മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.89
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.89.1
वनस्पतीभक्ष्यफलान्न च्छिन्द्युर्विषये तव ।
ब्राह्मणानां मूलफलं धर्ममाहुर्मनीषिणः ॥ १२.८९.१ ॥
നിന്റെ രാജ്യത്ത് വൃക്ഷങ്ങളുടെ ഭക്ഷ്യഫലങ്ങളും അന്നവും ആരും മുറിക്കരുത്. ബ്രാഹ്മണരുടെ മൂലഫലങ്ങളെ ജ്ഞാനികൾ ധർമ്മമെന്നു പറയുന്നു.
12.89.2
ब्राह्मणेभ्योऽतिरिक्तं च भुञ्जीरन्नितरे जनाः ।
न ब्राह्मणोपरोधेन हरेदन्यः कथंचन ॥ १२.८९.२ ॥
ബ്രാഹ്മണർക്ക് നൽകിയ ശേഷം മിച്ചമുള്ളത് മറ്റുള്ളവർ ഭക്ഷിക്കണം. ബ്രാഹ്മണരെ ഉപദ്രവിച്ച് മറ്റൊരാൾ ഒരുവിധത്തിലും എടുക്കരുത്.
12.89.3
विप्रश्चेत्त्यागमातिष्ठेदाख्याया वृत्तिकर्शितः ।
परिकल्यास्य वृत्तिः स्यात्सदारस्य नराधिप ॥ १२.८९.३ ॥
ബ്രാഹ്മണൻ ഉപജീവനമില്ലായ്മയാൽ ക്ഷീണിച്ച് ത്യാഗം സ്വീകരിച്ചാൽ, ഹേ നരാധിപാ, അവനും ഭാര്യയ്ക്കും ഉപജീവനം ഏർപ്പെടുത്തണം.
12.89.4
स चेन्नोपनिवर्तेत वाच्यो ब्राह्मणसंसदि ।
कस्मिन्निदानीं मर्यादामयं लोकः करिष्यति ॥ १२.८९.४ ॥
അവൻ തിരിച്ചുവന്നില്ലെങ്കിൽ, ബ്രാഹ്മണസഭയിൽ അവനോട് പറയണം: ഇപ്പോൾ ഈ ലോകം ഏത് മര്യാദ പാലിക്കും?
12.89.5
असंशयं निवर्तेत न चेत्त्यक्ष्यत्यतः परम् ।
पूर्वं परोक्षं वक्तव्यमेतत्कौन्तेय शाश्वतम् ॥ १२.८९.५ ॥
സംശയമില്ലാതെ അവൻ തിരിച്ചുവന്നില്ലെങ്കിൽ, പിന്നീട് ഉപേക്ഷിക്കും. അതിനാൽ ആദ്യം രഹസ്യമായി ഇത് പറയണം — ഹേ കൗന്തേയാ, ഇത് ശാശ്വതമാണ്.
12.89.6
आहुरेतज्जना ब्रह्मन्न चैतच्छ्रद्दधाम्यहम् ।
निमन्त्र्यश्च भवेद्भोगैरवृत्त्या च तदा चरेत् ॥ १२.८९.६ ॥
ജനങ്ങൾ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു, ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, പക്ഷേ ഞാൻ ഇതു വിശ്വസിക്കുന്നില്ല. ഭോഗങ്ങൾക്ക് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടവൻ, ഉപജീവനമില്ലാത്തപ്പോൾ അപ്പോൾ അങ്ങനെ പെരുമാറണം.
12.89.7
कृषिगोरक्ष्यवाणिज्यं लोकानामिह जीवनम् ।
ऊर्ध्वं चैव त्रयी विद्या सा भूतान्भावयत्युत ॥ १२.८९.७ ॥
കൃഷി, ഗോരക്ഷ, വാണിജ്യം ഇവയാണ് ഈ ലോകത്ത് ജനങ്ങളുടെ ജീവിതമാർഗ്ഗം; മുകളിൽ ത്രയീ വിദ്യയുണ്ട്, അത് ജീവജാലങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.
