Mahābhārata · Adhyāya 13.167
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.167.1
प्रभवश्चाप्ययस्तात वर्णितस्तेऽनुपूर्वशः ।
तथाऽध्यात्माधेभूतं च तथैवात्राधिदैवतम् ॥ १३.१६७.१ ॥
Lieber Sohn, dir wurden Ursprung und Auflösung der Reihe nach dargelegt, ebenso das Innere des Selbst (adhyātma), das Elementare (adhibhūta) und hier das Göttliche (adhidaivata).
13.167.2
निखिलेन तु वक्ष्यामि दैवतानि ह देहिनाम् ।
यान्याश्रितेषु देहेषु यानि पृच्छसि शङ्कर ॥ १३.१६७.२ ॥
O Śaṅkara, ich werde dir vollständig die Gottheiten nennen, die in den Körpern der Verkörperten wohnen, und alles, wonach du fragst.
13.167.3
वाच्यग्निस्त्वथ जिह्वायां सोमः प्राणे तु मारुतः ।
रूपे चाप्यथ नक्षत्रं जिह्वायां चाप एव तु ॥ १३.१६७.३ ॥
In der Rede ist Agni; in der Zunge Soma; im Atem der Wind. In der Gestalt ist auch das Sternbild, und in der Zunge die Wasser.
13.167.4
नाभ्यां समुद्रश्च विभुर्नखरोम तथैव च ।
वनस्पतिवनौषध्यस्त्वङ्गेषु मरुतस्तथा ॥ १३.१६७.४ ॥
Im Nabel sind das Meer und der Allgegenwärtige; ebenso in Nägeln und Haar. Bäume und Waldkräuter sind in Haut und Gliedern, und ebenso die Winde.
13.167.5
संवत्सराः पर्वसु च आकाशे दैवमानुषे ।
उदाने विद्युदभवद्व्याने पर्जन्य एव च ॥ १३.१६७.५ ॥
Die Jahre sind in den Gelenken, und im Himmel das Göttliche und das Menschliche. Im aufsteigenden Atem entstand der Blitz, und im durchdringenden Atem der Regengott Parjanya.
13.167.6
स्तनयोरेव चाकाशं बले चेन्द्रस्तथैव च ।
मनसोऽप्यथ चेशानस्त्वपाने रुद्र एव च ॥ १३.१६७.६ ॥
In den Brüsten ist der Raum, und in der Kraft ebenso Indra. Im Geist ist auch Īśāna, und im absteigenden Atem Rudra.
13.167.7
गन्धर्वाप्सरसो व्याने सत्ये मित्रश्च शङ्कर ।
प्रज्ञायां वरुणश्चैव चक्षुष्यादित्य एव च ॥ १३.१६७.७ ॥
Im Atem Vyāna sind die Gandharvas und Apsarasen; in der Wahrheit Mitra, o Śaṅkara; in der Weisheit Varuṇa, und im Auge der Sonnengott Āditya.
13.167.8
शरीरे पृथिवी चैव पादयोर्विष्णुरेव च ।
पायौ मित्रस्तथोपस्थे प्रजापतिररिंदम ॥ १३.१६७.८ ॥
Im Körper ist die Erde, und in den Füßen Viṣṇu; im After Mitra, ebenso in den Genitalien Prajāpati, o Bezwinger der Feinde.
13.167.9
मूर्ध्नि चैव दिशः प्राहुर्बुद्धौ ब्रह्मा प्रतिष्ठितः ।
बुध्यमानोऽऽत्मनिष्ठः स्यादधिष्ठाता तु शङ्करः ॥ १३.१६७.९ ॥
Im Haupt, so sagt man, sind die Himmelsrichtungen; im Verstand ist Brahmā gegründet. Für den, der wach und im Selbst gefestigt ist, ist der waltende Herr Śaṅkara.
13.167.10
अबुद्धश्चाभवत्तस्माद्बुध्यमानान्न संशयः ।
आभ्यामन्यः परो बुद्धो वेदवादेषु शङ्कर ॥ १३.१६७.१० ॥
Daher wurde der Unwissende wach, ohne Zweifel. Abgesehen von diesen beiden ist das höchste Erwachen in den Lehren der Veden zu finden, o Śaṅkara.
