மகாபாரதம் · அத்தியாயம் 13.167
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.167.1
प्रभवश्चाप्ययस्तात वर्णितस्तेऽनुपूर्वशः ।
तथाऽध्यात्माधेभूतं च तथैवात्राधिदैवतम् ॥ १३.१६७.१ ॥
அன்பனே! உன்னிடம் படைப்பும் ஒடுக்கமும் வரிசைக்கிரமமாக விவரிக்கப்பட்டன; அவ்வாறே அத்யாத்மம், அதிபூதம், மற்றும் இங்கே அதிதைவதமும்.
13.167.2
निखिलेन तु वक्ष्यामि दैवतानि ह देहिनाम् ।
यान्याश्रितेषु देहेषु यानि पृच्छसि शङ्कर ॥ १३.१६७.२ ॥
சங்கரரே! உடல்களில் வாழும் தேவதைகள் எவையோ, அவற்றையும் நீ கேட்பவற்றையும் முழுமையாக நான் கூறுவேன்.
13.167.3
वाच्यग्निस्त्वथ जिह्वायां सोमः प्राणे तु मारुतः ।
रूपे चाप्यथ नक्षत्रं जिह्वायां चाप एव तु ॥ १३.१६७.३ ॥
பேச்சில் அக்னி; நாக்கில் சோமன்; மூச்சில் மாருதன். உருவில் நட்சத்திரமும்; நாக்கில் நீரும் உண்டு.
13.167.4
नाभ्यां समुद्रश्च विभुर्नखरोम तथैव च ।
वनस्पतिवनौषध्यस्त्वङ्गेषु मरुतस्तथा ॥ १३.१६७.४ ॥
தொப்புளில் கடலும் விபுவும்; நகங்களிலும் மயிர்களிலும் அவ்வாறே. தாவரங்களும் காட்டு மூலிகைகளும் தோலிலும் அங்கங்களிலும்; மருத்துகளும் அவ்வாறே.
13.167.5
संवत्सराः पर्वसु च आकाशे दैवमानुषे ।
उदाने विद्युदभवद्व्याने पर्जन्य एव च ॥ १३.१६७.५ ॥
ஆண்டுகள் மூட்டுகளில்; தெய்வ மானுட ஆகாயத்தில். உதானத்தில் மின்னல் தோன்றியது; வ்யானத்திலும் பர்ஜன்யன்.
13.167.6
स्तनयोरेव चाकाशं बले चेन्द्रस्तथैव च ।
मनसोऽप्यथ चेशानस्त्वपाने रुद्र एव च ॥ १३.१६७.६ ॥
மார்பகங்களிலேயே ஆகாயம்; பலத்தில் இந்திரனும் அவ்வாறே. மனத்திலும் ஈசானன்; அபானத்தில் ருத்ரனும்.
13.167.7
गन्धर्वाप्सरसो व्याने सत्ये मित्रश्च शङ्कर ।
प्रज्ञायां वरुणश्चैव चक्षुष्यादित्य एव च ॥ १३.१६७.७ ॥
வ்யானத்தில் கந்தர்வர்களும் அப்சரஸ்களும்; சத்தியத்தில் மித்திரன், ஓ சங்கரா; ஞானத்தில் வருணனும், கண்ணில் ஆதித்யனும்.
13.167.8
शरीरे पृथिवी चैव पादयोर्विष्णुरेव च ।
पायौ मित्रस्तथोपस्थे प्रजापतिररिंदम ॥ १३.१६७.८ ॥
உடலில் பூமியும்; கால்களில் விஷ்ணுவும்; ஆசனவாயில் மித்திரனும், அவ்வாறே உறுப்பில் பிரஜாபதியும், ஓ அரிந்தமா.
13.167.9
मूर्ध्नि चैव दिशः प्राहुर्बुद्धौ ब्रह्मा प्रतिष्ठितः ।
बुध्यमानोऽऽत्मनिष्ठः स्यादधिष्ठाता तु शङ्करः ॥ १३.१६७.९ ॥
தலையில் திசைகள் என்று சொல்லப்படுகின்றன; புத்தியில் பிரம்மா நிலைகொண்டுள்ளார். விழிப்புடன் ஆத்மநிஷ்டனாக இருப்பவனுக்கு அதிபதி சங்கரனே.
