर्मराजस्य गान्धारीसहितो ययौ ॥ १२.३६.४० ॥

ഹേ ഭാരതാ, പാർത്ഥന്റെ പിതാവായ ജ്യേഷ്ഠൻ മനുഷ്യർ വലിക്കുന്ന യാനത്തിൽ ഗാന്ധാരിയോടൊപ്പം ധർമ്മരാജന് മുന്നിലായി പോയി.

12.36.41

कुरुस्त्रियश्च ताः सर्वाः कुन्ती कृष्णा च माधवी ।
यानैरुच्चावचैर्जग्मुर्विदुरेण पुरस्कृताः ॥ १२.३६.४१ ॥

കുരുസ്ത്രീകളെല്ലാവരും, കുന്തിയും കൃഷ്ണയും മാധവിയും, വിദുരനെ മുന്നിൽ നിർത്തി വിവിധ യാനങ്ങളിൽ പോയി.

12.36.42

ततो रथाश्च बहुला नागाश्वसमलंकृताः ।
पादाताश्च हयाश्चैव पृष्ठतः समनुव्रजन् ॥ १२.३६.४२ ॥

പിന്നെ ആനകളും കുതിരകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച അനേകം രഥങ്ങളും കാലാൾപ്പടയും കുതിരകളും പിന്നിൽ അനുഗമിച്ചു.

12.36.43

ततो वैतालिकैः सूतैर्मागधैश्च सुभाषितैः ।
स्तूयमानो ययौ राजा नगरं नागसाह्वयम् ॥ १२.३६.४३ ॥

അപ്പോൾ വൈതാളികരും സൂതരും മാഗധരും സുഭാഷിതങ്ങളാൽ സ്തുതിക്കവേ രാജാവ് നാഗസാഹ്വയ നഗരത്തിലേക്ക് യാത്രയായി.

12.36.44

तत्प्रयाणं माहबाहोर्बभूवाप्रतिमं भुवि ।
आकुलाकुलमुत्क्रुष्टं हृष्टपुष्टजनाकुलम् ॥ १२.३६.४४ ॥

മഹാബാഹുവിന്റെ ആ യാത്ര ഭൂമിയിൽ അതുല്യമായിരുന്നു; ആരവങ്ങൾക്കു മേൽ ആരവം, ആഹ്ലാദിച്ചു സമൃദ്ധരായ ജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു.

12.36.45

अभियाने तु पार्थस्य नरैर्नगरवासिभिः ।
नगरं राजमार्गाश्च यथावत्समलंकृताः ॥ १२.३६.४५ ॥

പാർത്ഥന്റെ യാത്രാവേളയിൽ നഗരവാസികൾ നഗരത്തെയും രാജവീഥികളെയും യഥോചിതം അലങ്കരിച്ചു.

12.36.46

पाण्डुरेण च माल्येन पताकाभिश्च मेदिनी ।
संस्कृतो राजमार्गोऽभूद्धूपनैश्च प्रधूपितः ॥ १२.३६.४६ ॥

വെളുത്ത മാലകളാലും പതാകകളാലും ഭൂമി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു; രാജവീഥി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് ധൂപത്താൽ സുഗന്ധമായി.

12.36.47

अथ चूर्णैश्च गन्धानां नानापुष्पप्रियङ्गुभिः ।
माल्यदामभिरासक्तै राजवेश्माभिसंवृतम् ॥ १२.३६.४७ ॥

പിന്നെ സുഗന്ധചൂർണ്ണങ്ങളും വിവിധ പുഷ്പങ്ങളും പ്രിയങ്കുവും തൂങ്ങുന്ന മാലകളും കൊണ്ട് രാജമന്ദിരം ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.

12.36.48

कुम्भाश्च नगरद्वारि वारिपूर्णा नवा दृढाः ।
सिताः सुमनसो गौराः स्थापितास्तत्र तत्र ह ॥ १२.३६.४८ ॥

നഗരകവാടത്തിൽ വെള്ളം നിറച്ച പുതിയതും ഉറപ്പുള്ളതും വെളുത്തതും പുഷ്പാലംകൃതവുമായ കുംഭങ്ങൾ അവിടവിടെ വെച്ചിരുന്നു.

12.36.49

तथा स्वलंकृतं द्वारं नगरं पाण्डुनन्दनः ।
स्तूयमानः शुभैर्वाक्यैः प्रविवेश सुहृद्वृतः ॥ १२.३६.४९ ॥

അതുപോലെ നന്നായി അലങ്കരിച്ച നഗരകവാടത്തിലൂടെ, ശുഭവാക്യങ്ങളാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട്, സുഹൃത്തുക്കളാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ട പാണ്ഡുനന്ദനൻ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.