12.89.8
तस्यां प्रपतमानायां ये स्युस्तत्परिपन्थिनः ।
दस्यवस्तद्वधायेह ब्रह्मा क्षत्रमथासृजत् ॥ १२.८९.८ ॥
ആ ക്രമം തകർന്നുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ, അതിന്റെ എതിരാളികളായ ദസ്യുക്കളെ വധിക്കാൻ ബ്രഹ്മാവ് ക്ഷത്രിയവർണ്ണത്തെ സൃഷ്ടിച്ചു.
12.89.9
शत्रूञ्जय प्रजा रक्ष यजस्व क्रतुभिर्नृप ।
युध्यस्व समरे वीरो भूत्वा कौरवनन्दन ॥ १२.८९.९ ॥
ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനേ, പ്രജകളെ രക്ഷിക്കൂ; രാജാവേ, യജ്ഞങ്ങളാൽ യജിക്കൂ. കൗരവനന്ദനാ, വീരനായി യുദ്ധത്തിൽ പൊരുതൂ.
12.89.10
संरक्ष्यान्रक्षते राजा स राजा राजसत्तमः ।
ये केचित्तान्न रक्षन्ति तैरर्थो नास्ति कश्चन ॥ १२.८९.१० ॥
സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടവരെ രാജാവ് സംരക്ഷിക്കുന്നു; അവനാണ് ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവ്. അവരെ സംരക്ഷിക്കാത്തവരാൽ യാതൊരു പ്രയോജനവുമില്ല.
12.89.11
सदैव राज्ञा योद्धव्यं सर्वलोकाद्युधिष्ठिर ।
तस्याद्धेतोर्हि भुञ्जीत मनुष्यानेव मानवः ॥ १२.८९.११ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, രാജാവ് എപ്പോഴും എല്ലാ ലോകങ്ങളുമായി (ആപത്തുകളുമായി) പൊരുതണം; അതിനുവേണ്ടിയാണ് മനുഷ്യൻ മനുഷ്യരെ തന്നെ പോഷിപ്പിക്കേണ്ടത്.
12.89.12
आन्तरेभ्यः परान्रक्षन्परेभ्यः पुनरान्तरान् ।
परान्परेभ्यः स्वान्खेभ्यः सर्वान्पालय नित्यदा ॥ १२.८९.१२ ॥
ഉള്ളിലുള്ളവരിൽ നിന്ന് പുറത്തുള്ളവരെയും, പുറത്തുള്ളവരിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ഉള്ളിലുള്ളവരെയും സംരക്ഷിച്ച്; പുറത്തുള്ളവരിൽ നിന്ന് സ്വന്തക്കാരെയും, സ്വന്തക്കാരിൽ നിന്ന് എല്ലാവരെയും എപ്പോഴും കാക്കുക.
12.89.13
आत्मानं सर्वतो रक्षन्राजन्रक्षस्व मेदिनीम् ।
आत्ममूलमिदं सर्वमाहुर्वै विदुषो जनाः ॥ १२.८९.१३ ॥
രാജാവേ, എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നും നിന്നെത്തന്നെ രക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ഭൂമിയെ രക്ഷിക്കുക. ഇതെല്ലാം ആത്മാവിൽ വേരൂന്നിയതാണെന്ന് വിദ്വാന്മാർ പറയുന്നു.
12.89.14
किं छिद्रं कोनु सङ्गो मे किंवाऽस्त्यविनिपातितम् ।
कुतो मामाश्रयेद्दोष इति नित्यं विचिन्तयेत् ॥ १२.८९.१४ ॥
എന്നിൽ എന്ത് ദ്വാരമുണ്ട്, എന്റെ ആസക്തി എന്താണ്, ഇതുവരെ വീഴ്ത്തപ്പെടാത്ത ദോഷം എന്താണ്, എന്റെ മേൽ ദോഷം എവിടെനിന്നു വരാം — ഇങ്ങനെ എപ്പോഴും ചിന്തിക്കണം.