13.167.10
अबुद्धश्चाभवत्तस्माद्बुध्यमानान्न संशयः ।
आभ्यामन्यः परो बुद्धो वेदवादेषु शङ्कर ॥ १३.१६७.१० ॥
ஆகையால் அறிவில்லாதவன் விழிப்புற்றவனாக ஆனான்; இதில் ஐயமில்லை. இவ்விருவரிலிருந்து வேறான மேலான விழிப்பு வேதவாதங்களில் உள்ளது, ஓ சங்கரா.
13.167.11
यदाश्रितानि देहेषु दैवतानि पृथक्पृथक् ।
योऽग्नये जायते नित्यमात्मयाजी समाहितः ॥ १३.१६७.११ ॥
உடல்களில் பிரிந்து பிரிந்து தங்கியுள்ள தெய்வங்களை, அக்கினிக்கு என்றும் அர்ப்பணிப்பவன், ஒருமுகப்பட்ட ஆத்மயாஜி ஆவான்.
13.167.12
य एवमनुपश्येत दैवतानि समाहितः ।
सोत्र योगी भवत्येव य एवमनुपश्यति।
स सर्वज्ञयाजिभ्यो ह्यात्मयाजी विशिष्यते ॥ १३.१६७.१२ ॥
இவ்வாறு ஒருமுகப்பட்டு தெய்வங்களைக் காண்பவன் இங்கேயே யோகியாகிறான்; இவ்வாறு காண்பவன் எல்லாம் அறிந்த யாகம் செய்பவர்களைவிட ஆத்மயாஜியே சிறந்தவன்.
13.167.13
मुखे जुहोति यो नित्यं कृत्स्नं विश्वमिदं जगत् ।
सोत्मवित्प्रोच्यते तज्ज्ञैर्महादेव महात्मभिः ॥ १३.१६७.१३ ॥
எவன் நாளும் வாயில் இந்த முழு உலகையும் ஆகுதியாக அர்ப்பணிக்கிறானோ, அவனை அதை அறிந்த மகாத்மாக்கள் ஆத்மஞானி என்று அழைக்கின்றனர், ஓ மஹாதேவா.
13.167.14
सर्वेभ्यः परमेभ्यो वै दैवतेभ्यो ह्यात्मयाजिना ।
गन्तव्यं परमाकाङ्क्षन्परमेव च चिन्तयन् ॥ १३.१६७.१४ ॥
ஆத்மயாகம் செய்பவன் எல்லா உயர்ந்த தேவர்களையும் கடந்து செல்ல வேண்டும்; உயர்ந்ததையே விரும்பி, உயர்ந்ததையே தியானித்து.
13.167.15
यथा संक्रमते देहाद्देही त्रिपुरसूदन ।
तथास्य स्थानमाख्यास्ये पृथक्त्वेनेह शङ्कर ॥ १३.१६७.१५ ॥
உடலிலிருந்து உடலுடையவன் எவ்வாறு வெளியேறிச் செல்கிறானோ, ஓ த்ரிபுரசூதனா, அவ்வாறே இவனுடைய நிலையை இங்கு தனித்தனியாக கூறுவேன், ஓ சங்கரா.
13.167.16
पादाभ्यां वैष्णवं स्थानमाप्नोति विनियोजनात् ।
पायुना मित्रमाप्नोति उपस्थेन प्रजापतिम् ॥ १३.१६७.१६ ॥
கால்களால் செயல்படுத்தப்படுவதன் மூலம் வைஷ்ணவ நிலையை அடைகிறான்; ஆசனவாயால் மித்திரனையும், பிறப்புறுப்பால் பிரஜாபதியையும் அடைகிறான்.
13.167.17
नाभ्या च वारुणं स्थानं स्तनाभ्यां तु भवो लभेत् ।
बाहुभ्यां वासवं स्थानं श्रोत्राभ्यामाप्नुयाद्दिशः।
आदित्यं चक्षुषा स्थानं मूर्ध्ना ब्रह्मण एव च ॥ १३.१६७.१७ ॥
தொப்புளால் வருணனின் நிலையையும், மார்பகங்களால் பவனையும் பெற வேண்டும்; தோள்களால் வாசவனின் (இந்திரனின்) நிலையையும், செவிகளால் திசைகளையும் அடைய வேண்டும். கண்களால் ஆதித்யனின் நிலையையும், தலையால் பிரம்மனின் நிலையையும்.