13.167.11
यदाश्रितानि देहेषु दैवतानि पृथक्पृथक् ।
योऽग्नये जायते नित्यमात्मयाजी समाहितः ॥ १३.१६७.११ ॥
Wer beständig dem Agni die Gottheiten darbringt, die gesondert in den Körpern wohnen, gesammelt und gesammelt, ist ein Opferer seiner selbst.
13.167.12
य एवमनुपश्येत दैवतानि समाहितः ।
सोत्र योगी भवत्येव य एवमनुपश्यति।
स सर्वज्ञयाजिभ्यो ह्यात्मयाजी विशिष्यते ॥ १३.१६७.१२ ॥
Wer so gesammelt die Gottheiten erblickt, wird hier selbst ein Yogin; und wer so erblickt, der Opferer seiner selbst, übertrifft alle Opferer, die alles wissen.
13.167.13
मुखे जुहोति यो नित्यं कृत्स्नं विश्वमिदं जगत् ।
सोत्मवित्प्रोच्यते तज्ज्ञैर्महादेव महात्मभिः ॥ १३.१६७.१३ ॥
Wer stets diese ganze Welt in seinen Mund als Opfergabe darbringt, der wird von den großen Seelen, die dies wissen, Selbstkenner genannt, o Mahādeva.
13.167.14
सर्वेभ्यः परमेभ्यो वै दैवतेभ्यो ह्यात्मयाजिना ।
गन्तव्यं परमाकाङ्क्षन्परमेव च चिन्तयन् ॥ १३.१६७.१४ ॥
Der Selbstopferer muss über alle höchsten Gottheiten hinausgehen, das Höchste ersehnend und nur über das Höchste meditierend.
13.167.15
यथा संक्रमते देहाद्देही त्रिपुरसूदन ।
तथास्य स्थानमाख्यास्ये पृथक्त्वेनेह शङ्कर ॥ १३.१६७.१५ ॥
So wie der Verkörperte aus dem Leib hinübergeht, o Vernichter von Tripura, so will ich hier seine Stätte einzeln darlegen, o Śaṅkara.
13.167.16
पादाभ्यां वैष्णवं स्थानमाप्नोति विनियोजनात् ।
पायुना मित्रमाप्नोति उपस्थेन प्रजापतिम् ॥ १३.१६७.१६ ॥
Durch den Gebrauch der Füße erlangt er den Sitz Viṣṇus; durch den After erlangt er Mitra, und durch das Geschlechtsorgan erlangt er Prajāpati.
13.167.17
नाभ्या च वारुणं स्थानं स्तनाभ्यां तु भवो लभेत् ।
बाहुभ्यां वासवं स्थानं श्रोत्राभ्यामाप्नुयाद्दिशः।
आदित्यं चक्षुषा स्थानं मूर्ध्ना ब्रह्मण एव च ॥ १३.१६७.१७ ॥
Durch den Nabel soll man den Sitz Varuṇas erlangen, durch die Brüste Bhava; durch die Arme den Sitz Vāsavas (Indras), durch die Ohren soll man die Himmelsrichtungen erlangen. Durch die Augen den Sitz Ādityas, und durch den Scheitel den Brahmās.
13.167.18
अथ मूर्धसु यः प्राणान्धारयेत समाहितः ।
बुद्ध्या मानमवाप्नोति द्रव्यावस्थं च संशयः ॥ १३.१६७.१८ ॥
Wer dann, gesammelt, die Lebensatem im Scheitel festhält, erlangt durch den Verstand Ehre und auch den Zustand der Substanz; daran ist kein Zweifel.
13.167.19
अव्यक्तात्परमं शुद्धमप्रमेयमनामयम् ।
तमाहुः परमं नित्यं यद्यदाप्नोति बुद्धिमान् ॥ १३.१६७.१९ ॥
Jenseits des Unmanifesten, das Höchste, Reine, Unermessliche, Leidfreie: Das nennt man das Höchste und Ewige, was der Weise erlangt.
13.167.20
बुध्यमानाप्रबुद्धाभ्यां स बुद्ध इति पठ्यते ।
बुध्यमानमबुद्धश्च नित्यमेवानुपश्यति ॥ १३.१६७.२० ॥
Dadurch, dass er wach ist und nicht wach ist, wird er 'der Erwachte' genannt; den Wachenden und den Nichtwachenden sieht er stets.