12.89.15
अतीतदिवसे वृत्तं प्रशंसन्ति न वा पुनः ।
गुप्तैश्चारैरनुमतैः पृथिवीमनुसारयेत् ॥ १२.८९.१५ ॥
കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിലെ പെരുമാറ്റത്തെ ജനങ്ങൾ പ്രശംസിക്കുന്നുണ്ടോ ഇല്ലയോ, വീണ്ടും — വിശ്വസ്തരായ രഹസ്യ ചാരന്മാരാൽ ഭൂമിയെ അന്വേഷിക്കണം.
12.89.16
जानीत यदि मे वृत्तं प्रशंसन्ति न वा पुनः ।
कच्चिद्रोचेज्जनपदे कच्चिद्राष्ट्रे च मे वशः ॥ १२.८९.१६ ॥
എന്റെ പെരുമാറ്റത്തെ ജനങ്ങൾ പ്രശംസിക്കുന്നുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്ന് നീ അറിയുമെങ്കിൽ — എന്റെ പെരുമാറ്റം ജനപദത്തിൽ പ്രിയമാണോ, രാഷ്ട്രത്തിൽ എന്റെ നിയന്ത്രണമുണ്ടോ എന്നും.
12.89.17
धर्मज्ञानां धृतिमतां संग्रामेष्वपलायिनाम् ।
राष्ट्रे तु येऽनुजीवन्ति ये तु राज्ञोऽनुजीविनः ॥ १२.८९.१७ ॥
ധർമ്മം അറിയുന്നവർ, ധൈര്യമുള്ളവർ, യുദ്ധങ്ങളിൽ ഓടാത്തവർ — രാഷ്ട്രത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവരും രാജാവിനെ ആശ്രയിച്ചു ജീവിക്കുന്നവരും.
12.89.18
अमात्यानां च सर्वेषां मध्यस्थानां च सर्वशः ।
ये च त्वाऽभिप्रशंसेयुर्निन्देयुरथवा पुनः ॥ १२.८९.१८ ॥
എല്ലാ അമാത്യന്മാരിലും മധ്യസ്ഥന്മാരിലും, നിന്നെ പ്രശംസിക്കുന്നവരും, അല്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും നിന്നെ നിന്ദിക്കുന്നവരും.
12.89.19
सर्वान्सुपरिणीतांस्तान्कारयेथा युधिष्ठिर ।
एकान्तेन हि सर्वेषां न शक्यं तात रोचितुम्।
मित्रामित्रमथो मध्यं सर्वभूतेषु भारत ॥ १२.८९.१९ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, അവരെയെല്ലാം നന്നായി വിവാഹം ചെയ്യിച്ച് സ്ഥിരപ്പെടുത്തുക. കുഞ്ഞേ, എല്ലാവരെയും പൂർണ്ണമായി പ്രസാദിപ്പിക്കുക സാധ്യമല്ല. ഭാരതാ, സർവ്വജീവികളിലും മിത്രങ്ങളും ശത്രുക്കളും മധ്യസ്ഥരും ഉണ്ട്.
12.89.20
तुल्यबाहुबलानां च तुल्यानां च गुणैरपि ।
कथं स्यादधिकः कश्चित्स च भुञ्जीत मानवान् ॥ १२.८९.२० ॥
തുല്യമായ ബാഹുബലവും ഗുണങ്ങളിലും തുല്യരായവരിൽ ഒരാൾ എങ്ങനെ അധികനാകും? അവൻ മനുഷ്യരെ എങ്ങനെ ഭരിക്കും?
12.89.21
यच्चरा ह्यचरानद्युरदंष्ट्रान्दंष्ट्रिणस्तथा ।
आशीविषा इव क्रुद्धा भुजङ्गान्भुजगा इव ॥ १२.८९.२१ ॥
ചലിക്കുന്നവ നിശ്ചലമായവയെ തിന്നുന്നു; പല്ലില്ലാത്തവയെ പല്ലുള്ളവ തിന്നുന്നു; കോപിച്ച വിഷസർപ്പങ്ങൾ മറ്റു സർപ്പങ്ങളെ വിഴുങ്ങുന്നതുപോലെ.