13.167.18
अथ मूर्धसु यः प्राणान्धारयेत समाहितः ।
बुद्ध्या मानमवाप्नोति द्रव्यावस्थं च संशयः ॥ १३.१६७.१८ ॥
பின்னர், ஒருமைப்பட்டு தலையின் உச்சியில் பிராணன்களை நிலைநிறுத்துபவன், அறிவால் மதிப்பை அடைகிறான், பொருள்-நிலையையும் அடைகிறான்; இதில் ஐயமில்லை.
13.167.19
अव्यक्तात्परमं शुद्धमप्रमेयमनामयम् ।
तमाहुः परमं नित्यं यद्यदाप्नोति बुद्धिमान् ॥ १३.१६७.१९ ॥
அவ்யக்தத்திற்கு அப்பால் உள்ள, பரமமான, தூய்மையான, அளவிடமுடியாத, நோயற்ற அதையே நித்திய பரமம் என்று கூறுவர்; அறிவுள்ளவன் எதை எதை அடைகிறானோ அதுவே.
13.167.20
बुध्यमानाप्रबुद्धाभ्यां स बुद्ध इति पठ्यते ।
बुध्यमानमबुद्धश्च नित्यमेवानुपश्यति ॥ १३.१६७.२० ॥
விழித்திருப்பவனாலும் விழிக்காதவனாலும் அவன் 'புத்தன்' எனப்படுகிறான்; விழித்திருப்பவனையும் விழிக்காதவனையும் அவன் எப்போதும் காண்கிறான்.
13.167.21
विकारपुरुषस्त्वेष बुध्यमान इति स्मृतः ।
पञ्चविंशतितत्वं तत्प्रोच्यते तत्र संशयः ॥ १३.१६७.२१ ॥
இந்த விகார-புருஷன் 'விழித்திருப்பவன்' என நினைவுகூரப்படுகிறான்; அது இருபத்தைந்து தத்துவங்களுடன் கூறப்படுகிறது, அதில் ஐயம் உண்டு.
13.167.22
स एष प्रकृतिस्थत्वात्तस्थुरित्युपदिश्यते ।
महानात्मा महादेव महानत्राधितिष्ठति ॥ १३.१६७.२२ ॥
அவன் இந்த இயற்கையில் நிலைத்திருப்பதால் 'நிலையானவன்' என உபதேசிக்கப்படுகிறான்; மகான் ஆத்மா, மகாதேவன், மகான் இங்கே நிலைகொண்டிருக்கிறான்.
13.167.23
अधिष्ठानादधिष्ठाता प्रोच्यते शास्त्रदर्शनात् ।
एष चेतयते देव मोहजालमबुद्धिमान् ॥ १३.१६७.२३ ॥
அதிஷ்டானத்திலிருந்து அதிஷ்டாதா எனப்படுகிறான், சாஸ்திர தரிசனத்தால்; இந்த தேவன் மோக வலையை உணர்கிறான், அறிவற்றவன்.
13.167.24
अव्यक्तस्यैव साधर्म्यमेतदाहुर्मनीषिणः ।
सोहं सोहमतो नित्यादज्ञानादिति मन्यते ॥ १३.१६७.२४ ॥
அவ்யக்தத்தின் ஒற்றுமையே இது என்று ஞானியர் கூறுவர்; 'அவனே நான், அவனே நான்' என்று நித்திய அறியாமையால் நினைக்கிறான்.
13.167.25
यदि बुध्यति चैवायं मन्येयमिति भास्वरः ।
न प्रबुद्धो न वर्तेत पानीयं मत्स्यको यथा ॥ १३.१६७.२५ ॥
ஒளிரும் இவன் 'நான் இதை நினைக்கிறேன்' என்று உணர்ந்தால், விழித்திருந்தும் நடக்கக் கூடாது; அது நீரில் மீன் போல.
13.167.26
देवता निखिलेनैताः प्रोक्तास्त्रिभुवनेश्वर ।
योगकृत्यं तु तावन्मे त्वं निबोधानुपूर्वशः ॥ १३.१६७.२६ ॥
மூவுலகின் தலைவரே, இத்தேவதைகள் முழுமையாகக் கூறப்பட்டன. யோகத்தின் கடமையை இப்போது என்னிடமிருந்து முறையாகக் கேள்.