13.167.21
विकारपुरुषस्त्वेष बुध्यमान इति स्मृतः ।
पञ्चविंशतितत्वं तत्प्रोच्यते तत्र संशयः ॥ १३.१६७.२१ ॥
Diese veränderte Person gilt als 'die Wache'; sie wird zusammen mit den fünfundzwanzig Prinzipien dargelegt, und darüber besteht Zweifel.
13.167.22
स एष प्रकृतिस्थत्वात्तस्थुरित्युपदिश्यते ।
महानात्मा महादेव महानत्राधितिष्ठति ॥ १३.१६७.२२ ॥
Weil er in der Natur verweilt, wird er als 'der Feststehende' gelehrt; das große Selbst, der große Gott, der Große wohnt hier.
13.167.23
अधिष्ठानादधिष्ठाता प्रोच्यते शास्त्रदर्शनात् ।
एष चेतयते देव मोहजालमबुद्धिमान् ॥ १३.१६७.२३ ॥
Vom Substrat her wird er der Innewohnende genannt, nach der Schau der Schriften; dieser Gott nimmt das Netz der Verblendung wahr, als Unweiser.
13.167.24
अव्यक्तस्यैव साधर्म्यमेतदाहुर्मनीषिणः ।
सोहं सोहमतो नित्यादज्ञानादिति मन्यते ॥ १३.१६७.२४ ॥
Die Weisen sagen, dies sei die eigentliche Ähnlichkeit des Unmanifesten; 'Ich bin jenes, ich bin jenes' — aus ewiger Unwissenheit meint er dies.
13.167.25
यदि बुध्यति चैवायं मन्येयमिति भास्वरः ।
न प्रबुद्धो न वर्तेत पानीयं मत्स्यको यथा ॥ १३.१६७.२५ ॥
Wenn dieser Leuchtende begreift und denkt: »Ich denke dies«, und er, obwohl erwacht, nicht handelt, so ist er wie ein Fisch im Wasser.
13.167.26
देवता निखिलेनैताः प्रोक्तास्त्रिभुवनेश्वर ।
योगकृत्यं तु तावन्मे त्वं निबोधानुपूर्वशः ॥ १३.१६७.२६ ॥
O Herr der drei Welten, diese Gottheiten sind vollständig dargelegt worden. Nun höre von mir der Reihe nach die Aufgabe des Yoga.
13.167.27
शून्यागारेष्वरण्येषु सागरे वा गुहासु वा ।
विष्टम्भयित्वा त्रीन्दण्डानवाप्तो ह्यद्वयो भवेत् ॥ १३.१६७.२७ ॥
In leeren Häusern, in Wäldern, im Meer oder in Höhlen, nachdem man die drei Stäbe gezügelt hat, erlangt man gewiss die Nicht-Zweiheit.
13.167.28
प्राङ्मुखोदङ्मुखो वापि तथा पश्चान्मुखोपि वा ।
दक्षिणावदनो वापि बद्ध्वा विधिवदासनम् ॥ १३.१६७.२८ ॥
Nach Osten, Norden, Westen oder Süden gewandt, soll man sich, nachdem man den Sitz ordnungsgemäß eingenommen hat, niederlassen.
13.167.29
स्वस्तिकेनोपसंविष्टः कायमुन्नाम्य भास्वरम् ।
यथोपदिष्टं गुरुणा तथा तद्ब्रह्म धारयेत् ॥ १३.१६७.२९ ॥
In der Svastika-Haltung sitzend, den Körper leuchtend aufgerichtet, soll man jenes Brahman festhalten, so wie es der Lehrer unterwiesen hat.
13.167.30
लघ्वाहारो यतो दान्तस्त्रिकालपरिवर्जकः ।
मूत्रोत्सर्गपुरीषाभ्यामाहारे च समाहितः ॥ १३.१६७.३० ॥
Wer leicht isst, selbstbeherrscht und gezähmt ist, sich zu den drei Zeiten enthält und bei Harnlassen, Stuhlgang und Essen gesammelt bleibt.
13.167.31
शेषकालं तु युञ्जीत मनसा सुसमाहितः ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यो मनसा विनिवर्तयेत् ॥ १३.१६७.३१ ॥
In der übrigen Zeit soll man sich, mit gesammeltem Geist, dem Yoga widmen; mit dem Geist soll man die Sinne von ihren Objekten abwenden.