12.89.22
एतेभ्यश्चाप्रमत्तः स्यात्सदा शत्रोर्युधिष्ठिर ।
भारुण्डसदृशा ह्येते निपतन्ति प्रमादतः ॥ १२.८९.२२ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, ഇവരിൽനിന്നും ശത്രുവിൽനിന്നും എപ്പോഴും ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കണം; ഇവർ ഭാരുണ്ഡ പക്ഷികളെപ്പോലെ അശ്രദ്ധയാൽ പതിക്കും.
12.89.23
कच्चित्ते वणिजो राष्ट्रे नोद्विजन्ति करार्दिताः ।
क्रीणन्तो बहुनाऽल्पेन कान्तारकृतविश्रमाः ॥ १२.८९.२३ ॥
നിന്റെ രാജ്യത്തെ വ്യാപാരികൾ നികുതികളാൽ പീഡിതരായി അസ്വസ്ഥരാകുന്നില്ലല്ലോ? കുറച്ചുകൊണ്ട് ഏറെ വാങ്ങി, കാട്ടുവഴികളിൽ വിശ്രമിക്കുന്നവർ അവർ.
12.89.24
कच्चित्कृषिकरा राष्ट्रं न जहत्यतिपीडिताः ।
ये बहन्ति धुरं राज्ञां ते भरन्तीतरानपि ॥ १२.८९.२४ ॥
നിന്റെ കർഷകർ അത്യധികം പീഡിതരായി രാജ്യം ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ലല്ലോ? രാജാക്കന്മാരുടെ ഭാരം ചുമക്കുന്നവർ തന്നെയാണ് മറ്റുള്ളവരെയും പോറ്റുന്നത്.
12.89.25
आलस्येन हृतः पादः पादः पाषण्डमाश्रितः ।
राजानं सेवते पादः पादः कृषिमुपाश्रितः ॥ १२.८९.२५ ॥
അലസതയാൽ ഒരു പാദം അപഹരിക്കപ്പെടുന്നു; ഒരു പാദം പാഷണ്ഡത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നു; ഒരു പാദം രാജാവിനെ സേവിക്കുന്നു; ഒരു പാദം കൃഷിയെ ആശ്രയിക്കുന്നു.
12.89.26
एकपादं त्रयः पादा भक्षयन्ति दिनेदिने ।
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पादं रक्ष युधिष्ठिर ॥ १२.८९.२६ ॥
ഒരു പാദത്തെ മൂന്നു പാദങ്ങൾ ദിനംപ്രതി ഭക്ഷിക്കുന്നു; അതിനാൽ, യുധിഷ്ഠിരാ, എല്ലാ പ്രയത്നത്തോടും കൂടി ആ പാദത്തെ രക്ഷിക്കുക.
12.89.27
इतो दत्तेन जीवन्ति देवाः पितृगणास्तथा ।
मानुषोरगरक्षांसि वयांसि पशवस्तथा ॥ १२.८९.२७ ॥
ഇതിൽ നിന്ന് നൽകപ്പെടുന്നതിനാൽ ദേവന്മാരും പിതൃഗണങ്ങളും ജീവിക്കുന്നു; അതുപോലെ മനുഷ്യരും സർപ്പങ്ങളും രാക്ഷസരും പക്ഷികളും മൃഗങ്ങളും.
12.89.28
एषा ते राष्ट्रवृत्तिश्च राज्ञां गुप्तिश्च भारत ।
प्रोक्तोद्दिश्यैतमेवार्थं भूयो वक्ष्यामि पा…व ॥ १२.८९.२८ ॥
ഭാരതാ, ഇതാണ് രാഷ്ട്രവൃത്തിയും രാജാക്കന്മാരുടെ സംരക്ഷണവും; ഈ വിഷയം ഉദ്ദേശിച്ച് ഞാൻ വീണ്ടും പറയാം, പാ…വ.