13.167.27
शून्यागारेष्वरण्येषु सागरे वा गुहासु वा ।
विष्टम्भयित्वा त्रीन्दण्डानवाप्तो ह्यद्वयो भवेत् ॥ १३.१६७.२७ ॥
வெற்று இல்லங்களிலோ, காடுகளிலோ, கடலிலோ அல்லது குகைகளிலோ, மூன்று தண்டங்களை அடக்கி, ஒருவன் நிச்சயமாக அத்வைதத்தை அடைகிறான்.
13.167.28
प्राङ्मुखोदङ्मुखो वापि तथा पश्चान्मुखोपि वा ।
दक्षिणावदनो वापि बद्ध्वा विधिवदासनम् ॥ १३.१६७.२८ ॥
கிழக்கு, வடக்கு, மேற்கு அல்லது தெற்கு முகமாக, விதிப்படி ஆசனத்தை அமைத்துக்கொள்ள வேண்டும்.
13.167.29
स्वस्तिकेनोपसंविष्टः कायमुन्नाम्य भास्वरम् ।
यथोपदिष्टं गुरुणा तथा तद्ब्रह्म धारयेत् ॥ १३.१६७.२९ ॥
சுவஸ்திக ஆசனத்தில் அமர்ந்து, உடலை ஒளிரும்படி நிமிர்த்தி, குரு உபதேசித்தபடி அந்த பிரம்மத்தைத் தாங்க வேண்டும்.
13.167.30
लघ्वाहारो यतो दान्तस्त्रिकालपरिवर्जकः ।
मूत्रोत्सर्गपुरीषाभ्यामाहारे च समाहितः ॥ १३.१६७.३० ॥
எளிய உணவை உண்பவனும், அடக்கமுள்ளவனும், மூன்று வேளைகளையும் தவிர்ப்பவனும், சிறுநீர், மலம் கழிப்பதிலும் உண்பதிலும் ஒருமுகப்பட்டவனுமாக இருக்க வேண்டும்.
13.167.31
शेषकालं तु युञ्जीत मनसा सुसमाहितः ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यो मनसा विनिवर्तयेत् ॥ १३.१६७.३१ ॥
மீதமுள்ள நேரத்தில் மனத்தை நன்கு ஒருமுகப்படுத்தி யோகத்தில் ஈடுபட வேண்டும்; மனத்தால் புலன்களை அவற்றின் விषயங்களிலிருந்து விலக்க வேண்டும்.
13.167.32
मनस्तथैव सङ्गृह्य बुद्ध्या बुद्धिमतां वर ।
विधावमानं धैर्येण विस्फुरन्तमितस्ततः ॥ १३.१६७.३२ ॥
அறிவுடையோரில் சிறந்தவனே, அதுபோலவே புத்தியால் மனத்தைக் கட்டுப்படுத்தி, இங்குமங்கும் ஓடித் துடிக்கும் அதை மன உறுதியால் அடக்க வேண்டும்.
13.167.33
निरुध्य सर्वसङ्कल्पांस्ततो वै स्थिरतां व्रजेत् ।
एकाग्रस्तद्विजानीयात्सर्वं गुह्यतमं परम् ॥ १३.१६७.३३ ॥
எல்லா சங்கல்பங்களையும் அடக்கிய பின்னரே நிலைத்தன்மையை அடைய வேண்டும்; ஒருமுகப்பட்டவன் அதை அறிய வேண்டும் — அது அனைத்தும் மிக ரகசியமும் உயர்ந்ததுமானது.
13.167.34
निवातस्थ इवालोलो यथा दीपोऽतिदीप्यते ।
ऊर्ध्वमेव न तिर्यक्च तथैवाभ्रान्ति ते मनः ॥ १३.१६७.३४ ॥
காற்றில்லாத இடத்தில் நிற்கும் விளக்கு அசையாமல் மிகப் பிரகாசிப்பது போல, உன் மனம் மேல்நோக்கியே, குறுக்காக அல்ல, அலைச்சலின்றி இருக்க வேண்டும்.
13.167.35
हृदिस्थस्तिष्ठते योसौ तस्यैवाभिमुखो यदा ।
मनो भवति देवेश पाषाणमिव निश्चलम् ॥ १३.१६७.३५ ॥
இதயத்தில் நிலைத்திருப்பவனை நோக்கி மனம் திரும்பும்போது, தேவர்களின் தலைவனே, அது கல்லைப் போல அசையாததாகிறது.