13.167.32
मनस्तथैव सङ्गृह्य बुद्ध्या बुद्धिमतां वर ।
विधावमानं धैर्येण विस्फुरन्तमितस्ततः ॥ १३.१६७.३२ ॥
O Bester der Weisen, ebenso soll man den Geist durch den Verstand zügeln und mit Standhaftigkeit bändigen, wenn er hierhin und dorthin läuft und zittert.
13.167.33
निरुध्य सर्वसङ्कल्पांस्ततो वै स्थिरतां व्रजेत् ।
एकाग्रस्तद्विजानीयात्सर्वं गुह्यतमं परम् ॥ १३.१६७.३३ ॥
Nachdem man alle Vorsätze gezügelt hat, soll man dann wahrlich zur Festigkeit gelangen; einspitzig soll man dies erkennen — alles dies ist das höchste und geheimste.
13.167.34
निवातस्थ इवालोलो यथा दीपोऽतिदीप्यते ।
ऊर्ध्वमेव न तिर्यक्च तथैवाभ्रान्ति ते मनः ॥ १३.१६७.३४ ॥
Wie eine Lampe an einem windstillen Ort, unbewegt, hell leuchtet, so möge dein Geist nur nach oben gerichtet sein, nicht seitwärts, ohne umherzuschweifen.
13.167.35
हृदिस्थस्तिष्ठते योसौ तस्यैवाभिमुखो यदा ।
मनो भवति देवेश पाषाणमिव निश्चलम् ॥ १३.१६७.३५ ॥
Wenn der Geist sich jenem zuwendet, der im Herzen weilt, o Herr der Götter, dann wird der Geist unbeweglich wie ein Stein.
13.167.36
स निर्जने विनिर्घोषे सघोषे चाऽऽवसञ्जने ।
युक्तो यो न विकम्पेत योगी योगविधिः श्रुतः ॥ १३.१६७.३६ ॥
Wer, im Yoga vertieft, nicht zittert, sei es an einem einsamen Ort, an einem stillen Ort, an einem lärmenden Ort oder in einer Wohnstätte der Menschen — er ist der Yogin; so ist die Methode des Yoga, wie sie gehört worden ist.
13.167.37
ततः पश्यति तद्ब्रह्म ज्वलदात्मनि संस्थितम् ।
विद्युदम्बुधरे यद्वत्तद्वदेकमनाश्रयम् ॥ १३.१६७.३७ ॥
Dann sieht er jenes Brahman, das im leuchtenden Selbst gegründet ist, wie der Blitz in der Wolke: eins und ohne Stütze.
13.167.38
तमस्यगाधे तिष्ठन्तं निस्तमस्कमचेतनम् ।
चेतयानमचेतं च दीप्यमानं स्वतेजसा ॥ १३.१६७.३८ ॥
Im unergründlichen Dunkel verweilend und doch frei von Finsternis; bewusstlos, Bewusstsein gebend und doch unbewusst; durch den eigenen Glanz leuchtend.
13.167.39
अङ्गष्ठपर्वमात्रं तन्नैश्रेयसमनिन्दितम् ।
महद्भूतमनन्तं च स्वतन्त्रं विगतज्वरम् ॥ १३.१६७.३९ ॥
Es ist so groß wie ein Daumenglied und doch das höchste Heil, makellos, ein großes Wesen, unendlich, selbstständig und frei von Fieber.
13.167.40
ज्योतिषां ज्योतिषं देवं विष्णुमत्यन्तनिर्मलम् ।
नारायणमणीयांसमीश्वराणामधीश्वरम् ॥ १३.१६७.४० ॥
Das Licht der Lichter, der Gott Viṣṇu, völlig rein, Nārāyaṇa, feiner als das Feine, der Herr der Herren.
13.167.41
विश्वतः परमं नित्यं विश्वं नारायणं प्रभुम् ।
अविज्ञाय निमज्जन्ति लोकाः संसारसागरे ॥ १३.१६७.४१ ॥
Wer Nārāyaṇa nicht erkennt, den Herrn jenseits des Weltalls, ewig, das Weltall selbst, der versinkt im Ozean des Daseins.