13.167.36
स निर्जने विनिर्घोषे सघोषे चाऽऽवसञ्जने ।
युक्तो यो न विकम्पेत योगी योगविधिः श्रुतः ॥ १३.१६७.३६ ॥
தனித்த இடத்திலும், அமைதியான இடத்திலும், ஆரவாரமான இடத்திலும், மக்கள் வாழும் இடத்திலும் யோகத்தில் நிலைத்து நடுங்காதவனே யோகி — யோக முறை இதுவே எனக் கேட்கப்பட்டிருக்கிறது.
13.167.37
ततः पश्यति तद्ब्रह्म ज्वलदात्मनि संस्थितम् ।
विद्युदम्बुधरे यद्वत्तद्वदेकमनाश्रयम् ॥ १३.१६७.३७ ॥
பின்னர் அவன் ஒளிரும் ஆன்மாவில் நிலைபெற்றுள்ள அந்த பிரம்மனைக் காண்கிறான்; மேகத்தில் மின்னல் போல, அது ஒன்றாகவும் பற்றுக்கோடு இல்லாததாகவும் உள்ளது.
13.167.38
तमस्यगाधे तिष्ठन्तं निस्तमस्कमचेतनम् ।
चेतयानमचेतं च दीप्यमानं स्वतेजसा ॥ १३.१६७.३८ ॥
ஆழமற்ற இருளில் நிற்பவன், இருளற்றவன், உணர்வற்றவன்; உணர்வை எழுப்புபவன், ஆயினும் உணர்வற்றவன்; தனது ஒளியால் பிரகாசிப்பவன்.
13.167.39
अङ्गष्ठपर्वमात्रं तन्नैश्रेयसमनिन्दितम् ।
महद्भूतमनन्तं च स्वतन्त्रं विगतज्वरम् ॥ १३.१६७.३९ ॥
அது கட்டைவிரல் கணுவளவு; ஆயினும் உயர்ந்த நலனைத் தருவது, குற்றமற்றது, மகத்தான உயிர், முடிவற்றது, சுதந்திரமானது, துன்ப வெப்பமற்றது.
13.167.40
ज्योतिषां ज्योतिषं देवं विष्णुमत्यन्तनिर्मलम् ।
नारायणमणीयांसमीश्वराणामधीश्वरम् ॥ १३.१६७.४० ॥
ஒளிகளின் ஒளியும், தெய்வமும், விஷ்ணுவும், முற்றிலும் தூய்மையானவரும், நாராயணரும், நுட்பமானவரும், ஈசுவரர்களுக்கெல்லாம் தலைவரும் ஆன அவர்.
13.167.41
विश्वतः परमं नित्यं विश्वं नारायणं प्रभुम् ।
अविज्ञाय निमज्जन्ति लोकाः संसारसागरे ॥ १३.१६७.४१ ॥
பிரபஞ்சத்துக்கு அப்பாற்பட்டவரும், நித்தியரும், பிரபஞ்சமே ஆனவருமான நாராயணரான இறைவனை அறியாமல் உலகங்கள் சம்சாரக் கடலில் மூழ்குகின்றன.
13.167.42
यं दृष्ट्वा यतयस्तात न शोचन्ति गतज्वराः ।
जन्ममृत्युभयान्मुक्तास्तीर्णाः संसारसागरम् ॥ १३.१६७.४२ ॥
அன்பே! எவரைக் கண்டு யதிகள் துயருறுவதில்லையோ, வெப்பமற்றவர்களாய், பிறப்பு இறப்பு பயத்தில் இருந்து விடுபட்டு, சம்சாரக் கடலைக் கடக்கிறார்களோ.
13.167.43
अणिमा लघिमा भूमा प्राप्तिः प्राकम्यमेव च ।
ईशित्वं च वशित्वं च यत्र कामावसायिता।
एतदष्टुगुणं योगं योगानाममितं स्मृतम् ॥ १३.१६७.४३ ॥
அணிமா, லகிமா, பூமா, பிராப்தி, பிராகாம்யம், ஈசித்துவம், வசித்துவம், மற்றும் விரும்பியது கைகூடும் நிலை — இவ்வாறு எட்டு குணங்கள் கொண்ட யோகம் எல்லையற்ற யோகங்களில் ஒன்றாக நினைவுகூரப்படுகிறது.