13.167.42
यं दृष्ट्वा यतयस्तात न शोचन्ति गतज्वराः ।
जन्ममृत्युभयान्मुक्तास्तीर्णाः संसारसागरम् ॥ १३.१६७.४२ ॥
Lieber, wer ihn schaut, über den trauern die Asketen nicht; frei von Fieber, befreit von der Furcht vor Geburt und Tod, überqueren sie den Ozean des Daseins.
13.167.43
अणिमा लघिमा भूमा प्राप्तिः प्राकम्यमेव च ।
ईशित्वं च वशित्वं च यत्र कामावसायिता।
एतदष्टुगुणं योगं योगानाममितं स्मृतम् ॥ १३.१६७.४३ ॥
Aṇimā, laghimā, bhūmā, prāpti, prākāmya, īśitva und vaśitva, und jenes, wo das Verlangen erfüllt wird: Dieser Yoga der acht Eigenschaften gilt als der erste unter unzähligen Yogas.
13.167.44
दृष्ट्वात्मानं निरात्मानमप्रमेयं सनातनम् ।
ते विशन्ति शरीराणि योगेनानेन भास्वरम्।
दैत्यदेवमनुष्याणां बलेन बलवत्तमाः ॥ १३.१६७.४४ ॥
Nachdem sie das Selbst als Nicht-Selbst, unermesslich und ewig gesehen haben, treten sie durch diesen Yoga in strahlende Körper ein — die Mächtigsten unter Dämonen, Göttern und Menschen.
13.167.45
एतत्तत्वमनाद्यन्तं यद्भवाननुपृच्छति ।
नित्यं वयमुपास्यामो योगधर्मं सनातनम् ॥ १३.१६७.४५ ॥
Diese Wahrheit, die ohne Anfang und Ende ist, nach der du fragst — wir üben stets jenen ewigen Dharma des Yoga.
13.167.46
योगधर्मान्न धर्मोस्ति गरीयान्सुरसत्तम ।
एतद्धर्म हि धर्माणामपुनर्भवसंस्कृतम् ॥ १३.१६७.४६ ॥
Größer als der Dharma des Yoga gibt es keinen anderen Dharma, o Bester der Götter; dieser Dharma, verfeinert zur Nicht-Wiedergeburt, ist der erste unter allen Dharmas.
13.167.47
तत्वतः परमस्तीस्ति केचिदाहुर्मनीषिणः ।
केचिदाहुः परं नास्ति ये ज्ञानफलमाश्रिताः ॥ १३.१६७.४७ ॥
In Wahrheit sagen einige Weise, es gebe ein Höchstes; andere aber, die sich auf die Frucht des Wissens stützen, sagen, es gebe kein Höchstes.
13.167.48
ज्ञानस्थः पुरुषस्त्वेष विकृतः स्वेन वर्णितः ।
ये ध्यानेनानुपश्यन्ति नित्यं योगपरायणाः ॥ १३.१६७.४८ ॥
Diese Person, im Wissen gegründet, erscheint gegenüber ihrer eigenen Natur verändert, weil sie von sich selbst beschrieben wird; die dem Yoga ergebenen, die sie beständig durch Meditation sehen, erkennen sie wahrhaftig.
13.167.49
तमेव पुरुषं देवं केचिदेव महेश्वर ।
नित्यमन्यतमाः प्राहुर्ज्ञानं परमकं स्मृतम् ॥ १३.१६७.४९ ॥
O Maheśvara, manche nennen jenen selbigen Puruṣa, den Gott, immer auch anders; das gilt als höchstes Wissen.
13.167.50
ज्ञानमेव विनिर्मुक्ताः सांख्या गच्छन्ति केवलम् ।
चिन्ताध्यात्मनि चान्यत्र योगाः परमबुद्धयः ॥ १३.१६७.५० ॥
Die Sāṅkhya, allein durch Wissen völlig befreit, gelangen nur dorthin; und die Yogins von höchstem Verstand gelangen dorthin in der Betrachtung des Selbst und anderswo.
13.167.51
उक्तमेतावदेतत्ते योगदर्शनमुत्तमम् ।
साङ्ख्यज्ञानं प्रवक्ष्यामि परिसंख्याविदर्शनम् ॥ १३.१६७.५१ ॥
Bis hierher wurde dir diese vortreffliche Lehre des Yoga dargelegt; nun werde ich das Sāṅkhya-Wissen darlegen, die Lehre der Aufzählung.