13.167.44
दृष्ट्वात्मानं निरात्मानमप्रमेयं सनातनम् ।
ते विशन्ति शरीराणि योगेनानेन भास्वरम्।
दैत्यदेवमनुष्याणां बलेन बलवत्तमाः ॥ १३.१६७.४४ ॥
தன்னை நிர்-ஆத்மனாக, அளவிட முடியாததும் நித்தியமானதுமாகக் கண்டு, இந்த யோகத்தால் ஒளிரும் உடல்களில் அவர்கள் புகுகிறார்கள் — அசுரர், தேவர், மனிதர்களில் மிகவும் வலிமையானவர்கள்.
13.167.45
एतत्तत्वमनाद्यन्तं यद्भवाननुपृच्छति ।
नित्यं वयमुपास्यामो योगधर्मं सनातनम् ॥ १३.१६७.४५ ॥
நீங்கள் கேட்கும் இந்த தத்துவம் ஆதியும் அந்தமும் அற்றது; நாங்கள் எப்போதும் அந்த நித்திய யோக தர்மத்தை உபாசிக்கிறோம்.
13.167.46
योगधर्मान्न धर्मोस्ति गरीयान्सुरसत्तम ।
एतद्धर्म हि धर्माणामपुनर्भवसंस्कृतम् ॥ १३.१६७.४६ ॥
தேவர்களில் சிறந்தவனே, யோக தர்மத்தை விட மேலான தர்மம் வேறில்லை; இந்த தர்மம் அபுனர்ப்பவத்தை நோக்கி பரிசுத்தமாக்கப்பட்டதாகும்.
13.167.47
तत्वतः परमस्तीस्ति केचिदाहुर्मनीषिणः ।
केचिदाहुः परं नास्ति ये ज्ञानफलमाश्रिताः ॥ १३.१६७.४७ ॥
உண்மையில், சில அறிஞர்கள் பரமம் உண்டு என்கிறார்கள்; ஞானத்தின் பலனைச் சார்ந்தவர்களில் சிலர் பரமம் இல்லை என்கிறார்கள்.
13.167.48
ज्ञानस्थः पुरुषस्त्वेष विकृतः स्वेन वर्णितः ।
ये ध्यानेनानुपश्यन्ति नित्यं योगपरायणाः ॥ १३.१६७.४८ ॥
ஞானத்தில் நிலைபெற்ற இந்த புருஷன், தானே விவரிப்பதால் தன் இயல்பிலிருந்து மாறியவனாகத் தோன்றுகிறான்; யோகத்தில் ஈடுபட்டு தியானத்தால் எப்போதும் காண்பவர்கள் அவனைக் காண்கிறார்கள்.
13.167.49
तमेव पुरुषं देवं केचिदेव महेश्वर ।
नित्यमन्यतमाः प्राहुर्ज्ञानं परमकं स्मृतम् ॥ १३.१६७.४९ ॥
ஓ மகேஸ்வரா, சிலர் அதே புருஷ தேவனை எப்போதும் வேறு வகையாகவும் கூறுகின்றனர்; அது மேலான ஞானம் எனக் கருதப்படுகிறது.
13.167.50
ज्ञानमेव विनिर्मुक्ताः सांख्या गच्छन्ति केवलम् ।
चिन्ताध्यात्मनि चान्यत्र योगाः परमबुद्धयः ॥ १३.१६७.५० ॥
ஞானத்தாலேயே முழுவதும் விடுபட்ட சாங்கியர்கள் அதை மட்டுமே அடைகின்றனர்; ஆன்ம சிந்தனையிலும், வேறிடத்திலும், மேலான அறிவுடைய யோகிகள் அதை அடைகின்றனர்.
13.167.51
उक्तमेतावदेतत्ते योगदर्शनमुत्तमम् ।
साङ्ख्यज्ञानं प्रवक्ष्यामि परिसंख्याविदर्शनम् ॥ १३.१६७.५१ ॥
இவ்வளவு வரை உனக்கு இந்த மேலான யோக தரிசனம் கூறப்பட்டது; இனி சாங்கிய ஞானத்தை, கணக்கீட்டின் தரிசனத்தை, நான் உரைப்பேன்.